ιούδα
Το συγκεκριμένο έθιμο διατηρείται από την περίοδο της Τουρκοκρατίας και γιορτάζεται με διάφορες παραλλαγές ανά τόπο

Το «κάψιμο του Ιούδα» αποτελεί ένα ξεχωριστό έθιμο το οποίο αναβιώνει σε περιοχές της Ελλάδας κάθε βράδυ της Ανάστασης. Η διατήρηση του εθίμου μέχρι σήμερα, μπορεί να εκφράζει την έντονη ανάγκη για αποτίναξη κάθε είδους προδοσίας.

Ο “Ιούδας ο Ισκαριώτης”, που πρόδωσε τον Ιησού για “τριάντα αργύρια”, έχει γίνει το αρχέτυπο του προδότη στην δυτική τέχνη και λογοτεχνία, και μέχρι σήμερα το έθιμο του καψίματος, αναβιώνει σε πολλά μέρη ανά την Ελλάδα. Τα παλιά χρόνια, η μεταφορά του ομοιώματος γινόταν με γαϊδουράκι, υιοθετώντας έναν άκρως παραδοσιακό χαρακτήρα.

Οι κάτοικοι της Λευκάδας πιστεύουν ότι η συκιά, το δέντρο από το οποίο είχε κρεμαστεί ο Ιούδας, “έχει ίσκιο βαρύ κι όποιος κοιμηθεί από κάτω πεθαίνει”. Το ίδιο καταραμένες θεωρούνται ότι είναι η βρωμοξυλιά, ή αλλιώς ο αζόγυρος στην Κρήτη, και οι αγριοχαρουπιές στην Αιτωλία, που λέγονται μάλιστα και “δέντρα του Ιούδα”.

Μέχρι σήμερα, το κάψιμο του Ιούδα συναντάται με πολλές παραλλαγές σε όλη την Ελλάδα και λειτουργεί ως ένα είδος παραδειγματικής τιμωρίας της προδοσίας σε ένα γενικότερο πλαίσιο.

Το μυστικό της επιτυχίας του εθίμου κρύβεται στην προετοιμασία του ομοιώματος, καθώς περίπου τρεις ημέρες νωρίτερα, οι κάτοικοι φτιάχνουν τον Ιούδα από υφάσματα, άχυρα, και ξύλα, βάζοντας στα μάτια του κροτίδες. Η αναπαράσταση γίνεται σε υψηλό σημείο της περιοχής, προσφέροντας στον κόσμο που παρακολουθεί, ένα εντυπωσιακό θέαμα.

Το έθιμο σε διάφορες περιοχές

Αποτελώντας ένα από τα λίγα έθιμα που διατηρούνται από την περίοδο της Τουρκοκρατίας, το κάψιμο του “προδότη” θεωρείται ένα ξεχωριστό κεφάλαιο για το Πάσχα στην Κρήτη.

Στα περισσότερα μέρη του νησιού, ο Φαρμακός, δηλαδή ο Ιούδας παραδίδεται στην πυρά, καίγεται με μεγάλες “φουνάρες” και με τα απαραίτητα “μπαλοταρίσματα”. Σε πολλά χωριά της Θράκης, ο λαός καίει το ομοίωμα του Ιούδα, ενώ με το κάψιμο θεωρείται ότι ρίχνει στην φωτιά την φιλαργυρία και την δειλία του.

Στην Ερμιόνη, το έθιμο αναβιώνει στο κεντρικό λιμάνι της περιοχής εδώ και 25 χρόνια. Βάρκες με αναμμένα καπνογόνα κινούνται κυκλικά γύρω από το ομοίωμα, μέχρι να έρθει η στιγμή της πυρπόλησης.

Το κάψιμο του Ιούδα είναι ένα έθιμο που χαρακτηρίζει την αγαπημένη καστροπολιτεία των Βυζαντινών, την Μονεμβασία. Ανάμεσα στα γραφικά δρομάκια, που διασχίζοντάς τα, μπορείς να μυρίσεις την άγρια μέντα, την ρίγανη, και το θυμάρι, ανακαλύπτεις παλιά αρχοντικά και καμάρες που προετοιμάζουν το τελετουργικό κάψιμο του Ιούδα.

Το ανθρώπινο ομοίωμα, γεμισμένο με ξύλα και άχυρα, παραδίδεται στις φλόγες με φαντασμαγορικό τρόπο. Μαζί με την φωτιά ξεκινάει παράλληλα και ο χορός των βεγγαλικών.

Τα παιδιά από την προηγούμενη ημέρα μαζεύονται σε ομάδες και εφευρίσκουν τρόπους και “πατέντες” με σκοπό την ολοένα και πιο πειστική αναπαράσταση του εθίμου κάθε χρόνο. Από το πρωί της επόμενης ημέρας, ξεκινούν την μεταφορά τους ομοιώματος στα πλησιέστερα χωριά και τερματίζουν την διαδρομή, με την τοποθέτηση του ομοιώματος σε ένα κεντρικό ψηλό σημείο κάτω από το οποίο συγκεντρώνεται πλήθος ανθρώπων.

Η μαγική ατμόσφαιρα ολοκληρώνεται με την παράδοση του ομοιώματος στις φλόγες, που σηματοδοτεί παράλληλα, το τέλος της κάθαρσης της Μεγάλης Εβδομάδας.

Το έθιμο του Ιούδα είναι ίσως, ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά πασχαλινά έθιμα της Ελλάδας και η μορφή, που παραδίδεται στις φλόγες κάθε Κυριακή του Πάσχα, μας κάνει να πιστεύουμε ότι παρασύρει στην πυρά οποιαδήποτε μορφή προδοσίας. Κοινωνική, πολιτική, προσωπική.

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Νέο κορυφαίο Μεταπτυχιακό για Εκπαιδευτικούς από ΕΚΠΑ, ΠΑΔΑ και ΑΣΠΑΤΕ "Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Εκπαιδευτική Πράξη"

Το 1ο στην Ελλάδα Πρόγραμμα επιμόρφωσης Τεχνητής Νοημοσύνης για εκπαιδευτικούς με Πιστοποιητικό

Παν.Πατρών: Μοριοδοτούμενο σεμινάριο ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗΣ με 65Є εγγραφή - έως 26/6

ΕΥΚΟΛΕΣ πιστοποιήσεις ΙΣΠΑΝΙΚΩΝ - ΙΤΑΛΙΚΩΝ για ΑΣΕΠ - Πάρτε τις ΑΜΕΣΑ

2ος Πανελλήνιος Γραπτός Διαγωνισμός ΑΣΕΠ: Τα 2 μαθήματα εξέτασης και η ύλη

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

panepistimio-patron
Η πρώτη ποινή στην ιστορία των ελληνικών Πανεπιστημίων από την πτώση της δικτατορίας για συνδικαλιστικούς λόγους
«Διώχθηκαν πειθαρχικά επειδή συμμετείχαν στις φοιτητικές κινητοποιήσεις ενάντια στον νόμο για τα ιδιωτικά ΑΕΙ, με αποτέλεσμα να τους επιβληθεί...
Η πρώτη ποινή στην ιστορία των ελληνικών Πανεπιστημίων από την πτώση της δικτατορίας για συνδικαλιστικούς λόγους