Νίκος Μακρής 
Το πρώτο ισχυρό κύμα καύσωνα που πλήττει την Ιταλία θεωρείται από πολλούς μετεωρολόγους προάγγελος ενός πρωτόγνωρου καλοκαιριού για τη νότια Ευρώπη.
Η αρχή γίνεται ήδη από την Ιταλία, η οποία εισέρχεται στο πρώτο μεγάλο κύμα καύσωνα υπό την επίδραση αφρικανικού αντικυκλώνα, ο οποίος αναμένεται να ανεβάσει τον υδράργυρο έως και 4 βαθμούς πάνω από τα κλιματικά επίπεδα. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί τον προθάλαμο για ολόκληρη τη νότια Ευρώπη, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο της ατμοσφαιρικής πίεσης.
Για τη χώρα μας, οι πιθανότητες να βιώσουμε ένα καλοκαίρι θερμότερο από τους κλιματικούς μέσους όρους ξεπερνούν το 60%, με τις αναμενόμενες θετικές αποκλίσεις να κυμαίνονται από +1 έως +3 βαθμούς Κελσίου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, υπάρχει πιθανότητα 85% ο Ιούνιος να κινηθεί πάνω από τα κανονικά επίπεδα, λειτουργώντας ως θερμικός προθάλαμος για τους σαφώς πιο δύσκολους μήνες που θα ακολουθήσουν.
Το El Niño φέρνει καύσωνα και... χαλαζοπτώσεις
Τα παγκόσμια προγνωστικά μοντέλα ECMWF και UKMO καταλήγουν σε κοινά συμπεράσματα, αναδεικνύοντας την ισχυρή επίδραση του φαινομένου El Niño. Το κύριο χαρακτηριστικό της φετινής περιόδου δεν θα είναι απλώς η υψηλή ζέστη, αλλά η διαρκής εναλλαγή ακραίων φαινομένων.
Η χώρα αναμένεται να βρεθεί αντιμέτωπη με δύο όψεις, από τη μία πλευρά παρατεταμένοι καύσωνες και θερμές νύχτες, και από την άλλη αιφνίδια, βίαια καιρικά ξεσπάσματα με έντονες καταιγίδες και χαλαζοπτώσεις.
Η πραγματική δοκιμασία εντοπίζεται στον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Με τα εδάφη ήδη στεγνά, τη βλάστηση ξηρή και τη θερμοκρασία της θάλασσας αυξημένη, οι θερμές αφρικανικές μάζες θα βρουν πρόσφορο έδαφος για να επεκταθούν βορειότερα. Ο συνδυασμός των εκτεταμένων καυσώνων με τους ισχυρούς ανέμους και την ατμοσφαιρική αστάθεια αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο εκδήλωσης καταστροφικών πυρκαγιών σε πολλές περιοχές της επικράτειας.
Τοξικό κοκτέιλ καύσωνα και ρύπανσης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Πέρα από το καθαρά μετεωρολογικό σκέλος, οι κάτοικοι της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης καλούνται να αντιμετωπίσουν μια επιπλέον απειλή: τη σοβαρή επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα. Οι μέσες ετήσιες τιμές των μικροσωματιδίων PM2.5 στην Ελλάδα διαμορφώνονται στα 14–15 μγ/μ³, μέγεθος σχεδόν τριπλάσιο από τα επίσημα όρια ασφαλείας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Σε περιόδους αιχμής, οι δύο μεγαλύτερες ελληνικές πόλεις καταγράφουν αποθαρρυντικές επιδόσεις, έχοντας μάλιστα δεχθεί καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο – η Θεσσαλονίκη για τα επίπεδα των αιωρούμενων σωματιδίων και η Αθήνα για τις συγκεντρώσεις διοξειδίου του αζώτου.
Κατά τη διάρκεια του καύσωνα, η κατάσταση επιδεινώνεται ραγδαία. Οι υψηλές θερμοκρασίες λειτουργούν ως καταλύτης, επιταχύνοντας τις φωτοχημικές αντιδράσεις στην ατμόσφαιρα, με αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύξηση των συγκεντρώσεων όζοντος.
Ο παράγοντας του γηρασμένου στόλου οχημάτων
Η δομική αδυναμία βελτίωσης των ατμοσφαιρικών δεικτών συνδέεται άμεσα με την ηλικία των οχημάτων που κυκλοφορούν στους ελληνικούς δρόμους. Τα επίσημα στοιχεία της ACEA αποκαλύπτουν ότι ο μέσος όρος ηλικίας των επιβατικών ΙΧ στη χώρα μας αγγίζει τα 17,5 έτη, τη στιγμή που ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στα 12,5 έτη.
Στο εγχώριο οδικό δίκτυο κινούνται περισσότερα από 900.000 αυτοκίνητα που μετρούν πάνω από τρεις δεκαετίες ζωής, εκπέμποντας τεράστιες ποσότητες οξειδίων του αζώτου και μικροσωματιδίων. Πάνω από το 60% του συνολικού στόλου δεν πληροί τα σύγχρονα περιβαλλοντικά πρότυπα, επιβαρύνοντας καθημερινά τη δημόσια υγεία.
Η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον σενάριο του μέλλοντος, με την Ευρώπη να θερμαίνεται με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Το φετινό καλοκαίρι ξεκινά με μια ήδη επιβαρυμένη ατμόσφαιρα και θερμότερες θάλασσες, θέτοντας το ερώτημα της ετοιμότητας των κρατικών μηχανισμών και των πολιτών απέναντι σε ένα σύνθετο και επικίνδυνο φαινόμενο.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αναδρομικά έως 3.500 ευρώ και αυξήσεις συντάξεων: Ποιοι πληρώνονται
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
