Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η διευρυνόμενη αποψίλωση του τραπεζικού δικτύου στη χώρα, καθώς την ίδια στιγμή που τα τέσσερα συστημικά ιδρύματα καταγράφουν κέρδη δισεκατομμυρίων ευρώ, εκατομμύρια πολίτες στην περιφέρεια στερούνται τη βασική πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες. Το ζήτημα φέρνει στη Βουλή η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη, καταθέτοντας ερώτηση προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη.
Η εικόνα της συρρίκνωσης: Λουκέτα και δισεκατομμύρια κερδών
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που παραθέτει η βουλευτής, το δίκτυο των τραπεζικών καταστημάτων στην Ελλάδα υπέστη δραματική μείωση κατά 67% μέσα σε 17 χρόνια, πέφτοντας από τα 4.097 καταστήματα το 2008 σε μόλις 1.352 το 2025. Η υποχώρηση αυτή είναι σημαντικά μεγαλύτερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο της Ευρωζώνης, όπου η αντίστοιχη μείωση διαμορφώθηκε στο 45,9%.
Η εικόνα αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα οικονομικά μεγέθη των τραπεζών, καθώς για το 2025 οι τέσσερις συστημικοί όμιλοι κατέγραψαν καθαρά κέρδη ύψους 4,65 δισ. ευρώ, διανέμοντας 2,83 δισ. ευρώ στους μετόχους τους.
67 δήμοι χωρίς κανένα τραπεζικό κατάστημα
Τα δεδομένα της γεωχωρικής ανάλυσης αποτυπώνουν το μέγεθος του κοινωνικού και γεωγραφικού αποκλεισμού:
- Πάνω από 2,5 εκατομμύρια πολίτες βρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη των 5 χιλιομέτρων από το πλησιέστερο τραπεζικό κατάστημα.
- 67 δήμοι της χώρας (με πληθυσμό σχεδόν 500.000 κατοίκους) δεν διαθέτουν ούτε ένα τραπεζικό κατάστημα.
- Περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια πολίτες απέχουν άνω των 5 χιλιομέτρων από το πλησιέστερο ΑΤΜ, με το 96,1% αυτών να διαμένει εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης.
- Στην περιφέρεια, πάνω από 1 στους 5 κατοίκους δεν έχει πρόσβαση σε ΑΤΜ σε ακτίνα 5 χιλιομέτρων.
«Όχι» στη χρήση της ψηφιοποίησης ως άλλοθι
Η Μιλένα Αποστολάκη υπογραμμίζει ότι η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή δεν μπορεί να μετατρέπεται σε δικαιολογία για την εγκατάλειψη ολόκληρων περιοχών, ειδικά από τη στιγμή που η ψηφιοποίηση μειώνει δραστικά τα λειτουργικά έξοδα των ίδιων των ιδρυμάτων. Παράλληλα, σημειώνει ότι ακόμα και η παρουσία ΑΤΜ αποτελεί την ελάχιστη βάση για την πρόσβαση στα μετρητά, χωρίς ωστόσο να υποκαθιστά πλήρως τη λειτουργία ενός καταστήματος.
Τα αιτήματα για δεσμευτικούς κανόνες
Η βουλευτής ζητά από το Υπουργείο Οικονομικών τη θέσπιση δεσμευτικών κριτηρίων ελάχιστης γεωγραφικής κάλυψης για καταστήματα και ΑΤΜ, με υπολογισμό και του πραγματικού χρόνου μετακίνησης των πολιτών. Ακόμη, την υποχρεωτική προηγούμενη αξιολόγηση των κοινωνικών και γεωγραφικών επιπτώσεων πριν από οποιοδήποτε νέο λουκέτο ή κατάργηση ΑΤΜ, καθώς και στοχευμένες παρεμβάσεις στις περιοχές που αντιμετωπίζουν ήδη οξύ πρόβλημα τραπεζικού αποκλεισμού.
