Στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας ξεκίνησε μια καθοριστική δικαστική διαμάχη με διάρκεια έξι έως οκτώ εβδομάδες, όπου 29 αμερικανικές πολιτείες στρέφονται κατά της Meta, κατηγορώντας την ότι σχεδίασε συνειδητά εθιστικές πλατφόρμες που βλάπτουν την ψυχική υγεία των ανηλίκων. Η κατηγορούσα αρχή υποστηρίζει πως η εταιρεία γνώριζε τους κινδύνους αλλά επέλεξε τα κέρδη εις βάρος της ασφάλειας των παιδιών, επικαλούμενη εσωτερικά έγγραφα στα οποία το Instagram παρομοιάζεται ακόμη και με «ναρκωτικό». Στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας αναμένεται να καταθέσουν ο διευθύνων σύμβουλος Μαρκ Ζάκερμπεργκ, ο επικεφαλής του Instagram Άνταμ Μοσέρι, καθώς και ο whistleblower Αρτούρο Μπεχάρ.
Στο επίκεντρο της αγωγής βρίσκονται «ψυχολογικά χειριστικά» χαρακτηριστικά των εφαρμογών, όπως το infinite scroll, οι ειδοποιήσεις, ο αλγόριθμος προτάσεων και τα likes, τα οποία συνδέονται με αυξημένα περιστατικά κατάθλιψης, διατροφικών διαταραχών, ακόμη και αυτοκτονιών μεταξύ των εφήβων. Οι εκπρόσωποι των πολιτειών τόνισαν τη νομική και ηθική υποχρέωση της εταιρείας για τη δημιουργία ασφαλών προϊόντων, παρουσιάζοντας τραγικές καταθέσεις οικογενειών που έχασαν τα παιδιά τους. Από την πλευρά της, η Meta απορρίπτει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, υποστηρίζοντας ότι τα εσωτερικά έγγραφα απομονώθηκαν εκτός πλαισίου και ότι δεν αποδεικνύεται αιτιώδης συνάφεια μεταξύ των social media και της μειωμένης ευημερίας των νέων.
Το διακυβεύματα της δίκης είναι τόσο οικονομικά όσο και θεσμικά, καθώς οι πιθανές χρηματικές κυρώσεις κυμαίνονται από 200 δισ. δολάρια έως και 1,4 τρισ. δολάρια, ενώ παράλληλα ζητούνται ριζικές αλλαγές στον σχεδιασμό των πλατφορμών. Μεταξύ των αιτημάτων είναι η κατάργηση των εθιστικών μηχανισμών για τους ανηλίκους, η επιβολή αυστηρών χρονικών ορίων και η λήψη αποτελεσματικότερων μέτρων αποκλεισμού των παιδιών κάτω των 13 ετών. Η τελική απόφαση θα ληφθεί από την ομοσπονδιακή δικαστή Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς, η οποία έχει τη δικαιοδοσία να επιβάλει δεσμευτικούς κανόνες λειτουργίας στο Facebook και το Instagram.
Η συγκεκριμένη υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα χιλιάδων αγωγών εναντίον τεχνολογικών κολοσσών όπως η TikTok, η Snap και η Google, με τη νομική στρατηγική να αντιγράφει το ιστορικό προηγούμενο των καπνοβιομηχανιών της δεκαετίας του 1990. Όπως συνέβη τότε με τα τσιγάρα και αργότερα με την κρίση των οπιοειδών, οι αρχές επιχειρούν να αποδείξουν ότι η Meta απέκρυψε τις βλάβες που προκαλούσε η χρήση των προϊόντων της. Ήδη, πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις έχουν επιβάλει στη Meta βαριές οικονομικές καμπάνες σε πολιτείες όπως το Νέο Μεξικό, προμηνύοντας μια συνολική αναμετάδοση των όρων λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
