Το σχέδιο προστασίας, αποκατάστασης και ανάδειξης του Ιστορικού Συγκροτήματος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στην οδό Πατησίων παρουσίασε η διοίκηση του Ιδρύματος στην υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, κατά την επίσκεψή της στις εγκαταστάσεις του ΕΜΠ στις 6 Ιουλίου 2026. Στόχος του σχεδιασμού είναι η διατήρηση της ιστορικής ταυτότητας του συγκροτήματος και η σταδιακή επανένταξη των ιστορικών χώρων στη δημόσια ζωή ως τόπων εκπαίδευσης, πολιτισμού και δημιουργίας.
Την υπουργό υποδέχθηκε και ξενάγησε ο πρύτανης του ΕΜΠ, καθηγητής Ιωάννης Χατζηγεωργίου, ο οποίος παρουσίασε το συνολικό σχέδιο αξιοποίησης, ανάδειξης και σταδιακής αποκατάστασης του ιστορικού συγκροτήματος.
Κατά την επίσκεψη, η υπουργός περιηγήθηκε στο γραφείο του πρύτανη, στην Αίθουσα της Παλαιάς Γραμματείας της Πρυτανείας, στην Αίθουσα της Συγκλήτου, καθώς και στους υπόγειους χώρους της Πρυτανείας, όπου λειτουργεί σύγχρονος μουσειακός χώρος αφιερωμένος στην ιστορία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, της επιστήμης και της τεχνολογίας στην Ελλάδα.
Στον εκθεσιακό χώρο παρουσιάζονται αρχειακό υλικό, ιστορικά τεκμήρια, επιστημονικά όργανα, μηχανήματα, οι πρώτοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές του Ιδρύματος και έργα τέχνης από την καλλιτεχνική συλλογή του ΕΜΠ, με στόχο να αναδειχθεί η διαχρονική συμβολή του στην επιστημονική, τεχνολογική και αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Ξεχωριστή θέση κατέχουν τα αυθεντικά τεκμήρια που αφορούν την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Η υπουργός ενημερώθηκε για τον ιστορικό ραδιοφωνικό πομπό, τον πολύγραφο και άλλο υλικό ιδιαίτερης ιστορικής και συμβολικής αξίας, που διατηρεί ζωντανή τη συλλογική μνήμη του Πολυτεχνείου.
Η ξενάγηση ολοκληρώθηκε στον ιστορικό χώρο του Μηχανουργείου, ο οποίος συνδέεται με την πρακτική εκπαίδευση γενεών μηχανικών. Σύμφωνα με την ενημέρωση του ΕΜΠ, ο χώρος ανακτήθηκε ύστερα από δεκαετίες κατάληψης και σήμερα έχει σχεδόν πλήρως αποκατασταθεί, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδίου επανάχρησης και λειτουργικής αναβάθμισης του Ιστορικού Συγκροτήματος. Παρουσιάστηκαν επίσης οι επόμενες φάσεις του σχεδιασμού, που προβλέπουν την περαιτέρω αξιοποίηση των χώρων με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου πυρήνα πολιτισμού, εκπαίδευσης και εξωστρέφειας στο κέντρο της Αθήνας.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ιδιαίτερη εντύπωση στην υπουργό προκάλεσε ο πλούτος των ιστορικών συλλογών, των κειμηλίων και των εκθεμάτων που διατηρεί το ΕΜΠ. Όπως επισημάνθηκε, η ανάδειξη των πολιτιστικών θησαυρών του Ιστορικού Συγκροτήματος και η πρόσβασή τους στο ευρύ κοινό αποτελούν ουσιαστική συμβολή στη διατήρηση και προβολή της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας. Παράλληλα, τονίστηκε ότι η διατήρηση της αυθεντικότητας των ιστορικών χώρων και η απόδοσή τους εκ νέου στην κοινωνία αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ουσιαστική προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, η οποία αποκτά πραγματική αξία όταν παραμένει ζωντανή, λειτουργική και προσβάσιμη στους πολίτες.
Μετά την ολοκλήρωση της ξενάγησης, ο πρύτανης του ΕΜΠ, καθηγητής Ιωάννης Χατζηγεωργίου, δήλωσε ότι η αποκατάσταση των ιστορικών κτηρίων και η απόδοσή τους στην κοινωνία ενισχύουν τον δημόσιο και πολιτιστικό χαρακτήρα του Ιδρύματος. Όπως ανέφερε, η ολοκλήρωση του σχεδίου, με σημαντικότερο έργο την αποκατάσταση του κτηρίου Γκίνη, αναμένεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον ρόλο του Πολυτεχνείου ως σημείου αναφοράς για την πόλη και την πολιτιστική της ζωή.
Από την πλευρά της, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε το Ιστορικό Συγκρότημα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου ως ένα από τα σημαντικότερα τοπόσημα της νεότερης πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της χώρας, υπογραμμίζοντας ότι συνδέεται άρρηκτα τόσο με την εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας στην Ελλάδα όσο και με κομβικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας. Όπως δήλωσε, η προστασία, η αποκατάσταση και η ανάδειξή του αποτελούν υποχρέωση απέναντι στην ιστορική μνήμη αλλά και επένδυση για το μέλλον. Παράλληλα, χαρακτήρισε την προσπάθεια του ΕΜΠ για τη λειτουργική επανάχρηση των ιστορικών του κτηρίων ως πρότυπο διαχείρισης της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς, σημειώνοντας ότι το Υπουργείο Πολιτισμού θα συνεχίσει να στηρίζει αντίστοιχες πρωτοβουλίες. Επισήμανε ακόμη ότι η ανάκτηση και η επανένταξη του Ιστορικού Συγκροτήματος στη ζωή της πόλης αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την Αθήνα και τη χώρα, ιδίως ενόψει της συμπλήρωσης, το 2027, 190 χρόνων από την ίδρυση του ΕΜΠ.
Στην επίσκεψη συμμετείχαν επίσης οι αντιπρυτάνεις καθηγητές Α. Ζήσης και Π. Ψαρράκος, ο κοσμήτορας της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών καθηγητής Μ. Παπαβασιλείου, η αναπληρώτρια κοσμήτορας καθηγήτρια Κ. Καρβουντζή, η εκτελεστική διευθύντρια Μ. Βαρδάκη, καθώς και η αναπληρώτρια καθηγήτρια Ι. Μάρη και ο ομότιμος καθηγητής Γ. Παρμενίδης της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών. Την υπουργό συνόδευε η ειδική σύμβουλός της σε θέματα επικοινωνίας, Άννα Παναγιωταρέα.
Σύμφωνα με το ΕΜΠ, η ανάδειξη του Ιστορικού Συγκροτήματος αναμένεται να συμβάλει στην αναβάθμιση του ιστορικού κέντρου της Αθήνας, δημιουργώντας έναν νέο πυρήνα πολιτισμού, εκπαίδευσης και δημόσιας εξωστρέφειας. Η ολοκλήρωση των παρεμβάσεων αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό ενόψει της συμπλήρωσης, το 2027, 190 χρόνων από την ίδρυση του Ιδρύματος, σηματοδοτώντας, όπως επισημαίνεται, ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
