GLOSSA
Υπάρχουν φράσεις που μιλούν στην ψυχή μας, όπως και η σημερινή που προέρχεται από το γλωσσικό μας παρελθόν

Ποιος δεν χαίρεται να βαδίζει,  να διαβάζει το βιβλίο του, να συζητά με τους φίλους του, να παίζει, να απολαμβάνει και να ρεμβάζει παρά θίν’ αλός, στην ακροθαλασσιά, δηλαδή, στην ακρογιαλιά. 

Μὶα ὁμηρικὴ φράση τῆς Ἰλιάδας ποὺ ἀκόμα χρησιμοποιεῖται στὴν καθημερινότητα, θέλοντας νὰ ἀναφέρουμε ὅτι κάτι γίνεται παραλιακῶς.

Ἡ «θὶς» εἶναι 1) ὁ σωρὸς ἄμμου, (μετέπειτα ἔλαβε τὴν ἔννοια καὶ τοῦ σωροῦ μιᾶς καὶ βρίσκομε τὴν φράση «θὶς ὀστέων»=σωρὸς ὀστῶν) 2) ἡ ἄμμος τοῦ βυθοῦ τῆς θάλασσας. 

 

κλίνεται δὲ κατὰ τὰ ἐνρινόληκτα (μὲ χαρακτῆρα νῦ) τῆς γ'κλίσης.

 

Ὀν.        ἡ θὶς                            οἱ θῖνες

Γεν.    τῆς θινὸς                    τῶν θινῶν

Δοτ.     τῇ θινὶ                        ταῖς θισὶ

Αἰτ.     τὴν θῖνα                      τὰς θῖνας

Κλητ.    ὦ θὶς                           ὦ θῖνες

 

Καὶ ἔτσι ἔχουμε τὴν λέξη «ἀμμοθῖνες» = μεγάλοι σωροὶ ἄμμου, 

καὶ πολλὲς φορὲς καὶ σκέτο «θῖνες» = ἀμμώδεις λόφοι

 

Κι ἡ ἁλς, τῆς ἁλός με την σειρά της είναι – τι άλλο – η θάλασσα κοντά στην ακτή. Την συναντάμε και στο αρσενικό γένος ὁ ἅλς, τοῦ ἁλός, το αλάτι. Ο λεκτικός τύπος ἅλς – στον οποίο αξίζει να αφιερώσουμε μια ξεχωριστή σελίδα στο γλωσσάρι μας άλλη φορά, ίσως πριν ακόμη ξεπλυθεί από πάνω μας η αλμύρα του καλοκαιριού – βρίσκεται στην άλμη, τον αλμυρό, την αλιεία, τον αλιέα (=ψαρά) και την αλυκή. Το εντυπωσιακό με το ἅλς είναι ότι στα λατινικά γίνεται sal, από όπου βγαίνει και το αγγλικό salt. Το sal προσφέρει την ρίζα του για το πουλάω των Βρετανών, το sell με άλλα λόγια. Οι αγγλόφωνοι από το sell ονόμασαν τις εκπτώσεις sales. Πώς προέκυψε τώρα αυτή η σύνδεση άλατος και πωλήσεων; Πολύ απλά λόγω του γεγονότος ότι το αλάτι ήταν ένα από τα βασικότερα ανταλλακτικά αγαθά στην αρχαιότητα, γιατί αποτελούσε το ψυγείο των παλιών χρόνων. Ήταν μια βασική μέθοδος συντήρησης των τροφίμων. Παστά ψάρια, κρέατα, ελιές είχαν ανάγκη την άλμη. Και η αλιάδα, η σκορδαλιά, αλάτι χρειαζόταν. Γι’ αυτό το είχαν ως νόμισμα. Έδιναν ἅλας (άλλος τύπος για το αλάτι) και έπαιρναν άλλα απαραίτητα πράγματα για την καθημερινότητά τους.

 

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς

Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις

Πανελλαδικές: Τι «έπεσε» το 2025 - Όλα τα θέματα στα ΓΕΛ

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

τεχνητη νοημοσυνη
Το σχολείο γίνεται 3D κόσμος: Το ελληνικό εργαλείο που «σπάει» τους τοίχους της τάξης
Η πλατφόρμα που μεταμορφώνει την εκπαίδευση και κάνει το μάθημα παιχνίδι - Το να μιλάς για τον Παρθενώνα είναι σημαντικό. Το να τον περπατάς μαζί...
Το σχολείο γίνεται 3D κόσμος: Το ελληνικό εργαλείο που «σπάει» τους τοίχους της τάξης
Πρωτομαγιά
Δάσκαλοι στον τοίχο της Καισαριανής, Πρωτομαγιά του 1944. «…Ν’ ανθίσει γέλιο στις ματιές, να λάμψει ο κόσμος όλος…»
Η Πρωτομαγιά του 1944 δεν είναι απλώς άλλη μια μαύρη σελίδα στην ιστορία της Κατοχής
Δάσκαλοι στον τοίχο της Καισαριανής, Πρωτομαγιά του 1944. «…Ν’ ανθίσει γέλιο στις ματιές, να λάμψει ο κόσμος όλος…»
Υπουργείο Παιδείας
Myschool και ΟΠΣΥΔ: Οι διοικητικοί υπάλληλοι απαιτούν συμμετοχή για να μη μείνουν τα έργα… στα χαρτιά
Διοικητικοί υπάλληλοι ζητούν ρόλο στις Ομάδες Εργασίας για την ψηφιακή αναβάθμιση των συστημάτων του υπουργείου Παιδείας
Myschool και ΟΠΣΥΔ: Οι διοικητικοί υπάλληλοι απαιτούν συμμετοχή για να μη μείνουν τα έργα… στα χαρτιά