Ενιαίους κανόνες και προϋποθέσεις για τη θεμελίωση δικαιώματος σε σύνταξη λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο εφαρμόζει ο e-ΕΦΚΑ, ανεξάρτητα από τον πρώην φορέα ασφάλισης ή τον χρόνο πρώτης υπαγωγής στην ασφάλιση.
Βασικές προϋποθέσεις και απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης
Για να χορηγηθεί σύνταξη λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο απαιτούνται αθροιστικά:
- Πιστοποίηση ΚΕΠΑ: Ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%.
- Διακοπή Εργασίας: Διακοπή της ασφαλιστέας απασχόλησης στον e-ΕΦΚΑ.
- Χρόνος Ασφάλισης: Συμπλήρωση των απαιτούμενων ημερών/ετών ασφάλισης.
Ο ασφαλισμένος δικαιούται σύνταξη εφόσον καλύπτει μία από τις παρακάτω προϋποθέσεις σχετικά με τον χρόνο ασφάλισης:
- Γενικός Κανόνας (Πλήρης): Τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (δηλαδή 4.500 ημέρες ασφάλισης).
- Γενικός Κανόνας (5ετία): Τουλάχιστον 5 έτη ασφάλισης (1.500 ημέρες), από τις οποίες οι 600 ημέρες πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στην τελευταία πενταετία πριν από την έναρξη της αναπηρίας.
- Νέοι Ασφαλισμένοι (έως 21 ετών): Απαιτούνται τουλάχιστον 300 ημέρες ασφάλισης.
- Ηλικίες 21 έως 31 ετών: Οι απαιτούμενες ημέρες αυξάνονται σταδιακά κατά 120 ημέρες για κάθε έτος ηλικίας μετά τα 21, έως ότου φτάσουν τις 1.500 ημέρες στο 31ο έτος.
Αιτήσεις & έναρξη καταβολών
- Υποβολή Αίτησης: Η σύνταξη καταβάλλεται από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης στον e-ΕΦΚΑ, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
- Ταυτόχρονη Αίτηση: Ο ασφαλισμένος έχει τη δυνατότητα να υποβάλει την αίτηση συνταξιοδότησης ταυτόχρονα με την αίτηση πιστοποίησης της αναπηρίας.
- Προθεσμία 4 μηνών: Υπάρχει η δυνατότητα η αίτηση συνταξιοδότησης να υποβληθεί έως και 4 μήνες μετά την έκδοση της πιστοποίησης αναπηρίας, χωρίς να χάνονται τα αντίστοιχα συνταξιοδοτικά δικαιώματα (ως ημερομηνία αίτησης λαμβάνεται η ημερομηνία υποβολής στο ΚΕΠΑ).
Ανανέωση, παράταση και ειδικές ρυθμίσεις
- Αίτηση Επαναξιολόγησης: Η αίτηση παράτασης στο ΚΕΠΑ πρέπει να υποβάλλεται μέσα στους τελευταίους 4 μήνες πριν από τη λήξη της υφιστάμενης πιστοποίησης.
- Εξάμηνη Παράταση: Για ασφαλισμένους με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας άνω του 67%, εφόσον υποβληθεί νέα αίτηση πριν λήξει η υπάρχουσα πιστοποίηση, η σύνταξη συνεχίζει να καταβάλλεται έως ότου εκδοθεί η νέα απόφαση και για διάστημα που δεν ξεπερνά τους έξι μήνες.
- Ασφαλισμένοι πρώην ΟΓΑ: Εφαρμόζονται πλέον οι ενιαίες προϋποθέσεις του νέου πλαισίου. Από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, το ελάχιστο συντάξιμο ποσοστό αναπηρίας διαμορφώνεται στο 50% (από 59% που ίσχυε το 2024), όπως και για τους υπόλοιπους ασφαλισμένους.
- Προϋπάρχουσα Αναπηρία: Η αναπηρία πρέπει κατά κανόνα να έχει προκύψει μετά την πρώτη υπαγωγή στην ασφάλιση. Αν υπήρχε ήδη πριν, δικαίωμα θεμελιώνεται μόνο εφόσον υπήρξε επιδείνωση τουλάχιστον κατά 40% της αναπηρίας για την οποία ζητείται η σύνταξη.
Νομικό Πλαίσιο: Το ισχύον πλαίσιο καθορίζεται από τον ν. 4997/2022 και τις σχετικές διατάξεις του ν. 4387/2016.
