Οδηγός παιδικής ασφάλειας στο Διαδίκτυο

Πηγή: Δημοσιεύθηκε στην εφημ. ΤΟ ΕΘΝΟΣ

Το Διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει για τα παιδιά ένα εξαιρετικό περιβάλλον για μάθηση, ενημέρωση, ψυχαγωγία, για να συνομιλήσουν με φίλους ή απλώς να χαλαρώσουν και να ερευνήσουν διάφορα θέματα. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνο, όπως και το καθημερινό περιβάλλον μας. Σας παρουσιάζουμε έναν οδηγό για ασφαλή πλοήγηση των παιδιών στον κυβερνοχώρο
 

Εξυπνη χρήση ασφαλής περιήγηση!
Τα τελευταία χρόνια οι τεχνολογικές εξελίξεις είναι ραγδαίες. Εμείς και τα παιδιά μας γνωρίζουμε καθημερινά καινοτομίες που μετασχηματίζουν τη ζωή μας. Θυμηθείτε πότε ήταν η πρώτη φορά που μάθατε να χρησιμοποιείτε το Διαδίκτυο ή που στείλατε το πρώτο σας e-mail ή που συνομιλήσατε ηλεκτρονικά με κάποιους φίλους, και σίγουρα θα αντιληφθείτε ότι για τους περισσότερους από εμάς αυτό έγινε πολύ πρόσφατα.
Σε αντίθεση με τα παιδιά μας που έχουν μεγαλώσει με αυτές τις τεχνολογίες, ένας γονέας σπάνια βρίσκει τον χρόνο ή έχει το απαιτούμενο ενδιαφέρον να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις. Αποτέλεσμα είναι τα παιδιά να βρίσκονται ένα βήμα μπροστά σε θέματα όπως το Διαδίκτυο.
Το Διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει για τα παιδιά ένα εξαιρετικό περιβάλλον για μάθηση, ενημέρωση, ψυχαγωγία, για να συνομιλήσουν με φίλους ή απλώς να χαλαρώσουν και να ερευνήσουν διάφορα θέματα. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνο, όπως και το καθημερινό περιβάλλον μας. Για παράδειγμα, όπως δεν θα θέλατε τα παιδιά σας να συνομιλούν ή να συναντιούνται με άγνωστα άτομα στην καθημερινή ζωή τους, το ίδιο ισχύει και για το Διαδίκτυο.
Πριν αφήσετε τα παιδιά σας να χρησιμοποιήσουν το Διαδίκτυο χωρίς την επιτήρησή σας θα πρέπει να γνωρίζετε ορισμένα βασικά στοιχεία και κινδύνους που πιθανόν να αντιμετωπίσουν στον κυβερνοχώρο.
Ο Οδηγός Παιδικής Ασφάλειας στο Διαδίκτυο αποτελεί μέρος της δράσης που έχει αναλάβει η Microsoft Ελλάς στον χώρο της ασφάλειας και της ευρύτερης κοινωνικής συμμετοχής της. Επιπλέον, η Microsoft Ελλάς συνεργάζεται στενά με αρμόδιες αρχές, καθώς και με οργανισμούς όπως το SaferInternet Hellas, για την από κοινού αντιμετώπιση τόσο των κινδύνων του Διαδικτύου όσο και της παραπληροφόρησης και της τεχνοφοβίας που συχνά οδηγεί σε παρανοήσεις και υπερβολές.
Σε αυτόν τον Οδηγό θα ανακαλύψετε πώς λειτουργούν κακόβουλοι χρήστες που εκμεταλλεύονται την ανωνυμία που προσφέρει το Διαδίκτυο, ποια ηλικία είναι η πιο ευάλωτη και πώς μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος. Θα μάθετε πώς να αντιληφθείτε εάν το παιδί σας έχει γίνει στόχος και τι πρέπει να κάνετε σε μια τέτοια περίπτωση. Θα βρείτε ακόμα συμβουλές που μπορείτε να συζητήσετε με τα παιδιά σας για να μάθουν να χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο με ασφάλεια.
Ο Οδηγός προσφέρει πληροφορίες και ενημέρωση για τις βασικές λειτουργίες του Διαδικτύου και της ηλεκτρονικής επικοινωνίας. Ο Οδηγός Παιδικής Ασφάλειας στο Διαδίκτυο επεξηγεί στους γονείς τις μεθόδους και τα εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να διασφαλίσουν τη σωστή χρήση του Διαδικτύου για την ασφάλεια των παιδιών τους. Τέλος παρέχει εισηγήσεις για την υιοθέτηση κανόνων οικογενειακής χρήσης και συμπεριφοράς κατά ηλικία, που μπορούν να τροποποιηθούν και να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες κάθε μέλους μιας οικογένειας.
Πηγές: Ορισμένες από τις πληροφορίες αυτού του Οδηγού προσαρμόστηκαν, κατόπιν αδείας, από την έκδοση του Ομοσπονδιακού Γραφείου Ερευνών (FBI) των ΗΠΑ «Οδηγός του Γονέα για την Ασφάλεια στο Διαδίκτυο». Επιπλέον, πολλές από τις πληροφορίες που δίνονται στις περισσότερες από τις ενότητες του Οδηγού προέρχονται και έχουν χρησιμοποιηθεί κατόπιν αδείας από τους 13 Οδηγούς «Συχνές Ερωτήσεις & Απαντήσεις» του Ελληνικού Κόμβου Ασφαλούς Διαδικτύου, www.saferinternet.gr  , ο οποίος τελεί υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και είναι μέλος του Πανευρωπαϊκού Δικτύου Εθνικών Κόμβων Επαγρύπνησης, «Ιnsafe».

Με οδηγό την ηλικία
5 -6 ΕΤΩΝ: Μπορούν και μόνα τους

Μόλις φτάσουν στην ηλικία των 5 ετών, τα παιδιά θέλουν να εξερευνήσουν τον Ιστό μόνα τους. Οι γονείς θα πρέπει να καθοδηγήσουν τα παιδιά τους. Η σελίδα http://www.rcls.org/ksearch.htm  έχει σχεδιαστεί για παιδιά και παρέχει εργαλεία (μηχανές) αναζήτησης φιλικά προς αυτά. Τα παιδιά ηλικίας 5-6 ετών έχουν γενικά θετική στάση και είναι ανοικτά σε όλα. Υπερηφανεύονται για τις νέες ικανότητες ανάγνωσης και αρίθμησης και τους αρέσει να συζητούν και να μοιράζονται ιδέες. Οχι μόνο θέλουν να φερθούν σωστά αλλά εμπιστεύονται εύκολα και σπάνια αμφισβητούν την εξουσία.
Τι κάνουν τα παιδιά στο Διαδίκτυο;
Τα παιδιά αυτής της ηλικίας μπορούν να ακολουθήσουν εύκολα εντολές στον υπολογιστή, να χρησιμοποιήσουν το ποντίκι και να παίξουν παιχνίδια στον υπολογιστή. Εξαρτώνται, ωστόσο, ιδιαίτερα από τους ενήλικες ή τα μεγαλύτερα αδέλφια στην ανεύρεση διαδικτυακών τοποθεσιών, στην ερμηνεία των πληροφοριών του Διαδικτύου ή στην αποστολή μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Συμβουλές ασφάλειας
Τοποθετήστε τους υπολογιστές με πρόσβαση στο Διαδίκτυο σε ανοικτό χώρο, από όπου μπορείτε εύκολα να επιβλέψετε τις δραστηριότητες του παιδιού σας, ιδίως σε παιδιά μικρότερης ηλικίας.
Συμβουλεύετε τα παιδιά σας να χρησιμοποιούν κατάλληλες για την ηλικία τους ιστοσελίδες.
Διερευνήστε τα εργαλεία φιλτραρίσματος του υπολογιστή σας και του Διαδικτύου (όπως τα εργαλεία γονικού ελέγχου των Windows Vista, του Internet Explorer και του MSN Premium) ως συμπληρώματα, όχι υποκατάστατα, της γονικής επίβλεψης.
Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να σας ενημερώνουν εάν κάτι ή κάποιος στο Διαδίκτυο τα κάνει να νιώθουν άβολα ή τα απειλεί. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και υπενθυμίστε στα παιδιά σας ότι δεν θα τιμωρηθούν εάν σας ενημερώσουν για κάτι (σημαντικό είναι να μη νομίζουν τα παιδιά ότι θα τους στερήσετε το δικαίωμα χρήσης του υπολογιστή). Διαβάστε περισσότερα σχετικά με την αντιμετώπιση των κακόβουλων χρηστών.
Προσθέστε αποδεκτές τοποθεσίες στον κατάλογο των αγαπημένων ιστοσελίδων για να δημιουργήσετε ένα προσωπικό διαδικτυακό περιβάλλον για τα παιδιά σας.
Χρησιμοποιήστε μηχανές αναζήτησης για παιδιά ή μηχανές αναζήτησης με λειτουργίες γονικού ελέγχου.
Χρησιμοποιήστε λογισμικό που να αποκλείει τα ενοχλητικά αναδυόμενα παράθυρα.
Αρχίστε να μαθαίνετε στα παιδιά σας για το απόρρητο. Πείτε τους να μη δίνουν ποτέ προσωπικές πληροφορίες στο Διαδίκτυο.
Μην επιτρέπετε στα παιδιά σας να χρησιμοποιούν άμεσα μηνύματα, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, δωμάτια συνομιλίας ή ομάδες μηνυμάτων σε αυτήν την ηλικία.
 

7 - 8 ΕΤΩΝ: Το ενδιαφέρον μεγαλώνει
Τα παιδιά αυτής της ηλικιακής ομάδας πολλές φορές δοκιμάζουν να παραβούν τους κανόνες για να δουν μέχρι πού μπορούν να φτάσουν χωρίς τιμωρία. Ισως μεταβεί σε τοποθεσίες ή ίσως συμμετάσχει σε συνομιλίες δωματίου, που δεν επιτρέπουν οι γονείς. Οι αναφορές δραστηριοτήτων στο Διαδίκτυο από την υπηρεσία MSN Premium ( http://join.msn.com/en-ca/premium/overview ), τα εργαλεία γονικού ελέγχου των Windows Vista ή άλλες υπηρεσίες μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα χρήσιμες. Τα παιδιά δεν θα νιώθουν ότι οι γονείς τους στέκονται από πάνω τους, αλλά η αναφορά θα σας δείχνει με ποιες σελίδες συνδέθηκαν. Τα παιδιά επτά και οκτώ ετών αν κι έχουν ισχυρή την αίσθηση των οικογενειακών δεσμών, αρχίζουν να αναπτύσσουν την αίσθηση της δικής τους ηθικής ταυτότητας και του φύλου και, συνήθως, ενδιαφέρονται για τις δραστηριότητες των μεγαλύτερων παιδιών στη ζωή τους. Είναι εύπιστα και δεν αμφισβητούν όσους δείχνουν να έχουν εξουσία.
Τι κάνουν τα παιδιά στο Διαδίκτυο;
Στα παιδιά αυτής της ηλικίας αρέσει να κάνουν περιήγηση στο Διαδίκτυο για διασκέδαση και να παίζουν διαδραστικά παιχνίδια. Πιθανόν να χρησιμοποιούν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και ίσως να πειραματίζονται με διαδικτυακές τοποθεσίες και δωμάτια συνομιλίας που δεν τους επιτρέπουν να επισκεφθούν οι γονείς τους.
Συμβουλές ασφάλειας
Δημιουργήστε έναν κατάλογο κανόνων χρήσης του Διαδικτύου στο σπίτι, με τη συμμετοχή των παιδιών σας.
Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να επισκέπτονται μόνο διαδικτυακές τοποθεσίες που εσείς έχετε εγκρίνει.
Τοποθετήστε τους υπολογιστές με πρόσβαση στο Διαδίκτυο σε ανοικτό χώρο, από όπου μπορείτε εύκολα να επιβλέψετε τις δραστηριότητες του παιδιού σας, ιδίως σε παιδιά μικρότερης ηλικίας.
Συμβουλεύετε τα παιδιά σας να χρησιμοποιούν ιστοσελίδες κατάλληλες για την ηλικία τους.
Διερευνήστε τα εργαλεία φιλτραρίσματος του υπολογιστή σας και Διαδικτύου (όπως τα εργαλεία γονικού ελέγχου των Windows Vista, του Internet Explorer και του MSN Premium) ως συμπληρώματα, όχι υποκατάστατα, της γονικής επίβλεψης.
Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να σας ενημερώνουν εάν κάτι ή κάποιος στο Διαδίκτυο τα κάνει να νιώθουν άβολα ή τα απειλεί. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και υπενθυμίστε στα παιδιά σας ότι δεν θα τιμωρηθούν εάν σας ενημερώσουν για κάτι (σημαντικό είναι να μη νομίζουν τα παιδιά ότι θα τους στερήσετε το δικαίωμα χρήσης του υπολογιστή). Διαβάστε περισσότερα σχετικά με την αντιμετώπιση των κακόβουλων χρηστών.
Χρησιμοποιήστε μηχανές αναζήτησης για παιδιά ή μηχανές αναζήτησης με λειτουργίες γονικού ελέγχου.
Δημιουργήστε έναν κοινό οικογενειακό λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον παροχέα υπηρεσιών Διαδικτύου, αντί να επιτρέπετε στα παιδιά σας να έχουν το δικό τους λογαριασμό.
Μάθετε τα παιδιά σας να σας συμβουλεύονται προτού αποκαλύψουν πληροφορίες μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δωματίων συνομιλίας, ομάδων συζήτησης, μέσα από φόρμες εγγραφής και προσωπικά προφίλ.
Μάθετε στα παιδιά σας να μη μεταφορτώνουν λογισμικό, μουσικά κομμάτια ή αρχεία, χωρίς την άδειά σας.
Χρησιμοποιήστε φίλτρα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για να αποκλείσετε μηνύματα από συγκεκριμένα πρόσωπα ή μηνύματα που περιέχουν συγκεκριμένες λέξεις ή φράσεις.
Μην επιτρέπετε στα παιδιά σας να χρησιμοποιούν άμεσα μηνύματα σε αυτήν την ηλικία.
Επιτρέψτε τους να χρησιμοποιούν μόνο ελεγχόμενα δωμάτια συνομιλίας και ομάδες μηνυμάτων σε αξιόπιστες τοποθεσίες.
Συζητήστε με τα παιδιά σας για τους διαδικτυακούς τους φίλους και τις δραστηριότητές τους, όπως θα συζητούσατε και για τις άλλες δραστηριότητές τους στον πραγματικό κόσμο, όπου θα αρχίσουν να συναντούν νέα πρόσωπα.
Μιλήστε με τα παιδιά σας για τη φυσιολογική σεξουαλικότητα, καθώς τα παιδιά μπορεί εύκολα να συναντήσουν ακατάλληλο ή πορνογραφικό υλικό στο Διαδίκτυο.
 

9 - 12 ΕΤΩΝ: Γνώστες του Διαδικτύου
Οι προέφηβοι θέλουν να ξέρουν τα πάντα και έχουν ήδη ακούσει τι υπάρχει στον Ιστό. Είναι φυσιολογικό γι αυτούς να προσπαθήσουν να μάθουν περισσότερα. Για επικίνδυνα θέματα όπως ερωτικό περιεχόμενο για ενήλικες ή οδηγίες για το πώς να κατασκευάσεις μια βόμβα, οι γονείς μπορούν να χρησιμοποιήσουν το γονικό έλεγχο όπως για παράδειγμα τα ενσωματωμένα εργαλεία των Windows Vista για να αποκλείσουν το απαράδεκτο περιεχόμενο. Τα προεφηβικά χρόνια είναι μια περίοδος ραγδαίων αλλαγών στη ζωή των παιδιών. Στην ηλικία αυτή τα παιδιά εξαρτώνται από την οικογένειά τους και αναζητούν περισσότερη ανεξαρτησία. Τα παιδιά ηλικίας 9 έως 12 ετών αρχίζουν, επίσης, να ενδιαφέρονται για τον κόσμο γύρω τους, ενώ οι σχέσεις με τους φίλους γίνονται πολύ σημαντικές.
Τι κάνουν τα παιδιά στο Διαδίκτυο;
Τα παιδιά αυτής της ηλικιακής ομάδας χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο και αναζητούν πληροφορίες σχετικά με σχολικές εργασίες. Μεταφορτώνουν μουσικά κομμάτια, χρησιμοποιούν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, παίζουν διαδικτυακά παιχνίδια και ψηφίζουν για την αγαπημένη τους διασημότητα σε τοποθεσίες θαυμαστών. Ο τρόπος επικοινωνίας με τους φίλους που προτιμούν, είναι τα άμεσα μηνύματα.
Συμβουλές ασφάλειας
Δημιουργήστε έναν κατάλογο κανόνων χρήσης του Διαδικτύου στο σπίτι, με τη συμμετοχή των παιδιών σας (βλέπε κεφάλαιο: Χρήση Οικογενειακών Κανόνων).
Τοποθετήστε τους υπολογιστές με πρόσβαση στο Διαδίκτυο σε ανοικτό χώρο, από όπου μπορείτε εύκολα να επιβλέψετε τις δραστηριότητες του παιδιού σας, ιδίως σε παιδιά μικρότερης ηλικίας.
Συμβουλεύετε τα παιδιά σας να χρησιμοποιούν ιστοσελίδες κατάλληλες για την ηλικία τους.
Διερευνήστε τα εργαλεία φιλτραρίσματος του υπολογιστή σας και του Διαδικτύου (όπως τα εργαλεία γονικού ελέγχου των Windows Vista, του Internet Explorer και του MSN Premium) ως συμπληρώματα, όχι υποκατάστατα, της γονικής επίβλεψης.
Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να σας ενημερώνουν εάν κάτι ή κάποιος στο Διαδίκτυο τα κάνει να νιώθουν άβολα ή τα απειλεί. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και υπενθυμίστε στα παιδιά σας ότι δεν θα τιμωρηθούν εάν σας ενημερώσουν για κάτι (σημαντικό είναι να μη νομίζουν τα παιδιά ότι θα τους στερήσετε το δικαίωμα χρήσης του υπολογιστή). Διαβάστε περισσότερα σχετικά με την αντιμετώπιση των κακόβουλων χρηστών και των ατόμων που χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο ως μέσο παρενόχλησης.
Μιλήστε με τα παιδιά σας για τους διαδικτυακούς φίλους και τις δραστηριότητές τους, όπως θα τους μιλούσατε και για τις άλλες δραστηριότητές τους.
Επιμείνετε ώστε τα παιδιά σας ποτέ να μη συμφωνήσουν να συναντήσουν κάποιο διαδικτυακό φίλο κατά πρόσωπο.
Προτρέψτε στα παιδιά σας να χρησιμοποιούν ελεγχόμενα δωμάτια συνομιλίας σε δικτυακούς χώρους για παιδιά.
Μάθετε στα παιδιά σας να μη δίνουν ποτέ προσωπικές πληροφορίες όταν χρησιμοποιούν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τα δωμάτια συνομιλίας ή τα άμεσα μηνύματα, όταν συμπληρώνουν φόρμες εγγραφής και προσωπικά προφίλ, καθώς και όταν συμμετέχουν σε διαδικτυακούς διαγωνισμούς.
Μάθετε τα παιδιά σας να μη μεταφορτώνουν προγράμματα χωρίς την άδειά σας. Ισως, να μεταφορτώσουν λογισμικό υποκλοπής ή κάποιον ιό υπολογιστή. Μάθετε στα παιδιά σας ότι, εάν μοιράζονται αρχεία ή παίρνουν κείμενο ή εικόνες από τον Ιστό, μπορεί να παραβούν τον νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων.
Για να μη συμμετέχει το παιδί σας σε δραστηριότητες χωρίς να το γνωρίζετε, δώστε του έναν κανονισμό χρήσης περιορισμένων δικαιωμάτων.
Μιλήστε στα παιδιά σας για τη διαδικτυακή πορνογραφία και καθοδηγήστε τα σε καλές τοποθεσίες σχετικά με την υγεία και τη σεξουαλικότητα.
Επιμείνετε να έχετε πρόσβαση στους λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τα άμεσα μηνύματα για να βεβαιώνεστε ότι το παιδί σας δεν μιλά με αγνώστους.
Μιλήστε στα παιδιά για την υπεύθυνη και ηθική συμπεριφορά στο Διαδίκτυο. Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για να διαδίδουν φήμες, να παρενοχλούν ή να απειλούν άλλους.
 

13 έως 17 ΕΤΩΝ: Τεχνικά καταρτισμένοι
Η καθοδήγηση των εφήβων σχετικά με την ασφάλεια στο Διαδίκτυο είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς τις περισσότερες φορές γνωρίζουν περισσότερα από τους γονείς σχετικά με το λογισμικό Διαδικτύου. Ακόμη και με μεγαλύτερα παιδιά, είναι σημαντικό οι γονείς να έχουν ενεργό ρόλο στην καθοδήγηση του παιδιού τους στη χρήση του Διαδικτύου. Η πιστή τήρηση των κανόνων διαδικτυακής ασφάλειας που έχουν συμφωνηθεί από τους γονείς και τα παιδιά (βλέπε κεφάλαιο: Χρήση Οικογενειακών Κανόνων), καθώς και η συχνή ανάλυση των αναφορών διαδικτυακών δραστηριοτήτων των παιδιών, είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Οι γονείς θα πρέπει να φυλάνε σε ασφαλές μέρος το δικό τους κωδικό πρόσβασης, ώστε οι έφηβοι να μη συνδέονται με το λογαριασμό των γονέων. Συχνά οι νεότεροι έφηβοι περνούν περιόδους χαμηλής αυτοεκτίμησης, αναζητούν την αποδοχή από φίλους και είναι απρόθυμοι να εκπληρώσουν τις προσδοκίες των γονέων. Οι μεγαλύτεροι έφηβοι χρειάζονται τόσο την αναγνώριση στην ομάδα όσο και την ανεξαρτησία και, συνήθως, συμβιβάζουν τις αξίες της οικογένειας και τις αξίες των συνομηλίκων. Στα τελευταία στάδια της εφηβείας, τα παιδιά ωριμάζουν και επικοινωνούν με τον κόσμο σε διανοητικό επίπεδο. Οι έφηβοι είναι ανοικτοί σε νέες ιδέες, αλλά δεν διαθέτουν πείρα ώστε να κρίνουν την εγκυρότητά τους.
Τι κάνουν οι έφηβοι στο Διαδίκτυο;
Οι έφηβοι μεταφορτώνουν μουσικά κομμάτια, χρησιμοποιούν άμεσα μηνύματα, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και παίζουν διαδικτυακά παιχνίδια. Επίσης χρησιμοποιούν αρκετά τις μηχανές αναζήτησης για να βρουν πληροφορίες στο Διαδίκτυο. Οι περισσότεροι έφηβοι έχουν επισκεφθεί δωμάτια συνομιλίας και ενδεχομένως να έχουν συμμετάσχει σε ιδιωτικές συνομιλίες ή συνομιλίες ενηλίκων.
Τα αγόρια αυτής της ηλικιακής ομάδας, συνήθως, προσπαθούν να ξεπεράσουν τα όρια και αναζητούν τοποθεσίες με «χοντρό» χιούμορ, αίμα, τζόγο ή σεξουαλικό περιεχόμενο. Τα κορίτσια πιθανότατα να συνομιλούν στο Διαδίκτυο και, συνεπώς, είναι περισσότερο επιρρεπή σε προσωπικές εξομολογήσεις.
Συμβουλές ασφάλειας για εφήβους
Συνεργαστείτε με τους έφηβους και δημιουργήστε έναν κατάλογο κανόνων χρήσης του Διαδικτύου στο σπίτι (βλέπε κεφάλαιο: Χρήση Οικογενειακών Κανόνων). Θα πρέπει να συμπεριλάβετε τα είδη των τοποθεσιών που υπερβαίνουν τα όρια, τις ώρες χρήσης του Διαδικτύου, καθώς και οδηγίες για την επικοινωνία στο Διαδίκτυο, που περιλαμβάνει την επικοινωνία σε δωμάτια συνομιλίας.
Τοποθετήστε τους υπολογιστές με πρόσβαση στο Διαδίκτυο σε ανοικτό χώρο, από όπου μπορείτε εύκολα να επιβλέψετε τις δραστηριότητες του παιδιού σας, ιδίως σε παιδιά μικρότερης ηλικίας.
Συμβουλεύετε τα παιδιά σας να χρησιμοποιούν φιλικά προς σε αυτά ιστοσελίδες.
Διερευνήστε τα εργαλεία φιλτραρίσματος του υπολογιστή σας και του Διαδικτύου (όπως τα εργαλεία γονικού ελέγχου των Windows Vista, του Internet Explorer και του MSN Premium) ως συμπληρώματα, όχι υποκατάστατα, της γονικής επίβλεψης.
Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να σας ενημερώνουν εάν κάτι ή κάποιος στο Διαδίκτυο τα κάνει να νιώθουν άβολα ή τα απειλεί. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και υπενθυμίστε στα παιδιά σας ότι δεν θα τιμωρηθούν εάν σας ενημερώσουν για κάτι (σημαντικό είναι να μη νομίζουν τα παιδιά ότι θα τους στερήσετε το δικαίωμα χρήσης του υπολογιστή). Διαβάστε περισσότερα σχετικά με την αντιμετώπιση των κακόβουλων χρηστών.
Μιλήστε στα παιδιά σας για τους διαδικτυακούς φίλους και τις δραστηριότητές τους, όπως θα τους μιλούσατε και για τους άλλους φίλους και τις δραστηριότητές τους.
Μιλήστε στα παιδιά σας για τον κατάλογο άμεσων μηνυμάτων και βεβαιωθείτε ότι δεν μιλούν με αγνώστους.
Μάθετε ποια δωμάτια συνομιλίας ή ποιες ομάδες μηνυμάτων επισκέπτονται τα παιδιά σας και με ποιους συνομιλούν στο Διαδίκτυο. Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να χρησιμοποιούν ελεγχόμενα δωμάτια συνομιλίας και επιμείνετε να παραμένουν στην ανοικτή περιοχή του δωματίου συνομιλίας.
Επιμείνετε να μη συμφωνήσουν ποτέ να συναντήσουν κάποιο διαδικτυακό φίλο κατά πρόσωπο.
Μάθετε στα παιδιά σας ποτέ να μη δίνουν προσωπικές πληροφορίες χωρίς την άδειά σας, όταν χρησιμοποιούν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τα δωμάτια συνομιλίας ή τα άμεσα μηνύματα, όταν συμπληρώνουν φόρμες εγγραφής και προσωπικά προφίλ, καθώς και όταν συμμετέχουν σε διαδικτυακούς διαγωνισμούς.
Μάθετε στα παιδιά σας να μη μεταφορτώνουν προγράμματα, μουσικά κομμάτια ή αρχεία χωρίς την άδειά σας. Εάν μοιράζονται αρχεία ή παίρνουν κείμενο ή εικόνες από τον Ιστό, ίσως αυτό να αποτελεί παραβίαση των νόμων περί πνευματικών δικαιωμάτων.
Μιλήστε με το παιδί σας για τις σελίδες με ακατάλληλο περιεχόμενο και την πορνογραφία στο Διαδίκτυο και καθοδηγήστε τα προς θετικές διαδικτυακές τοποθεσίες, σχετικά με την υγεία και τη σεξουαλικότητα.
Προστατέψτε τα από ανεπιθύμητη αλληλογραφία. Πείτε στα παιδιά σας να μη δίνουν τη διεύθυνση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο Διαδίκτυο, να μην απαντούν σε ανεπιθύμητη αλληλογραφία και να χρησιμοποιούν φίλτρα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Μάθετε τις διαδικτυακές τοποθεσίες που επισκέπτονται συχνότερα τα παιδιά σας. Βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά σας δεν επισκέπτονται τοποθεσίες με επιθετικό περιεχόμενο και δεν δημοσιεύουν προσωπικά δεδομένα ή φωτογραφίες τους.
Μάθετε στα παιδιά σας να φέρονται στο Διαδίκτυο υπεύθυνα και ηθικά. Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για να διαδώσουν φήμες, να παρενοχλήσουν ή να απειλήσουν άλλους.
Βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά σας θα ζητήσουν την άδειά σας προτού εκτελέσουν κάποια οικονομική συναλλαγή στο Διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένης της παραγγελίας, της αγοράς ή της πώλησης κάποιου αντικειμένου.
Συζητήστε με τα παιδιά σας για τα τυχερά παιχνίδια στο Διαδίκτυο και τους πιθανούς κινδύνους. Υπενθυμίστε τους πως είναι παράνομο να συμμετέχουν σε τυχερά παιχνίδια στο Διαδίκτυο.
Παραπληροφόρηση: Αλήθειες και ψέματα
Αφού ο καθένας μπορεί να δημοσιεύσει σχόλια ή πληροφορίες στο Διαδίκτυο, οι χρήστες θα πρέπει να αναπτύξουν ικανότητες κριτικής σκέψης, ώστε να κρίνουν την ακρίβεια των πληροφοριών αυτών. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα παιδιά, που συνήθως πιστεύουν πως «αφού είναι στο Διαδίκτυο, πρέπει να είναι αλήθεια». Παραδοσιακά, οι έντυπες πηγές είχαν τους θεματοφύλακές τους, τους επιμελητές και τους διορθωτές που διόρθωναν τα λάθη και διέγραφαν τις ψευδείς και ανακριβείς πληροφορίες. Ωστόσο, το Διαδίκτυο, σε πολλές περιπτώσεις, δεν διαθέτει ασφαλιστικές δικλίδες για τον έλεγχο της εγκυρότητας των πληροφοριών που δημοσιεύονται. Μάθετε στα παιδιά σας πώς λειτουργεί το Διαδίκτυο και εξηγήστε τους ότι ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει μια διαδικτυακή τοποθεσία, χωρίς να τον ελέγχει κανείς. Μάθετε τα παιδιά σας να χρησιμοποιούν μεγάλο εύρος πηγών πληροφοριών και να ελέγχουν, να αμφισβητούν και να διασταυρώνουν όσα βλέπουν στο Διαδίκτυο.

Βοηθήστε τα παιδιά να εντοπίζουν την παραπληροφόρηση
Ξεκινήστε όταν τα παιδιά είναι μικρά. Ακόμη και παιδιά προσχολικής ηλικίας χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο γι αυτό είναι σημαντικό να τα μάθετε να διακρίνουν το γεγονός από την άποψη και να αναγνωρίζουν την προκατάληψη, την προπαγάνδα και τις τοποθεσίες που χρησιμοποιούν στερεότυπα.

Ρωτήστε τα παιδιά σας σχετικά με τις πληροφορίες που βρίσκουν στο Διαδίκτυο. Π.χ. ποιος είναι ο σκοπός της διαδικτυακής τοποθεσίας; Η ψυχαγωγία; Οι πωλήσεις; Περιέχει η τοποθεσία πληροφορίες επικοινωνίας με τον συγγραφέα ή μια ενότητα «Σχετικά με εμάς»; Η τοποθεσία έχει χορηγό κάποια συγκεκριμένη εταιρεία ή πρόσωπο ή μήπως είναι χώρος δημόσιας συζήτησης;
Βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά σας διασταυρώνουν τις πληροφορίες που συλλέγουν από το Διαδίκτυο με πληροφορίες από άλλες πηγές. Ανατρέξτε σε άλλες διαδικτυακές τοποθεσίες ή μέσα ενημέρωσης, όπως εφημερίδες, περιοδικά και βιβλία, για να επιβεβαιώσετε τις πληροφορίες. Ζητήστε να συμβουλεύονται κι εσάς.
Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να χρησιμοποιούν ποικιλία πηγών, όχι απλώς το Διαδίκτυο. Πηγαίνετέ τα στη βιβλιοθήκη ή προμηθευτείτε μια καλή ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια, όπως για παράδειγμα η Microsoft Encarta. Ετσι, τα παιδιά σας θα έχουν πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές πληροφοριών.
Διδάξτε στα παιδιά σας αποτελεσματικές τεχνικές για την εύρεση πληροφοριών στο Διαδίκτυο. Ετσι, θα βελτιωθεί σημαντικά η ικανότητά τους να βρίσκουν ποιοτικές πληροφορίες. Ενας τρόπος για να το πετύχετε αυτό είναι να ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να χρησιμοποιούν διάφορες μηχανές αναζήτησης και όχι μόνο μία.
Συζητήστε με τα παιδιά σας σχετικά με το μίσος και τον ρατσισμό. Τα φίλτρα λογισμικού μπορούν να αποκλείσουν ορισμένα από αυτά τα είδη υλικού. Τα παιδιά σας, ωστόσο, θα πρέπει να μάθουν για τον ρατσισμό και τα διεθνή γεγονότα, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν το εμπαθές περιεχόμενο.
Η επίδραση του ρατσιστικού και ξενοφοβικού περιεχομένου
Η χρήση του Διαδικτύου με σκοπό τη διάδοση ρατσιστικής και οποιουδήποτε άλλου είδους προπαγάνδας αυξάνεται. Οι στόχοι του μίσους μπορεί να ποικίλλουν, αλλά καμία χώρα δεν έχει ανοσία στο πρόβλημα και συχνά τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα, αφού η διαχείριση ορισμένων ιστοσελίδων γίνεται από πολλές χώρες και πολλαπλά σημεία. Υπάρχει η συνεχώς αυξανόμενη ανησυχία ότι το διαδικτυακό μίσος μπορεί να προκαλέσει βία και να οδηγήσει σε κανονικά εγκλήματα μίσους. Ακόμα και αν είναι δύσκολο να εδραιωθεί ένας αιτιολογικός δεσμός, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Διαδίκτυο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ώστε να ενισχύσει το εχθρικό κλίμα εναντίον συγκεκριμένων ομάδων, όπως άλλωστε και για τη συγκέντρωση χρημάτων και την προσέλκυση συμπαθούντων.
Καταγγελία επικίνδυνου περιεχομένου
Το δίκτυο γραμμών βοηθείας ΙΝΗΟΡΕ επικεντρώνεται στον εντοπισμό παράνομου περιεχομένου στο Διαδίκτυο. Σε πολλές χώρες ρατσιστικό και ξενοφοβικό υλικό θεωρείται παράνομο και κατά συνέπεια καταγγέλλεται. Το δίκτυο ΙΝΗΟΡΕ έχει θεμελιώσει νόμιμες και επίσημες διαδικασίες για την καταγγελία των εν λόγω περιστατικών στους αρμόδιους κυβερνητικούς φορείς.
Στην Ελλάδα η ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας για καταγγελίες τέτοιων προβλημάτων είναι η Safeline. Ακόμη, υπάρχει και το Διεθνές Δίκτυο Κατά του Διαδικτυακού Μίσους (INCHACH) που επίσης δέχεται καταγγελίες μέσω e-mail στο complaints@inach.net ή μέσω του website http://www.inach.net.
H SafeLine δέχεται καταγγελίες για ιστοχώρους (websites) ή υπηρεσίες νέων (newsgroups) που περιέχουν:
• Εικόνες κακομεταχείρισης των παιδιών.
• Ρατσιστικό και ξενοφοβικό περιεχόμενο που, κατά την άποψή σας, παραβαίνει την ελληνική νομοθεσία.
• Αλλο περιεχόμενο, παράνομο, κατά την άποψή σας.
Μπορείτε να επικοινωνείτε με τη Safeline στο τηλέφωνο 211 9558450, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση report@safeline.gr ή μέσω του ιστοχώρου www.safeline.gr

Παρενόχληση μέσω Διαδικτύου
Με απλά λόγια, παρενόχληση είναι όταν κάποιος κάνει ή να λέει πράγματα για να έχει δύναμη πάνω σε κάποιον άλλον. Μερικοί τρόποι να φοβερίσει κανείς τους άλλους είναι να τους βρίζει, να λέει ή να γράφει δυσάρεστα πράγματα γι αυτούς, να τους απομονώνει, να μην τους μιλάει, να τους απειλεί, να τους φοβερίζειι, να παίρνει ή να καταστρέφει τα πράγματά τους, να τους χτυπά ή να τους ωθεί να κάνουν πράγματα παρά τη θέλησή τους.

Πώς εκδηλώνεται;
Περιστατικά παρενόχλησης μεταξύ παιδιών και εφήβων μπορούν να συμβούν με πολύ διαφορετικές μορφές. Δεν εκδηλώνονται μόνο μέσω καβγάδων και επιθετικότητας, αλλά και μέσω διαφορετικών τύπων εκφοβισμού που αφήνουν το θύμα εκτεθειμένο. Αυτοί μπορεί να είναι: Λεκτικοί εκφοβισμοί (προσβολές, βρισιές, διάδοση φημών...), ψυχολογικοί εκφοβισμοί (απειλές με σκοπό την πρόκληση φόβου στο θύμα, την απόσπαση χρημάτων και άλλων αντικειμένων ή απλά τον εξαναγκασμό του θύματος να κάνει πράγματα που δεν θέλει), σωματική επιθετικότητα, κοινωνική απομόνωση.
 

Η παρενόχληση είναι μέρος της ανάπτυξης;
Μερικοί άνθρωποι θέλουν να πιστεύουν ότι η παρενόχληση είναι απλά μέρος της ανάπτυξης και ότι είναι ένας τρόπος να μάθουν τα παιδιά και οι νέοι να υπερασπίζονται τον εαυτό τους. Ωστόσο, η παρενόχληση μπορεί να κάνει τα νέα άτομα να νιώθουν μοναχικά, δυστυχή και φοβισμένα, να αισθάνονται ανασφαλή και να πιστεύουν ότι κάτι δεν πάει καλά με αυτά. Χάνεται η εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και μπορεί να μη θέλουν να ξαναπάνε στο σχολείο. Επιπλέον, η συνεχής, επίμονη και έντονη παρενόχληση μπορεί να έχει σοβαρές και μακροπρόθεσμες συνέπειες.
 

Τι είναι η ρατσιστική παρενόχληση;
Ρατσιστική παρενόχληση προκύπτει όταν άτομα παρενοχλούνται εξαιτίας της φυλής τους, της κουλτούρας ή της θρησκευτικής τους πίστης. Τα θύματα αυτού του τύπου παρενόχλησης είναι πολιτισμικές, φυλετικές ή θρησκευτικές μειονότητες.
 

Τι είναι η διαδικτυακή παρενόχληση;
Αυτού του είδους η παρενόχληση αναφέρεται συνήθως ως cyberbullying (διαδικτυακή παρενόχληση) ή griefing (εκνευρισμός) και είναι γνωστή στους κύκλους των εφήβων. Η παρενόχληση στον κυβερνοχώρο προκύπτει όταν παιδιά ή έφηβοι παρενοχλούνται μεταξύ τους μέσω του Διαδικτύου ή μέσω κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρονικών τεχνολογιών. Πρόκειται δε για μια εξελισσόμενη μόδα και περιλαμβάνουν:
• Αποστολή e-mail, ή άμεσων μηνυμάτων με κακό περιεχόμενο.
• Δημοσίευση δυσάρεστων φωτογραφιών ή μηνυμάτων για άλλους σε ιστολόγια (blogs) ή άλλες ιστοσελίδες.
• Χρήση του ονόματος ξένου χρήστη με σκοπό τη διάδοση φημών και ψεμάτων για κάποιον τρίτο (κλοπή ταυτότητας).
• Νεκρές κλήσεις.
• Προσβλητικά προφορικά μηνύματα. Μερικές φορές προσβλητικά γραπτά μηνύματα προς κινητά τηλέφωνα στέλνονται μέσω ιστοσελίδων χρησιμοποιώντας ονόματα και τηλέφωνα ανθρώπων που δεν έχουν καμία σχέση με το μήνυμα αυτό, αλλά καταλήγουν να κατηγορούνται ότι το έστειλαν οι ίδιοι.
• Η δημιουργία ιστοσελίδων που στοχοποιούν συγκεκριμένα άτομα καλώντας άλλους να δημοσιεύσουν μηνύματα μίσους.
Τι θα πρέπει να κάνω εάν παρενοχλούν το παιδί μου;
Εάν συμβεί παρενόχληση, μπορείτε να αποκλείσετε το πρόσωπο που στέλνει τα μηνύματα με τις επιλογές αποκλεισμού που διαθέτουν πολλά προγράμματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και άμεσων μηνυμάτων. Αποθηκεύστε τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που περιέχουν παρενοχλήσεις και προωθήστε τα στον παροχέα υπηρεσιών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Οι περισσότεροι παροχείς διαθέτουν κατάλληλες πολιτικές χρήσης που απαγορεύουν την παρενόχληση. Τα παιδιά παρενοχλούνται, επίσης, όταν παίζουν διαδικτυακά παιχνίδια. Εάν η παρενόχληση οφείλεται σε σχόλια που εμφανίζονται σε κάποια διαδικτυακή τοποθεσία, επικοινωνήστε με τον παροχέα υπηρεσιών Διαδικτύου (ISP) και ζητήστε βοήθεια για να εντοπίσετε τον ISP που φιλοξενεί τη διαδικτυακή τοποθεσία. Μπορείτε, στη συνέχεια, να επικοινωνήσετε με τον παροχέα και να τον ενημερώσετε για τα σχόλια. Θα πρέπει, επίσης, να ειδοποιήσετε την αστυνομία. Η παρενόχληση είναι έγκλημα, τόσο στον πραγματικό κόσμο όσο και στον κόσμο του Διαδικτύου. Είναι παράνομο να επικοινωνείτε επανειλημμένα με κάποιον, εάν η επικοινωνία αυτή του προκαλεί φόβο για την ασφάλειά του ή για την ασφάλεια άλλων.

Virus alert
Τι είναι ένας Δούρειος Ιππος (Trojan horse);
Είναι πρόγραμμα που ενώ φαίνεται πως δουλεύει σωστά και με νόμιμο τρόπο, στην πραγματικότητα μπορεί να προκαλέσει αρκετές βλάβες. Ονομάζεται έτσι γιατί (όπως και ο Δούρειος Ιππος της Τροίας) μπορεί να μπει στον υπολογιστή σας μέσω διαδικασιών που θεωρούνται ακίνδυνες, όπως για παράδειγμα μέσω ενός παιχνιδιού ή ενός προγράμματος (συνήθως πειρατικού) που κατεβάσατε ή μέσω ενός προγράμματος ανίχνευσης ιών και έτσι να σας ξεγελάσει κρύβοντας την παρασκηνιακή του δραστηριότητα. Γενικά οι δούρειοι ίπποι δεν μπορούν να πολλαπλασιαστούν όπως οι ιοί. Ενας δούρειος ίππος μπορεί να δράσει και ως κατάσκοπος, δηλαδή να ξεκινήσει να καταγράφει οτιδήποτε πληκτρολογείτε στο πληκτρολόγιό σας. Ετσι θα συλλέξει πληροφορίες κωδικών πρόσβασης, λογαριασμών, πιθανών τραπεζικών συναλλαγών και άλλα προσωπικά σας δεδομένα.
 

Τι είναι ένας Ιός (Virus);
Πρόκειται για πρόγραμμα το οποίο είναι έτσι σχεδιασμένο ώστε να «εισβάλλει» στον υπολογιστή σας και να δημιουργεί ανεπιθύμητες παρενέργειες, όπως αδυναμία έναρξης του υπολογιστή σας, μη σωστή λειτουργία των εφαρμογών που χρησιμοποιείτε ή ξαφνική εμφάνιση διάφορων χαρακτήρων και αριθμών στην οθόνη σας. Ενα ιός μπορεί όμως να προκαλέσει και σοβαρές ή ανεπανόρθωτες βλάβες (όπως την καταστροφή των αρχείων σας στον σκληρό δίσκο).
 

Τι είναι Μalware;
Είναι βλαβερό λογισμικό που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τους ιούς (viruses), τα σκουλήκια (worms) και τους δούρειους ίππους (trojan horses).
Τι είναι ένα Σκουλήκι (Worm);
Είναι ένας ιός που αναπαράγεται δημιουργώντας αντίγραφα του εαυτού του διαμέσου των δικτύων ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ενα σκουλήκι μπορεί να βλάψει ένα δίκτυο και μπορεί να μειώσει κατά πολύ την ταχύτητα της σύνδεσής σας στο Διαδίκτυο καταναλώνοντας όλους τους πόρους του υπολογιστή και να οδηγήσει ακόμη και σε κλείσιμο του υπολογιστή.
 

Τι είναι Spyware;
Είναι ένα πρόγραμμα που μπορεί να προσκολληθεί κρυφά σε αρχεία και πειρατικά προγράμματα που κατεβάζετε από το Διαδίκτυο. Μόλις κατέβει, αυτοεγκαθίσταται στον υπολογιστή σας και ξεκινά την παρακολούθηση της διαδικτυακής σας δραστηριότητας. Οι πληροφορίες που καταγράφει αποστέλλονται τότε σε τρίτους, που τις περισσότερες φορές είναι εταιρείες που ενδιαφέρονται να δημιουργήσουν το δικό σας προφίλ και να ξεκινήσουν να σας στέλνουν διαφημιστικό ή άλλο υλικό ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας.
 

Τι είναι ο dialer;
O dialer είναι ένα πρόγραμμα το οποίο χωρίς να το γνωρίζετε σταματά τη σύνδεση στο Διαδίκτυο μέσω του παρόχου σας και εκτρέπει τη σύνδεση σε μια διεθνή γραμμή, κάτι που τις περισσότερες φορές έχει ως αποτέλεσμα υπέρογκους λογαριασμούς τηλεφώνου. Αυτό συμβαίνει συνήθως όταν ο χρήστης επισκεφθεί μια ιστοσελίδα με ύποπτο ή πορνογραφικό περιεχόμενο ή αναξιόπιστες ιστοσελίδες. Ενας dialer μπορεί επίσης να εισέλθει στον υπολογιστή σας μέσω spam. Για να μην πέσετε θύμα των dialers, αν χρησιμοποιείτε modem για τη σύνδεσή σας, επικοινωνήστε με τον τηλεπικοινωνιακό πάροχό σας και ζητήστε φραγή διεθνών κλήσεων. Ο πάροχός σας θα σας δώσει έναν κωδικό, τον οποίο θα πρέπει να καλείτε πριν από κάθε άλλον διεθνή κωδικό. Με αυτόν τον τρόπο, ο dialer δεν θα μπορεί να εκτρέψει τη σύνδεσή σας στο εξωτερικό, καθώς το τηλέφωνό σας θα φράζει την εξερχόμενη κλήση.
 

Τι είναι οι Hackers;
Hackers είναι τα άτομα που χωρίς εξουσιοδότηση αποκτούν παράνομη πρόσβαση σε κάποιο σύστημα υπολογιστών και στα δεδομένα του, χωρίς ωστόσο να έχουν πρόθεση να προκαλέσουν ζημιά.
 

Τι είναι οι Crackers;
Cracker ονομάζεται ένα άτομο που χωρίς εξουσιοδότηση, αποκτά παράνομη πρόσβαση σε ένα σύστημα υπολογιστών και στα δεδομένα του, με σκοπό την πρόκληση οικονομικής ή άλλου είδους ζημιάς και την κλοπή πληροφοριών. Οι crackers συνήθως βάζουν ιούς και άλλου είδους προγράμματα που περιέχουν ειδικό κώδικα στα συστήματα-στόχους, με σκοπό να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά. Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτοί οι κώδικες είναι:
• Ενας δούρειος ίππος, κρυμμένος σε άλλα προγράμματα που φαινομενικά δεν είναι βλαβερά.
• Ενα σκουλήκι, το οποίο δεν είναι κρυμμένο σε άλλα αρχεία, αλλά αποστέλλεται εκμεταλλευόμενο τα κενά στην ασφάλεια των δικτύων που έχουν εντοπίσει οι crackers.
• Μια λογική βόμβα, που υποδηλώνει ανενεργό κώδικα τοποθετημένο μέσα σε ένα πρόγραμμα λογισμικού και ο οποίος ενεργοποιείται σε συγκεκριμένη ημερομηνία ή συμβάν.
Πώς μπορώ να αποτρέψω την είσοδο επιβλαβούς λογισμικού στον υπολογιστή μου;
Είναι σημαντικό να μην ανοίγετε τα e-mails που λαμβάνετε από άγνωστο αποστολέα. Πολλά από αυτά έχουν τίτλους που προσελκύουν την προσοχή, όπως «Κερδίσατε στην κλήρωση!» ή «Χρόνια Πολλά, σου έχω ένα δώρο» κ.ο.κ. Μην ανοίγετε ποτέ τα συνημμένα σε τέτοιου είδους e-mails αρχεία, γιατί είναι εξαιρετικά πιθανόν, κάποιο από αυτά να εγκαταστήσει ιό ή σκουλήκι στον υπολογιστή σας. Εγκαταστήστε λογισμικό antivirus στον υπολογιστή σας. Αυτό θα σας προστατεύσει από ιούς, βλαβερό λογισμικό και άλλου είδους απειλές. Μπορείτε ακόμη να εγκαταστήσετε ένα firewall (τείχος προστασίας), το οποίο θα ελέγχει όλα τα αρχεία που μπαίνουν ή βγαίνουν από τον υπολογιστή σας. Προσπαθήστε να αποφύγετε ύποπτες ιστοσελίδες και αν μπείτε σε κάποια από αυτές κατά λάθος και σας φαίνεται περίεργη, φύγετε αμέσως. Αν εμφανιστούν παράθυρα που σας ζητούν να συμφωνήσετε σε οτιδήποτε, κλείστε τα αμέσως και μην πατάτε κουμπιά που βρίσκονται μέσα σε αυτά.
 

Τι είναι το λογισμικό antivirus;
Πρόκειται για λογισμικό που χρησιμοποιείται για την προστασία του υπολογιστή από τους ιούς, αλλά και από άλλο βλαβερό υλικό. Τα προγράμματα αυτά εγκαθίστανται στον υπολογιστή σας και ελέγχουν όλα τα αρχεία που βρίσκονται σε αυτόν αλλά και τα συνημμένα σε e-mail αρχεία. Αν εντοπιστούν ιοί, το πρόγραμμα σας ενημερώνει αμέσως και, στις περισσότερες περιπτώσεις, απομονώνει ή επιδιορθώνει τα αρχεία που έχουν προσβληθεί από τον ιό. Ενα πρόγραμμα antivirus πρέπει να ενημερώνεται συνεχώς και μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για φιλτράρισμα ιστοσελίδων.
 

Τι είναι ένα firewall (τείχος προστασίας);
Πρόκειται για μια συσκευή ή ένα λογισμικό που αναλαμβάνει να αποτρέψει ή να σταματήσει μη εξουσιοδοτημένα άτομα να αποκτήσουν πρόσβαση στον υπολογιστή σας. Το «τείχος προστασίας» firewall ελέγχει όλα τα αρχεία που μπαίνουν ή βγαίνουν από τον υπολογιστή σας. Αν υπάρχει κάποιο ύποπτο αρχείο θα το αναλάβει και ο υπολογιστής σας θα είναι ασφαλής.
 

Τι πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά μου σχετικά με τους ιούς υπολογιστών;
Πολλές από τις ενέργειες των παιδιών, όταν είναι συνδεδεμένα στο Διαδίκτυο, εκθέτουν τους υπολογιστές σε ιούς. Τα συνημμένα αρχεία των μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι ο κοινότερος τρόπος διάδοσης των ιών, αλλά οι ιοί μπορεί να μεταφορτωθούν μεσω προγραμμάτων κοινής χρήσης αρχείων και άμεσων μηνυμάτων. Φροντίστε τα παιδιά σας να κατανοήσουν τους κανόνες:
• Ποτέ μην ανοίγεις ένα αρχείο συνημμένο σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που δεν έχεις ζητήσει.
• Ρύθμισε το πρόγραμμα άμεσων μηνυμάτων ώστε να μη λαμβάνεις αρχεία από άλλους χρήστες.
• Οταν χρησιμοποιείς προγράμματα κοινής χρήσης αρχείων, ποτέ μη μεταφορτώνεις αρχεία με την κατάληξη «.exe.»
• Ρώτησε κάποιον από τους γονείς προτού μεταφορτώσεις κάποιο πρόγραμμα από το Διαδίκτυο.
Μπορείτε να προστατέψετε τον υπολογιστή σας, εάν πάντα χρησιμοποιείτε ενημερωμένο λογισμικό τείχους προστασίας (firewall) και λογισμικό προστασίας από τους ιούς (antivirus) και εκτελείτε τακτικά αναζήτηση στον υπολογιστή σας για λογισμικό υποκλοπής ή άλλο ανεπιθύμητο λογισμικό και το διαγράφετε αμέσως.
Επιπλέον, εργαλεία όπως για παράδειγμα ο Windows Defender, επιτρέπουν μια ασφαλέστερη εμπειρία χρήστη, αφού σαρώνουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα τον σκληρό δίσκο του υπολογιστή σας και απομακρύνουν τυχόν κακόβουλο ή ανεπιθύμητο λογισμικό. Η εγκατάσταση, η συντήρηση και η αναβάθμιση του Windows Defender είναι απλή και δωρεάν, ενώ η αυτόματη και άμεση ενημέρωση του χρήστη καθώς και η διακοπή ενεργών εφαρμογών σε περίπτωση εύρεσης κακόβουλου λογισμικού, παρέχει αυξημένη ασφάλεια και σιγουριά. Για να ενεργοποιήσετε τον Windows Defender και να έχετε τη δυνατότητα να σαρώνετε τακτικά και αυτόματα τον υπολογιστή σας για τον εντοπισμό κακόβουλου λογισμικού, επιλέξτε «Επιλογές» από το μενού «Εργαλεία» και στη συνέχεια «Αυτόματη Σάρωση».
Πώς μπορώ να εμποδίσω την εμφάνιση αναδυόμενων μηνυμάτων / παραθύρων στον υπολογιστή μου;
Ο ευκολότερος τρόπος αποτροπής των αναδυόμενων μηνυμάτων / παραθύρων είναι η χρήση λογισμικού που εμποδίζει αυτά τα μηνύματα. Εάν διαθέτετε την έκδοση του Internet Explorer 6 ή μεταγενέστερη, διαθέτετε ήδη τη δυνατότητα αποκλεισμού των αναδυόμενων μηνυμάτων / παραθύρων. Κάντε κλικ στο μενού Tools (Εργαλεία), επιλέξτε Pop-up Blocker και μετά κάντε κλικ για να εμφανιστεί το παράθυρο με επιλογές αποκλεισμού αναδυόμενων παραθύρων. Ο χρήστης μπορεί να επιλέξει το επίπεδο ασφάλειας και τις συγκεκριμένες διευθύνσεις που επιθυμεί να αποκλείσει.
 

Τι είναι Spam;
Τα Spam e-mail είναι ανεπιθύμητη αλληλογραφία που διανέμεται σε τεράστιο αριθμό παραληπτών. Συνήθη παραδείγματα είναι τα spam με περιεχόμενο που σχετίζεται με την πορνογραφία, φαρμακευτικά προϊόντα ή αμφίβολης αξιοπιστίας οικονομικές συναλλαγές. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα Spam αποστέλλονται με σκοπό την εξαπάτηση των παραληπτών.
Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις όπου αξιόπιστες εταιρείες ή απλοί χρήστες στέλνουν μαζικά e-mails.
 

Τι μπορώ να κάνω για να αντιμετωπίσω το Spam;
Το καλύτερο εργαλείο για την αντιμετώπιση του spam είναι τα «φίλτρα spam». Μπορείτε να τα ενεργοποιήσετε στο πρόγραμμα για e-mail που χρησιμοποιείτε και συνήθως ο πάροχος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σας προσφέρει επιλογές κατά του spam. Επικοινωνήστε με τον πάροχό σας για περισσότερες πληροφορίες.
Να είστε προσεκτικοί: Τα φίλτρα spam δεν είναι πάντα απολύτως ακριβή. Μπορεί να χαρακτηρίσουν spam ακόμα και e-mails που είναι κάθε άλλο παρά ανεπιθύμητα. Μπορεί από την άλλη να μην αναγνωρίσουν ως spam μερικά ύποπτα μηνύματα. Τα μέτρα προστασίας από το spam είναι πολύ σημαντικά. Δείτε και στο «Πώς μπορώ να αποτρέψω το Spam;». Πάντως, δυστυχώς, δεν υπάρχει ολοκληρωμένος τρόπος αντιμετώπισης του φαινομένου.
 

Πώς μπορώ να αποτρέψω το Spam;
Γενικά να είστε πολύ προσεκτικοί όταν δημοσιεύετε την ηλεκτρονική σας διεύθυνση. Χρησιμοποιήστε δύο e-mails. Το ένα θα πρέπει να το χρησιμοποιείτε αποκλειστικά για την επικοινωνία με τους φίλους σας, συναδέλφους κ.λπ. Η άλλη διεύθυνση θα χρησιμοποιείται για τα δημόσια forum, τα βιβλία επισκεπτών, τις εγγραφές σε υπηρεσίες κ.λπ. Αν λάβετε πάρα πολλά μηνύματα spam στη δευτερεύουσα διεύθυνσή σας, μπορείτε απλώς να τη διαγράψετε και να δημιουργήσετε μια νέα. Για τον σκοπό αυτό μπορείτε να χρησιμοποιήσετε δωρεάν υπηρεσίες μηνυμάτων, όπως το Hotmail. Ποτέ μην απαντάτε σε spam (π.χ. για να διαμαρτυρηθείτε) γιατί αυτό επιβεβαιώνει ότι η διεύθυνσή σας είναι ενεργή. Μπορείτε επίσης να «καλύψετε» τη διεύθυνσή σας στις ιστοσελίδες ώστε να μην τις εντοπίζουν τα προγράμματα αναζήτησης e-mail που χρησιμοποιούν οι αποστολείς spam. Μπορείτε δηλαδή να κάνετε χρήση γραφικών αντί για απλό κείμενο ή να γράψετε για παράδειγμα john dot public at xy dot com αντί για john.public@xy.com. Να είστε επίσης προσεκτικοί με το πώς χρησιμοποιείτε τον αριθμό του κινητού σας τηλεφώνου. Δεν υπάρχει μόνο e-mail spam αλλά και sms spam. Οταν λαμβάνετε ένα e-mail από άγνωστο παραλήπτη ή από γνωστό σας που απλώς το έχει προωθήσει, και το οποίο αναφέρεται σε εύκολους τρόπους πλουτισμού, δωρεάν προϊόντα και άλλα υπερβολικά γεγονότα, συνήθως πρόκειται για spam. Προτού προωθήσετε περαιτέρω αυτά τα μηνύματα, ελέγξτε την πηγή τους και αναρωτηθείτε για την αξιοπιστία τους. Δύο sites που προσφέρουν πολλές πληροφορίες για τα πιο διαδεδομένα e-mail-απάτες είναι το http://hoaxbusters.org και το http://www.snopes.com.
Μπορώ να επιτρέψω στα παιδιά μου να έχουν τους δικούς τους λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου;
Τα νεαρά παιδιά θα πρέπει να χρησιμοποιούν την οικογενειακή διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αντί να έχουν δικό τους λογαριασμό. Καθώς μεγαλώνουν και ζητούν περισσότερη ανεξαρτησία, μπορείτε να τους δώσετε τη δική τους διεύθυνση. Η αλληλογραφία μπορεί ακόμη να βρίσκεται στα εισερχόμενα του οικογενειακού λογαριασμού, ώστε να μπορείτε να ρωτήσετε για τυχόν ύποπτα μηνύματα που μπορεί να λάβει το παιδί σας. Ρωτήστε τον παροχέα υπηρεσιών Διαδικτύου (ISP) για τις επιλογές που προσφέρει σχετικά με οικιακούς λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και χρησιμοποιήστε φίλτρα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για να αποτρέψετε τη λήψη ανεπιθύμητης αλληλογραφίας, μηνύματα που δεν έχετε ζητήσει και πλαστά μηνύματα που σκοπό έχουν την κλοπή των προσωπικών σας δεδομένων.

Φίλτρα προστασίας
Τα φίλτρα μπορούν να εγκατασταθούν στον υπολογιστή του χρήστη, σε έναν κεντρικό υπολογιστή που ανήκει σε κάποιον φορέα (π.χ. proxy server σε ένα σχολείο) ή τους υπολογιστές ενός παροχέα υπηρεσιών Διαδικτύου και μπορούν να προειδοποιήσουν για προβληματικές ιστοσελίδες, να καταγράψουν λεπτομερώς τις κινήσεις ενός χρήστη, να μπλοκάρουν ύποπτους ιστοχώρους ακόμα και να κλείσουν τελείως τον υπολογιστή.

Ποιος είναι ο βασικός στόχος ενός φίλτρου;
Η παροχή ενός αξιόπιστου φράγματος που αποτρέπει την πρόσβαση σε μη αποδεκτό περιεχόμενο που θεωρείται επικίνδυνο ή μπορεί να προκαλέσει ηθικές βλάβες στην ανάπτυξη των παιδιών. Ταυτόχρονα, το κατάλληλο για παιδιά περιεχόμενο δεν θα πρέπει να μπλοκάρεται. Σε ό,τι αφορά τον γονικό έλεγχο, τα φίλτρα ασχολούνται και με τα δεδομένα που εξέρχονται από τον υπολογιστή για την αποφυγή δημοσίευσης προσωπικών στοιχείων όπως ονόματα, διευθύνσεις σπιτιού ή σχολείου, στοιχεία πιστωτικών καρτών κ.λπ. Υπάρχουν λογισμικά προγράμματα που διατίθενται δωρεάν στο Διαδίκτυο. Οι πιο πρόσφατες εκδόσεις λειτουργικών συστημάτων, όπως τα Windows Vista, ενσωματώνουν τέτοιες λειτουργίες.
Το φιλτράρισμα του περιεχομένου αρκεί;
Τα εργαλεία φιλτραρίσματος είναι χρήσιμα στα νεαρά παιδιά, για να συμπληρώνουν -όχι να αντικαθιστούν- τη γονική επίβλεψη. Τα φίλτρα και τα προγράμματα αποκλεισμού, ωστόσο, δεν είναι απαραβίαστα. Μπορεί, ακόμη, να αποκλείσουν χρήσιμο περιεχόμενο, το οποίο ενδεχομένως να χρειάζονται τα παιδιά σας για τις σχολικές τους εργασίες. Τα φίλτρα είναι χρήσιμα όσο τα παιδιά είναι μικρά. Καθώς μεγαλώνουν, θα πρέπει να αναπτύξουν ασφαλή και υπεύθυνη συμπεριφορά στο Διαδίκτυο.

Τι είδους φίλτρα διατίθενται;
Περιφραγμένες τοποθεσίες: Οι λεγόμενες «περιφραγμένες τοποθεσίες» (walled gardens) ή «λευκές λίστες» (white lists) είναι λίστες από ιστοσελίδες που είναι κατάλληλες για ανηλίκους και επιτρέπουν στον χρήστη να έχει πρόσβαση αποκλειστικά σε αυτές.
Λίστες «Οχι»: Συντάσσεται μία λίστα «Οχι» από ιστοσελίδες που πρέπει να αποφευχθούν (π.χ. με προσβλητικό, βίαιο ή ρατσιστικό περιεχόμενο) και αν το παιδί σας προσπαθήσει να μπει σε κάποια από αυτές, τότε μπλοκάρεται η πρόσβασή του/της. Ορισμένα προγράμματα λειτουργούν και με λίστες απαγορευμένων λέξεων. Μόλις βρεθεί κάποια από αυτές τις λέξεις σε κάποια ηλεκτρονική διεύθυνση ή στην ίδια την ιστοσελίδα, τότε μπλοκάρεται η πρόσβαση. Το πρόβλημα με αυτές τις λίστες τύπου «Οχι» είναι ότι πρέπει να αναβαθμίζονται συνέχεια.
Μπλοκάρισμα ιστοσελίδων με απαγορευμένες λέξεις: Τα πιο απλά φίλτρα της αγοράς μπλοκάρουν περιεχόμενο χρησιμοποιώντας λίστα με απαγορευμένες λέξεις. Αυτές οι λέξεις-κλειδιά μπορούν να ανανεώνονται εύκολα και γρήγορα.
Φιλτράρισμα βάσει αυτόματης ταξινόμησης του περιεχομένου: Τα συστήματα αυτόματης ταξινόμησης αξιολογούν ολόκληρο το κείμενο που υπάρχει σε μια ιστοσελίδα. Χρησιμοποιούν για αυτό γνωστές στατιστικές μεθόδους, όπως αυτές που εφαρμόζουν τα φίλτρα ανεπιθύμητης αλληλογραφίας.
Αυτοαξιολόγηση ιστοσελίδων: Οι πάροχοι της διαδικτυακής πληροφορίας τοποθετούν εθελοντικά στον αντίστοιχο ιστοχώρο μια ετικέτα η οποία δείχνει αν και σε ποιο βαθμό η ιστοσελίδα αυτή περιέχει συγκεκριμένο υλικό (π.χ. βία, γυμνό, τυχερά παιχνίδια, περιεχόμενο για ενηλίκους, κ.λπ.). Οι ετικέτες και οι κατηγορίες έχουν δημιουργηθεί από την Ενωση Αξιολόγησης Περιεχομένου του Διαδικτύου ICRA. Το φίλτρο διαβάζει αυτές τις ετικέτες και αποφασίζει αν θα επιτρέψει την πρόσβαση, σύμφωνα με αυτά που οι γονείς επέλεξαν να επιτρέψουν στα παιδιά τους να δουν. Το πρόβλημα με αυτό το σύστημα είναι ότι εξαρτάται από το αν οι ιδιοκτήτες των ιστοσελίδων θα αξιολογήσουν εθελοντικά τις ιστοσελίδες τους και μέχρι στιγμής δεν είναι πολλοί αυτοί που το κάνουν.
Συνδυασμός μεθόδων φιλτραρίσματος: Οι βασικές προσεγγίσεις στο φιλτράρισμα συνδυάζονται σήμερα με πολλούς τρόπους με σκοπό να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα, αλλά και για να διαφοροποιείται η προσβασιμότητα ανάλογα με την ηλικία.
Τι πρέπει να προσέξω στην πολιτική απορρήτου μιας διαδικτυακής νομοθεσίας;
Η πολιτική απορρήτου περιγράφει τον τρόπο που η τοποθεσία χρησιμοποιεί, κοινοποιεί και αποθηκεύει τα προσωπικά δεδομένα που συλλέγει. Οι γονείς θα πρέπει οπωσδήποτε να διαβάσουν την πολιτική απορρήτου μιας διαδικτυακής τοποθεσίας και να δείξουν στα παιδιά τους τι να αναζητούν προτού δώσουν προσωπικά δεδομένα. Ορισμένες φορές οι πολιτικές αυτές είναι μακροσκελείς, περίπλοκες και ασαφείς. Αν μια διαδικτυακή τοποθεσία δεν διαθέτει πολιτική ή δήλωση απορρήτου, τότε πρέπει με προσοχή να αγοράζετε ή να δίνετε προσωπικά δεδομένα σε αυτή την τοποθεσία. Οταν διαβάζετε μια πολιτική απορρήτου, θα πρέπει να γνωρίζετε:
• Τι πληροφορίες συλλέγει και καταγράφει η τοποθεσία.
• Με ποιον τρόπο χρησιμοποιεί η τοποθεσία τις πληροφορίες που συλλέγει (ειδικά εάν πωληθεί σε τρίτους).
• Εάν έχετε τη δυνατότητα να αλλάξετε ή να διαγράψετε δεδομένα που συλλέχθηκαν από το παιδί σας.
• Τι μέτρα έχουν ληφθεί ώστε να προστατεύεται το παιδί σας σε δωμάτια συνομιλίας, ομάδες μηνυμάτων και δραστηριότητες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της τοποθεσίας.
• Εάν η τοποθεσία προσπαθεί να εξασφαλίσει επαληθεύσιμη γονική συναίνεση, προτού πάρει προσωπικά δεδομένα από το παιδί.
Ανησυχώ για τη χρήση του Διαδικτύου από το παιδί μου. Μπορώ να ελέγξω τις διαδικτυακές τοποθεσίες που επισκέπτεται;
Ναι, υπάρχουν τρόποι για να ελέγξετε τι έχει επισκεφθεί, αλλά έχετε υπόψη ότι τα παιδιά που γνωρίζουν καλά τους υπολογιστές γνωρίζουν και τον τρόπο να καλύπτουν τα ίχνη τους στο Διαδίκτυο. Είναι αποτελεσματικότερο να θεσπίζετε σαφείς κανόνες σχετικά με τη χρήση του Διαδικτύου και να επικοινωνείτε ανοικτά με τα παιδιά σας. Οταν κάνετε περιήγηση στο Διαδίκτυο, το πρόγραμμα πλοήγησης του Ιστού (όπως ο Microsoft Internet Explorer) συλλέγει πληροφορίες σχετικά με τις τοποθεσίες που επισκέπτεστε και τις αποθηκεύει στον υπολογιστή. Τα προγράμματα πλοήγησης τηρούν, συνήθως, ένα ιστορικό των τελευταίων δικτυακών τοποθεσιών (ιστοσελίδων) που επισκεφθήκατε. Για να ελέγξετε τις ιστοσελίδες που επισκέπτονται τα παιδιά σας, χρησιμοποιείτε το κουμπί Ιστορικού (History Button) που διαθέτουν οι περισσότερες εκδόσεις του Internet Explorer στην επάνω γραμμή εργαλείων (tool-bar). Εάν δεν βλέπετε το κουμπί, απλώς πατήστε τα πλήκτρα Ctrl+H (Ctrl control και Η ταυτόχρονα) και θα εμφανιστεί ο κατάλογος του ιστορικού. Κάντε διπλό κλικ σε οποιοδήποτε στοιχείο του καταλόγου ιστορικού και θα προβληθεί η διαδικτυακή τοποθεσία. Τα προγράμματα πλοήγησης δημιουργούν επίσης προσωρινά αντίγραφα των ιστοσελίδων, γνωστά ως αρχεία προσωρινής αποθήκευσης και τα αποθηκεύουν στον υπολογιστή σας.
Για να προβάλετε τα προσωρινά αρχεία του Internet Explorer:
1. Στον Internet Explorer, κάντε κλικ στο μενού Tools (Εργαλεία) και επιλέξτε Internet Options (Επιλογές Internet).
2. Στην καρτέλα General (Γενικά), στην περιοχή Temporary Internet Files (Προσωρινά Αρχεία Internet), κάντε κλικ στο κουμπί Settings (Ρυθμίσεις).
3. Στην περιοχή Temporary Internet files folder (Φάκελος προσωρινών αρχείων Internet), κάντε κλικ στο κουμπί View Files (Προβολή αρχείων).
Θα πρέπει να δείτε έναν κατάλογο με τις ιστοσελίδες που εσείς ή το παιδί σας επισκέφθηκε πρόσφατα, καθώς επίσης και εικόνες που είδατε ή αρχεία cookies που αποθηκεύτηκαν στον υπολογιστή σας. Υπάρχουν, επίσης, πολλά είδη προγραμμάτων λογισμικού που σας επιτρέπουν να παρακολουθήσετε τις διάφορες δραστηριότητες στο Διαδίκτυο. Π.χ. το MSN Premium παρέχει μια συλλογή λειτουργιών γονικού ελέγχου, οι οποίες σας επιτρέπουν να φιλτράρετε το περιεχόμενο του Διαδικτύου και σας στέλνει μια εβδομαδιαία αναφορά με λεπτομέρειες για τις τοποθεσίες που επισκέφθηκαν τα παιδιά σας στο Διαδίκτυο, τους ανθρώπους με τους οποίους συνομίλησαν και πολλά άλλα. Μπορείτε, επίσης, να συμβουλευθείτε ένα καλό κατάστημα υπολογιστών για τα προϊόντα που συνιστούν.
Στα Windows Vista αυτό γίνεται πολύ πιο εύκολα χρησιμοποιώντας τον Γονικό Ελεγχο που περιλαμβάνεται σε όλες τις εκδόσεις. Το εργαλείο αυτό σας δίνει τη δυνατότητα να έχετε μια πλήρη αναφορά του τρόπου χρήσης του υπολογιστή από το παιδί σας. Η αναφορά αυτή περιλαμβάνει όλες τις ιστοσελίδες που ανοίχτηκαν, τα αρχεία που κατεβάστηκαν, τις εφαρμογές που χρησιμοποιήθηκαν, τα παιχνίδια που ανοίχτηκαν, τα e-mails, και τα instant messages που ανταλλάχθηκαν. Με αυτόν τον τρόπο μπορείτε να είστε σίγουροι ότι το παιδί σας είναι ασφαλές στο Διαδίκτυο.

Κακόβουλοι χρήστες
Η ανωνυμία του Διαδικτύου ευνοεί τη γρήγορη ανάπτυξη πίστης και οικειότητας. Οι διαφθορείς εκμεταλλεύονται αυτή την ανωνυμία για να δημιουργήσουν διαδικτυακές σχέσεις με τα άπειρα, νεαρά άτομα. Εάν γνωρίζετε τους κινδύνους που αφορούν τη διαδικτυακή επικοινωνία και εάν παρακολουθείτε τη χρήση του Διαδικτύου από τα παιδιά σας, μπορείτε να τα προστατέψετε.

Πώς δρουν οι κακόβουλοι χρήστες;
Αγνωστοι με κακές προθέσεις έρχονται σε επαφή με τα παιδιά μέσω συζητήσεων σε δωμάτια συνομιλίας, μέσω άμεσων μηνυμάτων, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή ομάδων συζήτησης. Πολλοί έφηβοι χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά φόρουμ υποστήριξης από συνομήλικους για να αντιμετωπίσουν προβλήματα. Κακόβουλοι χρήστες συχνά επισκέπτονται αυτές τις διαδικτυακές περιοχές, προς αναζήτηση ευάλωτων θυμάτων.

Εκεί, προσπαθούν να παρασύρουν σταδιακά το θύμα τους μέσω της προσοχής, της στοργής, της ευγένειας, ακόμη και μέσω δώρων και συχνά επενδύουν σημαντικό χρόνο, χρήμα και ενέργεια σε αυτή την προσπάθεια. Γνωρίζουν τη μουσική και τα χόμπι που ενδεχομένως ενδιαφέρουν τα παιδιά. Ακούν και δείχνουν να κατανοούν τα προβλήματά τους. Για να κάμψουν τις αναστολές των νεαρών ατόμων, σταδιακά εισάγουν σεξουαλικό περιεχόμενο στις συζητήσεις τους ή προβάλλουν σεξουαλικά ακατάλληλο υλικό.
Ορισμένοι δρουν ταχύτερα από άλλους και αρχίζουν αμέσως σεξουαλικά ακατάλληλες συζητήσεις. Αυτή η πιο άμεση προσέγγιση μπορεί να περιλαμβάνει και παρενόχληση ή ο άγνωστος ενδεχομένως να παρακολουθεί τις κινήσεις του θύματος στο Διαδίκτυο. Τα άτομα αυτά εκτιμούν, επίσης, κατά πόσο θα μπορέσουν να συναντηθούν πρόσωπο με πρόσωπο με τα παιδιά που γνωρίζουν στο Διαδίκτυο.

Ποια νεαρά άτομα κινδυνεύουν;
Οι νεαροί έφηβοι είναι η πλέον εκτεθειμένη ομάδα και κινδυνεύουν ιδιαίτερα να πέσουν θύματα κακόβουλων χρηστών. Οι νεαροί έφηβοι συνήθως εξερευνούν τη σεξουαλικότητά τους, απομακρύνονται από τον γονικό έλεγχο και αναζητούν νέες σχέσεις, εκτός της οικογένειας. Με πρόσχημα την ανωνυμία, συνήθως είναι τολμηρότεροι στο Διαδίκτυο, ακόμη κι αν δεν καταλαβαίνουν απόλυτα τις πιθανές συνέπειες. Τα νεαρά άτομα που είναι πιο ευάλωτα είναι συνήθως:
• Νέα στον χώρο του Διαδικτύου και άπειρα στους τρόπους επικοινωνίας.
• Τύποι που δοκιμάζουν νέες εμπειρίες στη ζωή.
• Ατομα που αναζητούν προσοχή και στοργή.
• «Επαναστάτες».
• Απομονωμένα ή μοναχικά άτομα.
• Ατομα με αυξημένο το αίσθημα της περιέργειας.
• Συγχυσμένα σε σχέση με τη σεξουαλική τους ταυτότητα.
• Ατομα που παρασύρονται εύκολα από ενήλικες.
Σε ποια ηλικία μπορούν τα παιδιά μου να χρησιμοποιήσουν υπηρεσίες άμεσων μηνυμάτων, όπως το πρόγραμμα Windows Live Μessenger;
Τα παιδιά ηλικίας κάτω των 13 ετών θα πρέπει να παίρνουν την άδεια των γονέων τους για να χρησιμοποιήσουν το Windows Live Messenger, καθώς χρειάζεται και λογαριασμός Hotmail ώστε να εγγραφούν στην υπηρεσία άμεσων μηνυμάτων, γνωστή και ως Instant Messenger (ΙΜ). Οταν τα παιδιά αρχίζουν να χρησιμοποιούν το Windows Live Messenger, θα πρέπει να τα βοηθήσετε με οδηγίες για την ασφάλεια και την προστασία του απορρήτου και να ενθαρρύνετε την υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας.
Εδώ υπάρχουν μερικοί κανόνες που προτείνονται για τη χρήση του Windows Live Messenger:
• Μη συμπληρώνετε προφίλ προσωπικών στοιχείων ή προφίλ μέλους (ο καθένας που χρησιμοποιεί την υπηρεσία μπορεί να δει αυτά τα προφίλ).
• Ποτέ μη μιλάτε με κάποιον στο Διαδίκτυο που διαθέτει διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή όνομα για άμεσα μηνύματα που δεν αναγνωρίζετε. Ως γονείς, θα πρέπει να ελέγχετε τακτικά τους καταλόγους επαφών των παιδιών σας, ώστε να βεβαιώνεστε ότι γνωρίζετε όλους όσοι συνομιλούν μαζί τους.
• Εξετάζετε προσεκτικά την αίτηση προσθήκης στον κατάλογο φίλων, προτού συμφωνήσετε να επιτρέψετε σε αυτό το άτομο να καταχωρηθεί στον κατάλογο φίλων της υπηρεσίας άμεσων μηνυμάτων. Εάν δεν θέλετε να προσθέσετε κάποιον, κάντε κλικ για να αποκλείσετε αυτή την επαφή από τον κατάλογο.
• Ποτέ μη χρησιμοποιήσετε την υπηρεσία άμεσων μηνυμάτων για να διαδώσετε φήμες, κουτσομπολιά ή εμπαθή μηνύματα.
Μπορώ να διαβάσω τις συνομιλίες άμεσων μηνυμάτων του παιδιού μου στο Windows Live Μessenger;
Ναι, το Windows Live Messenger είναι ρυθμισμένο να αποθηκεύει αυτόματα τις συνομιλίες άμεσων μηνυμάτων σε έναν φάκελο στον υπολογιστή σας. Η προεπιλεγμένη επιλογή γι αυτόν το φάκελο είναι συνήθως: C:\My Documents\. (Για να δείτε ακριβώς πού βρίσκεται ο φάκελος, ανοίξτε το Windows Live Messenger, κάντε κλικ στο μενού Tools (Εργαλεία), κάντε κλικ στο Options (Επιλογές) και μεταβείτε στην καρτέλα Messages (Μηνύματα). Εχετε υπόψη σας ότι τα παιδιά μπορούν εύκολα να απενεργοποιήσουν τη λειτουργία αποθήκευσης των συνομιλιών άμεσων μηνυμάτων. Στο τέλος, ένας καλός ανοικτός διάλογος με τα παιδιά σας είναι πολύ πιο εποικοδομητικός από την κρυφή παρακολούθησή τους. Οσον αφορά την τεχνολογία, πάντα θα βρίσκονται ένα βήμα μπροστά μας. Θα πρέπει να καθιερώσετε σωστούς κανόνες, να πειστείτε ότι τα παιδιά σας θα τους τηρούν και να αναθεωρείτε συνεχώς τους κανόνες, μαζί με τα παιδιά.
 

Πώς μπορούν οι γονείς να μειώσουν τον κίνδυνο;
• Μιλήστε στο παιδί σας σχετικά με τους κακόβουλους χρήστες και τους πιθανούς κινδύνους που κρύβει το Διαδίκτυο.
• Τα νεαρά παιδιά δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τα δωμάτια συνομιλίας -οι κίνδυνοι είναι εξαιρετικά μεγάλοι. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, καθοδηγήστε τα προς καλά επιβλεπόμενα δωμάτια συζητήσεων για παιδιά. Προτρέψτε ακόμη και τους έφηβους να χρησιμοποιούν επιβλεπόμενα δωμάτια συνομιλιών.
• Εάν τα παιδιά σας συμμετέχουν σε δωμάτια συνομιλιών, φροντίστε να γνωρίζετε ποια επισκέπτονται και με ποιον συζητούν. Παρακολουθήστε κι εσείς οι ίδιοι τις περιοχές αυτές για να δείτε το είδος των συζητήσεων που διεξάγονται.
• Πείτε στα παιδιά σας ποτέ να μη φεύγουν από τη δημόσια περιοχή του δωματίου συνομιλίας. Πολλά δωμάτια συνομιλίας διαθέτουν προσωπικές περιοχές όπου οι χρήστες μπορούν να έχουν συζητήσεις ένας προς έναν με άλλους χρήστες. Τα προγράμματα επίβλεψης δεν μπορούν να διαβάσουν αυτές τις συζητήσεις. Αυτές οι περιοχές αναφέρονται συνήθως και ως περιοχές «ψιθύρων».
• Εγκαταστήστε τον υπολογιστή που είναι συνδεδεμένος με το Διαδίκτυο σε έναν κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού, ποτέ στο υπνοδωμάτιο του παιδιού. Είναι πολύ δυσκολότερο για έναν άγνωστο να δημιουργήσει μια σχέση με το παιδί σας, εάν η οθόνη του υπολογιστή είναι εύκολα ορατή από άλλους. Ακόμη κι όταν ο υπολογιστής βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού σας, να κάθεστε μαζί με το παιδί σας όταν αυτό συνδέεται στο Διαδίκτυο.
• Οταν τα παιδιά σας είναι νεαρά, θα πρέπει να χρησιμοποιούν τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της οικογένειας, αντί να έχουν προσωπικό λογαριασμό. Καθώς μεγαλώνουν, μπορείτε να δημιουργήσετε μια ξεχωριστή διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αλλά φροντίστε η αλληλογραφία του παιδιού σας να παραμείνει στον δικό σας λογαριασμό.
• Πείτε στα παιδιά να μην απαντούν ποτέ σε άμεσα μηνύματα ή σε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από ξένους. Εάν τα παιδιά σας χρησιμοποιούν υπολογιστές σε χώρους εκτός της επίβλεψής σας -σε δημόσιες βιβλιοθήκες, στο σχολείο ή στα σπίτια φίλων- μάθετε ποια προστατευτικά μέτρα χρησιμοποιούνται στους υπολογιστές.
• Εάν όλες οι προφυλάξεις αποτύχουν και τα παιδιά σας συναντήσουν κάποιον άγνωστο, κακόβουλο χρήστη, μην τα κατηγορήσετε. Η ευθύνη είναι αποκλειστικά του ενήλικα. Δράστε αποφασιστικά, ώστε να σταματήσετε την περαιτέρω επαφή του παιδιού σας με αυτό το άτομο.
Πώς μπορούν τα παιδιά σας να μειώσουν τον κίνδυνο;
Υπάρχουν ορισμένες προφυλάξεις που μπορούν να πάρουν τα παιδιά σας, στις οποίες περιλαμβάνονται:
• Ποτέ να μη μεταφορτώνουν εικόνες από άγνωστη πηγή, μπορεί να είναι σεξουαλικά ακατάλληλες.
• Να χρησιμοποιούν φίλτρα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
• Να διαλέξουν ένα αναγνωριστικό όνομα που να μην αποκαλύπτει το φύλο και να μην περιέχει λέξεις με σεξουαλικά υπονοούμενα ή να αποκαλύπτει προσωπικά δεδομένα.
• Ποτέ να μη συμπληρώνουν ηλεκτρονικές φόρμες προσωπικών στοιχείων.
• Ποτέ και σε κανέναν να μην αποκαλύπτουν προσωπικά δεδομένα στο Διαδίκτυο για τους εαυτούς τους (συμπεριλαμβανομένων της ηλικίας και του φύλου) ή στοιχεία σχετικά με την οικογένεια (διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, διεύθυνση κατοικίας, αριθμό τηλεφώνου κ.λπ.).
• Να ενημερώσουν αμέσως έναν ενήλικα, εάν κάτι που συμβαίνει στο Διαδίκτυο κάνει κάποιο παιδί να νιώσει άβολα ή να φοβηθεί.
• Να διακόπτουν κάθε επικοινωνία με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, συζητήσεις με άμεσα μηνύματα ή συνομιλίες εάν κάποιος αρχίσει να κάνει ερωτήσεις ενοχλητικές, πολύ προσωπικές ή με σεξουαλικό υπονοούμενο.
• Κολλήστε τους οικογενειακούς κανόνες χρήσης του Διαδικτύου (βλέπε κεφάλαιο: Χρήση Οικογενειακών Κανόνων) κοντά στον υπολογιστή, ώστε να υπενθυμίζετε στα παιδιά να προστατεύουν το απόρρητό τους στο Διαδίκτυο.
Πώς μπορείτε να καταλάβετε εάν το παιδί σας έχει γίνει στόχος;
Πιθανόν το παιδί σας να είναι στόχος ενός κακόβουλου χρήστη εάν:
• Το παιδί σας ή ο έφηβος περνούν μεγάλο χρονικό διάστημα στο Διαδίκτυο. Τα περισσότερα παιδιά που είναι θύματα αγνώστων περνούν μεγάλο χρονικό διάστημα στο Διαδίκτυο, ιδίως σε δωμάτια συνομιλίας και ενδεχομένως να κλείνουν την πόρτα του δωματίου τους ή να κρατούν μυστική την εργασία τους στον υπολογιστή.
• Βρίσκετε πορνογραφικό υλικό στον οικογενειακό υπολογιστή. Οι κακόβουλοι χρήστες συχνά χρησιμοποιούν πορνογραφικό υλικό για να προσελκύσουν τα παιδιά. Μπορεί, για παράδειγμα, να παρέχουν στοιχεία όπως διαδικτυακές τοποθεσίες, φωτογραφίες και σεξουαλικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ως έναν τρόπο έναρξης σεξουαλικής συζήτησης με τα υποψήφια θύματα. Μπορεί να χρησιμοποιήσουν φωτογραφίες παιδικής πορνογραφίας για να πείσουν το παιδί ότι είναι φυσιολογικό για τους ενήλικες να έχουν σεξουαλικές επαφές με παιδιά. Θα πρέπει να έχετε υπόψη ότι το παιδί σας ενδέχεται να κρύβει αρχεία ή δίσκους με πορνογραφικό υλικό, ιδίως εάν άλλα μέλη της οικογένειας χρησιμοποιούν τον υπολογιστή.
• Το παιδί σας ή ο έφηβος παίρνει τηλεφωνήματα από άτομα που δεν γνωρίζετε ή καλεί (ορισμένες φορές υπεραστικά) αριθμούς που δεν αναγνωρίζετε. Αφότου ο άγνωστος έρθει σε επαφή με το παιδί σας μέσω του Διαδικτύου, ίσως να προσπαθήσει να πείσει νεαρά άτομα να συμμετέχουν σε τηλεφωνικό σεξ ή να προσπαθήσει να κανονίσει μια πραγματική συνάντηση πρόσωπο με πρόσωπο. Εάν τα παιδιά διστάζουν να δώσουν το τηλέφωνο του σπιτιού τους, οι άγνωστοι δίνουν το δικό τους. Ορισμένοι διαθέτουν αριθμούς χωρίς χρέωση, ώστε τα υποψήφια θύματα να τους καλούν χωρίς να το γνωρίζουν οι γονείς τους. Αλλοι θα συμβουλέψουν τα παιδιά να καλέσουν με χρέωση του καλουμένου και τότε, χάρη στην αναγνώριση κλήσης, εκείνοι μπορούν εύκολα να βρουν τον αριθμό τηλεφώνου του παιδιού. Μην επιτρέπετε στο παιδί σας να συναντήσει κατά πρόσωπο κάποιον άγνωστο που γνώρισε στο Διαδίκτυο, χωρίς τη δική σας επίβλεψη.
• Το παιδί σας ή ο έφηβος παίρνει αλληλογραφία, δώρα ή πακέτα από κάποιον που δεν γνωρίζετε. Συνήθως οι κακόβουλοι χρήστες στέλνουν γράμματα, φωτογραφίες και δώρα στα υποψήφια θύματα. Μπορεί ακόμη να στείλουν και αεροπορικά/σιδηροδρομικά εισιτήρια, προκειμένου να παρασύρουν το παιδί ή τον έφηβο σε μία κατά πρόσωπο συνάντηση.
• Το παιδί σας ή ο έφηβος απομακρύνεται από την οικογένεια και τους φίλους ή σβήνει αμέσως την οθόνη του υπολογιστή ή αλλάζει την οθόνη, όταν κάποιος ενήλικος εισέρχεται στο δωμάτιο. Οι άγνωστοι με κακές προθέσεις καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες για να αποκόψουν τα παιδιά από την οικογένειά τους και συχνά τονίζουν τα μικρά προβλήματα στο σπίτι. Τα παιδιά που έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης συνήθως κλείνονται στον εαυτό τους και παθαίνουν κατάθλιψη.
• Το παιδί σας χρησιμοποιεί τον λογαριασμό Διαδικτύου κάποιου άλλου. Ακόμη και τα παιδιά που δεν έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο στο σπίτι, μπορεί να συναντήσουν κάποιον όταν συνδέονται στο Διαδίκτυο στο σπίτι ενός φίλου ή σε κάποιον άλλο δημόσιο χώρο, ακόμη και στη βιβλιοθήκη.
Ορισμένοι άγνωστοι δίνουν στα θύματά τους λογαριασμό Διαδικτύου ώστε να μπορούν να επικοινωνούν.
Τι μπορείτε να κάνετε εάν το παιδί σας γίνει στόχος;
Εάν το παιδί σας λαμβάνει σεξουαλικά ακατάλληλες φωτογραφίες από κάποια διαδικτυακή επαφή ή εάν λαμβάνει μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, άμεσα μηνύματα ή με κάποιον άλλο ηλεκτρονικό τρόπο, σεξουαλικά υπονοούμενα, καλέστε την αστυνομία ή την ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας SafeLine (211 9558450, report@safeline.gr), η οποία επικεντρώνεται στον εντοπισμό παράνομου περιεχομένου στο Διαδίκτυο. Αποθηκεύστε τυχόν στοιχεία, όπως διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, διευθύνσεις διαδικτυακών τοποθεσιών και μητρώα συνομιλιών.
• Ελέγξτε τον υπολογιστή σας για αρχεία με πορνογραφικό υλικό ή κάποιο τύπο σεξουαλικής επικοινωνίας -αυτά αποτελούν συνήθως προειδοποιητικές ενδείξεις.
• Παρακολουθήστε την πρόσβαση του παιδιού σας σε μέσα ζωντανής ηλεκτρονικής επικοινωνίας, όπως τα δωμάτια συνομιλιών, τα άμεσα μηνύματα και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Οι κακόβουλοι χρήστες συνήθως συναντούν τα υποψήφια θύματα σε δωμάτια συνομιλιών και, στη συνέχεια, επικοινωνούν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άμεσων μηνυμάτων.
Παιδική πορνογραφία
Είναι ευρέως γνωστό ότι η παιδική πορνογραφία είναι παράνομη και υπόκειται σε ποινικές κυρώσεις. Επιπλέον, υπάρχουν σημαντικές διαφορές στην αντιμετώπιση της παιδικής πορνογραφίας από χώρα σε χώρα. Σε ορισμένες χώρες για παράδειγμα, ακόμη και η εν γνώσει κατοχή παιδικής πορνογραφίας είναι έγκλημα (όπως στην Ισπανία). Σύμφωνα με τη Σύμβαση για τα Διαδικτυακά Εγκλήματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, η παιδική πορνογραφία έχει τις εξής μορφές:

• Ενας ανήλικος που συμμετέχει σε σεξουαλική δραστηριότητα.
• Ενα άτομο που συμμετέχει σε σεξουαλική δραστηριότητα προσποιούμενο ότι είναι ανήλικο.
• Ρεαλιστικές εικόνες που αναπαριστούν έναν ανήλικο να συμμετέχει σε σεξουαλικές δραστηριότητες.
Τι σημαίνει ο όρος grooming;
Το grooming είναι η διαδικασία κατά την οποία κάποιοι προσποιούμενοι ότι είναι έφηβοι χρησιμοποιούν τα chat rooms για να προσελκύσουν παιδιά με σκοπό να τα εκμεταλλευθούν. Τα chat rooms φιλοξενούνται στο Διαδίκτυο και σε αυτά μπορεί να έχει πρόσβαση οποιοσδήποτε από οποιοδήποτε σημείο στον κόσμο. Συχνά, θεωρούνται από τα παιδιά ασφαλείς τόποι συνομιλίας στο Διαδίκτυο, τόσο εξαιτίας της δημόσιας φύσης της συζήτησης αλλά και της λανθασμένης εκτίμησης των παιδιών ότι διατηρείται η ανωνυμία τους.
Πού μπορώ να καταγγείλω ύποπτες σελίδες;
Εάν πιστεύετε ότι βρήκατε μια ιστοσελίδα στην οποία υπάρχει παράνομο υλικό, τότε σας προτρέπουμε να έρθετε σε επαφή με την Ελληνική Ανοιχτή Γραμμή SafeLine. Η SafeLine δέχεται καταγγελίες για ιστοχώρους (websites) ή υπηρεσίες νέων (newsgroups) που περιέχουν: Εικόνες κακομεταχείρισης των παιδιών, οπουδήποτε στον κόσμο. Ρατσιστικό και ξενοφοβικό περιεχόμενο που, κατά την άποψή σας, παραβαίνει την ελληνική νομοθεσία. Αλλο περιεχόμενο, παράνομο, κατά την άποψή σας.
Η SafeLine συνεργάζεται με τους Φορείς Παροχής Υπηρεσιών Διαδικτύου (ISP), το Ακαδημαϊκό Δίκτυο ΕΔΕΤ και το Σχολικό Δίκτυο, Ερευνητικά και Πολιτιστικά Ιδρύματα, Ενώσεις Καταναλωτών και την Ελληνική Αστυνομία για τον περιορισμό της ροής του παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο. Η SafeLine υποστηρίζεται από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης «Σχέδιο Δράσης για την Ασφαλέστερη Χρήση του Διαδικτύου» και λειτουργεί από τη SAFENET, το συλλογικό όργανο των ISPs της Ελλάδας.
Η SafeLine είναι σε στενή επαφή με όλες τις ευρωπαϊκές ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης των hotlines ΙΝΗΟΡΕ.
Παιχνίδια και τζόγος
Κάποιος στοιχηματίζει χρήματα στο αποτέλεσμα κάποιου συμβάντος, το οποίο μπορεί να ελέγχεται από αυτόν που στοιχηματίζει ή να εξαρτάται από εξωγενείς παράγοντες. Είναι συνηθισμένο να παίζονται στοιχήματα, για το ποιος θα κερδίσει σε έναν αγώνα ποδοσφαίρου, μια κούρσα ιπποδρομίας ή για το ποιος θα κερδίσει σε μια παρτίδα τάβλι. Αν αφαιρεθεί όμως το οικονομικό ενδιαφέρον, η δραστηριότητα μετατρέπεται από gambling σε gaming.

Τι είναι online gaming;
Σε μερικά ηλεκτρονικά παιχνίδια μπορούν να παίξουν παραπάνω από ένας παίκτες που μοιράζονται την ίδια περιοχή (τα λεγόμενα multiplayer παιχνίδια). Οι παίκτες μπορούν είτε να δημιουργήσουν ομάδες που παίζουν μεταξύ τους είτε απλώς να βλέπουν ποιος μεμονωμένος παίκτης είναι ο καλύτερος. Μπορεί κανείς να παίξει multiplayer παιχνίδια μέσω υπολογιστών συνδεδεμένων σε τοπικό δίκτυο ή μέσω Διαδικτύου. Δημοφιλή είναι τα παιχνίδια δράσης, τα παιχνίδια ρόλων και τα παιχνίδια στρατηγικής.

Τι είναι online gambling;
O συστηματικός τζόγος περιλαμβάνει τη συνάντηση δύο ή περισσότερων ατόμων με σκοπό την ανταλλαγή στοιχημάτων και την ίδια τη δραστηριότητα για την οποία γίνονται τα στοιχήματα, αν αυτό είναι δυνατό. Αυτό γίνεται είτε με φυσική παρουσία είτε με μεσάζοντες όπως τα παραδοσιακά γραφεία στοιχημάτων. Το Διαδίκτυο έχει κάνει τη συνάντησή τους πολύ πιο εύκολη είτε πρόκειται για απλό στοίχημα είτε για πόκερ, τάβλι, και σκάκι. Δεν είναι απαραίτητο να συναντήσει κανείς τους υπόλοιπους παίκτες. Π.χ. στο πόκερ οι παίκτες παίζουν σε πραγματικό χρόνο σε ένα κοινό ηλεκτρονικό περιβάλλον που ο κάθε παίκτης βλέπει στην οθόνη του.

Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στα παιχνίδια και τον τζόγο;
Τα παιχνίδια και ο τζόγος είναι δύο εντελώς διαφορετικοί όροι. Ενώ το παιχνίδι έχει μια μη πραγματική προσέγγιση με μόνο φανταστικούς δεσμούς με τον φυσικό κόσμο, ο τζόγος περιλαμβάνει το ρίσκο της πραγματικής οικονομικής απώλειας ή του κέρδους. Ψυχολογικά, αυτό οδηγεί σε δύο πολύ διαφορετικούς τρόπους παιχνιδιού: Αν κάποιος χάσει ένα γύρο στο αγαπημένο του παιχνίδι, μπορεί πάντα να θεωρήσει ότι είχε «απλώς μια κακή ημέρα» και να επιστρέψει για ρεβάνς την επομένη, ενώ ο φόβος του να χάσει κανείς τα χρήματά του εξαιτίας μιας λανθασμένης κρίσης σε ένα γύρο πόκερ, ξυπνά ένα εντελώς διαφορετικό είδος συναισθημάτων.
 

Ποια είναι τα προβλήματα με τα online παιχνίδια;
Πρόσφατα έχουν γίνει πολλές έρευνες για να βρεθούν τυχόν δεσμοί μεταξύ των ηλεκτρονικών παιχνιδιών και της βίαιης συμπεριφοράς. Δεν έχει εδραιωθεί ακόμα επιστημονικά η ύπαρξη μιας τέτοιας σχέσης ούτε αναμένεται ότι κάτι τέτοιο θα γίνει ποτέ. Αλλοι κοινωνικοί παράγοντες έχουν πολύ μεγαλύτερη επιρροή στις πράξεις του ατόμου. Τα παιχνίδια προκαλούν την έκκριση αδρεναλίνης, και αυτό το αυξημένο επίπεδο ορμονών μπορεί να δημιουργήσει μια βραχυχρόνια αλλαγή συμπεριφοράς, που υπολογίζεται στη μία ώρα. Είναι επομένως σημαντικό να δίνουμε λίγο χρόνο στον εαυτό μας για να ηρεμήσουμε έπειτα από ένα παιχνίδι. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο εθισμός στα online παιχνίδια μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα για ορισμένους. Η έρευνα ωστόσο έχει αποδείξει ότι αυτό σπάνια έχει να κάνει με το ίδιο το παιχνίδι αλλά με το online κοινωνικό δίκτυο που υπάρχει στο παιχνίδι. Γι αυτούς που δεν είναι ικανοί να διαμορφώσουν τακτικούς κοινωνικούς δεσμούς, αυτές οι διαδικτυακές κοινότητες μπορούν να δώσουν ώθηση στην αυτοπεποίθησή τους και να τους επιτρέψουν να δημιουργήσουν σχέσεις με τους γύρω τους. Από την άλλη, υπάρχει ο πραγματικός κίνδυνος της υπερβολικής ενασχόλησης των παικτών με ένα παιχνίδι, για ώρες καθημερινά, με αποτέλεσμα το υπόλοιπο της ζωής τους να επηρεάζεται σοβαρά. Οπως συμβαίνει με όλα τα μέσα προσφοράς περιεχομένου, κάποιος μπορεί να θεωρήσει το περιεχόμενο και τις απεικονίσεις ενός παιχνιδιού προβληματικές ή ακόμα και προσβλητικές. Πρέπει να σημειωθεί ότι εφόσον όλα τα online παιχνίδια περιλαμβάνουν επικοινωνία μεταξύ των παικτών, μερικοί από τους κινδύνους που αφορούν τα συμβατικά ανοιχτά δωμάτια επικοινωνίας, γνωστά ως chat rooms, ισχύουν και στα παιχνίδια.
 

Ποια είναι τα προβλήματα με τον online τζόγο;
Το βασικό πρόβλημα με τον τζόγο στο Διαδίκτυο είναι ο κίνδυνος χρηματικής απώλειας. Αυτό συνδέεται ως ένα βαθμό με τον εθισμό στον τζόγο, μια κατάσταση στην οποία δεν μπορεί κανείς να σταματήσει να στοιχηματίζει, με την ελπίδα ότι με έναν ακόμα γύρο θα πάρει πίσω τα χαμένα. Ο εθισμός στον τζόγο είναι ένα γνωστό ψυχολογικό φαινόμενο για το οποίο υπάρχουν θεραπευτικά προγράμματα σε πολλές χώρες.
Επιπλέον, όσοι ασχολούνται με τον ηλεκτρονικό τζόγο, διατρέχουν κινδύνους δίνοντας τα στοιχεία των πιστωτικών τους καρτών, πέραν των θεμάτων υγείας που συνδέονται με την πολύωρη παραμονή μπροστά στον ηλεκτρονικό υπολογιστή.
 

Τι είναι ο χαρακτηρισμός παιχνιδιών PEGI;
To σύστημα του Πανευρωπαϊκού οργανισμού «ΡΕGΙ - Pan European Game Ιnformation» έχει σχεδιαστεί για να παρέχει βοήθεια στους αγοραστές των βιντεοπαιχνιδιών (ειδικά τους γονείς), σχετικά με το εάν ένα παιχνίδι είναι κατάλληλο για ένα παιδί ή έναν έφηβο. Το σύστημα αποτελείται από δύο μέρη: την κατάταξη του παιχνιδιού σε ηλικιακές ομάδες (3+, 7+, 12+, 16+, 18+) και τον χαρακτηρισμό του περιεχόμενου (βία, τζόγος, φόβος, σεξ, ναρκωτικά, ρατσισμός, χυδαία γλώσσα). Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευτείτε τον ιστοχώρο του PEGI, www.pegi.info/el.
Internet και κινητό τηλέφωνο

Το κινητό τηλέφωνο είναι πανταχού παρόν. Γι αυτόν τον λόγο είναι πολύ δύσκολο για τους γονείς να είναι ενημερωμένοι και να ελέγχουν τις συνήθειες χρήσης των παιδιών τους. Επικοινωνήστε με την εταιρεία κινητής τηλεφωνίας για να ρωτήσετε αν προσφέρει συστήματα ελέγχου ηλικίας και φίλτρα.
Φωτογραφική μηχανή: Σε ό,τι αφορά τη δημοσίευση των φωτογραφιών που τραβάτε από το κινητό, πρέπει να γνωρίζετε:
• Σεβαστείτε τα πνευματικά δικαιώματα, που είναι εξαιρετικής σημασίας αν οι φωτογραφίες δείχνουν άτομα σ' ένα ακατάλληλο περιβάλλον. Αν θέλετε να βγάζετε φωτογραφίες άλλων ατόμων ζητήστε πρώτα την άδειά τους.
• Ιδιωτική ζωή: Δεν έχετε υπό τον έλεγχό σας τις φωτογραφίες που διακινήσατε μέσω κινητού τηλεφώνου. Τις φωτογραφίες που δημοσιεύονται στο Διαδίκτυο μπορεί να τις δει οποιοσδήποτε στον κόσμο. Αναλογισθείτε για τις πιθανές συνέπειες - π.χ. οι φωτογραφίες καθιστούν ευκολότερο τον εντοπισμό σας στον πραγματικό κόσμο και ίσως δεν θα θέλατε να σας δουν όλοι σε συγκεκριμένες στιγμές. Από τη στιγμή που οι φωτογραφίες δημοσιεύονται στο Διαδίκτυο μπορεί να μείνουν αποθηκευμένες εκεί για πάντα.

Συμβουλές προς τα παιδιά
• Προληπτικό μέτρο:
Μη δημοσιεύετε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.
• Αποθηκεύστε τα αποδεικτικά στοιχεία.
• Αγνοήστε όσους σας παρενοχλούν ηλεκτρονικά.
• Μιλήστε στους γονείς ή σε κάποιο άτομο της εμπιστοσύνης σας, μην υποφέρετε μόνοι.
Συμβουλές προς τους γονείς
• Συζητήστε με το παιδί για την ηλεκτρονική παρενόχληση.
• Να είστε σε επαγρύπνηση για ενδείξεις ότι το παιδί σας είναι θύμα παρενόχλησης (π.χ. συναισθηματική ανησυχία, αποφυγή φίλων, σχολείου, δραστηριοτήτων, επιδείνωση βαθμών, σχόλια που μαρτυρούν διαταραγμένες σχέσεις, ηλεκτρονικές ή μη).
• Μιλήστε με τον σχολικό σύμβουλο, τους γονείς του παιδιού που παρενοχλεί, την εταιρεία κινητής τηλεφωνίας ή αν η παρενόχληση μπορεί να θεωρηθεί παράνομη επικοινωνήστε με την Αστυνομία.
• Αλλάξτε τον αριθμό τηλεφώνου του παιδιού σας

Οικογενειακοί κανόνες
Μπορείτε να δημιουργήσετε διαφορετικούς κανόνες χρήσης για κάθε παιδί στην οικογένεια ανάλογα με την ηλικία του. Οι κανόνες είναι εισηγήσεις που μπορείτε να αντιγράψετε ή να αλλάξετε τους κανονισμούς ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας. Μόλις όλοι στην οικογένεια συμφωνήσουν να τηρούν τους κανόνες, κολλήστε τους πλάι σε κάθε υπολογιστή του σπιτιού, ώστε να παραμείνουν μια συνεχής υπενθύμιση για όλους. Παρακάτω σας δίνουμε ένα υπόδειγμα κανόνων χρήσης για κάθε οικογένεια.

Κανόνες χρήσης του Διαδικτύου
Συμφωνώ με τους γονείς μου να τηρώ τους κανόνες χρήσης του Διαδικτύου, οι οποίοι περιλαμβάνουν τις τοποθεσίες που επιτρέπεται να επισκεφθώ, τι μπορώ να κάνω, πότε μπορώ να συνδέομαι στο Διαδίκτυο και για πόση ώρα μπορώ να παραμείνω συνδεδεμένος (___ λεπτά ή ___ ώρες).
Ποτέ να μην αποκαλύπτω προσωπικά δεδομένα, όπως η διεύθυνση του σπιτιού, ο αριθμός τηλεφώνου, η διεύθυνση εργασίας των γονέων μου ή ο αριθμός τηλεφώνου, αριθμοί πιστωτικών καρτών ή το όνομα του σχολείου μου, χωρίς την άδεια των γονέων μου.
Να ενημερώνω αμέσως τους γονείς μου εάν δω ή λάβω κάτι από το Διαδίκτυο που με ενοχλεί ή νιώθω ότι με απειλεί. Σε αυτά συγκαταλέγονται μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, διαδικτυακές τοποθεσίες ή ακόμη και κάτι στην τακτική αλληλογραφία με διαδικτυακούς φίλους.
Ποτέ δεν θα συμφωνήσω να συναντήσω κάποιον που γνώρισα στο Διαδίκτυο, χωρίς την άδεια των γονέων μου.
Ποτέ δεν θα στείλω φωτογραφίες δικές μου ή μελών της οικογένειάς μου σε άλλους, μέσω του Διαδικτύου ή με την τακτική αλληλογραφία, χωρίς την άδεια των γονέων μου.
Ποτέ δεν θα αποκαλύψω τους κωδικούς πρόσβασης στο Διαδίκτυο σε κανέναν (ούτε και στους καλύτερούς μου φίλους), παρά μόνο στους γονείς μου.
Θα φέρομαι σωστά όταν βρίσκομαι στο Διαδίκτυο και δεν θα κάνω τίποτα που μπορεί να προσβάλει ή να εξοργίσει άλλους ή είναι παράνομο.
Ποτέ δεν θα μεταφορτώσω, δεν θα εγκαταστήσω και δεν θα αντιγράψω οτιδήποτε από δίσκο ή από το Διαδίκτυο χωρίς να πάρω άδεια.
Ποτέ δεν θα κάνω κάτι στο Διαδίκτυο που κοστίζει χρήματα, χωρίς την άδεια των γονέων μου.
Θα ενημερώνω τους γονείς μου για τα ονόματα σύνδεσης και συνομιλίας στο Διαδίκτυο.

Γλωσσάριο
Αμεσα Μηνύματα
Τα άμεσα μηνύματα, γνωστά και ως Instant Messages (ΙΜ), αποτελούν μια μέθοδο ηλεκτρονικής επικοινωνίας, όπως είναι το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Η βασική διαφορά, όπως φαίνεται και από το όνομα, είναι ότι τα μηνύματα αυτά μεταδίδονται άμεσα. Η υπηρεσία άμεσων μηνυμάτων απαιτεί τη χρήση ειδικών προγραμμάτων λογισμικού, όπως τα Windows Live Messenger, AOL Instant Messenger, Yahoo Messenger και άλλα. Χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα, μπορείτε να πληκτρολογήσετε αυτό που θέλετε να πείτε μέσα σ' ένα πλαίσιο και ο φίλος σας μπορεί να το δει αμέσως. Ο φίλος σας πληκτρολογεί κάτι και εσείς το βλέπετε πάλι αμέσως. Πολύς κόσμος συγχέει τα άμεσα μηνύματα με τα δωμάτια συνομιλίας, αλλά υπάρχει μια μικρή διαφορά μεταξύ των δύο. Τα άμεσα μηνύματα αφορούν επικοινωνία μεταξύ δύο ατόμων, ενώ στα δωμάτια συνομιλίας συμμετέχει συνήθως μια ομάδα ατόμων.

Αναγνωριστικό Ονομα (Ψευδώνυμο)
Κάθε χρήστης που συμμετέχει σε δωμάτια συνομιλιών, σε παιχνίδια και σε ανταλλαγή άμεσων μηνυμάτων στο Διαδίκτυο, χρησιμοποιεί ένα αναγνωριστικό όνομα (ψευδώνυμο). Ολες οι συνδιαλέξεις και οι κινήσεις του, αναγνωρίζονται με το ψευδώνυμο αυτό. Για λόγους ασφαλείας, το ψευδώνυμο θα πρέπει να μην αποκαλύπτει την ταυτότητα και το φύλο του χρήστη.
 

Αναδυόμενα Παράθυρα (Pop-up Windows)
Παράθυρα που εμφανίζονται στην οθόνη πάνω από το εργαλείο πλοήγησης, αποσπώντας την προσοχή μας, με το να παρουσιάζουν μια διαφήμιση ή άλλο υλικό. Συνήθως τα αναδυόμενα παράθυρα προτείνουν στους χρήστες να πατήσουν κάποιο εικονίδιο για να επισκεφτούν κάποια άλλη ιστοσελίδα. Εργαλεία, όπως το Windows Live Toolbar, και browsers όπως Internet Explorer 6 και 7, παρέχουν τη δυνατότητα να εμποδίζουν την εμφάνιση των αναδυομένων παραθύρων.
 

Ανεπιθύμητη Αλληλογραφία (Spam)
Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο εκτός από τα πολλά πλεονεκτήματα που προσφέρει, φέρνει μαζί του και ανεπιθύμητα μηνύματα. Κάθε διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου βρίσκεται σ' έναν κατάλογο διευθύνσεων. Επιτήδειοι καταφέρνουν και κλέβουν τους καταλόγους αυτούς με σκοπό την αποστολή εμπορικών, κυρίως, μηνυμάτων. Τα ανεπιθύμητα μηνύματα ονομάζονται Spam.
 

Διαδικτυακά Παιχνίδια
Τα βιντεοπαιχνίδια και ιδίως αυτά που διαθέτουν επιλογές διαδικτυακού παιχνιδιού ή συμμετοχής πολλών παικτών, ασκούν σήμερα την ίδια, αν όχι μεγαλύτερη, έλξη στα παιδιά και στους νεαρούς ενήλικους, με την τηλεόραση, τη μουσική και τον κινηματογράφο. Εάν μάθετε για την κοινότητα των παιχνιδιών, τους χαρακτηρισμούς των παιχνιδιών και τον τρόπο χρήσης των εργαλείων προστασίας προσωπικών στοιχείων και ασφάλειας, που είναι ενσωματωμένα στα παιχνίδια, μπορείτε να προστατέψετε το παιδί σας, ώστε το παιχνίδι του να είναι ασφαλές, κατάλληλο για την ηλικία του, φιλικό, ευχάριστο, ακόμη και επιμορφωτικό.
 

Διαδραστικά Παιχνίδια
Διαλογικά παιχνίδια (Interactive Games) με αντίπαλο τον υπολογιστή ή άλλο πρόσωπο μέσω του Διαδικτύου.
 

Δωμάτια Συνομιλίας
Τα δωμάτια συνομιλίας (chat rooms) προσφέρουν άμεση (συγχρονισμένη) επικοινωνία σε πραγματικό χρόνο. Είναι εικονικά μέρη, όπου άνθρωποι από όλο τον κόσμο έχουν τη δυνατότητα να «συναντηθούν» και να «συνομιλήσουν» μέσω μηνυμάτων που γράφουν με το πληκτρολόγιό τους. Οπως αποκαλύπτει και η λέξη «συγχρονισμένη», για να κάνει κανείς chat με άλλα άτομα, πρέπει να τα «συναντήσει» την ίδια ώρα σε ένα chat room. Οι συνομιλίες είναι συνήθως ανώνυμες, καθώς οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούν ψευδώνυμα (Αναγνωριστικό Ονομα).
 

Εμπαθές Επιθετικό Περιεχόμενο
Υπάρχουν πολλές μορφές μίσους στο Διαδίκτυο, που ξεκινούν από ακραίες ρατσιστικές τοποθετήσεις έως και σκληρή σάτιρα και οι οποίες περιέχονται σε πολλές δημοφιλείς διαδικτυακές τοποθεσίες για παιδιά. Τοποθεσίες όπως η «uglypeople.com» ίσως να μοιάζουν άκακες, αλλά συνεισφέρουν σε μια διαδικτυακή «επιμόρφωση» του παιδιού, όπου η σκληρότητα προς τους άλλους θεωρείται αποδεκτή. Ορισμένες τοποθεσίες εμπαθούς επιθετικού περιεχομένου διαθέτουν ειδικά σχεδιασμένες για νεαρά παιδιά περιοχές που δίνουν την εντύπωση ότι είναι νόμιμες και ότι προσφέρουν ακίνδυνες δραστηριότητες, τέχνες και συνδέσμους σε αξιόπιστες τοποθεσίες για παιδιά.
 

Ενημερωμένη Εκδοση των Windows ΧΡ και των Windows Vista
Οσο η τεχνολογία της πληροφορικής και επικοινωνίας αναπτύσσεται τόσο και τα προβλήματα ασφάλειας μεγαλώνουν. Θα πρέπει να ενημερώνουμε το λειτουργικό σύστημα του υπολογιστή μας σε τακτά διαστήματα. Για τον σκοπό αυτό, η Microsoft διαθέτει την αυτόματη αναβάθμιση του λειτουργικού συστήματος Windows ΧΡ & Windows Vista μέσω Διαδικτύου ( http://update.microsoft.com) . Οι αναβαθμίσεις περιέχουν λύσεις προβλημάτων και βελτιώσεις οι οποίες έχουν αναπτυχθεί τελευταία.
 

Εργαλεία γονικού ελέγχου του MSN Premium (MSN Parental Controls) και των Windows Vista
Το MSN Premium ( http://join.msn.com ) είναι μια ιστοσελίδα που επιτρέπει στους γονείς να διαμορφώσουν την ασφάλεια που επιθυμούν να έχει κάθε παιδί. Συγκεκριμένα, το MSN Premium επιτρέπει τη διαμόρφωση κανόνων χρήσης για κάθε παιδί ξεχωριστά, χρησιμοποιώντας το e-mail του και καθορίζοντας το επίπεδο προστασίας με βάση την ηλικία του. Ο γονέας μπορεί να επιτρέψει ή να φράξει την πρόσβαση σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες ή κατηγορίες ιστοσελίδων. Επίσης, ο γονέας μπορεί να καθορίσει με ποιους μπορεί το παιδί να ανταλλάσσει άμεσα μηνύματα ή να έχει αλληλογραφία μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ο γονέας έχει άμεση επαφή με τον χρόνο του παιδιού στο Διαδίκτυο, χρησιμοποιώντας εργαλεία που του επιτρέπουν να δει ποιες ιστοσελίδες έχει επισκεφτεί το παιδί, τον χρόνο που ξοδεύει και με ποιους έχει επικοινωνία. Επιπλέον τα Windows Vista ενσωματώνουν εργαλεία γονικού έλεγχου από όπου ο γονέας μπορεί να ελέγξει και να διαμορφώσει τη χρήση του υπολογιστή από το παιδί του όπως ακριβώς θέλει. Συγκεκριμένα, μπορείτε να επιτρέπετε ή να μπλοκάρετε ιστοσελίδες, παιχνίδια ή προγράμματα που έχουν ακατάλληλο περιεχόμενο για παιδιά. Επίσης, μπορείτε να θέσετε χρονικά όρια στη χρήση του υπολογιστή, αλλά και να ζητήσετε λεπτομερή αναφορά του τρόπου χρήσης του υπολογιστή.
 

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο (e-mail)
Στην απλούστερη μορφή του, το e-mail δεν είναι τίποτε άλλο από ένα ηλεκτρονικό μήνυμα από έναν υπολογιστή προς κάποιον άλλο. Κάποιος μπορεί να λάβει προσωπικά ή επαγγελματικά μηνύματα, επισυνάπτοντας μάλιστα σε αυτά και οποιουδήποτε τύπου αρχεία, είτε αυτό θα είναι εικόνα, ήχος, βίντεο είτε κάποιο αρχείο Word ή Excel. Μέσω e-mail επιτυγχάνεται η γρήγορη μεταβίβαση αλληλογραφίας, καθώς, επίσης, και αρχείων εικόνας και κειμένου.
 

Ιός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (Virus)
O ιός είναι ένα πρόγραμμα που δημιουργείται με σκοπό να εισχωρεί σε συστήματα χωρίς να το γνωρίζει ή να το επιτρέπει ο χρήστης. Μετά την επιτυχή είσοδό του στο σύστημα, ο ιός προβαίνει σε ανεπιθύμητες και επιβλαβείς ενέργειες. Οι ενέργειες αυτές περιλαμβάνουν την καταστροφή / φθορά δεδομένων ή του υπολογιστή, υποβάθμιση της ασφάλειας του συστήματος και αναπαραγωγή του ιού.
 

Ιστορικό
Το εργαλείο πλοήγησης της Microsoft, Internet Explorer, διαθέτει τη δυνατότητα φύλαξης όλων των ιστοσελίδων που έχει επισκεφθεί ένας χρήστης, ανά μέρα, εβδομάδα, μήνα κτλ. Η γραμμή εργαλείου (toolbar) του Explorer περιέχει κουμπί ιστορικού, το οποίο παρουσιάζει ανά περίοδο τις ιστοσελίδες που έχει επισκεφθεί τελευταία το παιδί.
 

Κατάλογος Αγαπημένων
Το εργαλείο Browser αποτελεί τη διαλογική μας επικοινωνία με το Διαδίκτυο. Το εργαλείο πλοήγησης διαθέτει τη δυνατότητα καταχώρισης και εύκολης επαναφοράς όλων των διευθύνσεων, τις οποίες θεωρούμε ως τις πιο ενδιαφέρουσες. Ο κατάλογος καταχώρισης ονομάζεται κατάλογος αγαπημένων ιστοσελίδων (favorites).
 

Λογαριασμός Διαδικτύου
Για να μπορεί κάποιος να έχει πρόσβαση στο Διαδίκτυο πρέπει να έχει λογαριασμό με έναν από τους παροχείς υπηρεσίας Διαδικτύου (Internet Services Providers). Ο λογαριασμός αυτός περιέχει το όνομα πρόσβασης (Username) και το κλειδί πρόσβασης (Password) που απαιτείται για την επικοινωνία με το Διαδίκτυο.
Λογαριασμός Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου
Για τη χρήση του Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου απαιτείται η κατοχή λογαριασμού με κάποια από τις υπηρεσίες πρόσβασης στο Διαδίκτυο. Κάθε λογαριασμός Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου είναι συνυφασμένος με μια διεύθυνση Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου. Ο λογαριασμός αυτός επιτρέπει την αποθήκευση και διαχείριση όλων των εισερχόμενων και εξερχόμενων μηνυμάτων.
Αν και οι περισσότερες υπηρεσίες πρόσβασης στο Διαδίκτυο χρεώνουν τους λογαριασμούς αυτούς, εντούτοις, υπάρχουν υπηρεσίες, οι οποίες παρέχουν τέτοιου είδους λογαριασμούς δωρεάν, όπως το Hotmail της Μicrosoft.
 

Λογισμικό προστασίας από τους ιούς (Αnti-Virus)
Κυριότερος τρόπος ανίχνευσης και διαγραφής των ιών είναι η χρήση «αντιβιοτικών» εργαλείων που ονομάζονται anti-virus. Τα εργαλεία αυτά εγκαθίστανται στον υπολογιστή και ελέγχουν όλα τα αρχεία και προγράμματα που μεταφέρονται στον υπολογιστή. Αν τα αρχεία ταιριάζουν με τα χαρακτηριστικά ενός ιού, τότε αυτόματα διαγράφονται. Τα προγράμματα ενημερώνονται για την ύπαρξη νέων ιών μέσω του Διαδικτύου.
 

Λογισμικό Τείχους Προστασίας (Firewall)
Σύστημα ασφαλείας που έχει στόχο να προστατεύσει το δίκτυο ή τον προσωπικό σας υπολογιστή από εξωτερικές απειλές όπως οι χάκερ. Το firewall ελέγχει τόσο την εισερχόμενη όσο και την εξερχόμενη κυκλοφορία μεταξύ του υπολογιστή και του Διαδικτύου.
 

Λογισμικό Υποκλοπής (Spyware)
Οι όροι «λογισμικό υποκλοπής και άλλο ανεπιθύμητο λογισμικό» αναφέρονται σε λογισμικό που εκτελεί ορισμένες εργασίες στον υπολογιστή σας, συνήθως χωρίς την έγκρισή σας. Το λογισμικό αυτό μπορεί να προβάλει διαφημίσεις ή να επιχειρήσει να συλλέξει προσωπικά δεδομένα για σας. Τα προγράμματα αυτά εγκαθίστανται συνήθως στον υπολογιστή ενός χρήστη, όταν αυτός κατεβάζει ένα πρόγραμμα ή όταν ο υπολογιστής του μολύνεται από ιό.
 

Μητρώο Συνομιλιών
Κατάλογος με τις συνομιλίες που είχε ένας χρήστης στη διάρκεια μιας επικοινωνίας με άμεσα μηνύματα ή σε δωμάτια συνομιλίας.
 

Μηχανές Αναζήτησης (Search Εngines)
Ιστοσελίδα που παρέχει στον χρήστη τη δυνατότητα αναζήτησης εγγράφων ή ιστοσελίδων στον κυβερνοχώρο με λέξεις κλειδιά. Οι πιο δημοφιλείς μηχανές αναζήτησης είναι το Windows Live Search, το Google και το Υahoo.
 

Τζόγος και Τυχερά Παιχνίδια στο Διαδίκτυο
Τα παιδιά σήμερα δεν χρειάζεται να ψάξουν πολύ για να βρουν διαδικτυακές τοποθεσίες με τυχερά παιχνίδια. Τα πανό διαφημίσεων και οι αναδυόμενες διαφημίσεις για καζίνα είναι συχνές στον Ιστό και εμφανίζονται σε τοποθεσίες δημοφιλείς στους έφηβους ή σε μικρότερα παιδιά. Πολλά παιδιά χρησιμοποιούν τοποθεσίες στοιχημάτων όπου οι εβδομαδιαίοι νικητές, ανάλογα με την κατάταξή τους, κερδίζουν δώρα. Οι τοποθεσίες αυτές δεν θεωρούνται ότι περιέχουν πραγματικές δραστηριότητες τυχερών παιχνιδιών, καθώς οι επισκέπτες δεν πληρώνουν με μετρητά. Ωστόσο, τα παιδιά μαθαίνουν πώς να στοιχηματίζουν σε αυτές τις τοποθεσίες και συνδέονται συχνά σε διαδικτυακά καζίνα με πραγματικό τζόγο.
 

Φίλτρα Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου (Αnti-Spam)
Τα φίλτρα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι προγράμματα που δουλεύουν σε συνεργασία με λογισμικά προστασίας από τους ιούς. Τα προγράμματα φιλτράρουν μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από ενοχλητικά ή ανεπιθύμητα μηνύματα, γνωστά και ως Spam mail.

Blog (Ιστολόγιο)
Η λέξη «weblog» προέρχεται από τον συνδυασμό δύο λέξεων: web που σημαίνει Διαδίκτυο και «log» που σημαίνει καταχώρηση. Συνήθως χρησιμοποιείται η σύντμηση «blog». Blogging ονομάζεται η διαδικασία δημιουργίας και φόρτωσης πληροφοριών σε ένα blog, ενώ ο δημιουργός λέγεται blogger.
Τα blogs ή ιστολόγια, όπως λέγονται στα ελληνικά, είναι εικονικά ημερολόγια που αποθηκεύονται στο Διαδίκτυο και μπορούν να δημιουργηθούν πολύ εύκολα από οποιονδήποτε, καθώς δεν χρειάζονται ειδικές τεχνικές γνώσεις για τη δημιουργία τους. Τα blogs αποτελούνται γενικά από κείμενο και εικόνες και μπορεί να έχουν μορφή ημερολογίου.
Vlog είναι το blog στο οποίο οι χρήστες δημοσιεύουν και βίντεο εκτός από γραπτά σχόλια. Τα Moblog ή Mobile Logs χρησιμοποιούν δυνατότητες δημοσίευσης υλικού στο διαδίκτυο μέσω του κινητού τηλεφώνου.

Cookies
Τo cookie είναι ένα μικρό αρχείο το οποίο τοποθετείται στον σκληρό δίσκο του υπολογιστή του χρήστη, μόλις αυτός επισκεφθεί κάποιον δικτυακό χώρο που λειτουργεί με αυτό τον τρόπο. Συνήθως το πρόγραμμα πλοήγησης προειδοποιεί τον χρήστη για το ενδεχόμενο ύπαρξης αρχείων τύπου cookies σε κάποια σελίδα. To cookie καταγράφει προσωπικά στοιχεία του χρήστη, που χρησιμοποιούνται από τις ιστοσελίδες για να τον διευκολύνουν στην πλοήγησή του.

Ηotmail
Λογαριασμός ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που παρέχεται δωρεάν από τη Microsoft στο Διαδίκτυο (http://www.hotmail.com).
 

Microsoft Encarta
H Microsoft Encarta ( http://encarta.msn.com  ) είναι η πιο δημοφιλής ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια. Αποτελεί μια πηγή γνώσης την οποία μπορείτε να εμπιστευτείτε για τη διερεύνηση ακριβούς πληροφόρησης που προσελκύει την προσοχή σας με συνεχώς ενημερωμένες πληροφορίες.
Η εγκυκλοπαίδεια περιέχει περισσότερα από 50.000 κείμενα, δεκάδες χιλιάδες εικόνες, αρχεία ήχου, βίντεο, απεικονίσεις σε κινούμενα σχέδια, παιχνίδια, χάρτες και άλλα.
 

Windows Live Μessenger
Ειδικό πρόγραμμα λογισμικού υπηρεσίας άμεσων μηνυμάτων, γνωστών και ως Instant Messages (ΙΜ), που προσφέρει η Microsoft μέσω του διαδικτύου (http://messenger.live.com).

Windows Live Toolbar
H ιστοσελίδα http://toolbar.live.com  παρέχει στους χρήστες τη δυνατότητα να κατεβάσουν και να εγκαταστήσουν στον υπολογιστή τους εργαλείο με εύκολη πρόσβαση σε λειτουργίες του Διαδικτύου ( http://toolbar.msn.com ).
Η γραμμή εργαλείου (toolbar) περιέχει εικονίδια για άμεση πρόσβαση σε λειτουργίες του Explorer, των Windows και του Διαδικτύου. Εκτός από τις βοηθητικές λειτουργίες, όπως είναι η εύκολη μετακίνηση από παράθυρο σε παράθυρο, το Windows Live Toolbar παρέχει τη λειτουργία αποκλεισμού των αναδυόμενων μηνυμάτων /παραθύρων (pop-up messages / windows) που εμφανίζονται στην οθόνη.

Copyright
Ο Οδηγός προορίζεται μόνο για σκοπούς πληροφόρησης. Η Microsoft δεν παρέχει καμία εγγύηση, ρητή ή σιωπηρή, στο παρόν κείμενο. 2007 Microsoft Corporation. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Οι επωνυμίες Microsoft, Windows ΧΡ, Windows Vista, Windows Live, Windows Defender, MSN, Hotmail, Encarta και Internet Explorer είναι κατατεθέντα εμπορικά σήματα ή εμπορικά σήματα της Microsoft Corporation στις Ηνωμένες Πολιτείες ή/και σε άλλες χώρες. Τα ονόματα των πραγματικών εταιρειών και προϊόντων στο παρόν μπορούν να είναι εμπορικά σήματα των αντίστοιχων κατόχων τους.
Για το υλικό που προέρχεται από τον Ελληνικό Κόμβο Ασφαλούς Διαδικτύου, www.saferinternet.gr , 2007 Safer Internet Hellas. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος.

Πηγή : ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΦ. ΤΟ ΕΘΝΟΣ