Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο φέρνει το νέο νομοθετικό πλαίσιο, με τις νέες ρυθμίσεις να αφορούν μεταξύ άλλων τις διαθήκες, τα δικαιώματα συζύγων και συντρόφων, τη νόμιμη μοίρα και την ευθύνη των κληρονόμων για τα χρέη. Οι αλλαγές επηρεάζουν τόσο όσους σχεδιάζουν να συντάξουν διαθήκη όσο και όσους καλούνται να διαχειριστούν μια κληρονομιά.
Τι αλλάζει στις διαθήκες
Το νέο πλαίσιο προβλέπει απλούστευση της διαδικασίας για τις δημόσιες διαθήκες, ενώ τροποποιείται και ο τρόπος σύνταξης των μυστικών διαθηκών, για τις οποίες θα απαιτούνται πλέον δύο μάρτυρες.
Παράλληλα, θεσπίζεται ειδική διαδικασία για άτομα με σοβαρή αναπηρία λόγου, ενώ οι ιδιόγραφες διαθήκες εξακολουθούν να ισχύουν, με αυστηρότερους όμως ελέγχους ως προς τη γνησιότητα και την εγκυρότητά τους.
Δικαίωμα σύνταξης διαθήκης προβλέπεται πλέον και για άτομα από την ηλικία των 16 ετών. Παράλληλα, τίθενται περιορισμοί σε διαθήκες υπέρ προσωπικού νοσοκομείων, μονάδων φροντίδας ηλικιωμένων και άλλων ιδρυμάτων όπου νοσηλεύεται ή φιλοξενείται ο διαθέτης.
Περισσότερα δικαιώματα για συζύγους και συντρόφους
Σημαντικές είναι και οι αλλαγές στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, δηλαδή στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει διαθήκη.
Όταν υπάρχει ένα παιδί, το μερίδιο του/της συζύγου αυξάνεται στο 1/3 της κληρονομιάς, ενώ όταν υπάρχουν περισσότερα παιδιά παραμένει στο 1/4. Αν δεν υπάρχουν παιδιά, ο/η σύζυγος αποκτά προτεραιότητα στην κληρονομική διαδοχή.
Ανάλογες προβλέψεις επεκτείνονται και στα σύμφωνα συμβίωσης, ενώ αναγνωρίζονται υπό προϋποθέσεις δικαιώματα και στον σύντροφο ελεύθερης συμβίωσης, εφόσον η σχέση πληροί συγκεκριμένα χρονικά και άλλα κριτήρια.
Τι ισχύει για τη νόμιμη μοίρα και τα ακίνητα
Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τη νόμιμη μοίρα. Οι δικαιούχοι δεν θα αποκτούν υποχρεωτικά συγκυριότητα στα ακίνητα της κληρονομιάς, καθώς θα μπορούν να ικανοποιούν τη μερίδα τους μέσω χρηματικής απαίτησης.
Η ρύθμιση αυτή επιχειρεί να περιορίσει τις περιπτώσεις όπου η κληρονομική διαδοχή οδηγεί σε αναγκαστική συνιδιοκτησία μεταξύ πολλών προσώπων.
Μεγαλύτερη προστασία απέναντι στα χρέη
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης ισχυρότερη προστασία των κληρονόμων από τα χρέη που συνοδεύουν μια κληρονομιά.
Στόχος είναι να περιοριστεί ο κίνδυνος ο κληρονόμος να βρεθεί αντιμέτωπος με υποχρεώσεις που υπερβαίνουν την αξία της κληρονομιαίας περιουσίας. Η προσωπική περιουσία του δεν θα ευθύνεται για τα χρέη, εκτός εάν επιλέξει συγκεκριμένο τρόπο διαχείρισης της κληρονομιάς.
Παράλληλα, προβλέπεται η διαδικασία εκκαθάρισης της κληρονομιάς, με τον εκκαθαριστή να ορίζεται δικηγόρος από ειδικό κατάλογο του δικαστηρίου.
Αλλαγές στην κληρονομική διαδοχή
Στις νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνεται ακόμη η κατάργηση της κληρονομικής θέσης των προπαππούδων και των προγιαγιάδων, ενώ διευρύνονται οι προβλέψεις για τους συντρόφους που δεν έχουν συνάψει γάμο.
Επιπλέον, ενισχύεται η προστασία της οικογενειακής στέγης σε περίπτωση θανάτου του μισθωτή, με την πρόβλεψη να επεκτείνεται και στον σύντροφο που έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης.
Οι αλλαγές επιχειρούν συνολικά να εκσυγχρονίσουν ένα θεσμικό πλαίσιο που σε αρκετά σημεία παρέμενε προσαρμοσμένο σε διαφορετικές κοινωνικές και οικογενειακές συνθήκες, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται πλέον η περιουσία, οι κληρονόμοι και οι οικογενειακές σχέσεις.
