Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πολυκατοικιών προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης, μέσα από τη συνολική αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει την οριζόντια και κάθετη ιδιοκτησία. Ο νόμος του 1929, ο οποίος αποτελεί μέχρι σήμερα τη βάση για τις σχέσεις μεταξύ των συνιδιοκτητών, αναμένεται να αντικατασταθεί από ένα νέο, σύγχρονο πλαίσιο που φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει χρόνιες δυσλειτουργίες.
Κεντρικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι να περιοριστούν οι διαφωνίες μεταξύ ιδιοκτητών, να επιταχυνθούν οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων και να αξιοποιηθούν καλύτερα χιλιάδες ακίνητα που παραμένουν ουσιαστικά «δεσμευμένα» λόγω παλαιών κανονισμών ή νομικών εκκρεμοτήτων.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη δυνατότητα διαχωρισμού ή συνένωσης διαμερισμάτων, ακόμη και όταν ο ισχύων κανονισμός της πολυκατοικίας προβλέπει το αντίθετο. Με τη νέα ρύθμιση, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να χωρίζουν μεγάλα οροφοδιαμερίσματα σε δύο ανεξάρτητες κατοικίες ή, αντίστοιχα, να ενώνουν γειτονικούς χώρους, διευκολύνοντας τόσο την αξιοποίηση της περιουσίας τους όσο και την αύξηση της διαθέσιμης κατοικίας στις μεγάλες πόλεις.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντιμετώπιση του προβλήματος των απλήρωτων κοινοχρήστων. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ειδική διαδικασία για την ταχύτερη είσπραξη των οφειλών, ακόμη και μέσω έκδοσης διαταγής πληρωμής, ενώ εισάγεται υποχρεωτική δημιουργία αποθεματικού και ασφάλιση των πολυκατοικιών, ώστε να υπάρχει οικονομική κάλυψη για έκτακτες ανάγκες και σοβαρές ζημιές.
Αναβαθμίζεται, επίσης, ο ρόλος του διαχειριστή, ο οποίος αποκτά σαφέστερες αρμοδιότητες αλλά και αυξημένες ευθύνες. Στόχος είναι να πάψει να λειτουργεί αποκλειστικά ως εισπράκτορας κοινοχρήστων και να αποκτήσει ουσιαστικό συντονιστικό ρόλο στη διαχείριση της πολυκατοικίας, με συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο που θα περιορίζει τις συγκρούσεις και τις αμφισβητήσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις αποφάσεις για επισκευές και ενεργειακές αναβαθμίσεις των κτιρίων. Σήμερα, πολλές εργασίες καθυστερούν ή δεν πραγματοποιούνται ποτέ, επειδή απαιτούνται αυξημένες πλειοψηφίες ή ακόμη και ομοφωνία μεταξύ των συνιδιοκτητών. Με τις νέες διατάξεις προβλέπεται μείωση των απαιτούμενων ποσοστών ψήφων, ανάλογα με τη φύση και την αναγκαιότητα των έργων, ώστε να διευκολύνονται οι συντηρήσεις, οι ενεργειακές παρεμβάσεις και οι σύγχρονες υποδομές, όπως φωτοβολταϊκά, αντλίες θερμότητας και σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο περιλαμβάνει ακόμη ρυθμίσεις για την ευκολότερη τροποποίηση των κανονισμών των πολυκατοικιών, την ταχύτερη επίλυση διαφορών μεταξύ συνιδιοκτητών, ακόμη και με εξωδικαστικές διαδικασίες, καθώς και την προσαρμογή των διατάξεων στις νέες μορφές αξιοποίησης ακινήτων, όπως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Παράλληλα, προωθούνται αλλαγές που συνδέουν το νέο καθεστώς με το Εθνικό Κτηματολόγιο, διευκολύνουν τη μεταβίβαση ακινήτων με χρόνια πολεοδομικά ή ιδιοκτησιακά ζητήματα και επιτρέπουν την καλύτερη αξιοποίηση αδιάθετων δικαιωμάτων δόμησης.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι ο νέος Κώδικας Ιδιοκτησίας θα συγκεντρώσει και θα αντικαταστήσει εκατοντάδες διάσπαρτες διατάξεις που έχουν προστεθεί τις τελευταίες δεκαετίες, δημιουργώντας ένα ενιαίο και πιο λειτουργικό πλαίσιο για τις σχέσεις συνιδιοκτησίας. Το έργο της ειδικής νομοπαρασκευαστικής επιτροπής αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το φθινόπωρο, ώστε στη συνέχεια να κατατεθεί το σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή.
