Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι το λεγόμενο "τεστ του φλαμίνγκο", ενώ υπάρχουν και άλλες δοκιμασίες που εξετάζουν διαφορετικές πλευρές της φυσικής κατάστασης.
Ισορροπία στο ένα πόδι
Η δοκιμασία είναι απλή: μπορείτε να σταθείτε στο ένα πόδι για περίπου 10 δευτερόλεπτα χωρίς να χάσετε την ισορροπία σας;
Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη Βραζιλία συμμετείχαν περισσότεροι από 1.700 άνθρωποι ηλικίας 50 έως 75 ετών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι δεν μπορούσαν να ολοκληρώσουν τη δοκιμασία είχαν υψηλότερο κίνδυνο θανάτου κατά την περίοδο παρακολούθησης σε σύγκριση με εκείνους που μπορούσαν να σταθούν με επιτυχία στο ένα πόδι.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο British Journal of Sports Medicine και έδειξαν τη σημασία της ισορροπίας ως δείκτη της συνολικής λειτουργικής κατάστασης.
Η ταχύτητα του περπατήματος
Ο τρόπος με τον οποίο περπατά ένας άνθρωπος μπορεί επίσης να προσφέρει πληροφορίες για τη φυσική του κατάσταση.
Σε έρευνα με περισσότερους από 3.200 ανθρώπους ηλικίας άνω των 65 ετών, οι ερευνητές παρακολούθησαν την ταχύτητα βάδισης για πέντε χρόνια. Οι πιο αργοί συμμετέχοντες εμφάνισαν αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου σε σύγκριση με εκείνους που περπατούσαν γρηγορότερα.
Ως ενδεικτικές ταχύτητες αναφέρονται περίπου τα 111 μέτρα το λεπτό για τους άνδρες και τα 90 μέτρα το λεπτό για τις γυναίκες. Ωστόσο, η επίδοση επηρεάζεται από την ηλικία, τη φυσική κατάσταση και τυχόν προβλήματα υγείας, επομένως δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απόλυτο όριο.
Μπορείτε να σηκωθείτε από βαθύ κάθισμα χωρίς βοήθεια;
Μια ακόμη δοκιμασία αφορά τη δύναμη και την κινητικότητα του κάτω μέρους του σώματος.
Η άσκηση ξεκινά από βαθύ κάθισμα και στόχος είναι να σηκωθείτε όρθιοι χωρίς να χρησιμοποιήσετε τα χέρια σας για στήριξη.
Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη Βραζιλία με περίπου 2.000 ενήλικες ηλικίας 51 έως 80 ετών, οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν με βάση την ικανότητά τους να εκτελέσουν τη συγκεκριμένη κίνηση.
Όσοι αντιμετώπισαν μεγαλύτερη δυσκολία και συγκέντρωσαν χαμηλότερη βαθμολογία εμφάνισαν υψηλότερο κίνδυνο θανάτου κατά την περίοδο παρακολούθησης.
Η δοκιμασία αξιολογεί ταυτόχρονα δύναμη, ευλυγισία, ισορροπία και συντονισμό, δηλαδή στοιχεία που είναι σημαντικά για την ανεξάρτητη καθημερινή ζωή.
Πόσες σκάλες μπορείτε να ανεβείτε;
Η ανάβαση στις σκάλες αποτελεί έναν εύκολο τρόπο να αξιολογηθεί σε κάποιο βαθμό η καρδιοαναπνευστική ικανότητα.
Εάν μπορείτε να ανεβείτε περίπου τρεις ορόφους χωρίς να χρειαστεί να σταματήσετε λόγω έντονης κόπωσης ή δύσπνοιας, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη καλύτερης φυσικής κατάστασης.
Σε έρευνα Ισπανών επιστημόνων, η ικανότητα ολοκλήρωσης μιας σύντομης έντονης άσκησης που αντιστοιχούσε περίπου στην ανάβαση τριών ορόφων συνδέθηκε με χαμηλότερο ποσοστό θνησιμότητας σε σύγκριση με όσους δεν μπορούσαν να ολοκληρώσουν τη δοκιμασία.
Φυσικά, η ανάβαση σε σκάλες δεν είναι κατάλληλη ως δοκιμή για όλους, ιδιαίτερα για ανθρώπους με καρδιολογικά, αναπνευστικά, μυοσκελετικά ή άλλα προβλήματα υγείας.
Δύναμη στη λαβή
Η δύναμη με την οποία μπορούμε να πιέσουμε ένα αντικείμενο με το χέρι αποτελεί έναν ακόμη δείκτη που έχει μελετηθεί σε σχέση με τη συνολική υγεία.
Σε σχετικές έρευνες έχουν χρησιμοποιηθεί δυναμόμετρα για τη μέτρηση της δύναμης της λαβής. Ενδεικτικές τιμές που αναφέρονται σε μελέτες είναι περίπου 26 κιλά για τους άνδρες και 16 κιλά για τις γυναίκες, αν και η φυσιολογική επίδοση εξαρτάται από διάφορους παράγοντες.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο British Medical Journal το 2018 διαπίστωσε ότι η χαμηλότερη δύναμη λαβής συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από διάφορες αιτίες, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών παθήσεων και του καρκίνου.
Η δύναμη της λαβής θεωρείται χρήσιμος δείκτης επειδή αντανακλά σε κάποιο βαθμό τη γενικότερη μυϊκή κατάσταση.
Πόσες κάμψεις μπορείτε να κάνετε;
Οι κάμψεις αποτελούν μια πιο απαιτητική δοκιμασία, καθώς αξιολογούν τη μυϊκή αντοχή και τη συνολική φυσική κατάσταση.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open και αφορούσε πυροσβέστες, οι άνδρες που μπορούσαν να εκτελέσουν 40 ή περισσότερες κάμψεις παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβάντων κατά την περίοδο παρακολούθησης σε σύγκριση με όσους μπορούσαν να κάνουν λιγότερες από 10.
Το αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι ο αριθμός των κάμψεων μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια την υγεία ή το προσδόκιμο ζωής ενός ανθρώπου. Δείχνει όμως ότι η μυϊκή αντοχή και η καλή φυσική κατάσταση συνδέονται με καλύτερους δείκτες καρδιαγγειακής υγείας.
Τα τεστ δεν προβλέπουν πόσα χρόνια θα ζήσουμε
Οι συγκεκριμένες δοκιμασίες έχουν ενδιαφέρον επειδή είναι απλές και μπορούν να αποκαλύψουν στοιχεία για τη δύναμη, την ισορροπία, την κινητικότητα και την αντοχή. Ωστόσο, δεν μπορούν να πουν με ακρίβεια πόσα χρόνια θα ζήσει κάποιος.
Η ηλικία, η διατροφή, η άσκηση, ο ύπνος, το κάπνισμα, το σωματικό βάρος, το ιατρικό ιστορικό και πολλοί ακόμη παράγοντες επηρεάζουν την υγεία και το προσδόκιμο ζωής.
Επομένως, αν κάποιος δυσκολεύεται σε μία από αυτές τις δοκιμασίες, δεν σημαίνει ότι κινδυνεύει άμεσα. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει μια αφορμή για περισσότερη κίνηση, ενδυνάμωση και έναν πιο ολοκληρωμένο έλεγχο της υγείας.
Ιδιαίτερα μετά τα 50, η διατήρηση της μυϊκής δύναμης, της ισορροπίας, της κινητικότητας και της καρδιοαναπνευστικής αντοχής είναι σημαντική όχι μόνο για τη μακροζωία, αλλά και για την ποιότητα ζωής και την ανεξαρτησία στην καθημερινότητα.
