Για το ζήτημα της χρηματοδότησης της έρευνας και της συμμετοχής ελληνικών φορέων σε διεθνή προγράμματα παρεμβαίνει η Γενική Συνέλευση της Σχολής Μεταλλειολόγων-Μεταλλουργών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Σε ψήφισμα που εγκρίθηκε στη συνεδρίαση της 12ης Ιανουαρίου 2026, η Γ.Σ. κάνει λόγο για «αποκλεισμό ελληνικών ερευνητικών ομάδων από εγκεκριμένα έργα» του προγράμματος PRIMA, «όχι για λόγους επιστημονικής επάρκειας, αλλά λόγω ανεπάρκειας εθνικού προϋπολογισμού». Όπως τονίζεται, η πρακτική αυτή «υπονομεύει την αρχή της ίσης μεταχείρισης» και «πλήττει σοβαρά την αξιοπιστία της χώρας ως ερευνητικού εταίρου».
Το ψήφισμα εντάσσει το συγκεκριμένο περιστατικό σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαχρονικών δυσλειτουργιών, επισημαίνοντας ότι «η προχειρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται η ενίσχυση της έρευνας» έχει «μακροπρόθεσμες και δομικές συνέπειες» για τα ελληνικά πανεπιστήμια, τους νέους ερευνητές και τη διεθνή θέση της χώρας. Με συγκεκριμένα στοιχεία και αναφορές σε χρηματοδοτήσεις που δεν αποδόθηκαν, έργα που αφαιρέθηκαν και διαδικασίες που καθυστέρησαν, η Σχολή Μ-ΜΜ ζητά άμεσες πολιτικές αποφάσεις και θεσμικές παρεμβάσεις, προκειμένου –όπως σημειώνει– «να διασφαλιστεί η ουσιαστική στήριξη της επιστημονικής κοινότητας και της έρευνας στην Ελλάδα».
Ψήφισμα της Γ.Σ. της Σχολής Μεταλλειολόγων-Μεταλλουργών Μηχανικών ΕΜΠ
Η Γ.Σ. της Σχολής Μεταλλειολόγων-Μεταλλουργών Μηχανικών (Μ-ΜΜ) του ΕΜΠ (συνεδρίαση 12-1-2026) εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία της αναφορικά με τον αποκλεισμό ελληνικών φορέων, μεταξύ των οποίων και ερευνητικών ομάδων της Σχολής, από εγκεκριμένες προτάσεις του προγράμματος PRIMA, εξαιτίας της ανεπάρκειας του διαθέσιμου ελληνικού προϋπολογισμού. Ως αποτέλεσμα, η υλοποίηση των εγκεκριμένων ερευνητικών έργων πραγματοποιείται χωρίς τη συμμετοχή των ελληνικών εταίρων, γεγονός αποκλεισμός τους για λόγους δεν σχετίζονται με την επιστημονική αρτιότητά τους υπονομεύει την αρχή της ίσης μεταχείρισης και πλήττει σοβαρά την αξιοπιστία της χώρας μας ως ερευνητικού εταίρου σε διεθνή προγράμματα. Επιπλέον, η πρακτική αυτή έχει μακροπρόθεσμες αρνητικές συνέπειες, καθώς:
- Μειώνει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων έναντι των αντίστοιχων φορέων άλλων χωρών,
- Αποθαρρύνει τη συμμετοχή Ελλήνων ερευνητών σε μελλοντικές διεθνείς συνεργασίες και οδηγεί σε απώλεια ευκαιριών μεταφοράς γνώσης, δικτύωσης και καινοτομίας,
- Ενισχύει το φαινόμενο του επιστημονικού αποκλεισμού και της άνισης συμμετοχής σε ευρωπαϊκά σχήματα.
Το γεγονός ότι η χρηματοδότηση των ελληνικών συμμετοχών τελούσε υπό τον περιορισμό του εθνικού προϋπολογισμού, ήτοι 2 εκατ. ευρώ για τις εγκεκριμένες θεματικές περιοχές της πρόσκλησης του PRIMA δεν αναιρεί τα ανωτέρω προβληματικά σημεία. Αντιθέτως, επιβεβαιώνει, δυστυχώς για ακόμη μια φορά, την προχειρότητα με την οποία διαχρονικά αντιμετωπίζεται από την ελληνική πολιτεία η ουσιαστική ενίσχυση της έρευνας και η στήριξη της επιστημονικής κοινότητας στη χώρα μας. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι:
Δεν έχουν αποδοθεί τουλάχιστον την τελευταία πενταετία στα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα οι χρηματοδοτήσεις της εθνικής συμμετοχής σε ερευνητικά ευρωπαϊκά ανταγωνιστικά προγράμματα (matching funds), οι οποίες για το ΕΜΠ εκτιμάται ότι υπερβαίνουν τα 5 εκατ. ευρώ,
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, με την αναθεώρηση του «Ελλάδα 2.0» τον Ιούλιο 2025 αφαιρέθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κρίσιμα έργα ενίσχυσης της έρευνας στα ελληνικά ΑΕΙ, όπως «Επισκέπτες Καθηγητές – Επισκέπτες Ερευνητές» (6,7 εκατ. ευρώ), «Βιομηχανικά Διδακτορικά» (5,4 εκατ. ευρώ), «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας – Trust your Star» (80,6 εκατ. ευρώ) και «Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας – ΣΕΑ» (98,2 εκατ. ευρώ),
Υπήρξαν μεγάλες καθυστερήσεις στην προκήρυξη και έναρξη της αξιολόγησης και ακολούθως, έντονες διαμαρτυρίες και καταγγελίες από μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και την ΠΟΣΔΕΠ για τη διαδικασία αξιολόγησης των προτάσεων σε πρόσφατες ερευνητικές δράσεις. Πέραν των άλλων ζητημάτων, οι χρονικές καθυστερήσεις, η γραφειοκρατία και η μη ομαλή χρηματοδότηση της έρευνας έχουν ως αποτέλεσμα την αδυναμία διατήρησης ή τον επαναπατρισμό νέων ερευνητών.
Η Γ.Σ. της Σχολής Μ-ΜΜ ζητά:
- Την άμεση αύξηση του διαθέσιμου εθνικού προϋπολογισμού για το πρόγραμμα PRIMA, ώστε να διασφαλιστεί η χρηματοδότηση όλων των εγκεκριμένων ελληνικών συμμετοχών.
- Την άμεση καταβολή των χρηματοδοτήσεων της εθνικής συμμετοχής.
- Την περαιτέρω αύξηση των κρατικών δαπανών Έρευνας και Ανάπτυξης, ειδικά στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ώστε να υπάρξει σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
- Τη θέσπιση μηχανισμών που θα εξασφαλίζουν την έγκαιρη δημοσίευση των προσκλήσεων για τα ερευνητικά έργα, την αξιοκρατική και διαφανή αξιολόγηση των προτάσεων, καθώς και την απρόσκοπτη υλοποίηση των εγκεκριμένων προτάσεων, ώστε να υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση της έρευνας και στήριξη των νέων ερευνητών.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Διευθυντές καλούνται να δηλώσουν ποιοι εκπαιδευτικοί δεν έκαναν τηλεκπαίδευση και για ποιο λόγο
Κοκκινάκη Υπατία