Σημαντικές διευκρινίσεις για τον τρόπο με τον οποίο διενεργούνται οι φορολογικοί έλεγχοι σε τραπεζικούς λογαριασμούς παρέχει η υπ' αριθμ. 484/2026 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία αποσαφηνίζει τόσο τις αρμοδιότητες της φορολογικής διοίκησης όσο και τις υποχρεώσεις των φορολογουμένων.
Με την απόφασή του, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο επισημαίνει ότι η ευθύνη να αποδείξει πότε προέκυψε μια περιουσιακή προσαύξηση ανήκει στη φορολογική διοίκηση και όχι στον ελεγχόμενο πολίτη.
Παράλληλα, το ΣτΕ αναγνωρίζει ότι οι κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών μπορούν να αποτελέσουν έμμεσο στοιχείο για τη διαπίστωση αδήλωτων εισοδημάτων, όταν οι πιστώσεις δεν συμβαδίζουν με τα δηλωθέντα εισοδήματα ή δεν προκύπτει νόμιμη και επαρκώς τεκμηριωμένη πηγή προέλευσής τους.
Ωστόσο, η απόφαση υπογραμμίζει ότι ένας γενικός ισχυρισμός περί ύπαρξης αποταμιεύσεων ή κεφαλαίων από προηγούμενα χρόνια δεν αρκεί για να αντικρούσει τα ευρήματα του ελέγχου. Ο φορολογούμενος οφείλει να προσκομίσει συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι τα χρήματα προέρχονται πράγματι από ήδη φορολογημένα ή νόμιμα αποκτηθέντα κεφάλαια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η κρίση του δικαστηρίου σχετικά με τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ προσωπικών λογαριασμών. Σύμφωνα με το ΣτΕ, η απλή μετακίνηση κεφαλαίων από έναν λογαριασμό σε άλλον που ανήκει στο ίδιο φυσικό πρόσωπο δεν συνιστά νέα περιουσιακή προσαύξηση. Ως κρίσιμο χρονικό σημείο για ενδεχόμενη φορολόγηση θεωρείται η στιγμή κατά την οποία τα χρήματα εισήλθαν για πρώτη φορά στην περιουσία του φορολογουμένου και όχι η μεταγενέστερη εσωτερική μεταφορά τους.
Ενδεικτικά παραδείγματα
- Πολίτης εισπράττει το 2018 αποζημίωση ύψους 100.000 ευρώ και καταθέτει το ποσό σε τραπεζικό λογαριασμό. Αν το 2024 μεταφέρει τα ίδια χρήματα σε άλλον προσωπικό του λογαριασμό, η συναλλαγή αυτή δεν δημιουργεί νέα φορολογητέα ύλη, καθώς τα κεφάλαια είχαν ήδη αποκτηθεί και καταγραφεί το 2018.
- Φορολογούμενος εμφανίζει κατάθεση 80.000 ευρώ το 2025 και υποστηρίζει ότι προέρχεται από αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών. Εφόσον δεν προσκομίσει στοιχεία, όπως παλαιότερες τραπεζικές κινήσεις, αναλήψεις ή άλλα έγγραφα που να αποδεικνύουν την προέλευση των χρημάτων, η φορολογική διοίκηση μπορεί να αντιμετωπίσει το ποσό ως αδήλωτο εισόδημα.
- Ελεύθερος επαγγελματίας μεταφέρει 30.000 ευρώ από τον προσωπικό του λογαριασμό σε προθεσμιακή κατάθεση και λίγους μήνες αργότερα επιστρέφει το ίδιο ποσό στον αρχικό λογαριασμό. Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για διαχείριση των ίδιων κεφαλαίων και όχι για απόκτηση νέου εισοδήματος, επομένως οι κινήσεις αυτές δεν συνιστούν φορολογητέα περιουσιακή προσαύξηση.
