Το νερό είναι το βασικό συστατικό
Ο βρώσιμος πάγος προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση και ουσιαστικά αποτελεί τρόφιμο ενός συστατικού: του νερού. Αυτό σημαίνει ότι το νερό από το οποίο παρασκευάζεται πρέπει να είναι κατάλληλο για πόση και να πληροί τις προβλεπόμενες απαιτήσεις.
Η μικροβιολογική, φυσικοχημική και οργανοληπτική ποιότητα του νερού αποτελεί βασική προϋπόθεση για την παραγωγή ασφαλούς πάγου.
Το γεγονός ότι το νερό μετατρέπεται σε πάγο δεν σημαίνει ότι εξουδετερώνονται αυτόματα όλοι οι μικροοργανισμοί. Τα παθογόνα και αλλοιογόνα βακτήρια δεν καταστρέφονται απλώς και μόνο επειδή η θερμοκρασία πέφτει κάτω από το μηδέν. Αντίθετα, ορισμένα μπορούν να επιβιώσουν σε αυτές τις συνθήκες.
Ανάλογα, ορισμένοι ιοί μπορούν επίσης να παραμείνουν βιώσιμοι σε χαμηλές θερμοκρασίες, γεγονός που καθιστά σημαντική τη διασφάλιση της ποιότητας του νερού και της υγιεινής σε ολόκληρη τη διαδικασία παραγωγής.
Από πού μπορεί να επιμολυνθεί ο πάγος
Ο αριθμός των μικροοργανισμών που τελικά μπορεί να βρεθούν στον πάγο εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Αρχικά, σημαντικό ρόλο παίζει η ποιότητα του νερού που χρησιμοποιείται.
Επιμόλυνση μπορεί όμως να προκύψει και κατά την παραγωγή, για παράδειγμα από το εσωτερικό της παγομηχανής, το κύκλωμα από το οποίο περνά το νερό ή τα δοχεία όπου παραμένει πριν μετατραπεί σε πάγο.
Παράλληλα, μικροοργανισμοί και σωματίδια που υπάρχουν στον αέρα του χώρου μπορούν να καταλήξουν στον πάγο, ενώ κίνδυνος δημιουργείται και από την επαφή με βρώμικα χέρια, ακατάλληλα σκεύη ή λανθασμένες πρακτικές χειρισμού.
Για τον λόγο αυτό, η καθαριότητα της παγομηχανής, των καταψυκτών, των παγοθηκών και γενικότερα όλων των επιφανειών που έρχονται σε επαφή με τον πάγο έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η χρήση κατάλληλων φίλτρων στην παροχή νερού μιας παγομηχανής μπορεί επίσης να συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας του νερού και στη μείωση της παρουσίας ξένων σωματιδίων.
Ο πάγος απορροφά και μυρωδιές
Ένα ακόμη ζήτημα που συχνά περνά απαρατήρητο είναι η ικανότητα του πάγου να απορροφά οσμές από το περιβάλλον του.
Όταν τα παγάκια παραμένουν εκτεθειμένα μέσα στην κατάψυξη, μπορούν να αποκτήσουν μυρωδιές από άλλα τρόφιμα που βρίσκονται στον ίδιο χώρο. Το φαινόμενο αυτό γίνεται ιδιαίτερα αισθητό όταν ο πάγος λιώσει, καθώς οι απορροφημένες οσμές απελευθερώνονται ξανά.
Η λύση είναι απλή: ο πάγος θα πρέπει να αποθηκεύεται σε κατάλληλες, αεροστεγείς σακούλες ή δοχεία, ώστε να μην έρχεται σε επαφή με τον αέρα της κατάψυξης και άλλα τρόφιμα.
Τι πρέπει να προσέχουν τα νοικοκυριά
Η σωστή διαχείριση του πάγου στο σπίτι δεν απαιτεί ιδιαίτερα δύσκολες πρακτικές, χρειάζεται όμως συνέπεια.
Οι παγοθήκες πρέπει να πλένονται τακτικά, ώστε να απομακρύνονται υπολείμματα και πιθανές ακαθαρσίες.
Είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται επαναχρησιμοποιούμενες, σταθερές παγοθήκες καλής ποιότητας. Οι παγοθήκες μίας χρήσης μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να κολλήσουν πάνω στα παγάκια και να αφήσουν ανεπιθύμητα υλικά, όπως μικρά κομμάτια νάιλον.
Οι παγοθήκες που έχουν φθαρεί θα πρέπει να αντικαθίστανται.
Ιδανικά, ο πάγος πρέπει να φυλάσσεται σε παγοθήκες με καπάκι, σε κατάλληλες σακούλες ή σε κλειστά δοχεία, ώστε να περιορίζεται η επαφή του με άλλα τρόφιμα και τον αέρα της κατάψυξης.
Ο χειρισμός των παγακιών πρέπει να γίνεται με καθαρά χέρια ή με κατάλληλα καθαρά εργαλεία.
Τι ισχύει για τις επιχειρήσεις
Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή απαιτείται σε επιχειρήσεις που διαθέτουν παγομηχανές και χρησιμοποιούν τον πάγο για την εξυπηρέτηση πελατών.
Η παγομηχανή πρέπει να βρίσκεται σε κατάλληλο χώρο και ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για τη συλλογή και τη μεταφορά του πάγου να διατηρείται καθαρός.
Οι εργαζόμενοι που χειρίζονται τον πάγο πρέπει να τηρούν αυστηρούς κανόνες υγιεινής, με καθαρά χέρια και, όπου απαιτείται, χρήση γαντιών. Εξίσου σημαντικό είναι να χρησιμοποιούνται καθαρές σέσουλες και λαβίδες και να αποφεύγεται η άμεση επαφή των χεριών με τον πάγο.
Παράλληλα, οι χειριστές θα πρέπει να είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι ώστε να γνωρίζουν τους κανόνες ασφαλούς διαχείρισης του προϊόντος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η συστηματική συντήρηση της παγομηχανής. Ο τακτικός καθαρισμός και η απολύμανσή της περιορίζουν τον κίνδυνο να επιμολυνθεί το νερό καθώς περνά από τις εσωτερικές επιφάνειες του συστήματος.
Το κύκλωμα παραγωγής, αλλά και ο κάδος στον οποίο αποθηκεύεται ο πάγος, πρέπει να διατηρούνται σε υψηλό επίπεδο υγιεινής.
Ο πάγος χρειάζεται την ίδια προσοχή με κάθε τρόφιμο
Ο βρώσιμος πάγος μπορεί να μοιάζει με ένα απλό προϊόν που δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα. Ωστόσο, από τη στιγμή που προορίζεται για κατανάλωση, η ασφάλειά του εξαρτάται από την ποιότητα του νερού, την καθαριότητα του εξοπλισμού, τις συνθήκες αποθήκευσης και τον τρόπο χειρισμού του.
Η σωστή υγιεινή από την παραγωγή μέχρι τη στιγμή που το παγάκι θα καταλήξει στο ποτήρι αποτελεί βασική προϋπόθεση, ώστε ένα προϊόν που θεωρείται αυτονόητα ασφαλές να μην αποτελέσει πηγή επιμόλυνσης.