Ποσά που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τα 8.556 ευρώ διεκδικούν περίπου 350.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου, ζητώντας την επιστροφή των κρατήσεων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) για το επίμαχο διάστημα των 23 μηνών.
Οι διεκδικήσεις αφορούν την περίοδο από τον Φεβρουάριο του 2017 έως και τον Δεκέμβριο του 2018, κατά την οποία η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε, με την πιλοτική απόφαση 244/2017, ότι η παρακράτηση της εισφοράς στις συντάξεις του Δημοσίου ήταν αντισυνταγματική.
Ποιοι συνταξιούχοι αφορά
Οι αξιώσεις αφορούν κυρίως συνταξιούχους του Δημοσίου που υπέστησαν κρατήσεις της ΕΑΣ κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Μέχρι σήμερα εκκρεμούν περίπου 9.000 αγωγές, οι οποίες προέρχονται κυρίως από ομαδικές προσφυγές συνταξιούχων. Ωστόσο, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δικαίωμα διεκδίκησης επικαλούνται και συνταξιούχοι που δεν είχαν κινηθεί δικαστικά εκείνη την περίοδο, γεγονός που διατηρεί ανοικτό το ζήτημα της καθολικής εφαρμογής της απόφασης.
Πόσα χρήματα μπορούν να λάβουν
Το ύψος των αναδρομικών διαφοροποιείται ανάλογα με το ποσό της σύνταξης και το ύψος των κρατήσεων που επιβλήθηκαν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, τα ποσά κυμαίνονται από αρκετές εκατοντάδες ευρώ και σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τις 8.556 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι που ενδέχεται να επιδικαστούν.
Η τελική επιστροφή εξαρτάται από την ατομική περίπτωση κάθε συνταξιούχου και από τις δικαστικές αποφάσεις που θα εκδοθούν.
Το συνολικό κόστος ξεπερνά τα 420 εκατ. ευρώ
Η επιστροφή των κρατήσεων της ΕΑΣ για το επίμαχο διάστημα των 23 μηνών εκτιμάται ότι θα έχει σημαντικό δημοσιονομικό κόστος.
Οι υπολογισμοί κάνουν λόγο για ποσό που αγγίζει τα 420 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι. Εφόσον προστεθούν και οι νόμιμες προσαυξήσεις, η συνολική επιβάρυνση εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 450 εκατ. ευρώ.
Τι έχει πληρωθεί μέχρι σήμερα
Μέχρι σήμερα, ο e-ΕΦΚΑ έχει καταβάλει αναδρομικά μόνο σε συνταξιούχους που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, δικαιώθηκαν με τελεσίδικες αποφάσεις και ολοκλήρωσαν όλες τις απαιτούμενες διαδικασίες για την εκτέλεσή τους.
Για τους υπόλοιπους συνταξιούχους δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής γενικευμένη ρύθμιση που να προβλέπει αυτόματη επιστροφή των ποσών.
Ο ΑΚΑΓΕ στο επίκεντρο των σεναρίων
Στη δημόσια συζήτηση έχει τεθεί και το ενδεχόμενο χρηματοδότησης των αναδρομικών μέσω του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), του αποθεματικού που λειτουργεί ως «κουμπαράς» του ασφαλιστικού συστήματος.
Τα διαθέσιμα του ΑΚΑΓΕ υπολογίζεται ότι ξεπερνούν σήμερα τα 18 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ μόνο οι αποδόσεις από τόκους για το 2025 εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν τα 650 εκατομμύρια ευρώ.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχει επίσημη κυβερνητική απόφαση που να προβλέπει αξιοποίηση των συγκεκριμένων αποθεματικών για την καταβολή των αναδρομικών.
Τι ισχύει για την ΕΑΣ μετά το 2019
Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά αποκλειστικά τις κρατήσεις που πραγματοποιήθηκαν έως το τέλος του 2018.
Από το 2019 και μετά, η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων κρίθηκε συνταγματική, καθώς τα δικαστήρια έκριναν ότι λειτουργεί ως μηχανισμός ενίσχυσης της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος και όχι ως απλή περικοπή συντάξεων.
Ως αποτέλεσμα, οι διεκδικήσεις περιορίζονται αποκλειστικά στο επίμαχο διάστημα των 23 μηνών.
Τι αναμένεται το επόμενο διάστημα
Το ενδιαφέρον των συνταξιούχων παραμένει στραμμένο στην πορεία των εκκρεμών δικαστικών υποθέσεων και στις ενδεχόμενες πρωτοβουλίες της Πολιτείας για συνολική αντιμετώπιση του ζητήματος.
Μέχρι να υπάρξει οριστική λύση, όσοι έχουν ήδη προσφύγει δικαστικά συνεχίζουν να αναμένουν την ολοκλήρωση των διαδικασιών, ενώ παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν θα υπάρξει νομοθετική παρέμβαση που θα επεκτείνει τις επιστροφές και σε ευρύτερη κατηγορία συνταξιούχων.
