Έντονος προβληματισμός επικρατεί στην αγορά της φέτας, καθώς η μειωμένη παραγωγή πρόβειου γάλακτος σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση από το εξωτερικό δημιουργεί πιέσεις στην επάρκεια του προϊόντος και στις τιμές.
Το ζήτημα ανέδειξε ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας, Μιχάλης Σαράντης, επισημαίνοντας ότι τα διαθέσιμα αποθέματα ενδέχεται να μην επαρκέσουν μέχρι το τέλος του 2026. Η εικόνα στην παραγωγή έχει επιβαρυνθεί από τις ζωονόσους και τη μείωση του ζωικού κεφαλαίου, με άμεσες συνέπειες στην ποσότητα του πρόβειου γάλακτος που χρησιμοποιείται για την παραγωγή φέτας.
Μειωμένο το πρόβειο γάλα, αυξημένη η ζήτηση
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν, η μείωση της παραγωγής πρόβειου γάλακτος υπολογίζεται σε περίπου 80.000 τόνους, γεγονός που αντιστοιχεί σε έλλειμμα περίπου 20.000 τόνων για την παραγωγή φέτας.
Την ίδια ώρα, η ζήτηση από τις διεθνείς αγορές συνεχίζει να αυξάνεται. Οι εξαγωγές φέτας καταγράφουν άνοδο περίπου 7%, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την πίεση στα διαθέσιμα αποθέματα.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για την αγορά, καθώς η προσφορά περιορίζεται την ώρα που η κατανάλωση, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, παραμένει υψηλή.
Προς τα 15-16 ευρώ το κιλό η φέτα
Οι πιέσεις στην παραγωγή έχουν ήδη αποτυπωθεί στις τιμές, ενώ οι εκτιμήσεις για το επόμενο διάστημα δείχνουν νέα άνοδο. Όπως ανέφερε ο Μιχάλης Σαράντης, η τιμή της φέτας δεν αποκλείεται να φτάσει τα 15-16 ευρώ το κιλό, από περίπου 12-13 ευρώ που διαμορφώνεται σήμερα.
Παράλληλα, οι υψηλότερες τιμές οδηγούν μέρος των καταναλωτών σε φθηνότερες επιλογές, με τα λευκά τυριά να κερδίζουν έδαφος στην αγορά.
Για την αποκατάσταση της παραγωγής πρόβειου γάλακτος στα επίπεδα πριν από τις ζωονόσους, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, μπορεί να χρειαστούν τουλάχιστον δύο χρόνια, αλλά και σημαντικές προσπάθειες από την πλευρά των κτηνοτρόφων και της παραγωγικής αλυσίδας.
«Το μεγάλο στοίχημα είναι η πρώτη ύλη»
Ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της παραγωγικής βάσης, υπογραμμίζοντας ότι το σημαντικότερο πρόβλημα για τη φέτα είναι η εξασφάλιση της πρώτης ύλης.
«Όλοι οι συνάδελφοι έχουμε επενδύσει πάρα πολλά χρήματα και είμαστε σε καλό επίπεδο. Το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη του ζωικού κεφαλαίου, η ανάπτυξη του γάλακτος. Από την εμπειρία μου η φέτα όση παραγωγή και να έχει θα πωληθεί, αρκεί να συγκροτηθούν και οι τιμές. Να διασφαλίσουμε τα επίπεδα βιοασφάλειας στις μονάδες, να έχουμε κτηνοτρόφους με γνώση και επαγγελματίες με όραμα».
Παράλληλα, ζήτησε μεγαλύτερη στήριξη από την Πολιτεία και ενεργότερη παρουσία των δημόσιων γεωπόνων στην ύπαιθρο, ώστε να ενισχυθεί η παραγωγή και να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα στον πρωτογενή τομέα.
Στόχος η μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα της φέτας
Ο Μιχάλης Σαράντης αναφέρθηκε και στην ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς αναγνωρισιμότητας του προϊόντος, προαναγγέλλοντας διεκδίκηση χρηματοδότησης για την προώθηση της φέτας.
«Η φέτα και το κρέας είναι δύο κλάδοι που δίνουν χρήματα κάθε χρόνο στον ΕΛΓΟ, υπάρχει απόθεμα περίπου 70 εκατ. ευρώ στην ΤτΕ. Τώρα που έγινα πρόεδρος της ΕΔΟΦ, θα ζητήσω πάνω από 3 εκατ. ευρώ τον χρόνο από τα δικά μας χρήματα, για να κάνουμε ακόμα πιο γνωστή τη φέτα, να της δώσουμε υπεραξία. Για να γνωρίζουν ο καταναλωτές, ότι άλλο η φέτα, άλλο το λευκό τυρί».
Η διαφοροποίηση ανάμεσα στα δύο προϊόντα αποτελεί, όπως επισημάνθηκε, κρίσιμο ζήτημα για την προστασία της αξίας και της ταυτότητας της ελληνικής φέτας στις αγορές του εξωτερικού.
Η «χωριάτικη» στο επίκεντρο της συζήτησης
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ, Χρήστος Αποστολόπουλος, έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη χωριάτικη σαλάτα. Όπως ανέφερε, για πολλά χρόνια υπήρχε υποχρέωση να περιλαμβάνει συγκεκριμένη ποσότητα φέτας, ρύθμιση που στη συνέχεια καταργήθηκε.
«Δεν το αναφέρω επειδή μας περισσεύει φέτα, αλλά επειδή ο τουρίστας εκτίθεται στο λευκό τυρί», ανέφερε, επισημαίνοντας τη σημασία που έχει η σαφής διάκριση της φέτας από τα υπόλοιπα λευκά τυριά.
Η αγορά βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση: λιγότερο πρόβειο γάλα, αυξημένο κόστος και ολοένα μεγαλύτερη διεθνής ζήτηση, με το επόμενο διάστημα να θεωρείται κρίσιμο τόσο για την επάρκεια όσο και για την πορεία της τιμής του εμβληματικού ελληνικού προϊόντος.
