Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς να πλησιάζει, οι οικογένειες μπαίνουν για ακόμη μία φορά σε ρυθμούς προετοιμασίας. Τετράδια, βιβλία, κασετίνες και φυσικά η σχολική τσάντα βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των απαραίτητων αγορών.
Και μπορεί για τα παιδιά η επιλογή της τσάντας να είναι κυρίως θέμα χρώματος, σχεδίου και… μόδας, για τους γονείς όμως υπάρχει ένας πολύ πιο σημαντικός παράγοντας: η σωστή τσάντα μπορεί να κάνει τη διαφορά στην καθημερινή επιβάρυνση της πλάτης, των ώμων και του αυχένα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός ετών μετά τον οποίο μια σχολική τσάντα πρέπει υποχρεωτικά να αντικατασταθεί. Η αλλαγή της εξαρτάται από την ανάπτυξη του παιδιού, το βάρος που καλείται να μεταφέρει, την εφαρμογή της τσάντας στο σώμα και, φυσικά, την κατάσταση στην οποία βρίσκεται.
Πότε ήρθε η ώρα να αλλάξει η σχολική τσάντα
Η τσάντα που ήταν κατάλληλη για ένα παιδί στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού δεν είναι απαραίτητα κατάλληλη λίγα χρόνια αργότερα. Καθώς το παιδί μεγαλώνει, αλλάζει η σωματική του διάπλαση, το άνοιγμα των ώμων και το μήκος της πλάτης του.
Υπάρχουν, λοιπόν, συγκεκριμένα σημάδια που δείχνουν ότι η παλιά τσάντα πρέπει να… αποσυρθεί.
Πρώτο και βασικό κριτήριο είναι η σωματική διάπλαση του παιδιού. Μια τσάντα που εφαρμόζει σωστά στην Α΄ Δημοτικού μπορεί να είναι εργονομικά ακατάλληλη στην Δ΄ ή την Ε΄ Δημοτικού, καθώς το σώμα του παιδιού έχει πλέον αλλάξει σημαντικά.
Το δεύτερο είναι το βάρος. Σύμφωνα με τις συστάσεις που αναφέρονται από την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία, το συνολικό βάρος της σχολικής τσάντας δεν θα πρέπει να ξεπερνά περίπου το 10% έως 15% του σωματικού βάρους του παιδιού.
Έτσι, για ένα παιδί που ζυγίζει 20 κιλά, η τσάντα δεν θα πρέπει να ξεπερνά περίπου τα 3 κιλά. Για ένα παιδί 40 κιλών, το αντίστοιχο όριο φτάνει περίπου στα 6 κιλά.
Τρίτο καμπανάκι είναι η σωματική ενόχληση. Αν το παιδί παραπονιέται συχνά για πόνο στην πλάτη, στους ώμους ή στον αυχένα ή αν σκύβει προς τα εμπρός όταν περπατά με την τσάντα, κάτι δεν πάει καλά.
Τέλος, σημαντικό ρόλο παίζει και η φθορά των εργονομικών χαρακτηριστικών. Τα μαξιλαράκια της πλάτης μπορεί να έχουν συμπιεστεί από τη χρήση, οι ιμάντες να έχουν χαλαρώσει ή να μην ρυθμίζονται πλέον σωστά. Σε μια τέτοια περίπτωση, ακόμη και μια ποιοτική τσάντα παύει να προσφέρει την υποστήριξη για την οποία σχεδιάστηκε.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η φθορά αυτή γίνεται εμφανής έπειτα από δύο ή τρία χρόνια καθημερινής χρήσης.
Το βάρος της τσάντας είναι το μεγάλο «SOS»
Όσο μεγαλώνει ένας μαθητής, τόσο αυξάνονται συνήθως και τα βιβλία και τα αντικείμενα που χρειάζεται να μεταφέρει. Γι' αυτό η επιλογή μιας τσάντας με καλύτερη στήριξη γίνεται ακόμη πιο σημαντική.
Οι ειδικοί προτείνουν φαρδύτερους και ενισχυμένους ιμάντες, σωστή εφαρμογή στην πλάτη και, όπου είναι δυνατό, ζώνη στήριξης στη μέση ή στο στήθος.
Μια ακόμη επιλογή είναι οι σχολικές τσάντες τύπου trolley, με ροδάκια και αναδιπλούμενο χερούλι, οι οποίες μπορούν να περιορίσουν την επιβάρυνση όταν το παιδί χρειάζεται να μεταφέρει μεγάλο βάρος.
Τα 5 βασικά χαρακτηριστικά μιας σωστής σχολικής τσάντας
Η εμφάνιση μπορεί να είναι αυτή που θα κερδίσει το παιδί, όμως η εργονομία είναι αυτή που πρέπει να κερδίσει τον γονιό.
Κατά την επιλογή της τσάντας, οι ειδικοί συστήνουν να ελέγχονται τα εξής:
- Το πλάτος της τσάντας δεν πρέπει να ξεπερνά το άνοιγμα των ώμων του παιδιού.
- Το ύψος της πρέπει να ξεκινά λίγο κάτω από τον αυχένα και να φτάνει περίπου μέχρι τη μέση της πλάτης. Μια τσάντα που κρέμεται χαμηλά, προς τους γλουτούς, μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πίεση στους ώμους.
- Η πλάτη της τσάντας καλό είναι να διαθέτει ανατομική επένδυση και μαξιλαράκια, ώστε να εφαρμόζει καλύτερα στο σώμα.
- Οι ιμάντες πρέπει να είναι φαρδιοί, ενισχυμένοι και επενδεδυμένοι, ώστε να μην συγκεντρώνεται η πίεση σε ένα μικρό σημείο των ώμων.
- Οι ζώνες στήριξης στη μέση ή στο στήθος μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανομή του βάρους, ενώ ενισχυμένα εσωτερικά στοιχεία προσφέρουν επιπλέον σταθερότητα.
Το μεγάλο λάθος: Η τσάντα στον έναν ώμο
Ένα από τα συνηθέστερα λάθη είναι να μεταφέρεται η σχολική τσάντα στον έναν ώμο, είτε επειδή το παιδί βιάζεται είτε επειδή έτσι θεωρεί ότι είναι πιο «άνετο» ή πιο μοντέρνο.Η πρακτική αυτή μπορεί να οδηγήσει σε ασύμμετρη καταπόνηση, καθώς το βάρος δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στο σώμα. Η τσάντα πρέπει να εφαρμόζει σωστά και στους δύο ώμους, να βρίσκεται κοντά στην πλάτη και να μην κρέμεται χαμηλά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ρύθμιση των ιμάντων. Μια τσάντα που βρίσκεται πολύ χαμηλά μπορεί να αυξήσει την πίεση στους ώμους έως και 50%, σύμφωνα με τις οδηγίες που παρατίθενται.
Πώς πρέπει να τοποθετούνται τα βιβλία
Δεν αρκεί όμως να είναι σωστή η τσάντα. Σημασία έχει και τι βάζουμε μέσα. Τα βαρύτερα και μεγαλύτερα αντικείμενα πρέπει να τοποθετούνται στο πίσω μέρος της τσάντας, δηλαδή όσο πιο κοντά γίνεται στην πλάτη του παιδιού. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η τάση να τραβιέται το σώμα προς τα πίσω.
Τα αντικείμενα μεσαίου βάρους, όπως τα τετράδια, μπορούν να τοποθετούνται στη μέση, ενώ τα πιο ελαφριά αντικείμενα καλό είναι να βρίσκονται προς το μπροστινό μέρος.
Προσοχή χρειάζεται και στις πλαϊνές θήκες. Αν, για παράδειγμα, το παγούρι τοποθετείται μόνο στη μία πλευρά, μπορεί να δημιουργηθεί ανισορροπία, ιδιαίτερα όταν η τσάντα είναι ήδη βαριά.
Το περιεχόμενο θα πρέπει επίσης να παραμένει όσο γίνεται σταθερό και να μη μετακινείται δεξιά και αριστερά καθώς το παιδί περπατά.
Οι ζώνες στήριξης δεν υπάρχουν απλώς για… διακόσμηση. Όταν χρησιμοποιούνται σωστά, μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη κατανομή του φορτίου και να περιορίσουν τη συγκέντρωση του βάρους αποκλειστικά στους ώμους.
Η ζώνη στη μέση, ειδικότερα, μπορεί να μεταφέρει μέρος του φορτίου προς τη λεκάνη, μειώνοντας την πίεση που δέχεται το πάνω μέρος του σώματος.
Πότε καλύπτεται μια σχολική τσάντα από εγγύηση
Και εδώ υπάρχει ένα σημείο που συχνά περνά απαρατήρητο. Οι σχολικές τσάντες, όπως και άλλα καταναλωτικά προϊόντα, καλύπτονται από εγγύηση για κατασκευαστικά ελαττώματα. Η διάρκεια και οι όροι της μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον κατασκευαστή, την ποιότητα και την κατηγορία του προϊόντος.
Η εγγύηση αφορά προβλήματα που σχετίζονται με την κατασκευή και όχι τη φυσιολογική φθορά από την καθημερινή χρήση.Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η νόμιμη εγγύηση για καταναλωτικά προϊόντα είναι διετής και αφορά, μεταξύ άλλων, κατασκευαστικές αστοχίες. Έτσι, ένα πρόβλημα σε ραφή ή φερμουάρ που προκύπτει χωρίς υπαιτιότητα του καταναλωτή μπορεί να εμπίπτει στην εγγύηση.
Υπάρχουν, παράλληλα, εταιρείες σχολικών ειδών που προσφέρουν επιπλέον εγγυήσεις διάρκειας από ένα έως τρία χρόνια, ενώ ορισμένες διεθνείς μάρκες διαθέτουν ακόμη μεγαλύτερες εγγυήσεις, που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν από 10 έως και 30 χρόνια.
Ειδικά στις τσάντες trolley, η εγγύηση μπορεί να διαφέρει, καθώς οι μηχανισμοί με τα ροδάκια και την αναδιπλούμενη λαβή υφίστανται μεγαλύτερη μηχανική καταπόνηση.
Και ίσως το σημαντικότερο: μια τσάντα δεν χρειάζεται να αλλάζει επειδή απλώς πέρασε ένας συγκεκριμένος αριθμός χρόνων. Χρειάζεται να αλλάξει όταν δεν ταιριάζει πλέον στο σώμα του παιδιού ή όταν έχει χάσει τα εργονομικά χαρακτηριστικά της.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η πιο «σωστή» σχολική τσάντα δεν είναι αυτή που εντυπωσιάζει περισσότερο στην αυλή. Είναι εκείνη που το παιδί φορά και… σχεδόν ξεχνά ότι κουβαλά.
