Αποχαιρετισμός στον Yutaka Taniyama
του Ιωάννη Ρίζου*, Διδάσκων στο Τμήμα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Πρόεδρος του Παραρτήματος της Εύβοιας της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας.

Ο Yutaka Taniyama (1927-1958) ήταν κάτι παραπάνω από σπουδαίος μαθηματικός. Σχεδόν αυτοδίδακτος, ήταν ουσιαστικά μια μαθηματική ιδιοφυΐα, προικισμένη με την ιδιαίτερη ικανότητα «να κάνει λάθη προς τη σωστή κατεύθυνση» και να διδάσκεται απ’ αυτά.

Ταυτόχρονα όμως υπήρξε ένα πάσχον πρόσωπο, μια αρχετυπική μορφή ήρωα, θα λέγαμε, αρχαίου ελληνικού δράματος. Για λόγους που ούτε ο ίδιος δεν μπόρεσε να εξηγήσει στο τελευταίο του σημείωμα, έθεσε αναπάντεχα τέλος στη ζωή του. Ίσως να θέλησε με τον τρόπο αυτό να παίξει έως εσχάτων τον ρόλο του τραγικού ήρωα, που οι θεοί ζήλεψαν επειδή κατάφερε να αγγίξει τον πλατωνικό ουρανό.

Έμεινε στην ιστορία για την παράτολμη εικασία που διατύπωσε μαζί με τον συνάδελφό του στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο Goro Shimura (1930-2019). Η εικασία αυτή (και πλέον θεώρημα), γνωστή ως «Εικασία Taniyama-Shimura», συνδέει δύο κλάδους των Μαθηματικών –την Τοπολογία με τη Θεωρία Αριθμών– και παίζει καθοριστικό ρόλο στην απόδειξη του Τελευταίου Θεωρήματος του Fermat.

Το ποίημα που ακολουθεί, εμπνευσμένο από τη μελέτη της ζωής και του έργου του μεγάλου Ιάπωνα μαθηματικού, αφιερώνεται στους φοιτητές και τις φοιτήτριές μου, με τους οποίους και τις οποίες έχει διαρραγεί, ελπίζω προσωρινά, η μυσταγωγική άμεση σχέση διδάσκοντα-διδασκομένου, εξαιτίας της απουσίας μας από τον φυσικό μας χώρο, το αμφιθέατρο.

Έφυγες νωρίς με το πρωινό τραίνο,

από τον άδειο σταθμό του Τόκιο.

Και το βαγόνι σου έτεινε στο άπειρο,

διαγράφοντας ελλειπτικές καμπύλες στο επίπεδο.

 

Απ’ τα σημεία που πέρασες άνθισαν ρητά χρυσάνθεμα

που ’φτιαξαν όμορφες ομάδες,

παίρνοντας modular μορφές.

Συμμετρίες απίστευτα υπερβολικές.


Δυο χώροι ξένοι,

παράξενοι για τους κοινούς θνητούς,

ενώθηκαν με μια αναπάντεχη εικασία.

Χάρη σε μια λιτή Ιδέα σου.
 

Έφυγες όπως έζησες, με τον δικό σου τρόπο.

Τώρα στον Πλατωνικό ουρανό θα τα λες με τον Fermat,

με τον παππού μας τον Διόφαντο και με τον φίλο σου τον Goro.

Και θα φιλοσοφείτε επάνω σε ένα Τελευταίο Θεώρημα.

 

 

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

επιγραφη
Ελληνική επιγραφή στο Αφγανιστάν αποκαλύπτει το αποτύπωμα του ελληνισμού στην Κανταχάρ
Το ποιητικό μήνυμα του Σοφύτου από τον 2ο αιώνα π.Χ. φωτίζει την εξάπλωση της ελληνικής γλώσσας και παιδείας στην Κεντρική Ασία
Ελληνική επιγραφή στο Αφγανιστάν αποκαλύπτει το αποτύπωμα του ελληνισμού στην Κανταχάρ
daskala
Όταν το δικαίωμα στην εργασία γίνεται πολυτέλεια: οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί ανάμεσα στους χαμηλούς μισθούς και τους αυστηρούς περιορισμούς
Πότε επιτρέπεται η άσκηση ιδιωτικού έργου από εκπαιδευτικούς
Όταν το δικαίωμα στην εργασία γίνεται πολυτέλεια: οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί ανάμεσα στους χαμηλούς μισθούς και τους αυστηρούς περιορισμούς
Εργαζόμενοι στο Δημόσιο
Αυξήσεις μισθών από Απρίλιο: Ποιους εργαζόμενους επηρεάζουν οι αλλαγές;
Σημαντικές μεταβολές στις αποδοχές εργαζομένων αναμένονται από την 1η Απριλίου, καθώς η αύξηση του κατώτατου μισθού σε συνδυασμό με την επαναφορά των...
Αυξήσεις μισθών από Απρίλιο: Ποιους εργαζόμενους επηρεάζουν οι αλλαγές;