ωκυμορος
Η μαγεία της ελληνικής γλώσσας

Ωκύμορος, ον,  επίθ.

Αρχαίο επίθετο που αποτελείται από τις λέξεις «ωκύς»  (ταχύς) και «μόρος» (αφανισμός, θάνατος) που σημαίνει «ο ταχέως αποθνήσκων» (L&S),  ὁ βραχύβιος.  

Η λέξη μόρος προέρχεται από το αρχαίο ρήμα μείρομαι (συμμετέχω, συμμερίζομαι, λαμβάνω το μερίδιό μου). «Μόρος (ἐστὶν) ὀλέσθαι», είναι γραφτό στον καθένα να πεθάνει,  Ομήρ. Ιλ. και  «ὑπὲρ μόρον», επέκεινα του πεπρωμένου κάποιου, Όμηρ. Ιλ. 

Η λέξη ωκύμορος δηλώνει το προκαθορισμένο τέλος της ζωής των θνητών, την αναπόφευκτη  μοίρα, το πεπρωμένο, τον θάνατο, τον όλεθρο.

Ο Όμηρος στην Ιλιάδα προσδίδει στον Αχιλλέα το επίθετο «ωκύμορος» βάζοντας την Θέτιδα, την μητέρα του ήρωα, να προοικονομήσει για όλη την Ραψωδία το σύντομο τέλος του γιού της αρχίζοντας από το δίστιχο 95 – 96. «Τον δ ‘ αύτε προσέειπε Θέτις καταδακρυχέουσα ‘ Ωκύμορος δή μοι , τέκος , έσσεαι», Α’ Ραψ. Στ. 537. Και εδώ  η Θέτιδα, με δάκρυα στα μάτια, ομολογεί ότι ο γιος της είναι ὠκύμορος.

Συγγενικές λέξεις, μόριμος και μόρσιμος, η μορτή,  μορτός (ο θνητός), κ.α. Ο θάνατος στα Γαλλικά είναι  mort, στα Ιταλικά morte, στα Ισπανικά muerte και στα Γερμανικά η λέξη  mord σημαίνει τον φόνο, τη σφαγή.

Παρ’ ότι πέρασαν χιλιάδες χρόνια, όλες οι Ομηρικές λέξεις έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα. Μπορεί να μην διατηρήθηκαν ατόφιες, άλλα έχουν μείνει στην γλώσσα μας μέσω των παραγώγων τους.

Σε μία μελέτη του Νικολάου Γ. Πολίτη (Έλληνας λαογράφος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Θεωρείται ο πρόδρομος της επιστήμης της λαογραφίας στην Ελλάδα) συναντάμε τη λέξη «ωκυτόκια». Τα ωκυτόκια ήταν τρόποι οι οποίοι, σύμφωνα με την λαϊκή αντίληψη, διευκόλυναν και ελαχιστοποιούσαν τους κινδύνους του τοκετού.

Μία Ομηρική λέξη που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα σε ορισμένες περιοχές της πατρίδας μας, ενώνει τους ανθρώπους τεσσάρων, περίπου, χιλιάδων χρόνων.

Ηρώ Καραμανλή - proininews.gr

 

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

Σύνοδος Πρυτάνεων
Πρυτανικές εκλογές 2026: Τα πρώτα ΑΕΙ που ανακοίνωσαν ημερομηνίες και προθεσμίες
Σε τροχιά αλλαγής τα Πανεπιστήμια: Ξεκίνησαν οι προκηρύξεις για τις νέες Διοικήσεις – Το χρονοδιάγραμμα των 10 ΑΕΙ
Πρυτανικές εκλογές 2026: Τα πρώτα ΑΕΙ που ανακοίνωσαν ημερομηνίες και προθεσμίες
Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου: Στις 22 Απριλίου οι Πρυτανικές εκλογές - Οι προκηρύξεις
Εκδόθηκαν οι προκηρύξεις για την ανάδειξη των εσωτερικών και εξωτερικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου: Στις 22 Απριλίου οι Πρυτανικές εκλογές - Οι προκηρύξεις
ΑΠΘ
ΑΠΘ: 100 αγριοκερασιές για τα 100 χρόνια του ΑΕΙ – Συγκίνηση για τους φοιτητές που χάθηκαν στα Τέμπη
Συμβολική δράση από την Πρυτανεία και τον Δήμο Θεσσαλονίκης στο ΑΠΘ - Η πρώτη αγριοκερασιά αφιερώθηκε στους φοιτητές - θύματα των Τεμπών
ΑΠΘ: 100 αγριοκερασιές για τα 100 χρόνια του ΑΕΙ – Συγκίνηση για τους φοιτητές που χάθηκαν στα Τέμπη