Το λιοντάρι, το οποίο έχει συνδεθεί με διάφορους πολιτισμούς και μυθολογίες, προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό "λέων", που σχετίζεται με το ρήμα "λέω" (διαλύω). Η παρουσία του λιονταριού στην αρχαία Ελλάδα και τις γύρω περιοχές ήταν έντονη, με το ζώο να αποτελεί συχνό αντικείμενο κυνηγιού για τους Ρωμαίους, τους Έλληνες και ιδιαίτερα για τους Μακεδόνες. Οι αρχαίοι Έλληνες το θεωρούσαν σύμβολο δύναμης και ανδρείας, και οι αναφορές στη μυθολογία είναι πολλές, με πιο διάσημο παράδειγμα τον άθλο του Ηρακλή με το λιοντάρι της Νεμέας.
Τα λιοντάρια που υπήρχαν στην περιοχή διαφέρουν ελαφρώς από τα σύγχρονα, καθώς είχαν μικρότερη χαίτη και ακάλυπτη κοιλιά. Τα πρώτα ιστορικά ίχνη των λιονταριών στην περιοχή χρονολογούνται γύρω στο 4500 π.Χ., με τα απολιθώματα να εντοπίζονται σε περιοχές όπως η Αχαΐα, οι Δελφοί, η Θεσσαλονίκη και η Αρκαδία, ενώ αρκετά από τα λιοντάρια μεταφέρθηκαν από τους ανθρώπους σε νησιά όπως η Αίγινα, η Κέα και η Σάμος.
Ο Ηρόδοτος αναφέρει την ύπαρξη λιονταριών στην περιοχή ανάμεσα στους ποταμούς Νέστο και Αχελώο, που ήταν μοναδική στην Ευρώπη, ενώ και άλλες ιστορίες αναφέρονται στην επίθεση λιονταριών στον στρατό του Ξέρση το 480 π.Χ. και στον Ηρακλή, ο οποίος σκότωσε δύο λιοντάρια κατά την εκτέλεση των άθλων του.
Η εξαφάνιση των λιονταριών από την Ελλάδα αποδίδεται κυρίως στην υπερβολική κυνηγετική δραστηριότητα και την μεγάλη ζήτηση για άγρια θηρία στις ρωμαϊκές αρένες. Από την αρχή της ελληνιστικής περιόδου, τα λιοντάρια περιορίστηκαν σταδιακά στη Μακεδονία και τη βόρεια Ελλάδα, και τελικά εξαφανίστηκαν, αν και η τελευταία αναφορά για την παρουσία τους στη Μακεδονία προέρχεται από τον 1ο αιώνα μ.Χ.
Οι αρχαιολογικές αναπαραστάσεις του λιονταριού, όπως τα περίφημα ψηφιδωτά της Πέλλας και τα αγάλματα στην Αμφίπολη, θυμίζουν την άγρια φύση του ζώου και την σημαντική θέση που κατείχε στη μυθολογία και τις παραδόσεις της αρχαίας Ελλάδας. Πολλές φορές παραβλέπουμε τα αγάλματα ή τα μνημεία με λιοντάρια, καθώς είναι συνηθισμένα στην ελληνική τέχνη και αρχιτεκτονική, αλλά η ιστορία τους παραμένει ζωντανή και συνδέεται με τις ένδοξες στιγμές της αρχαιότητας.
