«Κανένα Νηπιαγωγείο χωρίς εκπαιδευτικό από την πρώτη ημέρα» είναι το μήνυμα του Πανελλήνιου Συλλόγου Νηπιαγωγών προς το Υπουργείο Παιδείας, ενόψει της Α΄ φάσης προσλήψεων αναπληρωτών. Ο Σύλλογος ζητά να καλυφθούν άμεσα όλα τα ήδη καταγεγραμμένα κενά, ώστε τα Νηπιαγωγεία να ξεκινήσουν κανονικά τη σχολική χρονιά 2026-2027, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα Ολοήμερα Τμήματα, τα Τμήματα Ένταξης και τις εγκεκριμένες Παράλληλες Στηρίξεις.
Τι ζητούν οι Νηπιαγωγοί
Ο ΠΑ.ΣΥ.Ν. υπογραμμίζει ότι η Β΄ και οι επόμενες φάσεις προσλήψεων θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για νέα κενά που προκύπτουν μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς και όχι για ανάγκες που είναι ήδη γνωστές.
Παράλληλα, ζητά την πλήρη λειτουργία των Ολοήμερων από την πρώτη ημέρα, την άμεση στελέχωση των Τμημάτων Ένταξης και την κάλυψη των εγκεκριμένων αναγκών Παράλληλης Στήριξης, επισημαίνοντας ότι ιδιαίτερα στην προσχολική ηλικία η έγκαιρη εκπαιδευτική υποστήριξη είναι κρίσιμη.
Ο Σύλλογος θέτει στο στόχαστρο και τη λογική «πρώτα οι διαγνώσεις και μετά η στελέχωση» στα Τμήματα Ένταξης, ζητώντας να μην αναστέλλεται η λειτουργία τους αποκλειστικά με βάση τον αριθμό των υφιστάμενων διαγνώσεων.
Το βασικό αίτημα είναι σαφές: η σχολική χρονιά να ξεκινήσει με πλήρως στελεχωμένα Νηπιαγωγεία και όχι με κενά που θα μεταφέρονται από φάση σε φάση.
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
Η εκπαίδευση δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο εξοικονόμησης μέσω καθυστερημένων προσλήψεων
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Αξιότιμη Πολιτική Ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού,
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νηπιαγωγών (ΠΑ.ΣΥ.Ν.), ενόψει της έναρξης του σχολικού έτους 2026–2027 και της επικείμενης Α΄ φάσης προσλήψεων αναπληρωτών εκπαιδευτικών, εκφράζει την έντονη ανησυχία του για το ενδεχόμενο σημαντικό μέρος των ήδη καταγεγραμμένων λειτουργικών αναγκών να μην καλυφθεί με την έναρξη του σχολικού έτους, αλλά να μεταφερθεί σε επόμενες φάσεις προσλήψεων.
Η εμπειρία της προηγούμενης σχολικής χρονιάς κατέδειξε με σαφήνεια τις συνέπειες μιας τέτοιας πρακτικής. Η μη έγκαιρη κάλυψη των πραγματικών κενών δεν αποτελεί απλώς ένα διοικητικό ή αριθμητικό ζήτημα. Μεταφράζεται άμεσα σε σχολικές μονάδες που αδυνατούν να λειτουργήσουν πλήρως, σε Ολοήμερα Τμήματα που παραμένουν κλειστά ή υπολειτουργούν, σε εγκεκριμένες Παράλληλες Στηρίξεις που καθυστερούν ή δεν παρέχονται τελικά και, πρωτίστως, σε παιδιά και οικογένειες που δεν λαμβάνουν από την πρώτη ημέρα τις εκπαιδευτικές υπηρεσίες που δικαιούνται.
Κανένα κενό στο πρωινό υποχρεωτικό πρόγραμμα
Πρώτη και αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση για την έναρξη της σχολικής χρονιάς πρέπει να είναι η πλήρης κάλυψη των κενών στο πρωινό υποχρεωτικό πρόγραμμα των Νηπιαγωγείων.
Δεν είναι αποδεκτό να ξεκινά το σχολικό έτος με γνωστά και ήδη καταγεγραμμένα κενά ακόμη και στο βασικό πρόγραμμα λειτουργίας των σχολικών μονάδων. Η Α΄ φάση προσλήψεων οφείλει κατ’ ελάχιστον να εξασφαλίζει ότι κάθε Νηπιαγωγείο διαθέτει το αναγκαίο εκπαιδευτικό προσωπικό για να λειτουργήσει πλήρως από την πρώτη ημέρα.
Οι επόμενες φάσεις προσλήψεων έχουν σαφή και αναγκαίο ρόλο: να καλύπτουν μη αναλήψεις υπηρεσίας, παραιτήσεις, άδειες, μεταβολές και νέα λειτουργικά κενά που προκύπτουν μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Δεν μπορεί, όμως, να αποτελούν εξαρχής μηχανισμό σταδιακής κάλυψης αναγκών που είναι ήδη γνωστές στη Διοίκηση πριν ανοίξουν τα σχολεία.
Όταν ένα κενό είναι γνωστό και καταγεγραμμένο πριν από την έναρξη του σχολικού έτους και υπάρχει δυνατότητα πρόσληψης εκπαιδευτικού για την κάλυψή του, ποιος εκπαιδευτικός ή παιδαγωγικός λόγος μπορεί να δικαιολογήσει τη μετάθεσή του στη Β΄ ή σε μεταγενέστερη φάση;
Τα Ολοήμερα Τμήματα πρέπει να λειτουργήσουν από την πρώτη ημέρα
Αντίστοιχα, η κάλυψη των κενών πρέπει να διασφαλίζει την πλήρη λειτουργία των Ολοήμερων Τμημάτων.
Κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά, η έλλειψη προσωπικού είχε ως αποτέλεσμα Ολοήμερα Τμήματα Νηπιαγωγείων να μη λειτουργήσουν εγκαίρως ή να λειτουργήσουν με περιορισμούς. Η πραγματικότητα της υποστελέχωσης μεταφέρθηκε στις ίδιες τις σχολικές μονάδες, στους εκπαιδευτικούς και τελικά στις οικογένειες.
Σε περιπτώσεις, μάλιστα, οι ίδιοι οι Νηπιαγωγοί βρέθηκαν στην εξαιρετικά δυσχερή θέση να καλούνται στην πράξη να διαχειριστούν ποια παιδιά μπορούσαν να εξυπηρετηθούν από το Ολοήμερο Πρόγραμμα και ποια όχι.
Αυτό δεν μπορεί να επαναληφθεί.
Ο εκπαιδευτικός δεν μπορεί να καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες της ελλιπούς στελέχωσης ούτε να βρίσκεται απέναντι στις οικογένειες για ένα ζήτημα που αποτελεί ευθύνη της Πολιτείας. Πολύ περισσότερο, η ανεπάρκεια της στελέχωσης δεν μπορεί να μετατρέπεται σε ευθύνη επιλογής των εκπαιδευτικών ούτε σε άνιση πρόσβαση των παιδιών σε μια θεσμοθετημένη εκπαιδευτική δομή.
Το Ολοήμερο Νηπιαγωγείο δεν αποτελεί μια προαιρετική παροχή που μπορεί να ενεργοποιείται όταν ολοκληρωθούν σταδιακά οι προσλήψεις. Αποτελεί οργανικό μέρος της λειτουργίας της δημόσιας Προσχολικής Εκπαίδευσης και πρέπει να μπορεί να λειτουργεί από την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Τμήματα Ένταξης: η ίδρυση πρέπει να συνοδεύεται από πραγματική λειτουργία
Η ίδρυση 1.842 νέων Τμημάτων Ένταξης, πέραν των ήδη υφιστάμενων, αποτέλεσε μια σημαντική και θετική πρωτοβουλία, την οποία αναγνωρίζουμε. Ωστόσο, η ίδρυση δεν μπορεί να παραμένει μόνο στα χαρτιά.
Ήδη από το προηγούμενο σχολικό έτος σημαντικός αριθμός των νέων Τμημάτων Ένταξης δεν στελεχώθηκε, ενώ φέτος, σε ορισμένες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, μόνιμοι εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής που τοποθετήθηκαν σε αυτά χαρακτηρίστηκαν υπεράριθμοι και τα αντίστοιχα Τμήματα Ένταξης τέθηκαν σε αναστολή, με κριτήριο τον αριθμό των διαγνώσεων.
Μια τέτοια πρακτική στερεί από τους μαθητές την εκπαιδευτική υποστήριξη που δικαιούνται και ακυρώνει στην πράξη τον ίδιο τον σκοπό της ίδρυσης των Τμημάτων Ένταξης.
Ιδιαίτερα στην Προσχολική Εκπαίδευση, η λειτουργία ενός Τμήματος Ένταξης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως συνάρτηση του αριθμού των ήδη υφιστάμενων αξιολογήσεων ή διαγνώσεων κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Για πολλά παιδιά, το Νηπιαγωγείο αποτελεί την πρώτη συστηματική ένταξή τους σε οργανωμένο εκπαιδευτικό πλαίσιο και, συνεπώς, την περίοδο κατά την οποία μπορεί για πρώτη φορά να αναδειχθούν εκπαιδευτικές ανάγκες που μέχρι τότε δεν είχαν εντοπιστεί ή αξιολογηθεί.
Δεν είναι δυνατόν, επομένως, να αναμένουμε πρώτα την εμφάνιση ή την αύξηση των διαγνώσεων για να εξασφαλίσουμε την παρουσία εκπαιδευτικού Ειδικής Αγωγής.
Η έγκαιρη ανίχνευση εκπαιδευτικών αναγκών, η πρώιμη παρέμβαση, η συστηματική παρατήρηση και υποστήριξη του παιδιού, καθώς και η συνεργασία με την οικογένεια και τις αρμόδιες υποστηρικτικές δομές προϋποθέτουν την παρουσία του εκπαιδευτικού Ειδικής Αγωγής μέσα στη σχολική μονάδα.
Η λογική «πρώτα οι διαγνώσεις και μετά η στελέχωση» είναι ιδιαίτερα προβληματική στην Προσχολική Εκπαίδευση, ακριβώς επειδή μπορεί να υπονομεύσει τη δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού και υποστήριξης των αναγκών των παιδιών.
Για τον λόγο αυτό ζητούμε την πλήρη στελέχωση από την Α΄ φάση όλων των κενών στα Τμήματα Ένταξης, καθώς και την άμεση επανεξέταση και ανάκληση αποφάσεων αναστολής λειτουργίας τους όπου αυτές επιβλήθηκαν με αποκλειστικό κριτήριο τον αριθμό των υφιστάμενων διαγνώσεων.
Η δημιουργία οργανικών δομών Ειδικής Αγωγής αποκτά πραγματικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο μόνο όταν οι δομές αυτές λειτουργούν και στελεχώνονται.
Παράλληλη Στήριξη: η έγκριση πρέπει να έχει πραγματικό αντίκρισμα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το ζήτημα της Παράλληλης Στήριξης.
Μέλη του Συλλόγου μας έχουν αναφέρει περιπτώσεις παιδιών τα οποία, παρά το γεγονός ότι διέθεταν εγκεκριμένη Παράλληλη Στήριξη, δεν υποστηρίχθηκαν τελικά από εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης καθ’ όλη τη διάρκεια της προηγούμενης σχολικής χρονιάς.
Στις περιπτώσεις αυτές δεν μιλάμε απλώς για μια καθυστερημένη πρόσληψη. Μιλάμε για εγκεκριμένη εκπαιδευτική υποστήριξη η οποία στην πράξη δεν παρασχέθηκε ποτέ.
Η διοικητική έγκριση μιας υποστήριξης δεν μπορεί να αποτελεί το τέλος της διαδικασίας. Οφείλει να συνοδεύεται από την πραγματική δυνατότητα παροχής της.
Ιδίως στην προσχολική ηλικία, η απώλεια εβδομάδων ή μηνών εκπαιδευτικής υποστήριξης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή χρονική μετάθεση μιας διοικητικής διαδικασίας. Ο χρόνος αυτός δεν αναπληρώνεται. Η πρώιμη και σταθερή εκπαιδευτική υποστήριξη αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη συμμετοχή, την ένταξη και την εκπαιδευτική πορεία του παιδιού.
Οι επόμενες φάσεις πρέπει να καλύπτουν τις νέες ανάγκες – όχι τις ήδη γνωστές
Ο ΠΑ.ΣΥ.Ν. θεωρεί αναγκαίο να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ των αναγκών που δεν είναι δυνατόν να προβλεφθούν και εκείνων που είναι ήδη γνωστές και καταγεγραμμένες πριν από την έναρξη του σχολικού έτους.
Είναι απολύτως αναμενόμενο κατά τη διάρκεια μιας σχολικής χρονιάς να προκύψουν νέα λειτουργικά κενά λόγω μη αναλήψεων υπηρεσίας, παραιτήσεων, αδειών ή άλλων μεταβολών. Για την αντιμετώπιση αυτών ακριβώς των αναγκών είναι απαραίτητες η Β΄ και οι επόμενες φάσεις προσλήψεων.
Δεν είναι, όμως, εύλογο ήδη γνωστά κενά να μεταφέρονται εκ προοιμίου σε μεταγενέστερες φάσεις.
Η Β΄ φάση πρέπει να συμπληρώνει την Α΄ φάση λόγω νέων αναγκών. Δεν πρέπει να υποκαθιστά την υποχρέωση πλήρους αρχικής στελέχωσης των σχολικών μονάδων.
Η εκπαίδευση δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο εξοικονόμησης μέσω καθυστερημένων προσλήψεων
Θεωρούμε, τέλος, απαραίτητο να επισημάνουμε ότι η δημόσια εκπαίδευση δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο δημοσιονομικής εξοικονόμησης μέσω της χρονικής μετάθεσης αναγκαίων προσλήψεων.
Όταν μία θέση είναι αναγκαία για τη λειτουργία ενός σχολείου τον Σεπτέμβριο, η κάλυψή της τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο δεν καθιστά την ανάγκη μικρότερη. Σημαίνει απλώς ότι επί εβδομάδες ή μήνες ένα σχολείο λειτουργεί χωρίς το προσωπικό που χρειάζεται.
Κάθε θέση που παραμένει κενή για έναν μήνα μπορεί δημοσιονομικά να αποτυπώνεται ως μικρότερη δαπάνη. Εκπαιδευτικά, όμως, αποτυπώνεται ως χρόνος που χάθηκε για τα παιδιά και δεν επιστρέφεται.
Η δημόσια εκπαίδευση δεν μπορεί να ξεκινά σταδιακά. Δεν μπορεί το σχολικό έτος να αρχίζει ημερολογιακά τον Σεπτέμβριο, αλλά η πλήρης λειτουργία των σχολικών μονάδων να μετατίθεται εβδομάδες ή μήνες αργότερα, ανάλογα με τον προγραμματισμό των διαδοχικών φάσεων προσλήψεων.
Για τους λόγους αυτούς, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νηπιαγωγών ζητά:
- την κάλυψη από την Α΄ φάση του συνόλου των πραγματικών και ήδη καταγεγραμμένων λειτουργικών κενών στα Νηπιαγωγεία,
- να μη μείνει κανένα ακάλυπτο κενό στο πρωινό υποχρεωτικό πρόγραμμα,
- την πλήρη στελέχωση των Ολοήμερων Τμημάτων από την έναρξη του σχολικού έτους,
- την πλήρη στελέχωση των Τμημάτων Ένταξης και τη λειτουργία όλων των ιδρυθέντων Τμημάτων,
- την επανεξέταση και ανάκληση αποφάσεων αναστολής λειτουργίας Τμημάτων Ένταξης όπου αυτές στηρίζονται αποκλειστικά στον αριθμό των υφιστάμενων διαγνώσεων,
- την έγκαιρη κάλυψη των εγκεκριμένων αναγκών Παράλληλης Στήριξης, ώστε καμία έγκριση να μη μένει χωρίς πραγματικό εκπαιδευτικό αντίκρισμα,
- τη διατήρηση της Β΄ και των επόμενων φάσεων για την κάλυψη νέων και πραγματικά μεταγενέστερων αναγκών και όχι για κενά που είναι ήδη γνωστά πριν από την έναρξη του σχολικού έτους.
Η έναρξη της σχολικής χρονιάς είναι απολύτως προβλέψιμη. Το ίδιο και ένα πολύ μεγάλο μέρος των αναγκών στελέχωσης.
Όταν οι ανάγκες είναι γνωστές, τα κενά έχουν καταγραφεί και υπάρχει η δυνατότητα πραγματοποίησης των αναγκαίων προσλήψεων, η καθυστέρηση της στελέχωσης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αναπόφευκτη διοικητική συνθήκη.
Κανένα Νηπιαγωγείο με κενό στο πρωινό πρόγραμμα.
Κανένα Ολοήμερο κλειστό λόγω έλλειψης εκπαιδευτικού.
Κανένα ιδρυθέν Τμήμα Ένταξης χωρίς πραγματική λειτουργία.
Καμία εγκεκριμένη Παράλληλη Στήριξη χωρίς εκπαιδευτικό.
Το σχολείο οφείλει να είναι έτοιμο για τα παιδιά από την πρώτη ημέρα και όχι όταν ολοκληρωθούν οι διαδοχικές φάσεις προσλήψεων.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νηπιαγωγών καλεί το Υπουργείο Παιδείας να εξασφαλίσει ότι το σχολικό έτος 2026–2027 θα ξεκινήσει με ουσιαστική και πλήρη κάλυψη των πραγματικών αναγκών των Νηπιαγωγείων.
Η έγκαιρη στελέχωση της δημόσιας εκπαίδευσης δεν αποτελεί κόστος που μπορεί να μετατεθεί χρονικά. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ισότιμη πρόσβαση κάθε παιδιού σε ένα δημόσιο σχολείο που λειτουργεί πραγματικά από την πρώτη ημέρα.
