Ένα αναλυτικό πρόγραμμα για να επιτύχει τους στόχους τους πρέπει να είναι υλοποιήσιμο. Ο όγκος της ύλης πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις μεθοδολογικές προσεγγίσεις και τις ώρες διδασκαλίας που διατίθενται στο ωρολόγιο πρόγραμμα.
Η αξιοποίηση της διερευνητικής και ανακαλυπτικής μάθησης (ενεργητική προσέγγιση της γνώσης), μπορεί υπό κατάλληλες προϋποθέσεις να βοηθήσει τους μαθητές να σκέπτονται, να χειρίζονται έννοιες και να φθάνουν τελικά με τη συνδρομή του εκπαιδευτικού οι ίδιοι στην γνώση. Επιγραμματικά, θα λέγαμε να μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν.
Για να πραγματοποιηθεί, όμως, αυτό το ζητούμενο προϋποτίθενται οι κατάλληλες συνθήκες.
Ο όγκος της ύλης είναι ένα από ζητήματα προς συζήτηση. Έχουμε δει στο παρελθόν να καταργείται η τρίτη ώρα διδασκαλίας της Φυσικής στην Α΄ Λυκείου, συνοδευόμενη για μικρό χρονικό διάστημα, με μικρή μείωση της διδακτέας ύλης. Έκτοτε η ύλη αυξήθηκε αποσπασματικά αλλά οι ώρες διδασκαλίας παρέμειναν δύο. Τελευταία αύξηση, και μάλιστα διόλου ευκαταφρόνητη, είχαμε φέτος, η οποία σε συνδυασμό με την ΤΘΔΔ κάνει την επίτευξη των στόχων του Αναλυτικού Προγράμματος όνειρο απατηλό.
Ανακοινώθηκαν τα νέα αναλυτικά προγράμματα. Για παράδειγμα στη Φυσική Α Λυκείου ο όγκος της ύλης είναι ακόμα μεγαλύτερος και επιπλέον η προσέγγιση του μαθήματος απαιτεί πειραματική διδασκαλία.
Ως εξαγγελία είναι άριστη, αλλά στην εφαρμογή τους απαιτείται η επαναφορά της τρίτης ώρας διδασκαλίας της φυσικής στην Α Λυκείου και, φυσικά, η ύπαρξη ενός καλά εξοπλισμένου εργαστήριου φυσικών επιστημών.
Πέραν των ανωτέρω να υπάρχει ήδη έτοιμο, όχι θα είναι…, το κατάλληλο ψηφιακό υλικό που θα ενεργοποιεί το ενδιαφέρον των μαθητών, θα εστιάζει την προσοχή τους σε συγκεκριμένο στόχο, διευκολύνοντας τη μάθηση και την εμπέδωση των εννοιών.
Το εργαστήριο φυσικών επιστημών, είναι το εργαλείο που θα αξιοποιηθεί ως αναπόσπαστο κομμάτι της διδασκαλίας, μιας και η Φυσική είναι κατ’ εξοχήν πειραματική Επιστήμη.
Παρακαλούμε θερμά να ληφθούν υπόψη τα ακόλουθα:
1. Να προστεθεί μία ώρα στη διδασκαλία της Φυσικής Α Λυκείου από την επόμενη σχολική χρονιά, τουλάχιστον στα σχολεία που θα γίνει η πιλοτική εφαρμογή των νέων αναλυτικών προγραμμάτων, ώστε να βγουν ρεαλιστικά συμπεράσματα από την πιλοτική εφαρμογή τους.
2. Να ληφθεί υπόψη ο πραγματικός χρόνος διδασκαλίας και η διδακτέα ύλη να ανταποκρίνεται σε αυτόν και όχι σε «ιδεατό χρόνο», που ποτέ δεν θα τον έχουμε διαθέσιμο στις ααίθουσες.
3. Να ενισχυθούν η συζήτηση και ο διάλογος του εκπαιδευτικού με τους μαθητές ή συζήτηση σε ομάδες: με τη συζήτηση δίνεται η δυνατότητα στον μαθητή να προβληματίζεται, να αξιολογεί, να σχηματίζει τις απόψεις του μέσα από τις διαδικασίες διαλεκτικής αντιπαράθεσης.
4. Η άμεση μορφή διδασκαλίας-αφήγηση: ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα, με εργαλείο το λόγο, να κοινοποιεί τις γνώσεις και τις ιδέες του. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να διαμεσολαβεί άμεσα κατά την ώρα της διδασκαλίας στη διαδικασία της μάθησης, όταν κρίνει ότι οι έμμεσες μορφές διδασκαλίες δεν προσφέρονται για την επίτευξη των επιθυμητών στόχων.
5. Η ενίσχυση των ομαδοσυνεργατικών μορφών διδασκαλίας: η δυναμική που αναπτύσσει η μαθητική μικρο-ομάδα, μπορεί κάλλιστα να αξιοποιηθεί είτε ως πλαίσιο συλλογικής επεξεργασίας των δεδομένων είτε ως πλαίσιο στήριξης στην πορεία προς την ατομική μάθηση.
6. Ενίσχυση και πλήρη αξιοποίηση του Σχολικού Εργαστηρίου Φυσικών Επιστημών. Στην αδήριτη ανάγκη της εργαστηριακής διδασκαλίας των φυσικών επιστημών έρχεται να απαντήσει το Σχολικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών (ΣΕΦΕ), καθώς η υλοποίηση εργαστηριακών δραστηριοτήτων στα γνωστικά αντικείμενα των Φυσικών Επιστημών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διδασκαλίας τους.
* Η Ομάδα Έρευνας Τεκμηρίωσης Διδασκαλίας της Φυσικής
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί η ώρα έχει 60 λεπτά: Η αρχαία απόφαση που «ρυθμίζει» ακόμη τη ζωή μας
Υπ. Παιδείας: Καταβολή αποζημίωσης σε εκπαιδευτικό μετά από 14 χρόνια. Ο λόγος
Σχολεία: Πέντε μέρες χωρίς μαθήματα μετά το Πάσχα - Το πρόγραμμα
