Λεωνίδας Βουρλιώτης Με την εκπνοή του 2025, μία μακροχρόνια δικαστική διαμάχη που ξεκίνησε το 2017 φαίνεται να φτάνει σε φάση οριστικής επίλυσης, αν και το επόμενο σχολικό έτος θα δείξει εάν το τέλος είναι και πραγματικά τελικό. Η υπόθεση ξεκίνησε όταν δύο οικογένειες ζήτησαν από το υπουργείο Παιδείας να παρέχει στα παιδιά τους εναλλακτικό μάθημα αντί των Θρησκευτικών, προκειμένου να διασφαλιστεί η ισότιμη και ολοκληρωμένη εκπαίδευσή τους. Όπως εξηγεί στην εφημερίδα «Μακεδονία» ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος που εκπροσώπησε τις οικογένειες, η μοναδική επιλογή που τους δόθηκε ήταν «για τις ώρες που διδάσκονταν τα Θρησκευτικά, τα παιδιά αυτά να παρακολουθούν ξανά μαθήματα που είχαν ήδη διδαχθεί».
Μετά από πολλές καθυστερήσεις και αναβολές, το Συμβούλιο της Επικρατείας εξέδωσε αυτή την εβδομάδα δύο αποφάσεις (2417/2025 και 2418/2025), αποδεχόμενο τις αιτήσεις ακύρωσης των γονέων και μαθητριών για την παράλειψη του υπουργείου να οργανώσει το εναλλακτικό μάθημα εντός των προθεσμιών που είχαν τεθεί. Όπως σημειώνει ο κ. Σωτηρόπουλος:
«Το Ανώτατο Δικαστήριο εξάντλησε την επιείκειά του, περιμένοντας επί δύο χρόνια το υπουργείο Παιδείας να ετοιμαστεί. Τελικά, μόλις τον Νοέμβριο του 2025 το υπουργείο δημοσίευσε σε ΦΕΚ τις τρεις υπουργικές αποφάσεις για το ‘μάθημα Ηθικής’ που όμως θα έχει ισχύ από το επόμενο σχολικό έτος 2026-2027».
Οκτώ χρόνια αναμονής
Η μαθήτρια που ξεκίνησε τη διαδικασία μαζί με τη μητέρα της το 2017 σήμερα φοιτά στη Γ’ Λυκείου και δεν θα προλάβει να παρακολουθήσει τα μαθήματα ηθικής που θα ξεκινήσουν από το νέο σχολικό έτος. Ο κ. Σωτηρόπουλος εξηγεί:
«Η Ολομέλεια του ΣτΕ είχε κρίνει από το 2019 ότι το υπουργείο οφείλει να οργανώσει εναλλακτικό μάθημα για όσους λαμβάνουν απαλλαγή από τα θρησκευτικά, ορίζοντας μάλιστα ότι ο αναγκαίος χρόνος για την προετοιμασία του μαθήματος, των βιβλίων κ.τ.λ. εκπνέει με τη λήξη του σχολικού έτους 2022-2023 προκειμένου να ξεκινήσει να διδάσκεται το σχολικό έτος 2023-2024. Όταν είδαμε ότι το μάθημα δεν ήταν έτοιμο η οικογένεια της κοπέλας και ακόμη μία οικογένεια που εκπροσώπησα και, το παιδί σήμερα φοιτά στην Α’ Γυμνασίου, προσφύγαμε εκ νέου στο ΣτΕ, όπου η απόφαση που καταδίκαζε το υπουργείο βγήκε μέσα στην εβδομάδα».
Σύμφωνα με τον ίδιο, μέχρι σήμερα τα παιδιά που απαλλάσσονταν από τα θρησκευτικά διδάσκονταν ξανά παλιό μάθημα ή ύλη που είχε προγραμματιστεί για τις επόμενες ημέρες. «Είναι μία πολύ σημαντική δικαίωση του αγώνα μας, καθώς το ΣτΕ έκανε ό,τι μπορούσε για να δώσει χρόνο στο υπουργείο να ετοιμαστεί και να οργανώσει το μάθημα ηθικής. Αυτή η σπουδαία μεταρρύθμιση οφείλεται στην αποφασιστική λειτουργία του ΣτΕ που αναβαθμίζει την ποιότητα εκπαίδευσης στη χώρα μας, διότι η μη ύπαρξη εναλλακτικού μαθήματος επέφερε μία άνιση και τιμωρητική μεταχείριση των παιδιών».
Οικονομικές διεκδικήσεις
Οι οικογένειες διεκδικούν και αποζημιώσεις για την ηθική βλάβη που υπέστησαν τις τρεις χρονιές (2023-2026), κατά τις οποίες το υπουργείο δεν ανταποκρίθηκε στις δεσμεύσεις του ΣτΕ. Όπως μεταφέρει ο κ. Σωτηρόπουλος: «Διεκδικούν αποζημίωση από το Ελληνικό Δημόσιο ύψους 8.000 ευρώ για κάθε έτος, το οποίο προσδιορίστηκε σύμφωνα με το ποσό που επιδίκασε το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών σε αντίστοιχες υποθέσεις που χειριστήκαμε. Οι οικογένειες αισθάνονται δικαιωμένες γιατί έβαλαν ένα σημαντικό λιθαράκι σε μία αξιόλογη μεταβολή για τα ανθρώπινα δικαιώματα».
Το νέο μάθημα ηθικής
Το μάθημα ηθικής θα εισαχθεί υποχρεωτικά από το 2026-2027 σε Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο, ως εναλλακτική επιλογή των θρησκευτικών. Στόχος είναι η ανάπτυξη κριτικής σκέψης, η αντιμετώπιση ηθικών διλημμάτων και η καλλιέργεια της ηθικής συνείδησης των μαθητών, ανεξαρτήτως θρησκευτικού υποβάθρου. Το πρόγραμμα σπουδών και το εκπαιδευτικό υλικό καταρτίστηκαν από πανεπιστημιακούς του ΕΚΠΑ.
Ο κ. Σωτηρόπουλος σημειώνει:
«Τα προγράμματα σπουδών, όπως έχουν δημοσιευθεί σε ΦΕΚ, είναι πολύ αξιόλογα κι έχουν συνταχθεί από ανθρώπους που γνωρίζουν καλά το αντικείμενο της ηθικής φιλοσοφίας. Απομένει να δούμε πώς αυτά τα προγράμματα θα αποτυπωθούν σε διδακτικό βιβλίο, γιατί για την ώρα το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής έχει παραλάβει το περιεχόμενο, αλλά δεν έχει ακόμα ολοκληρώσει τη διαδικασία της σύνταξης και εκτύπωσης των βιβλίων, κάτι που μας προβληματίζει για το εάν πράγματι θα διδαχθεί το μάθημα από το νέο σχολικό έτος».
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
