Με δύο διαφορετικά πρόσωπα φαίνεται ότι θα μπει ο Οκτώβριος, καθώς οι πρώτες ενδείξεις θέλουν τον μήνα να ξεκινά με αυξημένη αστάθεια και επεισόδια βροχών, ενώ στη συνέχεια δεν αποκλείονται μεγάλα διαστήματα με ήπιο, ηλιόλουστο και ασυνήθιστα ζεστό για την εποχή καιρό.
Το πιο σαφές σήμα των μακροπρόθεσμων μοντέλων αφορά τη θερμοκρασία.
Σύμφωνα με ανάλυση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr, το 82% των διαθέσιμων σεναρίων από οκτώ μεγάλα προγνωστικά κέντρα δείχνει ότι η μέση θερμοκρασία του Οκτωβρίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, θα κινηθεί πάνω από τα κανονικά επίπεδα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ολόκληρος ο μήνας θα θυμίζει καλοκαίρι ούτε ότι θα απουσιάσουν οι κακοκαιρίες. Σημαίνει ότι, όταν εξεταστεί συνολικά ο Οκτώβριος, η θερμοκρασιακή τάση γέρνει προς τιμές υψηλότερες από τα κλιματικά δεδομένα της εποχής.
Άστατη εκκίνηση
Στις πρώτες ημέρες του μήνα το σκηνικό ενδέχεται να παραμείνει περισσότερο φθινοπωρινό, με διαταραχές από τη Μεσόγειο να δημιουργούν συνθήκες για βροχές και καταιγίδες σε τμήματα της χώρας.
Τα δυτικά, κεντρικά και νότια βρίσκονται μεταξύ των περιοχών που μπορούν να επηρεαστούν περισσότερο από τέτοιες μεταβολές, ωστόσο το ακριβές ύψος βροχής και οι περιοχές όπου θα σημειωθούν τα εντονότερα φαινόμενα δεν μπορούν να προσδιοριστούν με αξιοπιστία πολλές εβδομάδες νωρίτερα.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το ECMWF χρησιμοποιεί στις υποεποχικές προγνώσεις του εβδομαδιαίους μέσους όρους θερμοκρασίας, βροχόπτωσης, πίεσης και άλλων παραμέτρων, με ορίζοντα έως περίπου 46 ημέρες.
Ο παράγοντας των θερμών θαλασσών
Ένας παράγοντας που παρακολουθούν στενά οι μετεωρολόγοι είναι η θερμοκρασία της επιφάνειας της Μεσογείου.
Το Ιόνιο και το Αιγαίο διατηρούν σημαντικά ποσά θερμικής ενέργειας μετά το καλοκαίρι και, όταν πάνω από αυτές τις θερμές θαλάσσιες μάζες κινηθούν ψυχρότερες αέριες μάζες, μπορούν να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για αυξημένη αστάθεια.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε διαταραχή θα εξελιχθεί σε επικίνδυνη κακοκαιρία. Η ένταση ενός επεισοδίου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα μόνο όταν πλησιάσει χρονικά.
Στο βάθος «γαϊδουροκαλόκαιρο»
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται κυρίως στη θερμοκρασιακή εικόνα του μήνα.
Οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο για διαστήματα σταθερού καιρού, με αυξημένη ηλιοφάνεια και θερμοκρασίες υψηλότερες από τις συνηθισμένες για τον Οκτώβριο.
Είναι το σκηνικό που στην καθημερινή γλώσσα συχνά περιγράφεται ως «γαϊδουροκαλόκαιρο»: αρκετές συνεχόμενες ημέρες με ήπιο και ζεστό καιρό μέσα στο φθινόπωρο, χωρίς αυτό να σημαίνει επιστροφή στις πραγματικές συνθήκες του καλοκαιριού.
Το ΕΑΑ επισημαίνει πάντως ότι οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις έχουν σημαντική αβεβαιότητα και αποτυπώνουν την τάση του μήνα συνολικά. Μια συγκεκριμένη ημέρα ή ακόμη και μια ολόκληρη εβδομάδα μπορεί να αποκλίνει αισθητά από τη μηνιαία εικόνα.
Ένας μήνας με έντονες εναλλαγές
Η εικόνα που σχηματίζεται, επομένως, δεν είναι ενός συνεχώς βροχερού ούτε ενός συνεχώς ζεστού Οκτωβρίου.
Πιθανότερο είναι ένα μοτίβο με εναλλαγές: διαστήματα αστάθειας και βροχών, τα οποία θα διαδέχονται περίοδοι με περισσότερο ήλιο και θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά επίπεδα.
Όσο πλησιάζουν οι πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου, οι νεότερες προγνώσεις μέσης και μικρότερης διάρκειας θα μπορούν να δείξουν με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια πού θα εκδηλωθούν οι πρώτες οργανωμένες κακοκαιρίες και πόσο θα διαρκέσουν.
Για την ώρα, πάντως, το πιο σταθερό μήνυμα των διαθέσιμων στοιχείων είναι ένα: ο Οκτώβριος του 2026 έχει αυξημένες πιθανότητες να είναι θερμότερος από τα συνηθισμένα, χωρίς να λείπουν οι φθινοπωρινές εξάρσεις του καιρού.
