Αποχαιρετισμός στον Yutaka Taniyama
του Ιωάννη Ρίζου*, Διδάσκων στο Τμήμα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Πρόεδρος του Παραρτήματος της Εύβοιας της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας.

Ο Yutaka Taniyama (1927-1958) ήταν κάτι παραπάνω από σπουδαίος μαθηματικός. Σχεδόν αυτοδίδακτος, ήταν ουσιαστικά μια μαθηματική ιδιοφυΐα, προικισμένη με την ιδιαίτερη ικανότητα «να κάνει λάθη προς τη σωστή κατεύθυνση» και να διδάσκεται απ’ αυτά.

Ταυτόχρονα όμως υπήρξε ένα πάσχον πρόσωπο, μια αρχετυπική μορφή ήρωα, θα λέγαμε, αρχαίου ελληνικού δράματος. Για λόγους που ούτε ο ίδιος δεν μπόρεσε να εξηγήσει στο τελευταίο του σημείωμα, έθεσε αναπάντεχα τέλος στη ζωή του. Ίσως να θέλησε με τον τρόπο αυτό να παίξει έως εσχάτων τον ρόλο του τραγικού ήρωα, που οι θεοί ζήλεψαν επειδή κατάφερε να αγγίξει τον πλατωνικό ουρανό.

Έμεινε στην ιστορία για την παράτολμη εικασία που διατύπωσε μαζί με τον συνάδελφό του στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο Goro Shimura (1930-2019). Η εικασία αυτή (και πλέον θεώρημα), γνωστή ως «Εικασία Taniyama-Shimura», συνδέει δύο κλάδους των Μαθηματικών –την Τοπολογία με τη Θεωρία Αριθμών– και παίζει καθοριστικό ρόλο στην απόδειξη του Τελευταίου Θεωρήματος του Fermat.

Το ποίημα που ακολουθεί, εμπνευσμένο από τη μελέτη της ζωής και του έργου του μεγάλου Ιάπωνα μαθηματικού, αφιερώνεται στους φοιτητές και τις φοιτήτριές μου, με τους οποίους και τις οποίες έχει διαρραγεί, ελπίζω προσωρινά, η μυσταγωγική άμεση σχέση διδάσκοντα-διδασκομένου, εξαιτίας της απουσίας μας από τον φυσικό μας χώρο, το αμφιθέατρο.

Έφυγες νωρίς με το πρωινό τραίνο,

από τον άδειο σταθμό του Τόκιο.

Και το βαγόνι σου έτεινε στο άπειρο,

διαγράφοντας ελλειπτικές καμπύλες στο επίπεδο.

 

Απ’ τα σημεία που πέρασες άνθισαν ρητά χρυσάνθεμα

που ’φτιαξαν όμορφες ομάδες,

παίρνοντας modular μορφές.

Συμμετρίες απίστευτα υπερβολικές.


Δυο χώροι ξένοι,

παράξενοι για τους κοινούς θνητούς,

ενώθηκαν με μια αναπάντεχη εικασία.

Χάρη σε μια λιτή Ιδέα σου.
 

Έφυγες όπως έζησες, με τον δικό σου τρόπο.

Τώρα στον Πλατωνικό ουρανό θα τα λες με τον Fermat,

με τον παππού μας τον Διόφαντο και με τον φίλο σου τον Goro.

Και θα φιλοσοφείτε επάνω σε ένα Τελευταίο Θεώρημα.

 

 

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Καταγγελία για αδιανόητες απειλές σε βάρος αναπληρωτή εκπαιδευτικού από άλλον εκπαιδευτικό

Ηλεκτρική κουβέρτα: Το μεγάλο λάθος που κάνουμε όλοι στο κρεβάτι

Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

ekav_nyhta.jpeg
Πέραμα: Θανατηφόρα σύγκρουση δύο μοτοσικλετών τα ξημερώματα – Νεκρός 26χρονος, ελαφρά τραυματίας 29χρονος
Αιματηρό τροχαίο τα ξημερώματα στη Λεωφόρο Δημοκρατίας
Πέραμα: Θανατηφόρα σύγκρουση δύο μοτοσικλετών τα ξημερώματα – Νεκρός 26χρονος, ελαφρά τραυματίας 29χρονος
anoixiatikos_kairos.jpg
Αλκυονίδες ημέρες 2026: Άνοδος θερμοκρασίας και ηλιοφάνεια – Πού θα επιμείνουν οι βροχές
Η επικείμενη περίοδος καλοκαιρίας προσφέρει μια ευχάριστη ανάσα στα τέλη του χειμώνα, με θερμοκρασίες που σε αρκετές περιοχές θα θυμίζουν αρχές...
Αλκυονίδες ημέρες 2026: Άνοδος θερμοκρασίας και ηλιοφάνεια – Πού θα επιμείνουν οι βροχές
ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ
Σοκ στο Χόλιγουντ: Αυτοκτόνησε με όπλο η 42χρονη κόρη του Μάρτιν Σορτ
Η τραγική αυτή είδηση επαναφέρει στο προσκήνιο τη σημασία της ψυχικής υγείας, ακόμη και σε περιβάλλοντα που εξωτερικά μοιάζουν προνομιούχα. Οι...
Σοκ στο Χόλιγουντ: Αυτοκτόνησε με όπλο η 42χρονη κόρη του Μάρτιν Σορτ
συντ
Συντάξεις: Χαμηλά πλαφόν, μικρές αυξήσεις και διευρυνόμενο χάσμα Ιδιωτικού–Δημοσίου τομέα
Τα τελευταία επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας επιβεβαιώνουν ότι η απόσταση μεταξύ των δύο τομέων παραμένει μεγάλη, ενώ οι αυξήσεις κρίνονται...
Συντάξεις: Χαμηλά πλαφόν, μικρές αυξήσεις και διευρυνόμενο χάσμα Ιδιωτικού–Δημοσίου τομέα