|
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΧΡΗΣΤΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ
A
αγαθός<άγαν+θέω=λάμπω
αγαπάω<άγαν+αφάω=άπτομαι
αγαστός<άγαμαι=θαυμάζω
αγγαρεύω<άγγαρος=έφιππος'ταχυδρόμος
αγγείο<άγγος=δοχείον
αγελαίος<αγέλη=κοπάδι
αγελάς<αγέλη=κοπάδι
αγέλη<άγω=οδηγώ
άγημα<άγω
άγιος<άγος=ευλάβεια,μίασμα
αγκάλη<άγκος=κεκαμμένος'βραχίων
άγκυρα<αγκών
αγλαΐα<αγλαός=λαμπρός
αγνοώ<α+γιγνώσκω
αγνός<άγος
αγορά<αγείρω=συναθροίζω
άγος<άζομαι=σέβομαι,φοβούμαι
άγρα<άγω
άγριος<αγρός
αγριωπός<άγριος+ωψ
αγρός<άγω
αγύρτης<αγείρω=συναθροίζω
αγχίαλος<άγχι+άλς
αγχόνη<άγχω=στραγγαλίζω
αγωγή<άγω
αγωνία<άγω
αδαής<α+δαήναι=γιγνώσκειν
αδάμας<α+δαμάω=τιθασεύω
αδελφός<α=αθροιστικό+δελφύς=κοιλιά
άδης<α+ιδείν
αετός<αΐω=αντιλαμβάνομαι
αήρ<άημι=φυσώ
άθικτος<α+θιγγάνω=εγγίζω
άθλιος<αέθλιος<άεθλον,άθλον=βραβείον
αθώος<α+θωή=ποινή
αιγιαλός<αΐσσω(=ορμώ)+άλς
αιγίς<αίξ
αίθουσα<αίθω=αναφλέγω
αίλουρος<αιόλος(=ορμητικός)+ουρά
αίξ<αΐσσω(=πηδώ)
αιπόλος<αίξ+πολέω
αισθάνομαι<αΐω=ακούω
αιχμάλωτος<αιχμή+αλωτός=δυνάμενος'να'συλληφθεί
αιών<αιεί,αεί=πάντοτε
ακάματος<κάμνω=κουράζομαι
ακέραιος<α+κεράννυμι
ακραιφνής<ακέραιος+φαίνομαι
ακταιωρός<ακτή+ούρος=φύλαξ
ακτίς<άγω
αλαζών<άλη=περιπλάνηση
άλας<άλς
αλγεινός<άλγος=πόνος
άλγος<αλέγω=πονώ
Αλέξανδρος<αλέξω+ανήρ
αλήτης<αλάομαι=περιπλανώμαι
αλίμονο<αλί(σε)μένα
αλκή<αλέξω=αποκρούω
άλμα<άλλομαι=αναπηδώ
αμαζών<α+μαζός=μαστός
άμβων<αναβαίνω
αμείλικτος<α+μειλίσσω=χαροποιώ
άμεμπτος<α+μέμφομαι=κατακρίνω
αμπέχονο<αμφί+έχω
άμπωτη<ανα-πίνω
αμφικτιονία<αμφί+κτίζω
αμφορέας<αμφί-φορεύς
ανάθεμα<ανατίθημι
ανασκολοπίζω<ανά+σκόλοψ=πάσσαλος
άνεση<ανίημι=αναπέμπω
ανέφικτος<α+αφικνούμαι
ανήμερα<εν ημέρα
άνθρωπος<άνω+θρώσκω=πηδώ
αντάμα<εν τω άμα
αντάρα<αναταράζω
ανταρσία<αντί+άρσις (αίρω)
ανώγι<άνω+γαία
αξίνη<άγνυμι=θραύω
άπαξ<α=αθροιστικό+πήγνυμι=στερεώνω
απαρτία<από+άρτιος
άπειρος<α+πέρας
άπλετος<α+πίμπλημι =γεμίζω
άπληστος<α+πίμπλημι=γεμίζω
αποδιοπομπαίος<από+Διός+πομπή
αποστασία<αφίσταμαι=απομακρύνομαι
αποφράδα<από+φράζω
απόχη<υπ-έχω
αργαλειός<εργαλείον
άργυρος<αργός=λευκός
άρδην<αίρω
αρετή<αραρίσκω=συναρμόζω
άρμα<άρω(αίρω)
αρουραίος<άρουρα=γη
άρρητος<α+λέγω
άρρωστος<α+ρώννυμι=δυναμώνω
αρτηρία<αίρω
αρωγή<αρήγω=βοηθώ
ασελγής<α+θέλγω=γοητεύω
άσθμα<άω=φυσάω
αστακός<οστούν
αστείος<άστυ
αστραπή<αστήρ
άσωτος<α+σώζω
ατμός<άημι=φυσώ
ατόφυος<αυτοφυής
Αττική<ακτή
αυθάδης<αυτός+ήδομαι
αυλή<άημι=φυσώ
αυτόμολος<αυτός+μολείν(βλώσκω)=έρχομαι
αυτόπτης<αυτός+οράω
αυτόφωρος<αυτός+φωρ=κλέπτης
αφασία<α+φημί
αφηνιάζω<από+ηνία
αχανής<α+χάσκω=ανοίγω
αψίκορος<άπτω+κόρος
αψίς<άπτω
Β
βακτηρία<βαίνω
βαλβίς<βαίνω
βάναυσος<βαύνος+αύω=ξηραίνω
βάρβαρος<βαρβαρ(ηχοποίητη λέξη)
βασιλεύς<βαίνω+λευς=λαός
βδελυρός<βδέω=πέρδομαι
βέβαιος<βαίνω
βέλος<βάλλω
βοηθός>βοή+θέω=τρέχω
βορά<βιβρώσκω
βουκόλος<βους+κέλλω=ελαύνω
βουλιμία<βους+λιμός
βυρσοδέψης<βύρσα+δέψω(δέφω=κατεργάζομαι)
βωμολόχος<βωμός+λοχάω=ενεδρεύω
βωμός<βαίνω
Γ
γαμψός<κάμπτω
γενεά<γενέσθαι
γενναίος<γέννα
γένος<γενέσθαι
γη<γίγνομαι
γλαφυρός<γλάφω=κοιλαίνω
γνήσιος<γένος
γόης<γοάω=στενάζω
γονεύς<γιγνομαι
γουρούνι<γρώνα
γύφτος<Αιγύπτιος
Δ
δαίμων<δαίω=διαιρώ
δάκος<δάκνω
δάκρυ<δάκνω
δαπάνη<δάπτω=κατατρώγω
δασμός<δαίω
δάσος<δασύς
δειλός<δείδω=φοβούμαι
δεινός<δέος
δεξαμενή<δέχομαι
δεξιός<δέχομαι
δέος<δείδω=φοβούμαι
δεσπότης<δέμω(=κτίζω)+πότις,πόσις=κύρης
δήμος<δαίω =διαιρώ
δίαιτα<διά+αίσα=μοίρα
διαμπερής<διά+ανά+πείρω=τρυπώ
δίδυμος<δύο
διηνεκής<διήνεγκα(διαφέρω)
δίκη<δείκνυμι
δίπτυχος<δύο+πτύσσω=διπλώνω
δίσκος<δίκω=ρίπτω
δόγμα<δοκέω
δόκιμος<δέχομαι
δούλος<δέω=δένω
δραξ<δράττομαι=φουχτώνω
δραπέτης<διδράσκω+πέτομαι
δραχμή<δράττομαι=φουχτώνω
δρομεύς<δραμείν(τρέχω)
δώρον<δίδωμι
Ε
εγκαίνια<εν+καινός
έγκυος<εν+κύω=είμαι έγγυος
έδαφος<έζομαι=κάθημαι
έδρα<έζομαι=κάθημαι
ειλικρινής<είλη(=φως,θερμότης'ηλίου)+κρίνω
ειρήνη<είρω=συνδέω,λέγω
έκαστος<εκάς τις
εκμαγείον<εκ+μάσσω=ζυμώνω
Ελένη<αλίσκω
Ελλάς<σέλας=φως
ένεσις<ενίημι=ρίχνω μέσα
έντερον<εντός
έντομον<εν+τέμνω
εξίτηλος<εξιέναι
εξώλης<εκ+όλλυμι
εξωμότης<εκ+όμνυμι
έπηλυς<επήλυθον(επέρχομαι)
επήρεια<επί+αρειή=απειλή
επίνειον<επί+ναυς
επόπτης<επόψομαι
ερευνώ<ερέω=ερωτώ
ερμηνεύω<Ερμής
εσμός<ίημι,έζομαι
εύκολος<ευ+κόλον=τροφή
ευλαβής<ευ+λαμβάνω
ευνούχος<ευνή+έχω
Ευρώπη<ευρωπός=ευρύς
εύρωστος<ευ+ρώννυμι=δυναμώνω
ευσταλής<ευ+στέλλομαι
ευφυής<ευ+φυή
ευώδης<ευ+οζω
εφεδρος<επί+έδρα
εφιάλτης<επί+άλτης(άλτομαι)
εφικτός<επί+ικνούμαι
έωλος<έως(=ηώς,αυγή)
Ζ
ζαρκάδι<δορκάς
ζημία<δάμνημι=τιθασεύω
ζωγράφος<ζωός(=ζωντανός)+γράφω
Η
ηδονή<ήδομαι
ηλίθιος<ηλός=άφρων
ήλιος<έλη=καύσων
ήμερος<ήμαι=κάθημαι
ήπειρος<α+περάω=περνώ
ήσυχος<ήμαι=κάθημαι
Θ
θάμβος<θάπτω
θάνατος<θνήσκω
θαύμα<θάομαι=βλέπω'με'θαυμασμό
θεμέλιον<τίθημι
θεός<θέω,τίθημι
θεράπων<τρέφω
θέσις<τίθημι
θεσμός<τίθημι
θεσπέσιος<θεός+έσπον=είπον
θέσφατο<θεός+φημί
θησαυρός<θήσω(τίθημι)
θόρυβος<θρόος
θρήσκος<θρέομαι=ψιθυρίζω'προσευχές
θρόνος<θράω=καθίζω
θωπεύω<θωψ=κόλακας
Ι
ιδανικός<ιδείν
ιδέα<ιδείν
ιθαγενής<ιθύς+γένος
ικανός<ίκνέομαι
ικέτης<ίκνέομαι
ισθμός<είμι
ιταμός<ίτης(=ορμητικός)
Κ
κάθετος<κατά+ίημι
κάματος<κάμνω
καταπαχτή<κατά+πήγνυμαι
καταρράκτης<καταρρήγνυμι
κατάστημα<καθίστημι
κατάφωρος<κατά+φωρ=κλέπτης
καχεκτικός<κακός+έξις
κειμήλιον<κείμαι
κεραία<κέρας
κέρμα<κείρω=κουρεύω
κηπουρός<κήπος+ούρος
κίβδηλος<κίβδος=σκωρία
κλάδος<κλάω=θραύω
κλάσμα<κλάω =θραύω
κλήμα<κλάω=θραύω
κλήρος<κλάω=θραύω
κλίμα<κλίνω
κόμμα<κόπτω
κουρεύς<κείρω=κουρεύω
κουτσός<κόπτω
κράμα<κεράννυμι=ανακατεύω
κρατήρ<κεράννυμι=ανακατεύω
κρημνός<κρεμαννυμι =ανακατεύω
κρησφύγητον<προς+φεύγω
κτήνος<κτάομαι
κυλικείο<κύλιξ=ποτήρι
κύμα<κύω=είμαι έγγυος
κυνηγός<κύων+άγω
κώμα<κείμαι
κώμη<κειμαι
κώπη<κάπτω=ρουφώ
Λ
λαβή<λαμβάνω
λαξεύω<λας+ξέω
λατόμος<λας+τέμνω
λάφυρον<λαμβάνω
λείψανον<λείπω
λεκάνη<λέκος=αγγείο,πινάκιο
λέσχη<λέγω=συλλέγω
λεωφόρος<λαός+φέρω
λήθη<λανθάνω
λήμμα<λαμβάνω
λιμήν<λείβω=χύνω
λίμνη<λείβω=χύνω
λιτός<λείος
λόχος<λέγω=πλαγιάζω
λυμαίνομαι<λύμη=κακή'μεταχείριση
λύτρον<λύω
λύχνος<λύγη=σκιά
Μ
μαίνομαι<μάω=επιθυμώ'πολύ
μάντις<μαίνομαι
μάχαιρα<μάχομαι
μειονεκτέω<μείον+έχω
μεμψίμοιρος<μέμφομαι+μοίρα
μοίρα<μείρομαι=συμμετέχω
μύρον<μύρω=στάζω
Ν
ναός<ναίω=κατοικώ
ναυαγός<ναυς+άγνυμι=θραύω
ναυπηγός<ναυς+πήγνυμι=στερεώνω
ναυς<νάω=πλέω
νεκρός<νέκυς
νέμεσις<νέμω
νεολαία<νέος+λαός
νήμα<νήθω=γνέθω
νήπιον<νη+έπος
νόμος<νέμω
νουθετώ<νους+τιθημι
νωχελής<νη+οχλίζω=κινούμαι'προς'τα'εμπρός
Ξ
ξεναγός<ξένος+άγω
ξενοδόχος<ξένος+δέχομαι
ξίφος<ξύω
Ο
όγκος<ενεγκείν
οίδημα<οιδέω=πρήζομαι
οίησις<οίομαι=νομίζω
οιωνός<οίος=μόνος
όλεθρος<όλλυμι=χάνω
Όλυμπος<λάμπω
όμιλος<ομού+ίλη
όμμα<ορώ
οπαδός<οπάζω(=έπομαι)
όπλον<έπω=καταπιάνομαι
οπτασία<όψομαι,(μέλλων'του'ορώ)
οργή<ορέγω=επιθυμώ
ορκωμοσία<όρκος+όμνυμι
όρνις<όρνυμι=σηκώνομαι
όχλος<έχω
οχυρός<έχω
όψις<όψομαι(μέλλων'του'ορώ)
Π
πάγιος<πήγνυμι=στερεώνω
παγίς<πήγνυμι=στερεώνω
πάγος<πήγνυμι=στερεώνω
παιάν<παίω=χτυπώ
πάλη<πάλλω=σείω
παρρησία<παν+ρήσις
παχύς<πήγνυμι
πένθος<πάσχω
πετεινός<πέτομαι
πήχυς<πήγνυμι=στερεώνω
πιθανός<επιθον(πείθω)
πίθηκος<πείθω
πλαγκτόν<πλάζομαι=περιπλανώμαι
πλαίσιον<πλατύς
πλάτανος<πλατύς
πλήθος<πίμπλημι=γεμίζω
πλήκτρον<πλήττω=χτυπώ
πλημμύρα<πίμπλημι=γεμίζω
πλήρης<πίμπλημι=γεμίζω
πλούτος<πίμπλημι=γεμίζω
πράγμα<πράττω
πρίσμα<πρίω=κόβω
πρόβατον<προβαίνω
προίκα<προ+ίκω=έρχομαι
πτωχός<πτήσσω=ζαρώνω
πυκνός<πτύσσω=διπλώνω
πώμα<πίνω
Ρ
ράκος<ρήγνυμι=σπάζω
ρείθρον<ρέω
ρήγμα<ρήγνυμι=σπάζω
ρήμα<λέγω
ριπή<ρίπτω
ρόπαλον<ρέπω
Σ
σαγήνη<σάττω=σαμαρώνω,ικανοποιώ
σαθρός<σήπω
σεισμός<σείω
Σελήνη<σέλλας
σήμα<τίθημι
σιτοδεία<σίτος+δέομαι
σίτος<ψίω=τρίβω
σμήνος<εσμός
στάδιον<ίστημι
σταθερός<ίστημι
στάθμη<ίστημι
σταθμός<ίστημι
στέμμα<στέφω
στήθος<ίστημι
στηρίζω<ίστημι
στολή<στέλλω
στόλος<στέλλω
στόμφος<στόμα
στοργή<στέργω
στρατός<στορέννυμι=στρώνω
στρέμμα<στρέφω
στρώμα<στρώννυμι
στύλος<ίστημι
σύνεσις<συνίημι
σύρμα<σύρω
σφυγμός<σφύζω
σχεδόν<σχείν(έχω)
σχέσις<σχείν(έχω)
σχήμα<σχείν(έχω)
σώμα<σώζω
Τ
ταγός<τάττω
τακτικός<τάττω
ταμίας<τέμνω
τάσις<τείνω
τάφή<θάπτω
τέκνον<τίκτω
τελώνης<τέλος+ωνούμαι
τέμενος<τέμνω
τεράστιος<τέρας
τέτανος<τείνω
τέφρα<θάπτω
τηγάνι<τήκω
τιμή<τίω=πληρώνω
τόμος<τέμνω
τόνος<τείνω
τράγος<τρώγω
τράπεζα<τέτταρες+πέζα=πόδι
τραύμα<τιτρώσκω
τριήρης<τρις+αραρείν(αραρίσκω=συναρμόζω)
τροχός<τρέχω
τρώγλη<τρώγω
Υ
υγρός<ύδωρ
υλοτόμος<υλη+τέμνω
ύφαλος<υπό+άλς
Φ
φαρέτρα<φέρω
φενάκη<φέναξ=απατεών
φόνος<φένω=φονεύω
φωριαμός<φέρω
Χ
χάος<χάσκω
χάσμα<χάσκω
χαύνος<χάσκω
χολέρα<χολή
χρήμα<χρώμαι=χρησιμοποιώ
χρησμός<χράω=δίνω'το'αναγκαίο
χυλός<χέω
χύμα<χέω
χυμός<χέω
χύτρα<χέω
χώμα<χώννυμι=συσσωρεύω
χώρα<χαίνω=χάσκω
Ψ
ψήγμα<ψήχω=τρίβω,ξύω
ψιλός<ψίω=μαδάω
Ω
ωκεανός<ωκύς(=ταχύς)+νάω=ρέω
ωχρός<α+χρόα=χρώμα
Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
|
