Η ολοένα και μεγαλύτερη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για τη συγγραφή και την επεξεργασία αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η κοινή γνώμη. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας έρευνας του Oxford Internet Institute του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και του Hasso Plattner Institute του Πανεπιστημίου του Πότσνταμ.
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (Large Language Models – LLMs) μπορούν να μεταβάλλουν τη στάση μιας ανάρτησης ακόμη και όταν έχουν λάβει οδηγία να διατηρήσουν το αρχικό της νόημα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μικρές αλλαγές στη διατύπωση είναι δυνατόν να συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου και να επηρεάζουν τον δημόσιο διάλογο.
Ευρήματα της έρευνας
Οι επιστήμονες ανέλυσαν τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης επεξεργάζονται κείμενα που αφορούν αμφιλεγόμενα κοινωνικά ζητήματα. Όπως διαπίστωσαν, αρκετά από τα συστήματα παρουσίαζαν παρόμοια μοτίβα προκατάληψης, ενισχύοντας ορισμένες θέσεις και αποδυναμώνοντας άλλες.
Οι προσομοιώσεις, που βασίστηκαν σε δεδομένα από τις πλατφόρμες X και Facebook, έδειξαν ότι ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις σε μεμονωμένες αναρτήσεις μπορούν, όταν επαναλαμβάνονται σε μεγάλη κλίμακα, να επηρεάσουν τη συλλογική διαμόρφωση απόψεων.
Παράλληλα, η έρευνα επισημαίνει ότι η προέλευση αυτών των αποκλίσεων δεν οφείλεται αποκλειστικά στα ίδια τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και στις επιλογές που κάνουν οι εταιρείες κατά τον σχεδιασμό και την εκπαίδευσή τους.
Η μέθοδος της έρευνας
Οι ερευνητές ζήτησαν από διαφορετικά γλωσσικά μοντέλα να μετατρέψουν κείμενα σχετικά με επίμαχα κοινωνικά ζητήματα σε πιο αποτελεσματικές αναρτήσεις για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στη συνέχεια εξέτασαν κατά πόσο το τελικό αποτέλεσμα διατηρούσε την αρχική θέση του κειμένου.
Με τη βοήθεια μαθηματικών μοντέλων και προσομοιώσεων που βασίστηκαν σε πραγματικά δεδομένα από το X και το Facebook, ανέλυσαν πώς αυτές οι μικρές αλλαγές μπορούν να διαδοθούν στο δίκτυο και να επηρεάσουν τη δημόσια συζήτηση.
Σε ένα από τα πειράματα εξετάστηκε και η λειτουργία «Explain this post» του Grok στην πλατφόρμα X. Θέτοντας το ζήτημα των αμβλώσεων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το σύστημα παρουσίαζε μια τάση κατά των αμβλώσεων (pro-life), γεγονός που αποδόθηκε σε συγκεκριμένη οδηγία που είχε ενσωματωθεί στον τρόπο λειτουργίας του μοντέλου.
Προβληματισμός για τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Οι συντάκτες της μελέτης υποστηρίζουν ότι η επικοινωνία που διαμεσολαβείται από την τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί μια νέα μορφή επιρροής, η οποία δεν καλύπτεται πλήρως από τα ισχύοντα νομοθετικά πλαίσια.
Όπως επισημαίνουν, τόσο ο ευρωπαϊκός AI Act όσο και ο Digital Services Act επικεντρώνονται κυρίως στους συστημικούς κινδύνους και στις απειλές για τη δημοκρατία, χωρίς να αντιμετωπίζουν ειδικά τις πιο διακριτικές επιδράσεις που μπορεί να προκύπτουν από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης τα οποία συντάσσουν ή επεξεργάζονται περιεχόμενο.
Η επικεφαλής της έρευνας, καθηγήτρια Σάντρα Βάχτερ από το Oxford Internet Institute, σημείωσε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν έναν νέο τρόπο επιρροής των απόψεων, ο οποίος δημιουργεί σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται ο δημόσιος διάλογος στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
