Έχει περάσει αρκετός καιρός από τη πρώτη φορά που άκουσα το τραγούδι των Encardia που σχεδόν μελοποιεί το ποίημα «Klama» του γνωστού Ιταλού Franco Corliano.
O Klama i Jineka u Emigrantu
Το κλάμα της γυναίκας του μετανάστη (Άντρα μου πάει)
Telo na mbriakeftò na mi’ ppensefso
Θέλω να μεθύσω για να μη σκέφτομαι
na klafso ce na jelaso telo arte vrài;
να κλάψω και να γελάσω θέλω τούτο το βράδυ
ma mali rràggia evò e’ nna kantalis
με πολλή οργή να τραγουδήσω
sto fengo e’ nna fonaso: o andramu pai!
στο φεγγάρι να φωνάξω:..o άντρας μου πάει
o andramu pai! o andramu pai!
o άντρας μου πάει o άντρας μου πάει
E antròpi ste’ mas pane, ste’ ttaràssune!
Οι άντρες μας πάνε,φεύγουν
N’arti kalì ‘us torùme ettù s’ena chrono
Αν πάνε όλα καλά, θα ιδωθούμε σ’ ένα χρόνο!
È’ tui e zoì-mma? È’ tui e zoì, Kristè-mu?
Αυτή είναι η ζωή μας Χριστέ μου;
Mas pa’ ‘cì sti Germania klèonta ma pono!
Πάνε στη Γερμανία με κλάμα και πόνο!
klèonta ma pono! klèonta ma pono!
με κλάμα και πόνο! με κλάμα και πόνο!
Tata, jatì e’ nna pai? Pemma, jatì-
Μπαμπά γιατί πρέπει να πας; Πές μου γιατί
Jatì tui ene e zoì, mara pedìa
Γιατί έτσι είναι η ζωή, καημένα παιδάκια
O ttechùddhi polemà ce tronni
Ο φτωχός δουλεύει και ιδρώνει
na lipariasi ‘us patrunu m’utti fatìa!
για να παχύνει τα αφεντικά με τη δουλειά του
Ste kuo ti banda ce ste kuo itto sono
Ακούω την μπάντα, ακούω τη μουσική
steo ettù ma ‘sà ce ste penseo sto treno
Είμαι εδώ μαζί σας μα σκέφτομαι και το τρένο
penseo sto skotinò citti miniera
σκέφτομαι το σκοτεινό ορυχείο
pu polemònta ecì peseni o jeno!
όπου δουλεύοντας εκεί πεθαίνει ο κόσμος!
peseni o jeno peseni o jeno
πεθαίνει ο κόσμος πεθαίνει ο κόσμος
Ο Corliano αναφέρει ότι δουλεύοντας σε ένα σιδηροδρομικό σταθμό στη νότια Ιταλία άκουσε μια γυναίκα να κλαίει ενώ αποχαιρετά τον άντρα της που φεύγει για μετανάστης στη Γερμανία και αποφάσισε, αργότερα, να βάλει τα συναισθήματα του με μαύρο πάνω στο λευκό του χαρτιού στη γλώσσα που ο ίδιος γνώριζε καλύτερα.
Ο λόγος για την ελληνικής προέλευσης ιταλική διαλεκτό γνωστή ως Griko ή Katoitaliotika, η προέλευση της οποίας, για ορισμένους, είναι λόγω της μετακίνησης Βυζαντινών ελληνόφωνων εποίκων του 9ου αιώνα μ.Χ. [1] ενώ για άλλους οφείλεται σε μια γλωσσολογική συνέχεια από τον αποικισμό της Μεγάλης Ελλάδας τον 8ο αιώνα π.Χ. [2]
Εμάς όμως, δεν μας ενδιαφέρει τόσο η γλωσσολογική προέλευση από τη μία ή την άλλη γλώσσα, αλλά το περιεχόμενο του μηνύματος που θέλει να επικοινωνήσει ο ομιλητής. Για μας, αυτό το μήνυμα είναι απλό, ρητό και ευθύ. Για μας το μήνυμα βρίσκεται στην απάντηση του μετανάστη πατέρα στο μικρό του γιο που ρωτάει. Απαντά με την νηφαλιότητα ενός προλεταρίου που έχει καταλάβει ότι για τα δεινά του δεν φταίει κανείς άλλος από το πλούσιο αφεντικό του.
Το τραγούδι αυτό, όχι μόνο εξαιτίας της πολύ όμορφης φωνής που το τραγουδά ούτε ακόμα μόνο εξαιτίας του παραπονιάρικου ακορντεόν μας αφήνει μία αίσθησης δίψας για τη συνέχεια. Όχι τόσο για τη τύχη του πατέρα, όσο για την τύχη του μικρού του γιου.
Μια δίψα που ικανοποιείται μερικώς όταν σκεφτόμαστε το μικρό να συνεχίζει να κάνει ερωτήσεις. Ερωτήσεις δύσκολες και βγαλμένες από το καθημερινό του μόχθο σαν εκείνο του πατέρα του.
1. A. Tsopanakis, 1981: «Contributo alla conoscenza dei dialetti greci dell’Italia meridionale», L’Italia dialettale.
2. G. Rohlfs, 1977: Grammatica storica dei dialetti italogreci. München.
Πηγή: kallitechnistis.blogspot.com
