Κυρία Ζαχαράκη,
ΕΠΑΛ και Ειδικότητες μια πονεμένη και άδικη ιστορία που συνεχίζει να υποβαθμίζει τις επιλογές των μαθητών.
Κάθε χρόνο εκδίδεται Υπουργική Απόφαση, η οποία δημοσιεύεται σε ΦΕΚ και αναφέρει αναλυτικά ποιες ειδικότητες θα λειτουργήσουν σε κάθε ΕΠΑΛ της χώρας. Την τελική απόφαση την παίρνει το Υπουργείο Παιδείας.
Ας πάρουμε για παράδειγμα μια περιοχή όπου ενδιαφέρονται μόνο 5-6 μαθητές για μια συγκεκριμένη ειδικότητα αυτό λοιπόν είναι δύσκολο για το υπουργείο Παιδείας διότι θα πρέπει να λειτουργήσει τμήμα αποκλειστικά γι' αυτούς τους μαθητές, διότι το κράτος θέτει ελάχιστους αριθμούς μαθητών για τη λειτουργία τμημάτων, κάποιες ειδικότητες απαιτούν ακριβά εργαστήρια και εξειδικευμένο εξοπλισμό, χρειάζονται καθηγητές με συγκεκριμένες ειδικότητες. Σε πολλές περιοχές δεν υπάρχουν αρκετοί εκπαιδευτικοί ή δεν δικαιολογείται η πρόσληψή τους για λίγες ώρες. Το φλέγον θέμα είναι λοιπόν η χρηματοδότηση.
Γιατί κάποιος μαθητής πρέπει να πηγαίνει σε μακρινό ΕΠΑΛ από τον τόπο διαμονής του ;
Επειδή το Υπουργείο Παιδείας επιλέγει να συγκεντρώνει ορισμένες ειδικότητες σε λίγα σχολεία, ώστε να υπάρχουν :
- 📌Αρκετοί μαθητές ανά τμήμα,
- 📌Πλήρως εξοπλισμένα εργαστήρια,
- 📌Μόνιμοι ή επαρκείς εκπαιδευτικοί.
Το μειονέκτημα είναι ότι μαθητές από μικρές πόλεις ή απομακρυσμένες περιοχές ( βλέπε δήμος Ωρωπού, δήμος Διονύσου, Δήμος Μαραθώνα) μετακινούνται αρκετά χιλιόμετρα ή αλλάζουν σχολείο για να ακολουθήσουν την ειδικότητα που επιθυμούν!!!!
Παίρνω ως παράδειγμα τον τομέα Υγείας και Ευεξίας που λειτουργεί στο ΕΠΑΛ Διονύσου Ζήνων ,θεωρείται σωστό κυρία Ζαχαράκη στον συγκεκριμένο τομέα να μην υπάρχουν όλες οι ειδικότητες( βοηθός φυσικοθεραπευτή, βοηθός ιατρικών εργαστηρίων, βοηθός βρεφονηπιοκομων ,βοηθός φαρμακείου,κ.α); Αυτή την άποψη την εκφράζουν αρκετοί μαθητές και γονείς. Το αν είναι "σωστό" εξαρτάται από το πώς ισορροπείς ως Υπουργός Παιδείας δύο διαφορετικές προτεραιότητες.
Από τη μία πλευρά των μαθητών, γονέων εκπαιδευτικών υπάρχουν επιχειρήματα υπέρ του να υπάρχουν όλες οι ειδικότητες του Τομέα Υγείας σε κάθε ΕΠΑΛ.
Οι μαθητές θα μπορούσαν να επιλέγουν την ειδικότητα που πραγματικά θέλουν χωρίς να αναγκάζονται να αλλάξουν σχολείο.
Θα μειώνονταν οι καθημερινές μετακινήσεις και το κόστος για τις οικογένειες.
Δεν θα αποκλείονταν μαθητές που δεν μπορούν να ταξιδεύουν μεγάλες αποστάσεις.
Από την άλλη πλευρά, το Υπουργείο Παιδείας υποστηρίζει ότι αν κάθε ΕΠΑΛ είχε όλες τις ειδικότητες, πολλά τμήματα θα είχαν πολύ λίγους μαθητές. Για παράδειγμα, αν σε μια πόλη υπάρχουν συνολικά 12 μαθητές που ενδιαφέρονται για τρεις διαφορετικές ειδικότητες Υγείας, μπορεί να καταλήξουν να υπάρχουν τμήματα με 3-4 μαθητές το καθένα.
Αυτό αυξάνει σημαντικά το κόστος και απαιτεί περισσότερους εξειδικευμένους καθηγητές και εργαστήρια.
Εκεί βρίσκεται η βασική διαφωνία με εμάς και εσάς ως υπουργείο Παιδείας διότι η πολιτική σας δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην οικονομική και οργανωτική βιωσιμότητα παρά στην ίση πρόσβαση στην εκπαίδευση καθώς δεν επενδύεται περισσότερους πόρους για την επαγγελματική εκπαίδευση των μαθητών ώστε να υπάρχουν περισσότερες επιλογές ειδικοτήτων κοντά στον τόπο κατοικίας τους και έτσι οι μαθητές που θέλουν μία από αυτές αναγκάζονται να πάνε σε άλλο ΕΠΑΛ.
Τα παιδιά μας που διαμένουν στον δήμο Ωρωπού (Ιπποκράτειο Πολιτεία,Αφίδνες, Πολυδένδρι , Καπανδρίτι κ.α), στον δήμο Διονύσου αλλά και στον δήμο Μαραθώνα ( Βαρνάβας κ α) όπου υπάρχουν αρκετοί οικισμοί, η καθημερινή μετακίνηση σε άλλους δήμους για έναν μαθητή 16 - 17 ετών είναι κουραστική, δαπανηρή, χρονοβόρα, αλλάζουν σχολικό περιβάλλον στην τελευταία τάξη του ΕΠΑΛ ( αυτό φυσικά σημαίνει ότι, αφού ολοκληρώσεις τη Β΄ ΕΠΑΛ στον Τομέα της επιλογής σου θα πρέπει να εγγραφείς σε άλλο ΕΠΑΛ που έχει την ειδικότητα που σε ενδιαφέρει στη Γ΄ τάξη), κάνουν μεγαλύτερες καθημερινές διαδρομές, αποχωρίζονται τους συμμαθητές τους.
Παίρνω ως παράδειγμα την δική μας περίπτωση όπου ο γιος μας έχει επιλέξει ειδικότητα Βοηθός Φυσικοθεραπευτή και θα πρέπει να μεταβαίνει καθημερινά από την Ιπποκρατειο Πολιτεία Αφιδνών στο 2ο ΕΠΑΛ Χαλανδρίου όπου λειτουργεί η συγκεκριμένη ειδικότητα!!!!!!! Φυσικά έχουμε κι άλλες επιλογές όπως στο ΕΠΑΛ Αγίας Παρασκευής, στο ΕΠΑΛ Ζωγράφου,στο ΕΠΑΛ Ελληνικού και πάει λέγοντας...
Οπότε κυρία Ζαχαράκη η απορία μου είναι εφόσον δεν υπάρχει η συγκεκριμένη ειδικότητα στο ΕΠΑΛ Διονύσου για παράδειγμα, πως θα την επιλέξουν τα παιδιά ώστε να δημιουργηθεί τμήμα ;
Αν μια ειδικότητα, όπως ο Βοηθός Φυσικοθεραπευτή , δεν προσφέρεται ποτέ σε ένα ΕΠΑΛ, τότε οι μαθητές αυτού του σχολείου δεν μπορούν καν να τη δηλώσουν. Επομένως, δεν είναι δυνατό να αποδειχθεί αν υπήρχε αρκετό ενδιαφέρον για να δημιουργηθεί τμήμα. Είναι ένα είδος "φαύλου κύκλου"
Αν στο ΕΠΑΛ Διονύσου ας υποθέσουμε ότι υπάρχουν 40 μαθητές στον Τομέα Υγείας ίσως 10-15 μαθητές από αυτούς να επέλεγαν την Φυσικοθεραπεία αν υπήρχε η δυνατότητα επιλογής, επειδή όμως η συγκεκριμένη ειδικότητα δεν υπάρχει, οι μαθητές αναγκάζονται να διαλέξουν κάτι άλλο ή να αλλάξουν σχολείο. Αρα "δεν υπήρξε ζήτηση" στο συγκεκριμένο σχολείο γιατί στην πραγματικότητα δεν δόθηκε ποτέ η επιλογή.
Επομένως η κατανομή των ειδικοτήτων δεν αποτυπώνει πάντα τις πραγματικές προτιμήσεις των μαθητών γιατί οι επιλογές τους είναι εξαρχής περιορισμένες.
Βέβαια το υπουργείο Παιδείας υποστηρίζει ότι αν εγκρίνονταν όλες οι ειδικότητες παντού θα υπήρχαν πολλά τμήματα με πολύ λίγους μαθητές και θα χρειαζόταν σημαντικά περισσότερος εξοπλισμός και προσωπικό( Η χρηματοδότηση είναι το βασικό πρόβλημα όπως καταλαβαίνετε)
Στην περίπτωση του ΕΠΑΛ Διονύσου, είναι εύλογο να αναρωτιέται κανείς αν λόγω του μεγάλου πληθυσμού της ευρύτερης περιοχής (Ιπποκράτειο Πολιτεία, Αφίδνες, Καπανδριτί, Πολυδένδρι , Βαρνάβας,Διόνυσος, Άγιος Στέφανος, Δροσιά, Άνοιξη, Κρυονέρι κ.ά.) θα υπήρχε αρκετό ενδιαφέρον ώστε να λειτουργήσει η ειδικότητα Βοηθός Φυσικοθεραπευτή όπως και άλλες ειδικότητες;
Η παρατήρησή δεν είναι παράλογη κυρία Ζαχαράκη. Θίγει ένα υπαρκτό ζήτημα, πώς μπορεί να μετρηθεί η ζήτηση για μια ειδικότητα όταν οι μαθητές δεν έχουν ποτέ τη δυνατότητα να την επιλέξουν στο σχολείο τους;
Αναμένω απάντηση σας και λύση στο πρόβλημα μας.
Μητέρα μαθητή ΕΠΑΛ Διονύσου Ζήνων,
Εκπαιδευτικός Δραματικής Τέχνης