Σε κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους υπουργούς Παιδείας και Μετανάστευσης και Ασύλου, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ φέρνουν στο προσκήνιο το ζήτημα της πρόσβασης των παιδιών προσφύγων στην εκπαίδευση, ζητώντας απαντήσεις για τη φοίτησή τους στα ελληνικά σχολεία, τα κενά στις εκπαιδευτικές δομές και τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν οι διεθνείς περικοπές χρηματοδότησης. Παράλληλα, θέτουν το ερώτημα εάν διασφαλίζονται οι απαραίτητοι πόροι και το προσωπικό για την απρόσκοπτη συνέχιση των προγραμμάτων εκπαιδευτικής ένταξης.
Αφορμή αποτελούν τα νέα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, σύμφωνα με τα οποία περίπου 5,8 εκατομμύρια παιδιά πρόσφυγες βρίσκονταν εκτός σχολείου το 2025, αριθμός που αντιστοιχεί στο 44% του συνολικού πληθυσμού των παιδιών προσφύγων σχολικής ηλικίας παγκοσμίως. Την ίδια ώρα, οι περικοπές στη διεθνή ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια προκαλούν ανησυχία για την πορεία των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και τις δυνατότητες υποστήριξης των πιο ευάλωτων μαθητών.
Εκτός σχολείου εκατομμύρια παιδιά πρόσφυγες – Μεγαλύτερα εμπόδια στη δευτεροβάθμια
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική κατά τη μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο και το Λύκειο. Σύμφωνα με την έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας «Pathways to the Future: Education, Opportunity and Self-Reliance», το ποσοστό εγγραφής των παιδιών προσφύγων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ανέρχεται στο 65%, ενώ στη δευτεροβάθμια υποχωρεί μόλις στο 32%.
Η διεθνής υπηρεσία προειδοποιεί ότι η μείωση των διαθέσιμων πόρων μπορεί να ανακόψει την πρόοδο των προηγούμενων ετών και να στερήσει από ακόμη περισσότερα παιδιά την πρόσβαση στη μάθηση. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η ουσιαστική ένταξη στα εθνικά εκπαιδευτικά συστήματα προϋποθέτει επαρκή αριθμό εκπαιδευτικών, κατάλληλες σχολικές αίθουσες, εκπαιδευτικό υλικό και σταθερή χρηματοδότηση.
Ποια είναι η εικόνα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, τα παιδιά προσφύγων και αιτούντων διεθνή προστασία έχουν δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια εκπαίδευση. Για την υποστήριξη της σχολικής τους ένταξης λειτουργούν οι Δομές Υποδοχής για την Εκπαίδευση των Προσφύγων (ΔΥΕΠ), οι Τάξεις Υποδοχής – Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΤΥ-ΖΕΠ), καθώς και ο θεσμός των Συντονιστών Εκπαίδευσης Προσφύγων.
Για το σχολικό έτος 2026-2027 υλοποιείται, επίσης, η πράξη «Αναδιαμόρφωση και υποστήριξη των Τάξεων Υποδοχής (ΤΥ-ΖΕΠ) και Δομών Υποδοχής και Εκπαίδευσης Προσφύγων (ΔΥΕΠ)», με συνολικό επιλέξιμο προϋπολογισμό 11.748.312,96 ευρώ. Στο πλαίσιο της δράσης προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η στελέχωση των δομών με αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό (ΕΕΠ) και Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό (ΕΒΠ).
Ωστόσο, οι βουλευτές ζητούν σαφή αποτύπωση της κατάστασης, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι διαθέσιμες δομές και οι πόροι επαρκούν για την κάλυψη των πραγματικών αναγκών και εάν οι διεθνείς χρηματοδοτικές περικοπές ενδέχεται να επηρεάσουν τα προγράμματα εκπαιδευτικής ένταξης στη χώρα.
Τα τέσσερα ερωτήματα για τη φοίτηση, τα κενά και τη χρηματοδότηση
Με την ερώτησή τους προς τους αρμόδιους υπουργούς, οι οκτώ βουλευτές ζητούν συγκεκριμένα στοιχεία για την κατάσταση στα ελληνικά σχολεία και τον σχεδιασμό της κυβέρνησης.
Ειδικότερα, θέτουν τα εξής ζητήματα:
- Πόσα παιδιά προσφύγων παραμένουν εκτός σχολείου: Ζητούν στοιχεία για τον αριθμό των παιδιών σχολικής ηλικίας που βρίσκονται στην Ελλάδα, πόσα είναι εγγεγραμμένα και πόσα φοιτούν πραγματικά στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς και για τα ποσοστά σχολικής διαρροής.
- Πόσες δομές λειτουργούν και ποια κενά υπάρχουν: Ζητούν τον αριθμό των ΔΥΕΠ και ΤΥ-ΖΕΠ για το 2026-2027, τον αριθμό των μαθητών που εξυπηρετούνται, τη στελέχωσή τους και τις ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς και υποστηρικτικό προσωπικό.
- Εάν απειλούνται τα εκπαιδευτικά προγράμματα: Θέτουν το ζήτημα των πιθανών επιπτώσεων από τις διεθνείς περικοπές χρηματοδότησης και ζητούν να διευκρινιστεί ποιοι εθνικοί ή ευρωπαϊκοί πόροι θα εξασφαλίσουν τη συνέχιση των δράσεων.
- Πώς θα περιοριστεί η σχολική διαρροή: Ζητούν να παρουσιαστεί ο σχεδιασμός για την αύξηση της συμμετοχής των παιδιών προσφύγων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις πλέον ευάλωτες ομάδες.
Η εκπαιδευτική ένταξη στο επίκεντρο
Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι η πρόσβαση στην εκπαίδευση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα κάθε παιδιού, ανεξάρτητα από την ιθαγένεια ή το καθεστώς διαμονής του. Τονίζουν, παράλληλα, ότι η εκπαιδευτική ένταξη δεν εξαντλείται στην εγγραφή ενός μαθητή στο σχολείο, αλλά προϋποθέτει σταθερή φοίτηση, επαρκή στελέχωση και έγκαιρη αντιμετώπιση των εμποδίων που οδηγούν στην εγκατάλειψη της εκπαίδευσης.
Το βασικό ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι οι διεθνείς χρηματοδοτικές περικοπές δεν θα μετατραπούν σε πρόσθετα εμπόδια για τα παιδιά πρόσφυγες που προσπαθούν να ενταχθούν στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.
Την ερώτηση υπογράφουν οι βουλευτές Ιωάννης Αμανατίδης, Θεοδώρα Ακριώτου, Ρένα Δούρου, Έλενα Ακρίτα, Ιωάννης Καριπίδης, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, Γεώργιος Παπαηλιού και Νικόλαος Παππάς.
