Σοβαρά προβλήματα που, όπως επισημαίνει, υποβαθμίζουν τη μουσική εκπαίδευση στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση αναδεικνύει το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης (ΤΜΕΤ) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με επιστολή προς την υπουργό Παιδείας. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ελλείψεις εκπαιδευτικών Μουσικής, τα εκατοντάδες οργανικά κενά στα σχολεία, αλλά και η ανάθεση του μαθήματος σε εκπαιδευτικούς άλλων ειδικοτήτων χωρίς την απαιτούμενη εξειδίκευση.
Με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος, το ΤΜΕΤ-ΠαΜακ εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία του για την κατάσταση που διαμορφώνεται στη μουσική εκπαίδευση, υπογραμμίζοντας ότι η μουσική αποτελεί βασικό στοιχείο της γνωστικής, μαθησιακής, συναισθηματικής και κοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών, ιδιαίτερα κατά την παιδική και εφηβική ηλικία.
Μουσική εκπαίδευση με ελλείψεις και εκατοντάδες κενά
Σύμφωνα με το Τμήμα, η εικόνα των εκπαιδευτικών αναγκών για τη σχολική χρονιά 2026-2027 αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος. Από τους περίπου 5.000 διορισμούς εκπαιδευτικών που πραγματοποιήθηκαν το προηγούμενο έτος, μόλις 133 αφορούσαν εκπαιδευτικούς Μουσικής σε μουσικά σχολεία, δημοτικά, γυμνάσια και ειδικά σχολεία.
Παράλληλα, τα στοιχεία που παραθέτει το ΤΜΕΤ αναδεικνύουν σημαντικές ελλείψεις σε διαφορετικές βαθμίδες και τύπους σχολείων:
- Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για το 2025-2026, καταγράφονται περίπου 500-545 οργανικά κενά.
- Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Τα οργανικά κενά παραμένουν πολυάριθμα, με την επιστολή να κάνει λόγο για δεκάδες ελλείψεις και αναντιστοιχία ανάμεσα στις ανάγκες των σχολείων και τις διαθέσιμες θέσεις.
- Μουσικά Σχολεία: Επισημαίνονται εκατοντάδες κενά εκπαιδευτικών ΠΕ79.01, κατανεμημένα ανά μουσική ειδίκευση.
Το Τμήμα τονίζει ότι η υποστελέχωση δεν αποτελεί απλώς ένα διοικητικό ζήτημα, αλλά επηρεάζει άμεσα τη δυνατότητα των μαθητών να έχουν πρόσβαση σε ολοκληρωμένη μουσική εκπαίδευση.
Αντιδράσεις για την ανάθεση του μαθήματος σε μη ειδικούς
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με την επιστολή, η πρακτική ανάθεσης του μαθήματος της Μουσικής σε εκπαιδευτικούς άλλων ειδικοτήτων, όπως εκπαιδευτικούς ΠΕ70 της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίοι ενδέχεται να μην διαθέτουν πιστοποιημένη παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια στη συγκεκριμένη γνωστική περιοχή.
Το ΤΜΕΤ υποστηρίζει ότι η πρακτική αυτή υποβαθμίζει ένα ουσιαστικό γνωστικό αντικείμενο του σχολικού προγράμματος και στερεί από τους μαθητές τη δυνατότητα να αναπτύξουν τις μουσικές τους δεξιότητες υπό την καθοδήγηση εκπαιδευτικών με την κατάλληλη επιστημονική κατάρτιση.
Όπως επισημαίνεται, η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι όλα τα σχολεία, ανεξάρτητα από τη βαθμίδα ή τον τύπο τους, διαθέτουν εκπαιδευτικούς με τα απαραίτητα προσόντα για τη διδασκαλία της Μουσικής.
Ζητούν ξεκάθαρο πλαίσιο για τα προσόντα των εκπαιδευτικών
Ένα ακόμη ζήτημα που θέτει το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας αφορά τη σαφή αναγνώριση των τίτλων σπουδών και των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων μουσικών τμημάτων.
Στην επιστολή γίνεται αναφορά στον Ν. 5291/2026 και στην αναγνώριση τίτλων σπουδών Οδηγών και Μουσικών Σχολών του πρώην παράλληλου καθεστώτος Ανωτέρων Λυκείων ως τίτλων Ανώτερης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης. Το Τμήμα ζητά να αποσαφηνιστεί πώς οι συγκεκριμένοι τίτλοι αντιστοιχίζονται με τις πανεπιστημιακές σπουδές και τα απαιτούμενα προσόντα για τον διορισμό και την πρόσληψη εκπαιδευτικών.
Όπως υπογραμμίζει, η απουσία σαφών και δεσμευτικών κανόνων δημιουργεί αβεβαιότητα για τους αποφοίτους και ενδέχεται να οδηγήσει σε άνιση μεταχείριση, με συνέπειες τόσο για τους υποψηφίους όσο και για την ποιότητα της μουσικής εκπαίδευσης.
Τα πέντε αιτήματα προς το υπουργείο Παιδείας
Το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης διατυπώνει πέντε βασικά αιτήματα προς το υπουργείο Παιδείας, ζητώντας άμεσες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων:
- Κάλυψη όλων των οργανικών κενών εκπαιδευτικών Μουσικής σε όλες τις βαθμίδες και κατηγορίες εκπαίδευσης, με μόνιμους διορισμούς αποφοίτων με πιστοποιημένες πανεπιστημιακές σπουδές.
- Δημοσίευση επίσημου και επικαιροποιημένου πανελλαδικού αριθμού οργανικών κενών ΠΕ79.01, ανά βαθμίδα και κατηγορία σχολείου.
- Έγκυρες νομικές διευκρινίσεις σχετικά με την ισχύ των πτυχίων επιπέδου 5 και 6.
- Διευκρινίσεις για τη σχέση των κλάδων ΚΕ και ΠΕ μουσικής εκπαίδευσης, καθώς και για το αν και με ποιον τρόπο οι τίτλοι σπουδών των αποφοίτων του ΤΜΕΤ-ΠαΜακ αντιστοιχίζονται με το επίπεδο 6 των πανεπιστημιακών καλλιτεχνικών σπουδών κατά τις διαδικασίες πρόσληψης μουσικών στην Ειδική Παιδεία και στα Μουσικά Σχολεία.
- Οριστική παύση της ανάθεσης του μαθήματος της Μουσικής σε μη ειδικούς, οι οποίοι δεν διαθέτουν πιστοποιημένη παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια στη μουσική.
«Η μουσική παιδεία δεν είναι πολυτέλεια»
Κλείνοντας την επιστολή του, το Τμήμα τονίζει ότι η μουσική εκπαίδευση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον στοιχείο του σχολικού προγράμματος. Αντίθετα, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας και προϋποθέτει εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς, επαρκή στελέχωση και σαφές θεσμικό πλαίσιο.
Το ΤΜΕΤ καλεί το υπουργείο Παιδείας να αναλάβει άμεσα τις απαραίτητες πρωτοβουλίες, ώστε κάθε μαθητής και κάθε μαθήτρια να έχει τη δυνατότητα να διδάσκεται Μουσική από εκπαιδευτικό με την κατάλληλη επιστημονική και παιδαγωγική κατάρτιση, ανεξάρτητα από τη βαθμίδα ή τον τύπο του σχολείου στο οποίο φοιτά.
