Η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών από την 1η Αυγούστου και στους Δήμους που διαθέτουν περισσότερες από 100 σχολικές μονάδες αποτελεί μια από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων ετών στη διοίκηση της δημόσιας εκπαίδευσης. Από εδώ και στο εξής, όλοι οι Δήμοι αναλαμβάνουν αποκλειστικά την ευθύνη για την οικονομική διαχείριση και την υποστήριξη της καθημερινής λειτουργίας των σχολείων.
Η μέχρι σήμερα εφαρμογή του νέου καθεστώτος στους Δήμους με λιγότερες από 100 σχολικές μονάδες, δεν επιτρέπει ιδιαίτερη αισιοδοξία. Αντί να απλοποιηθούν οι διαδικασίες και να επιταχυνθεί η εξυπηρέτηση των σχολικών μονάδων, σε πολλές περιπτώσεις παρατηρήθηκαν καθυστερήσεις, μεγαλύτερη γραφειοκρατία και δυσκολίες στην άμεση αντιμετώπιση των καθημερινών αναγκών των σχολείων.
Οι σχολικές μονάδες δεν μπορούν να λειτουργούν περιμένοντας εβδομάδες ή μήνες για να αντικατασταθεί μια χαλασμένη κλειδαριά, να αποκατασταθεί μια βλάβη ή να προμηθευτούν τα στοιχειώδη υλικά που χρειάζονται.. Η σχολική πραγματικότητα απαιτεί άμεσες λύσεις, γρήγορες αποφάσεις και ευελιξία. Όταν αυτές καθυστερούν, δεν πλήττεται μόνο η εύρυθμη λειτουργία του σχολείου, αλλά και η ίδια η ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Η επιτυχία του νέου μοντέλου προϋποθέτει σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ των δημοτικών υπηρεσιών και των Διευθυντών των σχολικών μονάδων. Οι Διευθυντές βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή και γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε τις πραγματικές ανάγκες των σχολείων τους. Η εμπειρία τους δεν μπορεί να αγνοείται. Αντίθετα, πρέπει να αξιοποιείται συστηματικά στον σχεδιασμό και στη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι η μεταφορά των αρμοδιοτήτων θα συνοδευτεί από τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους. Δεν είναι δυνατόν να μεταφέρονται νέες ευθύνες στους Δήμους χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση. Διαφορετικά, το κόστος θα μετακυλιστεί αναπόφευκτα στα σχολεία, τα οποία ήδη λειτουργούν υπό ασφυκτικές οικονομικές συνθήκες.
Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά το νέο σύστημα, απαιτούνται άμεσα οι ακόλουθες παρεμβάσεις:
•Άμεση συγκρότηση και λειτουργία των δημοτικών επιτροπών που αντικαθιστούν τις Σχολικές Επιτροπές, όπως προβλέπει το άρθρο 30 του ν. 5056/2023, με την υποχρεωτική συμμετοχή Διευθυντών σχολικών μονάδων.
•Θεσμοθέτηση διαδικασιών που θα διασφαλίζουν διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστική συμμετοχή των σχολικών μονάδων στη διαχείριση των οικονομικών πόρων.
•Γενναία αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές λειτουργικές ανάγκες των σχολείων.
•Αύξηση της πάγιας προκαταβολής με βάση τον αριθμό των μαθητών, την παλαιότητα των σχολικών κτιρίων και τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε σχολικής μονάδας.
•Δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης έκτακτων και απρόβλεπτων λειτουργικών αναγκών μέσω της πάγιας προκαταβολής, χωρίς χρονοβόρες εγκρίσεις και περιττές γραφειοκρατικές διαδικασίες.
•Πλήρης απαλλαγή των Διευθυντών των σχολικών μονάδων από κάθε οικονομική, λογιστική και διαχειριστική ευθύνη, ώστε να επικεντρώνονται στον παιδαγωγικό και διοικητικό τους ρόλο.
Οι Δήμοι έχουν πλέον την ευθύνη. Η Πολιτεία έχει την υποχρέωση να τους εξοπλίσει με τους αναγκαίους πόρους και το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο. Και οι Διευθυντές των σχολείων πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ισότιμοι συνεργάτες, όχι ως απλοί αποδέκτες αποφάσεων.
Η διαχείριση της κρατικής επιχορήγησης για τις λειτουργικές δαπάνες των σχολικών μονάδων οφείλει να γίνεται από τους Δήμους με απόλυτη ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ, ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. Μόνο έτσι θα διασφαλιστεί η απρόσκοπτη καθημερινή λειτουργία των σχολείων, χωρίς γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και καθυστερήσεις, προς όφελος των μαθητών, των εκπαιδευτικών και της δημόσιας εκπαίδευσης.
*Πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
