Σημαντικές αλλαγές στην υπηρεσιακή και βαθμολογική εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων φέρνει νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή και αρχίζει να συζητείται την ερχόμενη Τρίτη στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή.
Το σχέδιο νόμου έχει ως βασικό στόχο την αναμόρφωση του σημερινού συστήματος βαθμολογικών προαγωγών και επιλογής προϊσταμένων, εισάγοντας στενότερη σύνδεση της εξέλιξης του υπαλλήλου με την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την απόδοσή του.
Παράλληλα, προβλέπεται συνολική αναδιοργάνωση του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), με ενίσχυση του ρόλου του στην εκπαίδευση και επιμόρφωση των εργαζομένων στο Δημόσιο.
Αλλάζει το βαθμολόγιο στο Δημόσιο
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, το υφιστάμενο βαθμολόγιο επιχειρείται να μετατραπεί από ένα σύστημα που βασίζεται κυρίως στον χρόνο υπηρεσίας σε ένα πιο ενεργό εργαλείο επαγγελματικής ανάπτυξης και υπηρεσιακής κινητοποίησης.
Η νέα φιλοσοφία προβλέπει ότι η βαθμολογική εξέλιξη δεν θα συνδέεται μόνο με την πάροδο των ετών, αλλά και με στοιχεία που αφορούν τις δεξιότητες του εργαζομένου και την απόδοσή του.
Στόχος, σύμφωνα με την αιτιολογία της ρύθμισης, είναι να ενισχυθούν η αξιοκρατία, η διαφάνεια και η αποτελεσματικότητα στη δημόσια διοίκηση.
Οι αλλαγές θα επηρεάζουν τόσο τις απλές βαθμολογικές προαγωγές όσο και την πορεία προς θέσεις ευθύνης, καθώς το νέο σύστημα φιλοδοξεί να δημιουργήσει στενότερη σύνδεση ανάμεσα στην υπηρεσιακή απόδοση και στην ανάληψη διοικητικών καθηκόντων.
Νέο πλαίσιο για την επιλογή προϊσταμένων
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο σύστημα επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει τα κριτήρια που σχετίζονται με την επαγγελματική επάρκεια, τις δεξιότητες διοίκησης και την απόδοση των υποψηφίων, ώστε η ανάληψη θέσεων ευθύνης να μη στηρίζεται αποκλειστικά σε τυπικά προσόντα ή στην αρχαιότητα.
Το ακριβές βάρος κάθε κριτηρίου και ο τρόπος εφαρμογής του νέου πλαισίου θα αποτελέσουν κρίσιμο σημείο της κοινοβουλευτικής συζήτησης, καθώς από αυτά θα φανεί στην πράξη πόσο διαφοροποιείται το σύστημα από το σημερινό καθεστώς.
Η απόδοση αποκτά μεγαλύτερο βάρος
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη σαφή πρόθεση να συνδεθεί περισσότερο η υπηρεσιακή εξέλιξη με την απόδοση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Με αυτόν τον τρόπο, το βαθμολόγιο παύει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μια σχεδόν αυτόματη πορεία που ακολουθεί τον χρόνο υπηρεσίας και επιχειρείται να αποκτήσει περισσότερο αξιολογικό χαρακτήρα.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το μοντέλο αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για συνεχή βελτίωση των εργαζομένων, επιμόρφωση και απόκτηση νέων ικανοτήτων.
Ταυτόχρονα, όμως, η συγκεκριμένη κατεύθυνση αναμένεται να ανοίξει συζήτηση για τα κριτήρια μέτρησης της απόδοσης, τον βαθμό αντικειμενικότητάς τους και τις εγγυήσεις που θα υπάρχουν ώστε η βαθμολογική εξέλιξη να μην εξαρτάται από υποκειμενικές κρίσεις.
Αναβαθμίζεται ο ρόλος του ΕΚΔΔΑ
Το δεύτερο μεγάλο σκέλος του νομοσχεδίου αφορά το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.
Το ΕΚΔΔΑ προορίζεται να ενισχυθεί ως ο κεντρικός εθνικός φορέας για την εκπαίδευση, την επιμόρφωση, την έρευνα και την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού του Δημοσίου.
Η αναδιοργάνωσή του αποσκοπεί στην προσαρμογή του στις νέες απαιτήσεις της δημόσιας διοίκησης, με έμφαση στην ευελιξία, την καινοτομία, την εξωστρέφεια και τη διεθνή συνεργασία.
Η επιμόρφωση των υπαλλήλων αποκτά έτσι μεγαλύτερη σημασία και στο ίδιο το σύστημα εξέλιξης, καθώς η ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων συνδέεται πλέον περισσότερο με την επαγγελματική τους πορεία.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους δημοσίους υπαλλήλους
Εφόσον το νομοσχέδιο ψηφιστεί με τη σημερινή του φιλοσοφία, η υπηρεσιακή εξέλιξη στο Δημόσιο θα αρχίσει σταδιακά να μετακινείται από το μοντέλο της σχεδόν αποκλειστικής βαρύτητας στην προϋπηρεσία προς ένα σύστημα όπου η αξιολόγηση, η επιμόρφωση, οι δεξιότητες και η απόδοση θα έχουν μεγαλύτερο ρόλο.
Το μεγάλο στοίχημα θα είναι η εφαρμογή.
Διότι η σύνδεση της εξέλιξης με την απόδοση μπορεί να ενισχύσει την αξιοκρατία μόνο εφόσον υπάρχουν σαφή, μετρήσιμα και διαφανή κριτήρια, κοινά για όλους και με πραγματικές εγγυήσεις απέναντι σε αυθαίρετες ή άνισες κρίσεις.
Η συζήτηση στη Βουλή αναμένεται, επομένως, να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το νέο πλαίσιο δεν αφορά απλώς μια τεχνική αλλαγή στο βαθμολόγιο, αλλά τον τρόπο με τον οποίο θα χτίζεται στο εξής η καριέρα χιλιάδων εργαζομένων στο Δημόσιο.
