Σοβαρές διαστάσεις λαμβάνει το πρόβλημα του τραπεζικού αποκλεισμού στην Ελλάδα, καθώς εκατομμύρια πολίτες βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από τραπεζικά καταστήματα και ΑΤΜ, ενώ δεκάδες δήμοι της χώρας έχουν μείνει χωρίς καμία φυσική τραπεζική παρουσία.
Το ζήτημα φέρνει στη Βουλή η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη, με Επίκαιρη Ερώτηση προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο δημιουργίας πολιτών δύο ταχυτήτων, ιδιαίτερα στην ελληνική περιφέρεια.
Μειώθηκαν κατά 67% τα τραπεζικά καταστήματα στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που επικαλείται η βουλευτής, ο αριθμός των τραπεζικών καταστημάτων στην Ελλάδα έχει περιοριστεί δραστικά τα τελευταία χρόνια.
Ειδικότερα, από 4.097 τραπεζικά καταστήματα το 2008, το 2025 απέμειναν μόλις 1.352, καταγράφοντας μείωση της τάξης του 67%.
Η συρρίκνωση του τραπεζικού δικτύου στην Ελλάδα είναι σημαντικά μεγαλύτερη από την αντίστοιχη στην Ευρωζώνη, όπου η μείωση διαμορφώθηκε στο 45,9%.
Την ίδια στιγμή, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες κατέγραψαν το 2025 καθαρά κέρδη ύψους 4,65 δισ. ευρώ, ενώ οι διανομές προς τους μετόχους ανήλθαν σε 2,83 δισ. ευρώ.
Η αντίθεση ανάμεσα στην υψηλή κερδοφορία των τραπεζών και στη συνεχή συρρίκνωση της φυσικής τους παρουσίας αποτελεί βασικό σημείο της κοινοβουλευτικής παρέμβασης.
Χωρίς τράπεζα 67 δήμοι – Πάνω από 2,5 εκατ. πολίτες σε απόσταση άνω των 5 χιλιομέτρων
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα που προκύπτει από τα νεότερα στοιχεία γεωχωρικής ανάλυσης που παρουσιάζει η Μιλένα Αποστολάκη.
Σύμφωνα με αυτά, περισσότεροι από 2,5 εκατομμύρια πολίτες κατοικούν σε απόσταση μεγαλύτερη των πέντε χιλιομέτρων από το πλησιέστερο τραπεζικό κατάστημα.
Παράλληλα, 67 δήμοι της χώρας, με συνολικό πληθυσμό σχεδόν 500.000 κατοίκων, δεν διαθέτουν ούτε ένα τραπεζικό κατάστημα.
Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται και στην πρόσβαση των πολιτών σε μετρητά.
Περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια κάτοικοι απέχουν πάνω από πέντε χιλιόμετρα από το πλησιέστερο ΑΤΜ, με το 96,1% αυτών να διαμένει εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης.
Μάλιστα, στις περιοχές εκτός των δύο μεγάλων αστικών κέντρων, περισσότεροι από ένας στους πέντε κατοίκους βρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη των πέντε χιλιομέτρων από ΑΤΜ.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν τη γεωγραφική ανισότητα στην πρόσβαση σε βασικές τραπεζικές υπηρεσίες, με την ελληνική περιφέρεια να αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες δυσκολίες.
«Η ψηφιοποίηση δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την εγκατάλειψη ολόκληρων περιοχών»
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι η ανάπτυξη των ψηφιακών τραπεζικών υπηρεσιών δεν μπορεί να δικαιολογεί τη διαρκή απομάκρυνση των τραπεζών από ολόκληρες περιοχές της χώρας.
Όπως υπογραμμίζει χαρακτηριστικά:
«Το ΑΤΜ δεν υποκαθιστά ένα τραπεζικό κατάστημα. Όμως η πρόσβαση έστω σε ΑΤΜ αποτελεί την ελάχιστη προϋπόθεση για πρόσβαση στα μετρητά. Δεν είναι αποδεκτό, επομένως, η ψηφιοποίηση του τραπεζικού συστήματος, η οποία παραλλήλως μειώνει ουσιωδώς τα λειτουργικά έξοδα των τραπεζών να μετατρέπεται σε άλλοθι για την εγκατάλειψη ολόκληρων περιοχών».
Τι ζητείται από την κυβέρνηση για τράπεζες και ΑΤΜ
Με την Επίκαιρη Ερώτησή της, η Μιλένα Αποστολάκη ζητά από την κυβέρνηση να προχωρήσει στη θέσπιση δεσμευτικών κριτηρίων ελάχιστης γεωγραφικής κάλυψης από τραπεζικά καταστήματα και ΑΤΜ.
Σύμφωνα με την πρότασή της, τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πραγματική οδική απόσταση και τον χρόνο που απαιτείται για τη μετάβαση των πολιτών στο πλησιέστερο σημείο τραπεζικής εξυπηρέτησης.
Παράλληλα, ζητά να προηγείται αξιολόγηση των κοινωνικών και γεωγραφικών επιπτώσεων πριν από κάθε απόφαση για κλείσιμο τραπεζικού καταστήματος ή κατάργηση ΑΤΜ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανάγκη λήψης συγκεκριμένων μέτρων για τις περιοχές που αντιμετωπίζουν ήδη τραπεζικό αποκλεισμό.
Στόχος, όπως επισημαίνεται στην κοινοβουλευτική παρέμβαση, είναι η υψηλή κερδοφορία των συστημικών τραπεζών να συνοδεύεται από συγκεκριμένες υποχρεώσεις φυσικής παρουσίας και εξυπηρέτησης, ώστε να διασφαλίζεται η καθολική πρόσβαση των πολιτών σε βασικές τραπεζικές υπηρεσίες και μετρητά.
Το ζήτημα που τίθεται πλέον προς την κυβέρνηση αφορά τη διασφάλιση της τραπεζικής εξυπηρέτησης σε ολόκληρη τη χώρα, σε μια περίοδο κατά την οποία η ψηφιοποίηση των συναλλαγών συνοδεύεται από συνεχή περιορισμό του δικτύου φυσικών καταστημάτων.
