Αποχαιρετισμός στον Yutaka Taniyama
του Ιωάννη Ρίζου*, Διδάσκων στο Τμήμα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Πρόεδρος του Παραρτήματος της Εύβοιας της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας.

Ο Yutaka Taniyama (1927-1958) ήταν κάτι παραπάνω από σπουδαίος μαθηματικός. Σχεδόν αυτοδίδακτος, ήταν ουσιαστικά μια μαθηματική ιδιοφυΐα, προικισμένη με την ιδιαίτερη ικανότητα «να κάνει λάθη προς τη σωστή κατεύθυνση» και να διδάσκεται απ’ αυτά.

Ταυτόχρονα όμως υπήρξε ένα πάσχον πρόσωπο, μια αρχετυπική μορφή ήρωα, θα λέγαμε, αρχαίου ελληνικού δράματος. Για λόγους που ούτε ο ίδιος δεν μπόρεσε να εξηγήσει στο τελευταίο του σημείωμα, έθεσε αναπάντεχα τέλος στη ζωή του. Ίσως να θέλησε με τον τρόπο αυτό να παίξει έως εσχάτων τον ρόλο του τραγικού ήρωα, που οι θεοί ζήλεψαν επειδή κατάφερε να αγγίξει τον πλατωνικό ουρανό.

Έμεινε στην ιστορία για την παράτολμη εικασία που διατύπωσε μαζί με τον συνάδελφό του στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο Goro Shimura (1930-2019). Η εικασία αυτή (και πλέον θεώρημα), γνωστή ως «Εικασία Taniyama-Shimura», συνδέει δύο κλάδους των Μαθηματικών –την Τοπολογία με τη Θεωρία Αριθμών– και παίζει καθοριστικό ρόλο στην απόδειξη του Τελευταίου Θεωρήματος του Fermat.

Το ποίημα που ακολουθεί, εμπνευσμένο από τη μελέτη της ζωής και του έργου του μεγάλου Ιάπωνα μαθηματικού, αφιερώνεται στους φοιτητές και τις φοιτήτριές μου, με τους οποίους και τις οποίες έχει διαρραγεί, ελπίζω προσωρινά, η μυσταγωγική άμεση σχέση διδάσκοντα-διδασκομένου, εξαιτίας της απουσίας μας από τον φυσικό μας χώρο, το αμφιθέατρο.

Έφυγες νωρίς με το πρωινό τραίνο,

από τον άδειο σταθμό του Τόκιο.

Και το βαγόνι σου έτεινε στο άπειρο,

διαγράφοντας ελλειπτικές καμπύλες στο επίπεδο.

 

Απ’ τα σημεία που πέρασες άνθισαν ρητά χρυσάνθεμα

που ’φτιαξαν όμορφες ομάδες,

παίρνοντας modular μορφές.

Συμμετρίες απίστευτα υπερβολικές.


Δυο χώροι ξένοι,

παράξενοι για τους κοινούς θνητούς,

ενώθηκαν με μια αναπάντεχη εικασία.

Χάρη σε μια λιτή Ιδέα σου.
 

Έφυγες όπως έζησες, με τον δικό σου τρόπο.

Τώρα στον Πλατωνικό ουρανό θα τα λες με τον Fermat,

με τον παππού μας τον Διόφαντο και με τον φίλο σου τον Goro.

Και θα φιλοσοφείτε επάνω σε ένα Τελευταίο Θεώρημα.

 

 

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

τηλεκπαίδευση μαθήτριας
Εκπαιδευτικοί: «Όχι» στην τηλεκπαίδευση-απεργοσπάστη στις καταλήψεις για τα Τέμπη
Οι εκπαιδευτικοί αρνούνται να κάνουν μάθημα μέσω Webex στα υπό κατάληψη σχολεία και καλούν σε συμμετοχή στα συλλαλητήρια
Εκπαιδευτικοί: «Όχι» στην τηλεκπαίδευση-απεργοσπάστη στις καταλήψεις για τα Τέμπη
kairos
Η Ελλάδα… διχασμένη καιρικά: Ανοιξιάτικες θερμοκρασίες στα δυτικά, χειμωνιάτικες στα ανατολικά
Στα ανατολικά, κοντά στο Αιγαίο, αναμένονται συννεφιές, λίγες τοπικές βροχές κοντά στα βουνά και ψυχρότερος καιρός. Στα δυτικά, με θέα το Ιόνιο, οι...
Η Ελλάδα… διχασμένη καιρικά: Ανοιξιάτικες θερμοκρασίες στα δυτικά, χειμωνιάτικες στα ανατολικά
patrantyh.jpg
Συνέντευξη Τύπου για την 9η Έκθεση Καινοτομίας & Μεταφοράς Τεχνογνωσίας – Patras IQ 2026
Πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026, στο Πανεπιστήμιο Πατρών, συνέντευξη Τύπου, με αφορμή την έναρξη της 9ης Έκθεσης Καινοτομίας &...
Συνέντευξη Τύπου για την 9η Έκθεση Καινοτομίας & Μεταφοράς Τεχνογνωσίας – Patras IQ 2026
xrisi_aygi.jpg
Αναβολή στην ανακοίνωση του εφετείου για τη Χρυσή Αυγή – Θα οριστεί νέα δικάσιμος
Η αναβολή έρχεται σε συνέχεια ενός μαζικού κοινωνικού και αγωνιστικού ραντεβού, καθώς για την Παρασκευή είχαν προγραμματιστεί λαϊκές συγκεντρώσεις με...
Αναβολή στην ανακοίνωση του εφετείου για τη Χρυσή Αυγή – Θα οριστεί νέα δικάσιμος