Το δέος που προκαλούν τα πρόσφατα αποκαλυφθέντα φωτογραφικά στιγμιότυπα από τη θυσία των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής μεταφέρει με τη διεισδυτική του ματιά ο Ιάκωβος Μιχαηλίδης, Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας και Αντιπρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Μιλώντας για την ιστορική βαρύτητα των ντοκουμέντων, ο κ. Μιχαηλίδης εστιάζει στη δύναμη της εικόνας ως το απόλυτο μαρτυρικό στοιχείο μιας εποχής που σημαδεύτηκε από τον αγώνα για την ελευθερία.
Πρόκειται για στιγμιότυπα που απαθανατίζουν τα τελευταία βήματα των μελών της Εθνικής Αντίστασης την Πρωτομαγιά του 1944, λίγα λεπτά πριν οι κάννες των κατακτητών κόψουν το νήμα της ζωής τους στο Σκοπευτήριο.
«Ανεκτίμητης αξίας μαρτυρικό στοιχείο»
Για τον καθηγητή του ΑΠΘ, η αυθεντικότητα αυτών των λήψεων αποτελεί την κορυφαία ιστορική πιστοποίηση της εθνικής στάσης απέναντι στον ναζισμό. Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά:
«Οι φωτογραφίες που δόθηκαν στη δημοσιότητα και οι οποίες προφανώς πιστεύω ότι είναι αληθινές, αποτελούν μαρτυρικά στοιχεία ανεκτίμητης αξίας. Αποτελούν αψευδή μάρτυρα που επιβεβαιώνει απολύτως ότι ο ελληνικός λαός ενάντια στον κατακτητή συνέχισε τον αγώνα του για τις πανανθρώπινες αξίες της ελευθερίας και της Δημοκρατίας, τις οποίες υπηρέτησε με δέος και σεβασμό».

Ο κ. Μιχαηλίδης τονίζει πως την περίοδο εκείνη η φωτογραφία λειτουργούσε ως ο πρωτεύων τρόπος καταγραφής της ιστορίας, γεγονός που καθιστά το συγκεκριμένο εύρημα έναν ανυπέρβλητο θησαυρό για τη συλλογική μνήμη.
Το ατάραχο βλέμμα μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα
Ένα από τα στοιχεία που προκαλούν την εντονότερη συναισθηματική φόρτιση είναι η γαλήνη και η αποφασιστικότητα στα πρόσωπα των μελλοθάνατων. Παρά το γεγονός ότι βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από το τέλος, η εικόνα τους δεν εκπέμπει κανένα σημάδι πανικού.
«Συνηθίζουμε ως κοινωνία να δίνουμε στους αγωνιστές κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, με μία δόση υπερβολής», παρατηρεί ο Αντιπρύτανης του ΑΠΘ, σπεύδοντας να αποκαταστήσει την ανθρώπινη διάσταση των ηρώων:
«Όμως, οι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης δεν ήταν υπεράνθρωποι. Ήταν απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, οι οποίοι εμφορούνταν από τις αξίες της ελευθερίας και της Δημοκρατίας. Αγωνίστηκαν γι’ αυτές σε μία πολύ δύσκολη χρονική περίοδο. Στα πρόσωπά των ανθρώπων που απεικονίζεται στις συγκεκριμένες φωτογραφίες, δεν υπάρχει φόβος και αυτό είναι κάτι που το έχουμε δει και άλλες φορές στον ελληνικό λαό, όπως στους αγωνιστές της Επανάστασης του 1821».

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η γενιά του '40 αποτέλεσε τη φυσική συνέχεια των αγωνιστών της Εθνικής Παλιγγενεσίας, εκφράζοντας το ίδιο πάθος για την ανεξαρτησία χωρίς την παραμικρή υποχώρηση μπροστά στον τρόμο του θανάτου.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom