Τι είναι τα μη θρεπτικά γλυκαντικά
Τα μη θρεπτικά γλυκαντικά είναι ουσίες που περιέχουν ελάχιστες ή καθόλου θερμίδες και χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα της ζάχαρης σε τρόφιμα και ποτά.
Στη συγκεκριμένη μελέτη εξετάστηκαν αναψυκτικά που περιείχαν ασπαρτάμη, ακεσουλφάμη-Κ ή σουκραλόζη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα είχαν αντίστοιχη επίδραση με το νερό ως προς τη διαχείριση του βάρους σε βάθος δύο ετών.
Τη μελέτη πραγματοποίησαν η Τζο Χάρολντ, κοσμήτορας της Σχολής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ, και ο Τζέισον Χάλφορντ, καθηγητής Βιολογικής Ψυχολογίας και Συμπεριφορών Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Λιντς και πρώην καθηγητής του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ.
Η έρευνα αξιολογήθηκε από ανεξάρτητους επιστήμονες πριν από τη δημοσίευσή της στο British Journal of Nutrition. Η χρηματοδότηση προήλθε από την American Beverage Association, ενώ σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, οι ερευνητές διατήρησαν την ανεξαρτησία τους και είχαν τον πλήρη έλεγχο της ανάλυσης και της παρουσίασης των αποτελεσμάτων.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Στη μελέτη SWITCH συμμετείχαν 493 ενήλικες με υπέρβαρο ή παχυσαρκία. Όλοι ακολούθησαν ένα οργανωμένο πρόγραμμα διαχείρισης του σωματικού βάρους, το οποίο περιλάμβανε αλλαγές στη συμπεριφορά.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα κατανάλωνε καθημερινά νερό, ενώ η δεύτερη έπινε αναψυκτικά διαίτης με μη θρεπτικά γλυκαντικά.
Οι ποσότητες των γλυκαντικών που κατανάλωναν οι συμμετέχοντες παρέμειναν αρκετά χαμηλότερες από τα όρια ασφαλούς πρόσληψης που έχει καθορίσει η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).
Παρόμοια απώλεια βάρους μετά από δύο χρόνια
Μετά την ολοκλήρωση των 104 εβδομάδων, η απώλεια βάρους ήταν παρόμοια στις δύο ομάδες.
Οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν αναψυκτικά με μη θρεπτικά γλυκαντικά έχασαν κατά μέσο όρο 4,8 κιλά, ενώ στην ομάδα που έπινε νερό η μέση απώλεια ήταν 3,7 κιλά. Η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων δεν θεωρήθηκε στατιστικά σημαντική.
Η μείωση του σωματικού βάρους διατηρήθηκε και στις δύο ομάδες καθ' όλη τη διάρκεια των δύο ετών. Μάλιστα, η διατήρηση συνεχίστηκε και κατά τον δεύτερο χρόνο, όταν οι συμμετέχοντες δεν λάμβαναν πλέον την ίδια υποστήριξη που είχαν στην αρχική φάση του προγράμματος.
Παράλληλα, και στις δύο ομάδες παρατηρήθηκαν μειώσεις στην περίμετρο της μέσης και των γοφών, καθώς και αλλαγές στη σύσταση του σώματος και βελτιώσεις σε αρκετούς μεταβολικούς δείκτες.
Τι συνέβη με την πίεση και τη χοληστερόλη
Η μακροχρόνια κατανάλωση των αναψυκτικών που περιείχαν ασπαρτάμη, ακεσουλφάμη-Κ ή σουκραλόζη δεν συνδέθηκε με κλινικά σημαντικές διαφορές στην αρτηριακή πίεση ή στα επίπεδα χοληστερόλης σε σύγκριση με την κατανάλωση νερού.
Παράλληλα, η πρόσληψη ζάχαρης μειώθηκε και στις δύο ομάδες. Η μείωση ήταν ελαφρώς μεγαλύτερη στους συμμετέχοντες που κατανάλωναν αναψυκτικά με μη θρεπτικά γλυκαντικά.
Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα
Σύμφωνα με τα ευρήματα της συγκεκριμένης κλινικής δοκιμής, δεν επιβεβαιώθηκαν οι ανησυχίες ότι η μακροχρόνια κατανάλωση αναψυκτικών με μη θρεπτικά γλυκαντικά επηρεάζει αρνητικά τη ρύθμιση της όρεξης ή οδηγεί σε μεταβολικές επιβαρύνσεις.
Τα αποτελέσματα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή έρχονται σε συνέχεια προηγούμενων συζητήσεων γύρω από τη χρήση γλυκαντικών χωρίς ζάχαρη για τον έλεγχο του σωματικού βάρους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε συστήσει να μην χρησιμοποιούνται τέτοια γλυκαντικά ως μέσο ελέγχου του βάρους, επικαλούμενος την αβεβαιότητα που υπήρχε στα διαθέσιμα δεδομένα, κυρίως από μελέτες παρατήρησης.
Η συγκεκριμένη τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή προσθέτει μακροχρόνια δεδομένα στο ζήτημα, δείχνοντας ότι, στο πλαίσιο ενός οργανωμένου προγράμματος διαχείρισης βάρους, τα αναψυκτικά με μη θρεπτικά γλυκαντικά είχαν παρόμοια αποτελέσματα με το νερό ως προς την απώλεια και τη διατήρηση του σωματικού βάρους.
