Στο πλαίσιο αυτό, τέσσερις εξετάσεις μπορούν να αποτελέσουν βασικά εργαλεία για την αξιολόγηση της ανδρικής υγείας.
Έλεγχος τεστοστερόνης
Η τεστοστερόνη μειώνεται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου και, σύμφωνα με το άρθρο, μετά τα 30 η πτώση υπολογίζεται περίπου στο 1% ετησίως. Η μέτρηση της ολικής και της ελεύθερης τεστοστερόνης μέσω αιματολογικού ελέγχου μπορεί να δώσει χρήσιμες πληροφορίες για την ορμονική κατάσταση ενός άνδρα.
Χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, γνωστά ως υπογοναδισμός, δεν επηρεάζουν μόνο τη σεξουαλική επιθυμία και τη στύση. Μπορούν επίσης να συνδέονται με μειωμένη μυϊκή μάζα, αλλαγές στη διάθεση και μεταβολικές διαταραχές.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ουρολογικής Εταιρείας αναφέρουν ως όριο τιμή κάτω από 300 ng/dL, η οποία θα πρέπει να επιβεβαιώνεται με πρωινή αιμοληψία. Η ύπαρξη μιας αρχικής μέτρησης μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να παρακολουθεί τις ορμονικές μεταβολές με την πάροδο των ετών.
Εάν επιβεβαιωθεί χαμηλή τεστοστερόνη, ακολουθεί περαιτέρω έλεγχος, μεταξύ άλλων με τη μέτρηση LH, FSH και προλακτίνης, ώστε να διερευνηθούν τα πιθανά αίτια.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και την κατάσταση του κάθε άνδρα. Σε αρκετές περιπτώσεις, η βελτίωση του τρόπου ζωής, η απώλεια περιττού βάρους, ο καλύτερος ύπνος και η άσκηση με αντιστάσεις αποτελούν σημαντικά πρώτα βήματα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επιθυμία για τεκνοποίηση. Η χορήγηση εξωγενούς τεστοστερόνης μπορεί να καταστείλει την παραγωγή σπερματοζωαρίων και, επομένως, σε άνδρες που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά απαιτείται διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση. Όταν η γονιμότητα δεν αποτελεί ζήτημα, μπορεί να εξεταστεί θεραπεία υποκατάστασης, πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση.
Σπερμοδιάγραμμα
Το σπερμοδιάγραμμα δεν αφορά αποκλειστικά τους άνδρες που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί. Η εξέταση της ποιότητας του σπέρματος μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για τη γενικότερη κατάσταση της ανδρικής υγείας, καθώς ορισμένες διαταραχές έχουν συσχετιστεί με μεταβολικούς και καρδιαγγειακούς παράγοντες.
Κατά την εξέταση αξιολογούνται βασικές παράμετροι, όπως ο αριθμός ή η συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων, η κινητικότητα και η μορφολογία τους, με βάση τα κριτήρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Εφόσον εντοπιστούν προβλήματα, μπορούν να αναζητηθούν οι αιτίες και να εφαρμοστούν παρεμβάσεις. Η διακοπή του καπνίσματος, ο περιορισμός της υπερβολικής θερμότητας στην περιοχή των όρχεων και γενικότερες αλλαγές στον τρόπο ζωής αποτελούν ορισμένα από τα μέτρα που μπορεί να συστηθούν.
Μία από τις σημαντικές αιτίες ανδρικής υπογονιμότητας είναι η κιρσοκήλη. Πρόκειται για διεύρυνση των φλεβών γύρω από τον όρχι και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, μπορεί να αντιμετωπιστεί χειρουργικά, με στόχο τη βελτίωση των παραμέτρων του σπέρματος.
Ανάλογα με την αιτία της υπογονιμότητας, μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθούν ορμονικές θεραπείες ή φαρμακευτική αγωγή για υποκείμενες λοιμώξεις. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις υπάρχουν και μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όπως η μικρογονιμοποίηση (ICSI).
Έλεγχος της αγγειακής λειτουργίας
Η στυτική λειτουργία συνδέεται στενά με την καλή λειτουργία των αγγείων. Για τον λόγο αυτό, προβλήματα στύσης μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποτελούν ένδειξη υποκείμενης αγγειακής δυσλειτουργίας.
Μία από τις εξετάσεις που χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει σχετική ένδειξη είναι το έγχρωμο Doppler υπερηχογράφημα των αγγείων του πέους. Μέσω του Triplex μπορεί να αξιολογηθεί η αιματική ροή και να διερευνηθεί πιθανή αγγειακή ανεπάρκεια.
Η στυτική δυσλειτουργία έχει συσχετιστεί με ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Επειδή οι αρτηρίες του πέους έχουν μικρότερη διάμετρο από τις στεφανιαίες αρτηρίες, η αγγειακή διαταραχή μπορεί να εκδηλωθεί νωρίτερα στην περιοχή αυτή. Ωστόσο, ένα τέτοιο εύρημα δεν σημαίνει από μόνο του ότι ένας άνδρας θα εμφανίσει καρδιαγγειακό επεισόδιο.
Όταν διαπιστώνεται οργανική αγγειακή αιτία, υπάρχουν διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές ανάλογα με την περίπτωση. Το άρθρο αναφέρεται μεταξύ άλλων στη θεραπεία με κρουστικά κύματα (Shockwave Therapy), η οποία έχει μελετηθεί ως μη επεμβατική μέθοδος για τη βελτίωση της αιματικής ροής.
Η κατάλληλη αντιμετώπιση, πάντως, εξαρτάται από την αιτία της στυτικής δυσλειτουργίας και απαιτεί αξιολόγηση από ειδικό.
Βασικός έλεγχος του προστάτη
Παρότι οι περισσότερες παθήσεις του προστάτη εμφανίζονται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, το άρθρο επισημαίνει τη σημασία της δημιουργίας μιας αρχικής τιμής αναφοράς για το PSA σε ηλικίες περίπου 30 έως 40 ετών.
Το ειδικό προστατικό αντιγόνο (PSA) είναι μια ουσία που παράγεται από τον προστάτη και η μέτρησή του χρησιμοποιείται στην αξιολόγηση της υγείας του αδένα. Σε νεότερους άνδρες, μια αυξημένη τιμή δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο του προστάτη, καθώς μπορεί να σχετίζεται και με άλλες καταστάσεις, όπως φλεγμονή ή προστατίτιδα.
Εάν μια τιμή κριθεί ασυνήθιστα αυξημένη για την ηλικία του άνδρα, ο γιατρός μπορεί να προχωρήσει σε επιπλέον έλεγχο. Αυτός μπορεί να περιλαμβάνει κλινική εξέταση και, όταν υπάρχει ένδειξη, πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία του προστάτη.
Στους νεότερους άνδρες η χρόνια προστατίτιδα αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες αύξησης του PSA. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το είδος και την αιτία της φλεγμονής και μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Η πρόληψη ξεκινά πριν εμφανιστεί το πρόβλημα
Η ηλικία των 30 ετών μπορεί να αποτελέσει ένα κατάλληλο σημείο για να περάσει ένας άνδρας από την αντιμετώπιση των προβλημάτων όταν αυτά εμφανίζονται σε μια πιο οργανωμένη προσέγγιση πρόληψης.
Οι συγκεκριμένες εξετάσεις δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να γίνονται υποχρεωτικά και ανεξαιρέτως από κάθε άνδρα κάθε χρόνο. Η ανάγκη για κάθε έλεγχο εξαρτάται από το ατομικό ιστορικό, τους παράγοντες κινδύνου, τα συμπτώματα και την ιατρική αξιολόγηση.
Στόχος της προληπτικής ανδρολογίας είναι ο εντοπισμός πιθανών διαταραχών σε όσο το δυνατόν πιο πρώιμο στάδιο, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης και καλύτερης παρακολούθησης της ανδρικής υγείας σε βάθος χρόνου.
