Τα πιθανά οφέλη του καφέ για την υγεία
Έρευνες έχουν συνδέσει την κατανάλωση σκέτου καφέ, χωρίς προσθήκη ζάχαρης, γάλακτος ή γλυκαντικών, με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Ένας από τους παράγοντες που εξετάζονται είναι τα αντιοξειδωτικά και άλλα βιοδραστικά συστατικά που περιέχει το ρόφημα.
Παράλληλα, ο καφές έχει συσχετιστεί με την υγεία του ήπατος. Η τακτική κατανάλωσή του έχει συνδεθεί με μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης λιπώδους διήθησης του ήπατος, κίρρωσης και καρκίνου του ήπατος.
Ανάλογες παρατηρήσεις έχουν γίνει και για τη νόσο του Πάρκινσον. Ορισμένες μελέτες έχουν καταγράψει χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου μεταξύ συστηματικών καταναλωτών καφέ, με την καφεΐνη να έχει προταθεί ως ένας από τους πιθανούς προστατευτικούς παράγοντες για τα κύτταρα του εγκεφάλου που σχετίζονται με την παραγωγή ντοπαμίνης.
Αν και η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει προσωρινή αύξηση της αρτηριακής πίεσης, η μέτρια μακροχρόνια κατανάλωση καφέ έχει επίσης συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Φίλτρου ή στιγμιαίος καφές;
Στην περίπτωση των καρδιαγγειακών επιδράσεων, έχει σημασία και ο τρόπος παρασκευής. Ο καφές φίλτρου θεωρείται προτιμότερη επιλογή σε σχέση με ορισμένες μη φιλτραρισμένες μορφές καφέ, καθώς το χάρτινο φίλτρο συγκρατεί μεγάλο μέρος της καφεστόλης και άλλων ουσιών που μπορούν να αυξήσουν την LDL, δηλαδή την «κακή» χοληστερόλη.
Νεότερα δεδομένα εξετάζουν πλέον και το κατά πόσο ο τρόπος παρασκευής του καφέ συνδέεται με τον ρυθμό της βιολογικής γήρανσης. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο npj Science of Food, οι ερευνητές προσπάθησαν να διερευνήσουν τη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση διαφορετικών τύπων καφέ και σε δείκτες που αποτυπώνουν τη βιολογική ηλικία του οργανισμού.
Τι έδειξε η μελέτη για τον καφέ φίλτρου
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από σχεδόν 50.000 συμμετέχοντες στη βάση UK Biobank, με μέση ηλικία περίπου τα 56 έτη. Στη συνέχεια εξέτασαν τη σχέση ανάμεσα στις προτιμήσεις των συμμετεχόντων ως προς τον καφέ και σε τρεις βασικούς βιοδείκτες που σχετίζονται με τη γήρανση, μεταξύ των οποίων και το μήκος των τελομερών, των προστατευτικών τμημάτων που βρίσκονται στα άκρα των χρωμοσωμάτων.
Τα ευρήματα παρουσίασαν διαφορές ανάμεσα στα είδη καφέ.
Οι άνθρωποι που δήλωναν προτίμηση στον καφέ φίλτρου εμφάνιζαν δείκτες που συνδέονταν με μικρότερη βιολογική ηλικία και καλύτερη διατήρηση του μήκους των τελομερών.
Αντίθετα, η κατανάλωση στιγμιαίου καφέ συσχετίστηκε με μια μικρή επιτάχυνση της βιολογικής γήρανσης, η οποία υπολογίστηκε περίπου σε 0,1 έως 0,2 έτη. Η συσχέτιση ήταν εντονότερη μεταξύ όσων έπιναν περισσότερα από τρία φλιτζάνια ημερησίως, ενώ εμφανίστηκε περισσότερο σε άνδρες, καπνιστές και άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών.
Ωστόσο, οι ερευνητές δεν υποστήριξαν ότι ο στιγμιαίος καφές προκαλεί άμεσα τα συγκεκριμένα αποτελέσματα. Η μελέτη ήταν παρατηρησιακή και επομένως δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Οι επιστήμονες εντόπισαν, πάντως, ορισμένους μεταβολικούς παράγοντες που ενδέχεται να σχετίζονται με τις παρατηρούμενες διαφορές. Η κατανάλωση καφέ φίλτρου συνδέθηκε με δείκτες καλύτερης μεταβολικής και νεφρικής λειτουργίας, ενώ ο στιγμιαίος καφές φάνηκε να σχετίζεται περισσότερο με δείκτες συστηματικής φλεγμονής.
Τι ισχύει για τον εσπρέσο;
Ο εσπρέσο αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση, καθώς δεν είναι «φιλτραρισμένος» με την αυστηρή έννοια του όρου. Παρασκευάζεται υπό πίεση και περνά μέσα από μεταλλικό φίλτρο, του οποίου οι οπές επιτρέπουν σε μέρος των ελαίων του καφέ να καταλήξει στο φλιτζάνι. Σε αυτά περιλαμβάνεται και η καφεστόλη, η οποία έχει συσχετιστεί με αύξηση της LDL χοληστερόλης.
Η ποσότητα καφεστόλης στον εσπρέσο είναι μικρότερη σε σχέση με ορισμένες άλλες μη φιλτραρισμένες μορφές καφέ, καθώς ο χρόνος εκχύλισης είναι αρκετά σύντομος. Ωστόσο, είναι μεγαλύτερη από εκείνη που συναντάται στον καφέ φίλτρου.
Τα συγκεκριμένα ευρήματα χρειάζονται περαιτέρω έρευνα, καθώς η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι ένα συγκεκριμένο είδος καφέ «γερνά» ή «ανανεώνει» τον οργανισμό. Για όσους ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τον έλεγχο της LDL χοληστερόλης, πάντως, ο καφές φίλτρου αποτελεί μια επιλογή με μικρότερη περιεκτικότητα σε καφεστόλη.
