Από τη διαδρομή της στο Υπουργείο Παιδείας στην «πρώτη γραμμή» της αγοράς εργασίας, η Υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως υποδέχθηκε το alfavita.gr και τον δημοσιογράφο Νίκο Λούρδα στο Υπουργείο Εργασίας. Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στη σειρά Vidcast, μιλά για τη μείωση της ανεργίας στο ιστορικό χαμηλό του 7,4%, την «επιστροφή» 470.000 Ελλήνων μέσω του Rebrain Greece και τα νέα ψηφιακά εργαλεία, όπως η κάρτα εργασίας.
Παράλληλα, η Υπουργός παρουσιάζει το νομοσχέδιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην αγορά εργασίας, μιλά για τη ΔΥΠΑ του 2026 που «δεν έχει καμία σχέση με τον ΟΑΕΔ που θυμόμαστε» και εξηγεί γιατί «η διά βίου μάθηση γίνεται τρόπος ζωής». Θυμάται επίσης τις «καυτές» ημέρες του Μάρτιου του 2020, απαντά στις επικρίσεις για το πολιτικό σκηνικό και τον Αλέξη Τσίπρα, αποκαλύπτει την «άλλη πλευρά» της καθημερινότητάς της μακριά από τα φώτα και εξομολογείται τη δυσκολία της ισορροπίας ανάμεσα στον ρόλο της πολιτικού και της μητέρας.
Από το Παιδείας στο Υπουργείο Εργασίας, «οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος»
Η πρώτη ερώτηση αφορά τη διαδρομή της. Πώς συνδέονται το Υπουργείο Παιδείας με το Υπουργείο Εργασίας; Η Νίκη Κεραμέως δεν διστάζει να πει ότι «για μένα αυτές οι δύο θέσεις και αυτά τα δύο Υπουργεία είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Το Υπουργείο Παιδείας ανοίγει δυνατότητες, ανοίγει επιλογές και εν συνεχεία το Υπουργείο Εργασίας έρχεται να αξιοποιήσει αυτές τις επιλογές στην πράξη». Θεωρεί τον εαυτό της «πολύ τυχερό», όπως λέει, που υπηρέτησε και στα δύο.
Η συζήτηση περνά στην πλήρη θητεία της στο Υπουργείο Παιδείας, κάτι που η ίδια χαρακτηρίζει «πολύ σπάνιο».
Περιγράφει μια «συνεκτική πολιτική» που ξεκινά από το νηπιαγωγείο -«πλέον ξεκινά στα τέσσερα αντί για τα πέντε, με αγγλικά και ρομποτική από τα τέσσερα»- και φτάνει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Αναφέρεται στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, «για πρώτη φορά μετά από 42 χρόνια», τα νέα προγράμματα σπουδών - τα οποία σημειώνει ότι η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, «υλοποιεί με πολύ μεγάλη θέρμη»-, την επαναφορά και επέκταση των πρότυπων και πειραματικών σχολείων, τα εργαστήρια δεξιοτήτων, τη θεσμοθέτηση των πρότυπων επαγγελματικών λυκείων, το παράλληλο μηχανογραφικό, τον νόμο-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια, την ελάχιστη βάση εισαγωγής, καθώς και την κατάργηση του «κακώς εννοούμενου πανεπιστημιακού ασύλου».
«Άρα σε όλη αυτή τη διαδρομή είναι μία συνεκτική πολιτική η οποία εφαρμόστηκε από τα πρώτα-πρώτα ερεθίσματα που παίρνει κανείς από την ηλικία των τεσσάρων ετών μέχρι και την ολοκλήρωση αυτής της διαδρομής» σημειώνει.
Τι θα έλεγε σε έναν 25χρονο που σκέφτεται να φύγει
Στην ερώτηση τι θα ήθελε να ξεχάσει, η απάντηση έρχεται χωρίς περιστροφές. «Ίσως η πιο δύσκολη στιγμή, και κάτι το οποίο δεν ξέρω αν θέλω να το ξεχάσω, πάντως ήταν πραγματικά πάρα πολύ δύσκολο, ήταν ο Μάρτιος του 2020 όταν αναγκαστήκαμε να κλείσουμε τα σχολεία εξαιτίας του κορονοϊού».
«Πάρα πολύ δύσκολη απόφαση, πολύ δύσκολη περίοδος, την οποία θα τη θυμάμαι όσο ζω».
Θυμάται την πρόκληση της τηλεκπαίδευσης -«η πρώτη φορά που έγινε στη χώρα μας»- και την προσπάθεια να συνεχιστεί η εκπαιδευτική διαδικασία παρά τους περιορισμούς.
Η συζήτηση περνά στους νέους και στη μετανάστευση. Στην ερώτηση τι θα έλεγε σε έναν 25χρονο που σκέφτεται να φύγει, η απάντηση είναι διπλή. «Εάν κάποιος επιθυμεί να φύγει για να αποκτήσει περισσότερα ερεθίσματα, εμπειρίες κλπ., αυτό είναι πολύ θεμιτό. Το θέμα είναι να μην νιώθει ότι πρέπει να φύγει επειδή δεν έχει επιλογές εδώ πέρα».
20.000 περισσότεροι αυτοί που επιστρέφουν σε σχέση με αυτούς που φεύγουν
Η Υπουργός παραθέτει στοιχεία, τονίζοντας ότι η Ελλάδα έχει «πολιτική σταθερότητα εδώ και πολλά χρόνια», αναπτύσσεται με 2,1%, δηλαδή «υπερδιπλάσιο ρυθμό από τον μέσο όρο της ευρωζώνης», ενώ η ανεργία έπεσε από το 18% στο 7,4% -«τα χαμηλότερα επίπεδα στην ιστορία»- αποτελώντας «τη μεγαλύτερη μείωση ανεργίας που έχει σημειώσει ποτέ κράτος-μέλος της ΕΕ».
Για το Rebrain Greece, η υπουργός Εργασίας εξηγεί ότι «πηγαίνουμε σε πόλεις που έχουμε πολλούς Έλληνες που φύγανε τα δύσκολα χρόνια της κρίσης... στο Λονδίνο, στο Ντίσελντορφ, στη Στουτγκάρδη, στο Άμστερνταμ. 28 Νοεμβρίου θα είμαστε στο Μόναχο». Τα αποτελέσματα είναι ότι «φύγανε 770.000 Έλληνες πολίτες στο εξωτερικό. Έχουν επιστρέψει 470.000 σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat. Αυτό είναι μία αναστροφή του Brain Drain κατά περίπου 61%». Σύμφωνα με τη Νίκη Κεραμέως, «όταν ξεκινήσαμε τις δράσεις αυτές είχαμε 500 πολίτες που ερχόντουσαν στο Λονδίνο, πριν από μερικούς μήνες είχαμε 3.107...Τα τελευταία δύο χρόνια η χώρα μας έχει θετικό ισοζύγιο. Είναι περίπου 20.000 περισσότεροι αυτοί που επιστρέφουν σε σχέση με αυτούς που φεύγουν».
«Η ΔΥΠΑ του 2026 δεν έχει καμία σχέση με τον ΟΑΕΔ»
Η συζήτηση στρέφεται στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) και στη στροφή της προς μια πιο εξωστρεφή λειτουργία σε σχέση με τον πρώην ΟΑΕΔ. «Εμείς θέλουμε μία κοινωνία εργαζομένων, όχι μία κοινωνία ανέργων», τονίζει η Υπουργός.
Αναφέρει τη μετατροπή του επιδόματος ανεργίας σε «επίδομα εργασίας», τα προγράμματα επιδοτούμενης απασχόλησης -«ένα χρόνο μετά, δύο στους τρεις είναι ακόμη σε δουλειές»- και τις Ημέρες Καριέρας.
«Η ΔΥΠΑ του 2026 δεν έχει καμία σχέση με τον ΟΑΕΔ που θυμόσασταν από τα παλιά χρόνια. Και το rebranding αυτό, το οποίο είναι πραγματικό σε αντίθεση με κάποια άλλα, μετουσιώνεται σε κάθε πολιτική της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης». Μία από τις ειδήσεις της συνέντευξης έρχεται όταν η συζήτηση στρέφεται στα νέα προγράμματα απασχόλησης.
Φρένο στην ανεξέλεγκτη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού από την τεχνητή νοημοσύνη
«Σκεφτήκαμε να φτιάξουμε ένα πρόγραμμα επιδοτούμενης απασχόλησης και εξ αποστάσεως εργασίας», εξηγεί. «Αν μία επιχείρηση έρθει και προσλάβει έναν πολίτη ο οποίος ζει σε έναν ορεινό δήμο της χώρας για εξ αποστάσεως εργασία, θα επιδοτήσουμε την απασχόληση αυτή με 90% του ύψους του μισθού... και των εισφορών για ένα χρόνο». Ο στόχος, σύμφωνα με την Υπουργό, «να αναδείξουμε αυτό το πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό που έχουμε σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και ο οποίος δύσκολα θα έρθει στην Ημέρα Καριέρας».
Όπως αποκάλυψε στο alfavita.gr η Νίκη Κεραμέως, το πρόγραμμα θα αφορά 1.000 νέες θέσεις εργασίας, με επιδότηση που θα φτάνει το 90% της αμοιβής, μέχρι συγκεκριμένο όριο, καθώς και των ασφαλιστικών εισφορών για διάστημα 12 μηνών. Στόχος είναι να δοθούν επαγγελματικές ευκαιρίες σε πολίτες που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές και δυσκολεύονται να βρουν εργασία χωρίς να χρειαστεί να εγκαταλείψουν τον τόπο τους.
Για το χρονοδιάγραμμα, η ίδια σημείωσε ότι το πρόγραμμα βρίσκεται στα τελευταία στάδια διαμόρφωσης.
Νομοσχέδιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη
Η Υπουργός έχει προαναγγείλει νομοσχέδιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα όρια στην ανεξέλεγκτη χρήση της στην αγορά εργασίας.
«Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα πάρα πολύ χρήσιμο εργαλείο το οποίο σε ό,τι αφορά την αγορά εργασίας πιστεύω ότι θα συμβάλει πολύ στο να αυξήσει την παραγωγικότητα», σημειώνει και διευκρινίζει «ελλοχεύουν και κίνδυνοι όμως, και το χρέος της πολιτείας είναι να προστατεύσει τους εργαζόμενους».
Το νομοσχέδιο -που εκπορεύεται από ευρωπαϊκή οδηγία- αφορά εργαζόμενους σε πλατφόρμες, όπου «όλη η διαχείριση γίνεται μέσω αλγόριθμου».
Όπως λέει, «ποιο project, ποια δουλειά θα αναλάβει κάποιος, αν θα προαχθεί, αν θα διακοπεί η συνεργασία, όλα αυτά αποφασίζονται από ένα "μαύρο κουτί" ενός αλγόριθμου».Το πλαίσιο προβλέπει «πλήρη διαφάνεια» στις παραμέτρους του αλγόριθμου, «πλήρη ενημέρωση» των εργαζομένων, καθώς και ανθρώπινη εποπτεία σε όλη τη διαδικασία.
«Ένα νομοσχέδιο το οποίο έρχεται και βάζει ένα φρένο, ένα όριο στην ανεξέλεγκτη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού από την τεχνητή νοημοσύνη».
«Η διά βίου μάθηση γίνεται τρόπος ζωής»
Στην ερώτηση για προγράμματα κατάρτισης στην Τεχνητή Νοημοσύνη, η απάντηση είναι κατηγορηματική: «Κατά τη γνώμη μου δεν είναι μόνο σημαντικό, είναι απολύτως απαραίτητο».
Δίνει ένα παράδειγμα, «σκεφτείτε έναν εργαζόμενο ο οποίος είναι σε ένα εργοστάσιο και όλη μέρα βάζει πάνω σε ένα ιμάντα ένα προϊόν... Είναι θέμα χρόνου αυτή η διαδικασία να έρθει να την κάνει η τεχνητή νοημοσύνη. Άρα αυτός ο άνθρωπος απελευθερώνεται για να κάνει κάτι πιο παραγωγικό, με μία προϋπόθεση: ότι κάποιος θα του δώσει αυτό το ερέθισμα, θα του μάθει αυτή τη δεξιότητα».
Αναφέρει ότι πάνω από 700.000 πολίτες έχουν ωφεληθεί από προγράμματα αναβάθμισης δεξιοτήτων σε ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες.
«Οι γενιές που έρχονται θα κληθούν να κάνουν πολλά περισσότερα επαγγέλματα... αυτός που θα είναι πιο επιτυχημένος τελικά είναι αυτός που θα είναι πιο προσαρμοστικός και αυτός ο οποίος θα είναι πιο δεκτικός στη διά βίου μάθηση».
«Η διά βίου μάθηση γίνεται τρόπος ζωής πλέον».
Για την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας
Η συζήτηση περνά στην ψηφιακή κάρτα εργασίας και στην προστασία των εργαζομένων. «Η κάρτα πλέον προστατεύει 2,5 εκατομμύρια εργαζομένους σε πάρα πολλούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας». Τα οφέλη που αναφέρει περιλαμβάνουν την «αύξηση των αποδοχών των εργαζομένων και αμοιβή για τον πραγματικό χρόνο εργασίας», την «εξυγίανση του υγιούς ανταγωνισμού», καθώς και τη «σημαντική αύξηση στα ασφαλιστικά ταμεία».
Στην ερώτηση τι μπορεί να κάνει ένας εργαζόμενος που ο εργοδότης του λέει «χτύπα την κάρτα ότι έφυγες και ξαναέλα», η Νίκη Κεραμέως απαντά ότι «εάν έρθει η Επιθεώρηση Εργασίας και κάνει έλεγχο εκείνη τη στιγμή, για τον καθένα που θα βρει ο οποίος δεν είναι σωστά δηλωμένος, το πρόστιμο είναι 10.500 ευρώ».
«Υπάρχει και μηχανισμός ανώνυμης καταγγελίας... Η Επιθεώρηση Εργασίας λειτουργεί σε πολύ μεγάλο βαθμό βάσει καταγγελιών που της γίνονται».
Αναφέρει μάλιστα ότι σε έναν κλάδο, «από τον πρώτο μήνα είδαμε αύξηση κατά 12.200%» στις δηλωμένες υπερωρίες.
«Στόχος μας η αυτοδυναμία στις εκλογές»
Η συζήτηση περνά στην πολιτική. Στην ερώτηση αν το μεγαλύτερο πρόβλημα της Νέας Δημοκρατίας είναι η εσωτερική φθορά ή οι αντίπαλοι, η απάντηση είναι «ούτε το ένα ούτε το άλλο... Για μένα η μεγαλύτερη δυσκολία και ο μεγαλύτερός μας αντίπαλος είναι τα πραγματικά προβλήματα με τα οποία είναι αντιμέτωπη σήμερα η κοινωνία».
Αναφέρει την ακρίβεια -«είτε μιλάμε για την ενέργεια, είτε για τη στέγη, είτε για το σούπερ μάρκετ»- και εξηγεί ότι «η κάθε μας πρωτοβουλία στοχεύει στο να ενισχύσουμε το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών».
Για τη φθορά της Νέας Δηγμοκρατίας στις δημοσκοπήσεις, απαντά πως «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχει πολιτική φθορά, είμαστε στον 7ο χρόνο διακυβέρνησης. Δεν θα συμφωνήσω όμως με το "πολύ σημαντική"». Όπως λέει, «η Νέα Δημοκρατία είναι η μοναδική φορά στη μεταπολίτευση... που στη δεύτερη συνεχόμενη κυβερνητική θητεία διατηρεί ένα απόλυτο προβάδισμα σε όλες τις δημοσκοπήσεις».
Για τις εκλογές σημειώνει ότι «για μας ο στόχος είναι η αυτοδυναμία... Εάν δεν επιτευχθεί η αυτοδυναμία, τότε ο ελληνικός λαός είναι αυτός που θα μας δείξει το δρόμο».
Δεν είναι καινούργιος παίκτης ο Τσίπρας
Στην ερώτηση για το νέο πολιτικό μπάσιμο του Αλέξη Τσίπρα και της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, η Νίκη Κεραμέως απαντά ότι «ο κύριος Τσίπρας δεν είναι καινούργιος στο πολιτικό σκηνικό. Έχει κυβερνήσει, έχει υπάρξει αξιωματική αντιπολίτευση και έχει κριθεί από τον ελληνικό λαό.
Ο ίδιος το τελευταίο διάστημα ολοένα και περισσότερο αυτοδιαψεύδει το περίφημο rebranding που ο ίδιος έχει επικαλεστεί, βλέποντας υποσχέσεις χωρίς τέλος και ακοστολόγητες παροχές οι οποίες μπορούν να μας οδηγήσουν σε μέρες που θέλουμε όλοι να ξεχάσουμε από το 2015».
Για τις δημοσκοπήσεις σημειώνει ότι «αποτελούν τη φωτογραφία της στιγμής... Το 2023 καμία δημοσκόπηση δεν έδειχνε το 41% που τελικά επετεύχθη».
«Θεωρώ την αυτοδυναμία εύκολο στόχο; Απαντώ ξεκάθαρα: όχι. Είναι ένας απαιτητικός, δύσκολος στόχος, αλλά είναι ένας στόχος εφικτός».
Στην ερώτηση γιατί οι νέοι απομακρύνονται από την πολιτική, απαντά αφοπλιστικά πως «έχουμε καθήκον και εμείς οι πολιτικοί έχουμε το χρέος να πάμε εμείς στους νέους. Μην περιμένουμε να έρθουν οι νέοι σε μας».
«Καθήκον δικό μας είναι να πας σε ένα μπαρ να τους βρεις, να βγεις στο TikTok, να βγεις στα κανάλια εκείνα στα οποία οι νέοι είναι πιο ενεργοί».
«Χρειαζόμαστε περισσότερους νέους και περισσότερες γυναίκες στην κεντρική πολιτική σκηνή και στην αυτοδιοίκηση».
«"Αμάν πια αυτές οι εκδηλώσεις!"»
Στο πιο προσωπικό κομμάτι, η Υπουργός μιλά για την εικόνα της και την οικογένειά της.
«Θεωρώ ότι η πλειοψηφία των πολιτών σχηματίζει γνώμη μέσα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Αυτή η εικόνα ενίοτε είναι λίγο παραπλανητική». Όπως αποκαλύπτει, «όποτε συναντώ ανθρώπους από κοντά, η πρώτη κουβέντα που μου λένε είναι "πω πω, είσαι πάρα πολύ προσπελάσιμη, διαφορετική"».
«Αν είμαι πεπεισμένη ότι κάτι είναι σωστό και το έχω ψάξει σε βάθος, δεν θα κάνω πίσω, και πολιτικό κόστος να έχω -όπως έκανα στο Υπουργείο Παιδείας με την ελάχιστη βάση εισαγωγής, την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, την κατάργηση του ασύλου της ανομίας».
Στην ερώτηση τι θα έλεγαν οι γιοι της για το πιο δύσκολο πράγμα στο να έχουν μητέρα την Κεραμέως, απαντά γελώντας «πιστεύω ότι θα απαντούσαν "όλο αργεί" και "αμάν πια αυτές οι εκδηλώσεις!"».
«Είναι μια δύσκολη εξίσωση πώς θα βρεις τη σωστή ισορροπία μεταξύ του να είσαι επαγγελματίας αλλά και παρών με ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά σου».
Στην τελευταία ερώτηση, για το τι θα ήθελε να πάρουν τα παιδιά της από εκείνη: «Κάτι που θα ήθελα να πάρουν από μένα είναι η στοχοπροσήλωση. Να θέτουν στόους στη ζωή τους και να προσπαθούν να τους πετύχουν... κάτι που δεν θα ήθελα να πάρουν είναι ότι εγώ, όταν καμιά φορά μαλώνω, το κρατάω, δεν το ξεπερνάω εύκολα. Εκείνα ευτυχώς δεν το έχουν πάρει αυτό από μένα, ξεπερνάνε πολύ πιο εύκολα έναν τσακωμό».
Και κάπως έτσι η συζήτηση κλείνει, αφήνοντας μια εικόνα μιας πολιτικού που μιλά με την ίδια άνεση για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα προγράμματα απασχόλησης, για τις δημοσκοπήσεις και τα παιδιά της, για το brain drain και το «αμάν πια αυτές οι εκδηλώσεις».
