Οι ευρωπαϊκοί έλεγχοι καταγράφουν συνεχή κρούσματα ανίχνευσης απαγορευμένων φυτοφαρμάκων σε εισαγωγές ρυζιού μπασμάτι από Ινδία και Πακιστάν, προκαλώντας έντονη ανησυχία. Μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2025, το ευρωπαϊκό σύστημα ταχείας ειδοποίησης (RASFF) κατέγραψε 66 ειδοποιήσεις, δηλαδή σχεδόν μία κάθε τρεις ημέρες. Η πρόεδρος του Εθνικού Φορέα Ρυζιού Ιταλίας, Natalia Bobba, χαρακτήρισε την κατάσταση «μη ανεκτή», εκτιμώντας ότι τα περιστατικά φέτος θα ξεπεράσουν τον ήδη υψηλό αριθμό του 2024.
Στις πιο πρόσφατες ανακλήσεις, προϊόντα όπως το Parboiled Royal Golden Basmati βρέθηκαν να περιέχουν τα εντομοκτόνα Acetamiprid και Thiamethoxam σε ποσότητες άνω των επιτρεπτών ορίων. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η επανειλημμένη ανίχνευση των πλήρως απαγορευμένων Carbendazim και Tricyclazole, ουσιών που η ΕΕ έχει απαγορεύσει από το 2014 και το 2016 αντίστοιχα. Στο στόχαστρο βρίσκεται επίσης το Chlorpyrifos, νευροτοξικό εντομοκτόνο επικίνδυνο για την ανάπτυξη των παιδιών, το οποίο παραμένει στα εισαγόμενα προϊόντα παρά την απαγόρευσή του στην Ευρώπη το 2020.
Η διαφορά προτύπων μεταξύ ΕΕ και τρίτων χωρών δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό. Η Natalia Bobba υπογραμμίζει ότι η ευρωπαϊκή αγορά πρέπει να παραμένει «ανοικτή μόνο σε προϊόντα που σέβονται τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων, περιβαλλοντικής προστασίας και εργασιακών δικαιωμάτων». Στην ΕΕ έχουν απαγορευτεί 195 φυτοπροστατευτικές ουσίες, ενώ στην Ινδία μόνο 56, με αποτέλεσμα η χρήση επικίνδυνων αγροχημικών να συνεχίζεται ανεξέλεγκτα.
Δοκιμές που πραγματοποίησαν ανεξάρτητα εργαστήρια επιβεβαιώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Το γαλλικό περιοδικό 60 Millions de Consommateurs εντόπισε έως και πέντε διαφορετικά υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε δείγματα ρυζιού μπασμάτι, ενώ η ελβετική έρευνα του Bon à Savoir κατέγραψε ακόμη και 13 αγροχημικές ουσίες σε συγκεκριμένο προϊόν της αγοράς.
Παρά τις συνεχείς παρεμβάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τις πιέσεις για αυστηρότερα μέτρα, η εισαγωγή προϊόντων με απαγορευμένα φυτοφάρμακα παραμένει ένα σύνθετο πρόβλημα, λόγω διεθνών εμπορικών συμφωνιών και διαφορετικών κανονιστικών πλαισίων. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς αυστηρότερους ελέγχους και ίσους κανόνες για όλους, η προστασία της δημόσιας υγείας και η αξιοπιστία της αγοράς τροφίμων της ΕΕ τίθενται σε σοβαρό κίνδυνο.
