Alfavita Newsroom Οι επιστημονικές απόψεις γύρω από το κόκκινο κρέας και την καρδιαγγειακή υγεία παραμένουν διχασμένες. Ορισμένες μελέτες το τοποθετούν στο επίκεντρο αυξημένου καρδιακού κινδύνου, ενώ άλλες καταλήγουν σε πιο ήπιες επιπτώσεις. Η πραγματικότητα, σύμφωνα με τους ειδικούς, βρίσκεται κάπου στη μέση: το κόκκινο κρέας δεν αποτελεί από μόνο του «απαγορευμένο» τρόφιμο, όμως ο τρόπος, η συχνότητα και το διατροφικό περιβάλλον στο οποίο καταναλώνεται κάνουν τη διαφορά.
Τι θεωρείται κόκκινο κρέας – και γιατί έχει σημασία
Στην κατηγορία του κόκκινου κρέατος εντάσσονται το βοδινό, το χοιρινό, το αρνί και το μοσχάρι. Καθοριστικής σημασίας είναι η διάκριση ανάμεσα στο μη επεξεργασμένο κρέας (φρέσκα κομμάτια, όπως μπριζόλες ή φιλέτα) και στο επεξεργασμένο (αλλαντικά, λουκάνικα, μπέικον).
Η διαφοροποίηση αυτή δεν είναι τυπική. Τα επεξεργασμένα προϊόντα συνδέονται σταθερά με υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ακόμη και όταν καταναλώνονται σε ποσότητες αντίστοιχες με το φρέσκο κρέας.
Τι δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα
Μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες και μετα-αναλύσεις καταγράφουν αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων σε άτομα με υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος, κυρίως όταν αυτό είναι επεξεργασμένο. Ο κίνδυνος φαίνεται να αυξάνεται όσο πιο συχνή γίνεται η κατανάλωση.
Για το μη επεξεργασμένο κόκκινο κρέας, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η επίδρασή του εξαρτάται από το μέγεθος της μερίδας, τη συχνότητα και –κυρίως– από το τι «εκτοπίζει» στο καθημερινό μενού. Όταν αντικαθιστά ψάρια, όσπρια ή ξηρούς καρπούς, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος αυξάνεται. Όταν, αντίθετα, παίρνει τη θέση υπερεπεξεργασμένων τροφών ή απλών υδατανθράκων, η επιβάρυνση φαίνεται μικρότερη.
Με άλλα λόγια, το συνολικό διατροφικό πλαίσιο έχει εξίσου μεγάλη σημασία με το ίδιο το τρόφιμο.
Πώς επηρεάζει την καρδιά σε βιολογικό επίπεδο
Η συσχέτιση του κόκκινου κρέατος με την καρδιαγγειακή υγεία εξηγείται μέσα από διάφορους μηχανισμούς. Τα κορεσμένα λιπαρά και η χοληστερόλη που περιέχουν αρκετά κομμάτια μπορούν να αυξήσουν την LDL χοληστερόλη, βασικό παράγοντα αθηροσκλήρωσης. Στα επεξεργασμένα κρέατα, το υψηλό νάτριο ανεβάζει την αρτηριακή πίεση, ενώ ορισμένα συντηρητικά έχουν συσχετιστεί με αγγειακές βλάβες.
Παράλληλα, το ψήσιμο σε υψηλές θερμοκρασίες δημιουργεί ενώσεις που ευνοούν τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες, ενώ συγκεκριμένα συστατικά του κόκκινου κρέατος μπορούν –μέσω του μικροβιώματος του εντέρου– να παράγουν μεταβολίτες που συνδέονται με αυξημένο καρδιακό κίνδυνο σε ορισμένα άτομα.
Γιατί το επεξεργασμένο κρέας βρίσκεται στο «στόχαστρο»
Τα αλλαντικά και τα λοιπά επεξεργασμένα προϊόντα καταγράφουν σταθερά τις πιο αρνητικές επιδόσεις στις μελέτες. Ο συνδυασμός υψηλού νατρίου, συντηρητικών και συχνής κατανάλωσης τα καθιστά ιδιαίτερα επιβαρυντικά, ακόμη και σε μικρές αλλά τακτικές ποσότητες.
Υπάρχει χώρος για το κόκκινο κρέας σε μια καρδιοπροστατευτική διατροφή;
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι, για τους περισσότερους ανθρώπους, μικρές ποσότητες μη επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος μπορούν να ενταχθούν σε ένα υγιεινό διατροφικό πρότυπο. Η προϋπόθεση είναι η μετριοπάθεια: μέτριες μερίδες, σπάνια κατανάλωση, άπαχα κομμάτια και ήπιες μέθοδοι μαγειρέματος.
Αν και το κόκκινο κρέας προσφέρει σημαντικά θρεπτικά συστατικά, όπως σίδηρο, ψευδάργυρο και βιταμίνη Β12, αυτά μπορούν να ληφθούν και από άλλες πηγές με μικρότερο καρδιαγγειακό «κόστος».
Η μεγάλη εικόνα της καρδιακής υγείας
Η καρδιά δεν επηρεάζεται από μεμονωμένες τροφές, αλλά από συνολικά διατροφικά πρότυπα. Δίαιτες πλούσιες σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και ψάρια, με περιορισμό των επεξεργασμένων προϊόντων και του νατρίου, συνδέονται σταθερά με χαμηλότερο κίνδυνο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συχνή κατανάλωση κόκκινου –και κυρίως επεξεργασμένου– κρέατος αναδεικνύεται ως παράγοντας που μπορεί να τροποποιηθεί, χωρίς να απαιτείται η πλήρης αποφυγή του.
Πρακτικές οδηγίες
Οι ειδικοί προτείνουν μια ρεαλιστική προσέγγιση: περιορισμό των αλλαντικών, περιστασιακή κατανάλωση φρέσκου κόκκινου κρέατος, επιλογή άπαχων κομματιών και συχνή αντικατάσταση με ψάρι, όσπρια ή πουλερικά. Πρόκειται για μια στρατηγική που στηρίζει την καρδιαγγειακή πρόληψη χωρίς ακραίες απαγορεύσεις.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
