Νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη κλιμάκωση καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, καθώς Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν αντάλλαξαν στρατιωτικά πλήγματα, βάζοντας τέλος στην περίοδο σχετικής ύφεσης των τελευταίων εβδομάδων και επαναφέροντας τον φόβο μιας ευρύτερης ανάφλεξης στην περιοχή.
Οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν την Κυριακή δύο ιρανικούς εκτοξευτήρες στο νησί Λαράκ, κοντά στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για την πρώτη γνωστή αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση εναντίον στόχων στο Ιράν από τα τέλη Ιουλίου.
Η απάντηση της Τεχεράνης ήρθε λίγες ώρες αργότερα.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον δύο εγκαταστάσεων στην Ιορδανία όπου βρίσκονται αμερικανικές δυνάμεις, παρουσιάζοντας την επίθεση ως άμεσα αντίποινα για το πλήγμα στο Λαράκ.
Γιατί οι ΗΠΑ χτύπησαν το Λαράκ
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, οι δύο εκτοξευτήρες αποτελούσαν άμεση απειλή για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Η CENTCOM υποστηρίζει ότι μέλη των Φρουρών της Επανάστασης προετοιμάζονταν να χρησιμοποιήσουν πυραυλικά συστήματα που συνδέονταν με την ανάπτυξη θαλάσσιων ναρκών στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό.
Η Ουάσιγκτον παρουσιάζει επομένως την επιχείρηση ως ενέργεια προστασίας της διεθνούς ναυσιπλοΐας, ενώ η Τεχεράνη κάνει λόγο για νέα αμερικανική επίθεση σε ιρανικό έδαφος.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι από τα αμερικανικά πλήγματα υπήρξαν νεκροί και τραυματίες, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει δημοσιοποιηθεί πλήρης και ανεξάρτητα επιβεβαιωμένος απολογισμός.
Το Ιράν απάντησε χτυπώντας στόχους στην Ιορδανία
Η ιρανική απάντηση διεύρυνε άμεσα το γεωγραφικό πεδίο της νέας κρίσης.
Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι έπληξαν με πυραύλους και drones στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία, στοχεύοντας υποδομές που συνδέονται με την παρουσία αμερικανικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με τις ιρανικές ανακοινώσεις, μεταξύ των στόχων ήταν οι εγκαταστάσεις στο Αζράκ και στο King Hussein, με την Τεχεράνη να υποστηρίζει ότι στοχοποιήθηκαν τεχνικές εγκαταστάσεις, υποδομές συντήρησης και σημεία όπου βρίσκονταν στρατιωτικά αεροσκάφη.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ανεξάρτητη επιβεβαίωση των ιρανικών ισχυρισμών περί σοβαρών ζημιών στις αμερικανικές εγκαταστάσεις.
Η Ιορδανία: Αναχαιτίσαμε οκτώ πυραύλους
Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ιορδανίας ανακοίνωσαν ότι τα συστήματα αεράμυνας της χώρας αναχαίτισαν οκτώ πυραύλους που εισήλθαν στον ιορδανικό εναέριο χώρο.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, οι πύραυλοι καταστράφηκαν πριν αποτελέσουν απειλή για πολίτες ή περιουσίες.
Η εμπλοκή της Ιορδανίας προσθέτει ακόμη μία εξαιρετικά ευαίσθητη παράμετρο στην κρίση, καθώς το Αμμάν επιχειρεί να προστατεύσει την κυριαρχία και τον εναέριο χώρο του χωρίς να παρασυρθεί σε μια ευρύτερη στρατιωτική αντιπαράθεση.
Στο επίκεντρο ξανά τα Στενά του Ορμούζ
Πίσω από τη νέα στρατιωτική σύγκρουση βρίσκεται και η τεράστια γεωπολιτική και οικονομική σημασία των Στενών του Ορμούζ.
Πριν από την τελευταία πολεμική κρίση, από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινούνταν περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων φορτίων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, γεγονός που εξηγεί γιατί κάθε στρατιωτική ένταση στην περιοχή προκαλεί άμεση ανησυχία στις διεθνείς αγορές.
Η κίνηση εμπορικών πλοίων στην περιοχή έχει περιοριστεί σημαντικά, ενώ μετά το νέο αμερικανικό πλήγμα καταγράφηκε και άνοδος των τιμών του πετρελαίου.
Και οικονομική πίεση από την Ουάσιγκτον
Η στρατιωτική πίεση συνοδεύεται από νέα οικονομικά μέτρα.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχει προαναγγείλει περαιτέρω δευτερογενείς κυρώσεις σε οικονομικούς φορείς που συναλλάσσονται με το Ιράν, με την Ουάσιγκτον να επιχειρεί να περιορίσει περαιτέρω την πρόσβαση της Τεχεράνης στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και στα έσοδα από το εξωτερικό.
Η νέα ανταλλαγή πληγμάτων αποδεικνύει, πάντως, πόσο εύθραυστη παραμένει η ισορροπία.
Ένα αμερικανικό πλήγμα σε δύο εκτοξευτήρες ήταν αρκετό για να προκαλέσει μέσα σε λίγες ώρες ιρανική επίθεση εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε τρίτη χώρα.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο της νέας κρίσης: κάθε επόμενο χτύπημα αυξάνει τον αριθμό των χωρών που κινδυνεύουν να εμπλακούν και μειώνει τα περιθώρια για μια ελεγχόμενη αποκλιμάκωση.
