Ποια συμπτώματα μπορεί να προειδοποιούν για πνευμονική εμβολή
Η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλους τους ανθρώπους. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν απότομα ή να εξελιχθούν σταδιακά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν μόνο ένα ή δύο από τα χαρακτηριστικά σημάδια.
Τα κυριότερα είναι:
Ξαφνική δύσπνοια: Η δυσκολία στην αναπνοή μπορεί να εμφανιστεί χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση, ακόμη και όταν το άτομο βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας. Μπορεί επίσης να γίνεται εντονότερη κατά την κίνηση.
Πόνος στο στήθος: Συχνά περιγράφεται ως οξύς πόνος και μπορεί να επιδεινώνεται με τη βαθιά αναπνοή ή τον βήχα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επεκτείνεται προς το πάνω μέρος της πλάτης και να θυμίζει πόνο που σχετίζεται με καρδιακό επεισόδιο.
Ζάλη ή λιποθυμία: Η απώλεια των αισθήσεων ή η έντονη τάση για λιποθυμία μπορεί να σχετίζεται με σημαντική επίδραση του θρόμβου στην αρτηριακή πίεση και στην ικανότητα της καρδιάς να προωθεί αποτελεσματικά το αίμα.
Γρήγορος καρδιακός ρυθμός ή αναπνοή: Η ταχυκαρδία, το αίσθημα έντονων παλμών και η ασυνήθιστα γρήγορη αναπνοή μπορεί να εμφανιστούν σε περίπτωση πνευμονικής εμβολής.
Βήχας με αίμα: Μπορεί να παρουσιαστούν πτύελα που περιέχουν αίμα. Ωστόσο, η αιμόπτυση δεν εμφανίζεται σε όλους τους ασθενείς και η απουσία της δεν αποκλείει την ύπαρξη πνευμονικής εμβολής.
Ψυχρό και υγρό δέρμα, σύγχυση ή μπλε-γκρι χείλη: Τα συγκεκριμένα σημάδια μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρή διαταραχή της κυκλοφορίας ή της οξυγόνωσης και απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.
Δεν είναι απαραίτητο να εμφανιστούν όλα τα συμπτώματα μαζί. Ακόμη και ένας συνδυασμός λίγων από αυτά μπορεί να χρειάζεται επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.
Πότε χρειάζεται άμεση κλήση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης
Η άμεση αναζήτηση επείγουσας βοήθειας είναι απαραίτητη όταν εμφανιστούν:
ξαφνική και ανεξήγητη δυσκολία στην αναπνοή,
νέος ή ανεξήγητος πόνος στο στήθος,
λιποθυμία,
βήχας με αίμα σε συνδυασμό με δύσπνοια ή πόνο στο στήθος.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά θεωρούνται επίσης η σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή, η σύγχυση, τα κυανωτικά χείλη και το ψυχρό, υγρό δέρμα, καθώς μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρή διαταραχή της καρδιακής και αναπνευστικής λειτουργίας.
Σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα πρέπει να περιμένει κανείς μέχρι τα συμπτώματα να γίνουν ανυπόφορα ούτε να επιχειρήσει να μεταβεί μόνος του στο νοσοκομείο. Η ενημέρωση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και η τήρηση των οδηγιών του τηλεφωνητή είναι η ασφαλέστερη επιλογή.
Αν ένα άτομο καταρρεύσει, δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά, χρειάζεται άμεση έναρξη καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) και χρήση αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή (AED), εφόσον υπάρχει διαθέσιμος και το άτομο γνωρίζει πώς να τον χρησιμοποιήσει.
Μπορεί ένας θρόμβος στο πόδι να αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι;
Σε αρκετές περιπτώσεις, η πνευμονική εμβολή σχετίζεται με εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (ΕΒΦΘ). Ο θρόμβος μπορεί αρχικά να βρίσκεται σε βαθιά φλέβα του ποδιού και στη συνέχεια να μετακινηθεί προς τους πνεύμονες.
Η ΕΒΦΘ μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως:
πρήξιμο στο ένα πόδι,
πόνο ή ευαισθησία,
αίσθημα θερμότητας στην περιοχή,
αλλαγή στο χρώμα του δέρματος, ιδιαίτερα στη γάμπα.
Η εμφάνιση νέων συμπτωμάτων που περιορίζονται κυρίως στο ένα πόδι χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν αναπνευστικές ενοχλήσεις. Αν παράλληλα παρουσιαστούν δύσπνοια ή πόνος στο στήθος, απαιτείται άμεση κλήση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Ωστόσο, η απουσία συμπτωμάτων από τα πόδια δεν αποκλείει την πνευμονική εμβολή. Παράγοντες όπως μια πρόσφατη χειρουργική επέμβαση, η παρατεταμένη ακινησία, η εγκυμοσύνη, ο καρκίνος ή ένα προηγούμενο επεισόδιο θρόμβωσης μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο. Παρ’ όλα αυτά, θρόμβος μπορεί να σχηματιστεί και σε άτομα χωρίς κάποιον εμφανή παράγοντα κινδύνου.
Μπορούν τα συμπτώματα να υποχωρήσουν προσωρινά;
Ναι. Τα συμπτώματα δεν είναι απαραίτητα σταθερά και μπορεί να παρουσιάζουν διακυμάνσεις. Μια προσωρινή βελτίωση δεν σημαίνει ότι ο θρόμβος έχει απομακρυνθεί ή ότι ο κίνδυνος έχει περάσει.
Όταν υπάρχει υποψία πνευμονικής εμβολής, η προσωρινή υποχώρηση των συμπτωμάτων δεν αποτελεί λόγο αναμονής. Χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Είναι απαραίτητο να υπάρχει πόνος στο στήθος;
Όχι. Ο πόνος στο στήθος είναι ένα συχνό σύμπτωμα, αλλά δεν εμφανίζεται σε όλους.
Κάποιος μπορεί να παρουσιάσει κυρίως δύσπνοια, γρήγορο καρδιακό ρυθμό, ζάλη ή τάση για λιποθυμία. Επομένως, η απουσία πόνου στο στήθος δεν αρκεί για να αποκλειστεί η πνευμονική εμβολή.
Μπορεί να αντιμετωπιστεί ένας ύποπτος θρόμβος με ασπιρίνη στο σπίτι;
Η αυτοθεραπεία δεν αποτελεί ασφαλή τρόπο αντιμετώπισης μιας πιθανής πνευμονικής εμβολής.
Δεν πρέπει να λαμβάνεται αυθαίρετα ασπιρίνη, ούτε να αυξάνεται η δόση κάποιου αντιπηκτικού με την προσπάθεια να αντιμετωπιστεί ένας ύποπτος θρόμβος. Η θεραπεία καθορίζεται από τους γιατρούς αφού προηγηθεί η απαραίτητη αξιολόγηση.
Η λήψη φαρμάκων χωρίς ιατρική καθοδήγηση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρής αιμορραγίας και, κυρίως, να καθυστερήσει την αναζήτηση της επείγουσας φροντίδας που μπορεί να χρειάζεται η κατάσταση.
Η πνευμονική εμβολή είναι μια επείγουσα κατάσταση και τα συμπτώματά της δεν πρέπει να αγνοούνται. Η έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών σημείων και η γρήγορη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας είναι καθοριστικής σημασίας.
