ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΤΣΙΚΑΣ

Πώς να επιλέξω

σωστά τις σπουδές μου

στα ΑΕΙ-ΤΕΙ

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΤΣΙΚΑΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ

ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤIΚΟΥ

ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΕΛΕΝΗ

ΦΡΑΓΚΟΥ ΜΑΡΙΑ

ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ

το θεϊκό μυαλό

Ελληνικά Γράμματα 2006

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΤΣΙΚΑΣ,

ΚΩΣΤΑΣ ΘΕΡΙΑΝΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΛΕΝΗ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ

ΑΙΣΧΥΛΟΣ

Ο ΠΑΤΕΡΑΣ

ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΤΣΙΚΑΣ

Οδηγός Μεταπτυχιακών Σπουδών και Υποτροφιών

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

• 
  ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 110 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ 119 ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ
  Ομιλία του Πρωθυπουργού και Προέδρου της Ν.Δ. κ. Κώστα Καραμανλή στη συνεδρίαση της ΚΟ του κόμματος για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, 11/5/2006
  Η ΠΡΟΤΑΣΗ του ΠΑΣΟΚ για την αναθεώρηση συνταγματικών διατάξεων
  
  ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
  ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΕΙΣ Π.Ε.: Αναθεώρηση του Συντάγματος το πολιτικό σύστημα σε ακραία αντιδραστική ταλάντωση…
  Αγωνιστικές Παρεμβάσεις Συσπειρώσεις Κινήσεις Δ.Ε.: Όχι στην επιχείρηση αναθεώρησης του Συντάγματος
  Κίνηση «ΟΧΙ στην αναθεώρηση του συντάγματος»: ΟΧΙ στην επιχείρηση αναθεώρησης του Συντάγματος
  Η ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, ΤΟ ΑΡΘΡΟ 16 ΚΑΙ Η ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ, Πάνος Κατσούλας
  ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ… ΜΙΣΟ ΑΙΩΝΑ ΠΙΣΩ! του Παύλου Αντωνόπουλου
  Ιδιωτικά πανεπιστήμια και ιδιωτικοποίηση των δημοσίων! του Χρήστου Κάτσικα
  ANAΘEΩPHΣH TOY ΣYNTAΓMATOΣ: Στόχος η θωράκιση και επιτάχυνση των αντιδραστικών μεταρρυθμίσεων, των Θανάση Τσιριγώτη, Γιώργου Σόφη
  Iσχυρό, μαζικό, ενωτικό κίνημα αντίστασης ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, των Δημήτρη Δαμασκηνού – Θανάση Τσιριγώτη – Αγγελικής Φατούρου
  ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ Η ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
  ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ: Στις 10 Γενάρη όλοι στους δρόμους
  Τι έγραψαν το 2006 οι ελληνικές εφημερίδες για τα Ιδιωτικά πανεπιστήμια/Άρθρο 16
  Τα Συντάγματα και η αναθεώρησή τους: Για ποιον και γιατί;
   

  
  
   

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 110 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ 119 ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ
 

Προς τη Βουλή των Ελλήνων

1. Η ίδια η πορεία εφαρμογής του απέδειξε ότι το Σύνταγμα του 1975 είναι το μακροβιότερο της ελληνικής συνταγματικής ιστορίας, αλλά και ένα από τα πληρέστερα και πιο σύγχρονα Συντάγματα της Ευρώπης. Είναι επίσης, κατά κοινή παραδοχή, το πιο δημοκρατικό και το πιο προοδευτικό Σύνταγμα που γνώρισε ποτέ η Ελλάδα. Οι Αναθεωρήσεις που ακολούθησαν πρόσθεσαν, βεβαίως, σημαντικά στοιχεία, αλλά δεν μετέβαλαν τον πυρήνα του. Το ίδιο συνέβη και με την τελευταία Αναθεώρηση, το 2001.
Ωστόσο, δύο γεγονότα θέτουν εκ νέου ζήτημα αναθεώρησής του: Το ένα είναι ότι ορισμένες, επιτακτικά αναγκαίες, συνταγματικές αλλαγές, δεν έγιναν αποδεκτές στο πλαίσιο της τελευταίας Αναθεώρησης. Το άλλο είναι, ότι ορισμένες από τις αλλαγές που υιοθετήθηκαν δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Σήμερα, που οι συνθήκες έχουν ωριμάσει ακόμη περισσότερο, δίδεται η ευκαιρία να προωθηθούν και αυτές, προκειμένου να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις, πρωτίστως της ελληνικής κοινωνίας, αλλά και του νέου ευρωπαϊκού και διεθνούς περιβάλλοντος. Πιστεύουμε ότι η πρόταση αυτή θα συναντήσει την ευρύτερη δυνατή συναίνεση, ώστε να καταστεί ευχερέστερη η περαιτέρω προώθηση της αναθεωρητικής διαδικασίας, όπως, άλλωστε, έπραξε η Νέα Δημοκρατία κατά την Αναθεώρηση του 2001, παρέχοντας τη στήριξή της σε πλειάδα διατάξεων.
2. Βασικοί άξονες της πρότασής μας είναι κυρίως οι ακόλουθοι:

- Σύγχρονη Παιδεία, προσιτή σε όλους, ώστε ν’ αποτελέσει η Χώρα μας το κέντρο της εκπαίδευσης και του πολιτισμού για όλη την ευρύτερη περιοχή.
- Περαιτέρω διασφάλιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, ως αναγκαίας προϋπόθεσης για τη λειτουργία του Κράτους Δικαίου, αλλά και για τη θωράκιση της ίδιας της Δημοκρατίας μας.
- Προστασία του περιβάλλοντος, η οποία εγγυάται αειφόρο ανάπτυξη και καλύτερη ποιότητα ζωής για τους πολίτες.
- Αποτελεσματική προστασία της ιδιοκτησίας σύμφωνα με τον προορισμό της.
- Κράτος στην υπηρεσία του πολίτη, με αναβαθμισμένες υπηρεσίες, καταρτισμένα και εξειδικευμένα στελέχη, ανθρώπινο πρόσωπο, δομές και λειτουργίες απαλλαγμένες από γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, εξορθολογισμένες δαπάνες.
- Διαφάνεια παντού, προκειμένου ν’ αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του πολίτη στο δημόσιο βίο και στο πολιτικό σύστημα.
- Ισχυρή και αναβαθμισμένη Τοπική Αυτοδιοίκηση, ικανή να αντεπεξέλθει στις αυξημένες προκλήσεις και στις ανάγκες του πολίτη.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΠΡΟΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
Με βάση όσα αναφέρθηκαν παραπάνω οι υπογράφοντες Βουλευτές προτείνουμε να κινηθεί η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος, σύμφωνα με τα άρθρα 110 του Συντάγματος και 119 του Κανονισμού της Βουλής και να διαπιστωθεί η ανάγκη αναθεώρησης των άρθρων 14 παρ. 9, 16 , 17, 20 παρ. 1, 24, μαζί με την ερμηνευτική δήλωση, και 117 παρ. 3 και 4, 22 παρ. 1, 28 παρ. 3 και ερμηνευτική δήλωση, 29 παρ. 2, 54 παρ. 3, 56 παρ. 1 και 3, 57 και 115 παρ. 7, 58, 62, 78, 88 παρ. 2 εδ. γ΄, δ΄ και ε΄, 90 παρ. 5, 95, 98 παρ. 1 εδ. β΄, 100, 101, 102 παρ. 1 εδ. δ΄, 103 παρ. 2, 3, 5 και 8, 104, 111 παρ. 2 και 6, 115 παρ. 2, 6 και 7, 117 παρ. 7, 118 παρ. 5 και 7 για τους ειδικότερους λόγους που αναφέρονται σε καθεμία από αυτές τις διατάξεις και προς την κατεύθυνση που προσδιορίζεται κατωτέρω:
ΠΡΟΤΑΣΗ
1. Άρθρο 14 παρ. 9 του Συντάγματος
Με τη διάταξη αυτή επιδιώκεται η ουσιαστική κατοχύρωση της διαφάνειας και της πολυφωνίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Ωστόσο, η διατύπωσή της, σε συνδυασμό με την άποψη οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την έννοια συγκεκριμένων ρυθμίσεων του κοινοτικού δικαίου, έχει οδηγήσει σε διαφορετικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις, οι οποίες έχουν προκαλέσει, με τη σειρά τους, περαιτέρω δυσχέρειες εφαρμογής της συνταγματικής αυτής διάταξης, π.χ. σχετικά με τα ασυμβίβαστα όσων κατέχουν θεσμικές ιδιότητες σε επιχειρήσεις μέσων μαζικής ενημέρωσης και επιχειρήσεις που συνάπτουν συμβάσεις με το Δημόσιο ή με νομικά πρόσωπα του ευρύτερου δημόσιου τομέα για την εκτέλεση έργων ή προμηθειών ή την παροχή υπηρεσιών.
Επομένως, υφίσταται ανάγκη αναθεώρησης της παρ. 9 του άρθρου 14, ώστε να προσαρμοσθούν αναλόγως οι ειδικότερες ρυθμίσεις της, που αφορούν ιδίως το ιδιοκτησιακό καθεστώς, την οικονομική κατάσταση και τα μέσα χρηματοδότησης των μέσων μαζικής ενημέρωσης, την απαγόρευση της κατοχής δεσπόζουσας θέσης στη ραδιοτηλεοπτική αγορά και στον τύπο μέσω της συγκέντρωσης του ελέγχου περισσότερων μέσων ενημέρωσης της αυτής ή άλλης μορφής ή περισσότερων του ενός ηλεκτρονικών μέσων της αυτής μορφής και τις ασυμβίβαστες ιδιότητες των ιδιοκτητών, εταίρων, βασικών μετόχων ή διευθυντικών στελεχών τους, προκειμένου να γίνουν περισσότερο σαφείς και αποτελεσματικές ως προς τους τρόπους ελέγχου και τις εγγυήσεις αποτροπής των τυχόν καταστρατηγήσεων καθώς και να υπάρξουν προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του υγιούς ανταγωνισμού των φορέων που δραστηριοποιούνται στον χώρο των Μέσων Ενημέρωσης.

2. Άρθρο 16 του Συντάγματος
Η παιδεία μας, η μεγαλύτερη επένδυση του Έθνους, στηρίζεται και πρέπει να στηρίζεται στα θεμέλια του ελληνικού πολιτισμού και, κατ’ επέκταση, του ευρωπαϊκού πολιτισμού, ο οποίος έχει τις ρίζες του στον ελληνικό πολιτισμό. Υπό το φως αυτής της διαπίστωσης προτείνεται η αναθεώρηση της παρ. 1 του άρθρου 16, ώστε και η κεφαλαιώδης αυτή διάσταση της παιδείας μας να αποτυπωθεί στο Σύνταγμα με ρητή διάταξη.
Περαιτέρω, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 16 «Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση», ενώ το τελευταίο εδάφιο της παρ. 8 του ίδιου άρθρου προβλέπει ότι η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται».
Στο πλαίσιο της προωθούμενης πρότασης κρίνεται αναγκαία η αναθεώρηση της απόλυτης απαγόρευσης δραστηριοποίησης της ιδιωτικής πρωτοβουλίας όσον αφορά την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης. Πυρήνα της προτεινόμενης συνταγματικής ρύθμισης αποτελεί η δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας ανώτατων σχολών αποκλειστικώς και μόνο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα από ιδιώτες, υπό τον αυστηρό έλεγχο και την εποπτεία του Κράτους.
Προς αυτή την κατεύθυνση προτείνονται οι ακόλουθες αναθεωρητικές παρεμβάσεις:
Καταρχάς, η παρ. 5 του άρθρου 16 πρέπει να αναθεωρηθεί κατά τρόπο, ώστε να μη λειτουργεί αποτρεπτικά για τη δημιουργία μη δημόσιων φορέων παροχής ανώτατης εκπαίδευσης. Για τον σκοπό αυτό προτείνεται η απάλειψη της λέξης «αποκλειστικά» από το πρώτο εδάφιο της παραγράφου αυτής και η προσθήκη του όρου «δημόσια» μπροστά από τη φράση «ανώτατη εκπαίδευση», ώστε να οριοθετείται το πεδίο εφαρμογής της συγκεκριμένης παραγράφου και να μην δημιουργεί προβλήματα στην εφαρμογή των διατάξεων που αφορούν τους μη δημόσιους φορείς παροχής ανώτατης εκπαίδευσης. Επίσης, στην ίδια παράγραφο θα πρέπει να οριοθετηθεί η έννοια της ανώτατης εκπαίδευσης κατά τρόπο που να παρέχει βάση για την ορθολογική ανάπτυξή της, ώστε να αντανακλά τις νέες εξελίξεις που έχουν έως σήμερα συντελεσθεί όσον αφορά την καθιέρωση του πανεπιστημιακού και του τεχνολογικού τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης.
Εξάλλου, στην παρ. 6 του άρθρου 16, προκειμένου να προσδιορισθεί το πεδίο εφαρμογής της, ενόψει της προτεινόμενης τροποποίησης της προηγούμενης παραγράφου, πρέπει να προστεθεί ο όρος «δημόσιων» πριν από τον όρο «ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων».
Στη δε παράγραφο 7 προτείνεται η κατάργηση της φράσης «από το Κράτος» προς εναρμόνιση με τα παραπάνω και προκειμένου να είναι συνταγματικά ανεκτή η παροχή επαγγελματικής εκπαίδευσης όχι μόνο από το Κράτος, αλλά και από άλλους φορείς (π.χ. κοινωνικούς εταίρους), υπό κρατική πάντοτε εποπτεία.
Ενόψει του ότι η παρ. 8 αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη του συστήματος ιδιωτικής εκπαίδευσης στη Χώρα μας, πρέπει αυτή να αναδιατυπωθεί προς την κατεύθυνση της αποσαφήνισης ότι η παιδεία παραμένει δημόσιο αγαθό και η παροχή της από μη δημόσιους φορείς, σε όλες τις βαθμίδες, γίνεται μόνο κατά παραχώρηση από το Κράτος και υπό αυστηρή εποπτεία τήρησης προδιαγραφών και προϋποθέσεων, ενώ είναι αναγκαίο ν’ απαλειφθεί το δεύτερο εδάφιό της, σύμφωνα με το οποίο απαγορεύεται η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες. Για τη διασφάλιση της υψηλής στάθμης της παρεχόμενης ανώτατης εκπαίδευσης κρίνεται σκόπιμη η πρόβλεψη στην ίδια παράγραφο ότι τα προσόντα των διδασκόντων στα ανωτέρω μη κρατικά ιδρύματα θα είναι αντίστοιχα με εκείνα των κρατικών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Παράλληλα, προτείνεται η συμπλήρωση του άρθρου 16 με την προσθήκη νέας παραγράφου, με την οποία θα κατοχυρώνεται συνταγματικά το σύστημα διασφάλισης της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση, δημόσια ή μη. Με τον τρόπο αυτό αναδεικνύεται η σημασία που αποδίδει η ελληνική πολιτεία στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και στην αποτροπή φαινομένων αλλοίωσης της ανώτατης εκπαίδευσης προς απλή επαγγελματική κατάρτιση, ενώ, παράλληλα, τίθεται το αναγκαίο συνταγματικό έρεισμα, ώστε η ανώτατη παιδεία της Χώρας μας ν’ ανταποκριθεί με επιτυχία στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού και διεθνούς εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.
Η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος προς την προαναφερθείσα κατεύθυνση αποτελεί ώριμο αίτημα της ελληνικής κοινωνίας, το οποίο, πέρα από το γεγονός ότι στοιχείται με τα ισχύοντα στην πλειονότητα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα συμβάλει, σε μεγάλο βαθμό, στην ανάδειξη της Χώρας μας σε κέντρο παιδείας και πολιτισμού για ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή. Περαιτέρω, η υιοθέτηση αυτής της πρότασης διευρύνει τις εκπαιδευτικές επιλογές και ευκαιρίες των νέων, συμβάλλει στην καταπολέμηση της παραπαιδείας και περιορίζει σημαντικά τη «μετανάστευση» μεγάλου αριθμού Ελλήνων φοιτητών σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού, η οποία επιφέρει οικονομική αιμορραγία στις οικογένειές τους και οδηγεί στην απώλεια ικανού και πολύτιμου επιστημονικού δυναμικού, δεδομένου ότι πολλοί απ’ όσους φοιτούν στην αλλοδαπή, προτιμούν τελικά να παραμείνουν εκεί και μετά το πέρας των σπουδών τους. Η προωθούμενη αναθεώρηση του άρθρου 16, μέσω της ανάπτυξης υγιούς ανταγωνισμού με τα υφιστάμενα κρατικά πανεπιστήμια, αποβαίνει τελικά προς όφελος της ποιότητας των παρεχόμενων σπουδών και της παιδείας γενικότερα.
Τέλος, προτείνεται η πρόβλεψη, σε αυτοτελή παράγραφο, της υποχρέωσης του Κράτους για θεσμική κατοχύρωση και ενίσχυση του εθελοντισμού, στο πλαίσιο της ανάγκης τόνωσης της ατομικής πρωτοβουλίας, της κοινωνικής αλληλεγγγύης καθώς και της κοινωνικής συνοχής.

3. Άρθρο 17 του Συντάγματος
Η πνευματική δημιουργία και, κατά συνέπεια, η πνευματική ιδιοκτησία έχουν ανάγκη στις μέρες μας ιδιαίτερης προστασίας, με δεδομένο ότι οι ραγδαίες εξελίξεις της σύγχρονης τεχνολογίας επιτρέπουν παρεμβάσεις που οδηγούν, συχνά, έως και στην αποδυνάμωσή της. Για τον λόγο αυτόν προτείνεται η αναθεώρηση της παρ. 1 του άρθρου 17 του Συντάγματος, έτσι ώστε στην έννοια της ιδιοκτησίας να περιλαμβάνεται ρητώς και η πνευματική της διάσταση.
Περαιτέρω προτείνεται η ρητή πρόβλεψη στο άρθρο 17 του Συντάγματος ότι οι διατάξεις του εφαρμόζονται και στην περίπτωση απαλλοτριώσεων που κηρύσσονται κατ’ εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας. Έτσι, το άρθρο αυτό θα καταλαμβάνει ρητώς όλες τις περιπτώσεις απαλλοτρίωσης. Η προσθήκη αυτή κρίνεται επιβεβλημένη, εξαιτίας των αμφισβητήσεων που είχαν αρκετές φορές εγερθεί, λόγω της πρακτικής αρμόδιων φορέων να κηρύσσουν την αναγκαστική απαλλοτρίωση στις παραπάνω περιπτώσεις χωρίς να διαθέτουν τους απαιτούμενους πόρους για την καταβολή της αποζημίωσης στους δικαιούχους. Η πρακτική αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη δέσμευση της ιδιοκτησίας για μακρό χρονικό διάστημα, χωρίς αποζημίωση, πλήττοντας τελικά τον ίδιο τον πυρήνα του δικαιώματος της ιδιοκτησίας. Η προαναφερθείσα αδυναμία της διατύπωσης του άρθρου 17 του Συντάγματος καταδεικνύεται και από τη σχετική νομολογία του Συμβουλίου Επικρατείας, στο πλαίσιο της οποίας το ΣτΕ, λόγω της υφιστάμενης διατύπωσης, αναγκάσθηκε να κρίνει ότι οι διατάξεις του άρθρου 17 δεν εφαρμόζονται στις απαλλοτριώσεις που κηρύσσονται κατ’ εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας (ρυμοτομούμενα ακίνητα, απαλλοτριώσεις για τη δημιουργία δρόμων, κοινόχρηστων χώρων κλπ.).
Με την προτεινόμενη τροποποίηση διασφαλίζεται επαρκώς η προστασία του πυρήνα του ατομικού δικαιώματος της ιδιοκτησίας, χωρίς παράλληλα να θίγεται, ούτε κατ’ ελάχιστον, ο κοινωνικός του χαρακτήρας.
 

4. Άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος
Προτείνεται η αναθεώρηση της παρ. 1 του άρθρου 20 του Συντάγματος προς την κατεύθυνση της ρητής κατοχύρωσης και του δικαιώματος στην προσωρινή δικαστική προστασία, καθώς και της καθιέρωσης, με τις ειδικότερες προβλέψεις του σχετικού εκτελεστικού νόμου, εύλογου χρόνου, όπου τούτο κρίνεται αναγκαίο με βάση το κριτήριο του δημόσιου συμφέροντος, εντός του οποίου θα πρέπει να παρέχεται η προστασία αυτή, προκειμένου να είναι αποτελεσματική και να ανταποκρίνεται στις επιταγές των άρθρων 6 και 13 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Είναι σαφές ότι στον πυρήνα του δικαιώματος παροχής έννομης προστασίας του άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος ανήκει η προστασία εκείνη που είναι πραγματική, ουσιαστική και αποτελεσματική, αλλά αυτό προϋποθέτει ότι παρέχεται και μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα.

5. Άρθρο 22 παρ. 1 του Συντάγματος
Συστατικό στοιχείο του σύγχρονου κράτους δικαίου, όπως προκύπτει, άλλωστε, και από σειρά διατάξεων του Συντάγματος, είναι η κοινωνική του διάσταση. Το κοινωνικό κράτος δικαίου όμως προϋποθέτει και εγγυήσεις που διασφαλίζουν τη συνοχή του κοινωνικού ιστού. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η αναθεώρηση της παρ. 1 του άρθρου 22, ώστε με ρητή συνταγματική διάταξη να προβλεφθεί η υποχρέωση του Κράτους να μεριμνά για την εμπέδωση της κοινωνικής συνοχής.

6. Άρθρα 24 και ερμηνευτική δήλωση και 117 παρ. 3 και 4 του Συντάγματος
Το άρθρο 24 αποτέλεσε αντικείμενο αναθεώρησης το έτος 2001, σε μία προσπάθεια εξισορρόπησης και συγκερασμού, αφενός της προστασίας των δασών και των δασικών εκτάσεων από καταστροφικές ανθρώπινες επεμβάσεις και, αφετέρου, της δυνατότητας τόσο του νομοθέτη όσο και της Διοίκησης ν’ ασκήσουν ακώλυτα και σύμφωνα με το Σύνταγμα τις αρμοδιότητές τους. Με την αναδιατύπωση που προωθήθηκε επετράπη, μεταξύ άλλων, η αλλαγή προορισμού και για τα ιδιωτικά δάση και τις ιδιωτικές δασικές εκτάσεις, ενώ ως τότε η ευχέρεια αυτή ίσχυε μόνο για τα δημόσια δάση. Σκοπός της αναθεώρησης αυτής ήταν κυρίως η αντιμετώπιση των αδιεξόδων, στα οποία οδήγησε σε αρκετές περιπτώσεις ο απόλυτος χαρακτήρας της προϊσχύουσας μεταβολής αλλά και η εξυπηρέτηση της δημόσιας ωφελείας.
Παράλληλα, τόσο πριν από το έτος 2001 όσο και μετά, η νομολογία, ερμηνεύοντας το άρθρο 24 σε συνδυασμό με το άρθρο 117 παρ. 3 και κάνοντας σημαντική προσπάθεια να περισώσει τον δασικό πλούτο της Χώρας, είχε οδηγηθεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε ανελαστικές παραδοχές σε ό,τι αφορά τις δασικές εκτάσεις, που παραγνώριζαν πραγματικές καταστάσεις διαμορφωμένες εδώ και δεκαετίες, μην εξυπηρετώντας πάντοτε το δημόσιο συμφέρον με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και καταλήγοντας συχνά σε ανεπιεικείς λύσεις.
Για τους λόγους αυτούς χρειάζεται μια διορθωτικού χαρακτήρα παρέμβαση στα άρθρα 24 και 117 παρ. 3 και 4 του Συντάγματος, ώστε, χωρίς να θίγεται στο ελάχιστο η συνταγματική προστασία δασών και δασικών εκτάσεων, να καταστεί δυνατόν να αντιμετωπισθούν, δεσμευτικά για τον νομοθέτη και τα δικαστήρια, οι όποιες ακραίες καταστάσεις.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται, κατά πρώτον, η περαιτέρω προστασία εκτάσεων, εφόσον αυτές ήταν αναμφισβήτητα δάση ή δασικές εκτάσεις κατά την 11η Ιουνίου 1975, οπότε και τέθηκε σε ισχύ το Σύνταγμα. Το χρονικό αυτό σημείο επελέγη, ώστε τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία να είναι σχετικώς πρόσφατα και να επιτρέπουν την αποτύπωση της πραγματικής εικόνας του δασικού πλούτου της Χώρας. Αυτό σημαίνει ότι, για τη θεμελίωση του δασικού ή μη χαρακτήρα μιας έκτασης, δεν μπορούν να λαμβάνονται υπόψη στοιχεία προγενέστερα του χρόνου αυτού, π.χ. αεροφωτογραφίες του έτους 1940 ή και μεταγενέστερες. Η λύση που προτείνεται διευρύνει την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων, αφού οποιαδήποτε μεταβολή τους, μετά την 11η Ιουνίου 1975 λόγω πυρκαγιάς ή αποψίλωσης ή από οποιονδήποτε άλλον λόγο, δεν θα λαμβάνεται υπόψη και τα δάση ή οι δασικές εκτάσεις θα κηρύσσονται και θα παραμένουν υποχρεωτικώς αναδασωτέες, με την πρόβλεψη κυρώσεων στο σχετικό εκτελεστικό νόμο.
Με τη σημερινή διατύπωση οι εκτάσεις αυτές είναι δυνατόν να αλλάξουν προορισμό, όπως προβλέπει και το ισχύον Σύνταγμα στο άρθρο 24 παρ. 1 εδ. ε΄, εφόσον προέχει, για λόγους εθνικής οικονομίας, η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη χρήση, την οποία επιβάλλει το δημόσιο συμφέρον. Κάνοντας την επιβαλλόμενη και με βάση την αρχή της αναλογίας διάκριση μεταξύ δασών και δασικών εκτάσεων προτείνουμε, προκειμένου για τις δασικές εκτάσεις, την υπαγωγή, κατά περιοριστικό τρόπο, στην ίδια ρύθμιση, και των περιπτώσεων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού της Χώρας που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 24, ώστε σε όλες αυτές τις περιπτώσεις να θεωρείται δεδομένη η συνδρομή δημόσιου συμφέροντος και να επιτρέπεται η μεταβολή του προορισμού των δασικών εκτάσεων με την ταυτόχρονη διασφάλιση όρων καλύτερης διαβίωσης.
Επισημαίνεται ότι οι προτεινόμενες αυτές ρυθμίσεις συνάδουν και με την «αρχή της αειφορίας» ή της «βιώσιμης ανάπτυξης» (ο δεύτερος μάλιστα όρος χρησιμοποιείται διεθνώς και πρέπει να προκριθεί έναντι του πρώτου) που εισήχθη στο πλαίσιο της Αναθεώρησης του έτους 2001 (εδ. β΄ παρ. 1 άρθρο 24 Σ). Η αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης επιβάλλει μεν τη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος και για τις επερχόμενες γενεές, χωρίς όμως να αποκλείει και την αξιοποίησή του, δηλαδή τη λήψη εκείνων των μέτρων που είναι σε κάθε περίπτωση αναγκαία για την περαιτέρω ανάπτυξη, ιδίως οικονομική, της παρούσας γενεάς. Δηλαδή, όχι μόνο δεν απαγορεύεται η αξιοποίηση του περιβάλλοντος, αλλά αντιθέτως, ενόψει της αρχής της βιώσιμης ανάπτυξης και των άρθρων 5 παρ. 1, 17 και 106 παρ. 1 του Συντάγματος, αυτή επιβάλλεται, αρκεί να εξασφαλίζεται και η επιβίωση των μελλοντικών γενεών.
Με άλλες λέξεις, οι θεμιτές επεμβάσεις που μπορούν να γίνουν στο περιβάλλον δεν πρέπει να είναι τέτοιας έκτασης, ώστε να υποθηκεύεται το μέλλον των επερχόμενων γενεών και, πάντως, όλες οι περιπτώσεις μεταβολής του προορισμού των δασών και δασικών εκτάσεων θα πρέπει να γίνονται εντός των ορίων της συνταγματικής αρχής της αναλογικότητας.
Προς αυτή, λοιπόν, την κατεύθυνση προτείνεται να αναθεωρηθούν τα άρθρα 24 παρ. 1 εδ. ε΄ και 2, η ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 24 και το άρθρο 117 παρ. 3 και 4 του Συντάγματος.
 

7. Άρθρο 28 παρ. 3 (και ερμηνευτική δήλωση) του Συντάγματος
Έχει γίνει παγίως δεκτό κατά το παρελθόν ότι για τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο των κανόνων του πρωτογενούς κοινοτικού δικαίου απαιτείται νόμος που ψηφίζεται από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των Βουλευτών, εφαρμόζεται δηλαδή το άρθρο 28 παρ. 3 του Συντάγματος.
Προκειμένου να αποσαφηνισθεί η αναγκαιότητα της συνδρομής της παραπάνω προϋπόθεσης για τη συμμετοχή της Χώρας μας στις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, προτείνεται η σχετική αναδιατύπωση της ερμηνευτικής δήλωσης στο άρθρο 28.

8. Άρθρο 29 παρ. 2 του Συντάγματος
Το αίτημα για ουσιαστικό έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, ώστε να υπάρχει πλήρης διαφάνεια των δραστηριοτήτων τους, ειδικά σε ό,τι αφορά τις λειτουργικές και τις εκλογικές τους δαπάνες, εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια που επιχειρείται για ενίσχυση της διαφάνειας στο δημόσιο βίο και για αποκατάσταση σχέσης αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πολίτη και την πολιτική. Στο ίδιο πλαίσιο ανήκει και η επιδίωξη της εμπέδωσης της διαφάνειας και για τις αντίστοιχες δαπάνες των Βουλευτών και των υποψήφιων Βουλευτών, συμπεριλαμβανομένου και του «πόθεν έσχες» αυτών.
Για τους λόγους αυτούς είναι αναγκαία η πρόβλεψη ότι η βασική και πρωτεύουσα πηγή χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων είναι ο κρατικός προϋπολογισμός, με αυστηρότερους περιορισμούς στη χρηματοδότηση από ιδιωτικές πηγές, οι οποίες συνιστούν εξαίρεση. Η πρόβλεψη αυτή θα πρέπει να συνδυασθεί με την καθιέρωση συστήματος αποτελεσματικού ελέγχου τόσο του τρόπου απόκτησης των περιουσιακών στοιχείων των Βουλευτών μετά την εκλογή τους, όσο και των δαπανών τους, αφού, κατά γενική παραδοχή, το σημερινό σύστημα ελέγχου από την ίδια - στην πραγματικότητα - τη Βουλή, αφενός δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα και, αφετέρου, δεν εμπνέει εμπιστοσύνη στους πολίτες, λόγω της σύμπτωσης σε αυτήν της ιδιότητας του ελέγχοντος και του ελεγχόμενου. Προτείνεται, συνεπώς, ν’ ανατεθεί η ελεγκτική αυτή αρμοδιότητα σε ειδικό τμήμα του Συνταγματικού Δικαστηρίου που προβλέπεται να συσταθεί με τροποποίηση του άρθρου 100 του Συντάγματος. Στο Δικαστήριο αυτό θ’ ανήκει, με τις ειδικότερες προϋποθέσεις που θα ορίσει νόμος, ιδίως:
α) Ο έλεγχος της διαφάνειας των οικονομικών των πολιτικών κομμάτων και ειδικότερα των λειτουργικών και εκλογικών τους δαπανών, ώστε να περιορίζονται στο πλαίσιο που ορίζει ο νόμος. Εδώ εντάσσεται και η δυνατότητα απαγόρευσης της χρήσης ραδιοτηλεοπτικού χρόνου πέραν από τον προβλεπόμενο από τον νόμο.
β) Ο έλεγχος των προεκλογικών και λειτουργικών δαπανών των Βουλευτών και των υποψήφιων Βουλευτών.
γ) Ο ετήσιος έλεγχος του «πόθεν έσχες» των Βουλευτών και των μελών της Κυβέρνησης, καθώς και η επιβολή των σχετικών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης και της έκπτωσης από το βουλευτικό αξίωμα, ανάλογα με την βαρύτητα της παράβασης. Η τελευταία αυτή αρμοδιότητα του Συνταγματικού Δικαστηρίου μπορεί να επεκταθεί, με ειδικό νόμο, στον έλεγχο του «πόθεν έσχες» και άλλων κατηγοριών προσώπων.
Με την προτεινόμενη, σύμφωνα με τα παραπάνω, αναθεώρηση του άρθρου 29 παρ. 2 ενισχύεται, σε μεγάλο βαθμό, η διαφάνεια του πολιτικού συστήματος, μέσω της καθιέρωσης αξιόπιστου μηχανισμού ελέγχου αλλά και επιβολής κυρώσεων – οι οποίες φθάνουν έως και τη δήμευση περιουσιακών στοιχείων που δεν δηλώθηκαν - με επαρκείς εγγυήσεις αμεροληψίας και αντικειμενικότητας, ικανές να άρουν την επιφυλακτικότητα του πολίτη.
 

9. Άρθρο 54 παρ. 3 του Συντάγματος
Η Νέα Δημοκρατία επαναφέρει και τώρα (όπως και το 1997) το ζήτημα της αύξησης του ποσοστού των Βουλευτών, οι οποίοι εκλέγονται χωρίς σταυρό προτίμησης. Συγκεκριμένα, προτείνεται ο διπλασιασμός του αριθμού των Βουλευτών Επικρατείας, ήτοι από το ένα εικοστό (1/20) στο ένα δέκατο (1/10) του όλου αριθμού των Βουλευτών. Με αυτόν τον τρόπο θα διευκολυνθεί η είσοδος στο Κοινοβούλιο πολιτών, οι οποίοι δεν είχαν τη δυνατότητα ή τα κίνητρα ν’ αποδυθούν σε προεκλογικό αγώνα.
 

10. Άρθρο 56 παρ. 1 και 3 του Συντάγματος
Οι διατάξεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 56 του Συντάγματος περιλαμβάνουν έναν ιδιαίτερα ευρύ κύκλο λειτουργών και υπαλλήλων του ευρύτερου δημόσιου τομέα, για τους οποίους τίθεται ένα πλέγμα εξαιρετικά αυστηρών προϋποθέσεων και περιορισμών, προκειμένου ν’ ανακηρυχθούν υποψήφιοι και να εκλεγούν βουλευτές. Οι ανωτέρω περιορισμοί όμως δυσχεραίνουν ουσιωδώς την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι ενός μεγάλου τμήματος των πολιτών, χωρίς να εξυπηρετούν πάντοτε κάποιο υπέρτερο δημόσιο συμφέρον που δεν ικανοποιείται διαφορετικά. Η υποχρέωση παραίτησης από την υπηρεσία δημοσίων υπαλλήλων πριν από την ανακήρυξή τους ως υποψηφίων, σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο του άρθρου 56, αποτελεί επαχθή περιορισμό, ο οποίος μπορεί ν’ αποτρέψει ικανούς υποψηφίους που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του από το να θέσουν υποψηφιότητα στις βουλευτικές εκλογές. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να συνεκτιμηθεί και το άρθρο 3 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.), σύμφωνα με το οποίο «Τα Υψηλά Συμβαλλόμενα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διενεργούν, κατά λογικά διαστήματα, ελεύθερες μυστικές εκλογές, υπό συνθήκες επιτρέπουσες την ελεύθερη έκφραση της λαϊκής θέλησης ως προς την εκλογή του νομοθετικού σώματος».
Για όλους τους παραπάνω λόγους κρίνεται σκόπιμο να περιορισθούν τα κωλύματα των Βουλευτών μόνο στις περιπτώσεις, όπου πραγματικά γίνεται φανερό ότι, ενόψει της φύσης των ασκούμενων καθηκόντων, υπάρχει δυνατότητα ουσιαστικού επηρεασμού των εκλογέων, ώστε, κατά τα λοιπά, να διευκολύνονται και να ενθαρρύνονται οι Έλληνες πολίτες να συμμετέχουν ενεργά στα κοινά.
 

11. Άρθρα 57 και 115 παρ. 7 του Συντάγματος
Το άρθρο 57, το οποίο αποτέλεσε αντικείμενο ριζικής αναθεώρησης το 2001, αφενός προσδιορίζει τα έργα και τις ιδιότητες που είναι ασυμβίβαστες προς τη βουλευτική ιδιότητα, πρόβλεψη που υπήρχε και στο προϋφιστάμενο της αναθεώρησης καθεστώς και, αφετέρου, εισάγει το επαγγελματικό ασυμβίβαστο των Βουλευτών, σύμφωνα με το οποίο, οι τελευταίοι απαγορεύεται ν’ ασκούν οποιοδήποτε επάγγελμα, κατά τη διάρκεια της βουλευτικής τους θητείας. Προβλέπεται, επίσης, η έκδοση εκτελεστικού νόμου που θα καθορίζει ποιες είναι οι συμβατές με το βουλευτικό αξίωμα επαγγελματικές δραστηριότητες.
Η εφαρμογή των πρώτων εδαφίων της παρ. 1 κρίνεται επιτυχής, δεδομένου ότι συμβάλλουν στην προαγωγή του κύρους του βουλευτικού αξιώματος, θωρακίζοντας τους Βουλευτές απέναντι σε κάθε ενδεχόμενη υπόνοια αμεροληψίας ή εκμετάλλευσης της θέσης τους, προκειμένου να τύχουν ευνοϊκής μεταχείρισης στις επαγγελματικές τους δραστηριότητες και στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο. Με αυτόν τον τρόπο κατοχυρώνεται θεσμικά η ουσιαστική ανεξαρτησία του Βουλευτών, ιδίως από οικονομικά συμφέροντα.
Αντιθέτως, τα επόμενα εδάφια της παρ. 1 του ίδιου άρθρου, με τα οποία εισάγεται το απόλυτο επαγγελματικό ασυμβίβαστο των Βουλευτών, εκτιμάται ότι δεν λειτούργησαν θετικά στην πράξη και προτείνεται η κατάργησή τους. Τα εδάφια αυτά τέθηκαν κατά την Αναθεώρηση του 2001, προκειμένου να διασφαλίσουν την απερίσπαστη και ολοκληρωτική αφοσίωση του Βουλευτή στα καθήκοντα που απορρέουν από τη θέση του, καθώς στο παρελθόν είχαν παρατηρηθεί περιπτώσεις Βουλευτών που αφιέρωναν περισσότερο χρόνο στην επαγγελματική τους ενασχόληση (ιατροί, δικηγόροι κλπ.), παρά σε υποχρεώσεις που συνδέονται με τη βουλευτική ιδιότητα. Ο κίνδυνος αυτός όμως μπορεί ν’ αποτραπεί με την καθιέρωση περιορισμών στην επαγγελματική ενασχόληση αλλά και αυστηρών μηχανισμών ελέγχου, όπως η υποχρεωτική παρουσία των Βουλευτών στις συνεδριάσεις του Κοινοβουλίου, η μείωση της αποζημίωσής τους σε περίπτωση αδικαιολόγητης απουσίας, ο πειθαρχικός τους έλεγχος από τα αρμόδια όργανα της Βουλής και άλλα μέτρα, ορισμένα από τα οποία ήδη εφαρμόζονται.
Το απόλυτο ασυμβίβαστο θέτει σοβαρά διλήμματα σε επιτυχημένα και αναγνωρισμένα πρόσωπα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής του Τόπου, τα οποία διστάζουν να πολιτευθούν, διότι με την ενδεχόμενη εκλογή τους τίθενται σε κίνδυνο πολυετείς επαγγελματικοί κόποι και η υπάρχουσα επαγγελματική τους σταδιοδρομία, την οποία οφείλουν να εγκαταλείψουν πλήρως.
Για όλους τους ανωτέρω λόγους, προτείνεται η κατάργηση του απόλυτου επαγγελματικού ασυμβίβαστου των Βουλευτών και η θέσπιση ενός μερικού ασυμβίβαστου, το οποίο θα οριοθετείται από εκτελεστικό νόμο για τον προσδιορισμό των επαγγελματικών δραστηριοτήτων που θα επιτρέπονται στους Βουλευτές. Είναι αυτονόητο ότι η μερική καθιέρωση του ασυμβιβάστου θα ισχύει με τη θέση σε ισχύ του οικείου εκτελεστικού νόμου του Συντάγματος.
 

12. Άρθρο 58 του Συντάγματος
Εν όψει της πρότασης για τη σύσταση Συνταγματικού Δικαστηρίου, σύμφωνα με την προωθούμενη αναθεώρηση του άρθρου 100, στο οποίο θα περιέλθουν και οι αρμοδιότητες του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, η διάταξη του άρθρου 58 πρέπει ν’ αναδιατυπωθεί αναλόγως.
 

13. Άρθρο 62 του Συντάγματος
Το άρθρο 62 του Συντάγματος κατοχυρώνει τη βουλευτική ασυλία και το ακαταδίωκτο των Βουλευτών κατά τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου. Η διάταξη αυτή συνδέεται στενά με τη διάταξη του άρθρου 61, η οποία θεσπίζει το ανεύθυνο των Βουλευτών για γνώμη ή ψήφο που έδωσαν κατά την άσκηση των βουλευτικών τους καθηκόντων. Οι δύο αυτές διατάξεις δημιουργούν ένα πλέγμα προστασίας του Βουλευτή, ώστε να μπορεί αυτός να ασκεί ελεύθερα και ανεμπόδιστα το λειτούργημά του, ανεπηρέαστος από καταχρηστικές απειλές και διώξεις, οι οποίες συχνά υποκρύπτουν πολιτικά κίνητρα ή γίνονται αβασάνιστα ή είναι προφανώς αστήρικτες.
Ενώ, όμως, η διάταξη του άρθρου 61 είναι πλήρως δικαιολογημένη, καθώς είναι συνυφασμένη με την άσκηση των καθηκόντων του Βουλευτή, το άρθρο 62 εισάγει μια προνομιακή, σε σχέση με τους υπόλοιπους πολίτες, αντιμετώπιση του Βουλευτή, και μάλιστα για αδικήματα που δεν συνδέονται με τη βουλευτική ιδιότητα. Το γεγονός αυτό διαμορφώνει ένα υπέρμετρα ευρύ και αδικαιολόγητα ευνοϊκό καθεστώς ασυλίας για τους Βουλευτές κατά τη διάρκεια της θητείας τους - ακόμη και προκειμένου για αδικήματα του κοινού ποινικού δικαίου - η οποία δεν συνάδει με το κοινό περί δικαίου αίσθημα ούτε με την αρχή της ίσης μεταχείρισης των ουσιωδώς όμοιων περιπτώσεων. Παράλληλα απαξιώνει το βουλευτικό αξίωμα στα μάτια των πολιτών, δημιουργώντας σκιές και εντυπώσεις εξυπηρέτησης συντεχνιακών συμφερόντων.
Για όλους αυτούς τους λόγους προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι η Βουλή μπορεί να αρνηθεί την άρση της βουλευτικής ασυλίας, μόνον εφόσον διαπιστωθεί ότι αυτή ζητείται για πολιτικούς λόγους, ώστε να μην υποθάλπεται η ατιμωρησία των Βουλευτών ούτε να προσφέρεται η ασυλία ως ασπίδα για τη συλλήβδην αποφυγή της δικαστικής τους δίωξης.
Αυτή, άλλωστε, η αντιμετώπιση επιβάλλεται και στο πλαίσιο σεβασμού του ατομικού δικαιώματος της δικαστικής προστασίας, το οποίο κατοχυρώνεται τόσο στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 20 του Συντάγματος, όσο και στο άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Το γεγονός, δηλαδή, ότι ο πολίτης που θεωρεί ότι θίγεται από τη συμπεριφορά ενός Βουλευτή και ζητεί δικαστική προστασία προσκρούει στην άρνηση της Βουλής να χορηγήσει τη σχετική άδεια, προσβάλλει τον πυρήνα του δικαιώματός του για αποτελεσματική δικαστική προστασία. Επισημαίνεται και η σχετική νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο, σε παρόμοια περίπτωση, καταδίκασε την Ιταλία για παραβίαση του άρθρου 6 της Ε.Σ.Δ.Α.
 

14. Άρθρο 78 του Συντάγματος
Προτείνεται η αναθεώρηση του άρθρου 78 του Συντάγματος προς την κατεύθυνση της προσθήκης νέας παραγράφου, με την οποία θα προβλέπεται ότι εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου προς τρίτους παρέχονται μόνο με ειδικό τυπικό νόμο. Η πρόβλεψη αυτή κρίνεται επιβεβλημένη για λόγους διαφάνειας, μεγαλύτερης δημοσιονομικής διασφάλισης και προστασίας του δημόσιου συμφέροντος.
 

15. Άρθρο 88 παρ. 2 εδ. γ΄, δ΄, ε΄ του Συντάγματος
Σύμφωνα με τα εδάφια γ΄, δ΄ και ε΄ της παρ. 2 του άρθρου 88 του Συντάγματος «Κατά παρέκκλιση από τα άρθρα 94, 95 και 98, διαφορές σχετικά με τις κάθε είδους αποδοχές και τις συντάξεις των δικαστικών λειτουργών και εφόσον η επίλυση των σχετικών νομικών ζητημάτων μπορεί να επηρεάσει τη μισθολογική, συνταξιοδοτική ή φορολογική κατάσταση ευρύτερου κύκλου προσώπων, εκδικάζονται από το ειδικό δικαστήριο του άρθρου 99. Το δικαστήριο στις περιπτώσεις αυτές συγκροτείται με τη συμμετοχή ενός επιπλέον τακτικού καθηγητή και ενός επιπλέον δικηγόρου, όπως νόμος ορίζει. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συνέχιση τυχόν εκκρεμών δικών».
Δεδομένου όμως ότι η παρούσα Πρόταση προβλέπει την ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο θα έχει γενική αρμοδιότητα ως προς τον έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων και της συμφωνίας τους προς διεθνείς συμβάσεις, όπως αναλύεται παρακάτω, κρίνεται σκόπιμο να του ανατεθεί, με απευθείας προσφυγή, και η επίλυση των παραπάνω διαφορών των δικαστικών λειτουργών. Και αυτό γιατί οι διαφορές αυτές θεμελιώνονται, κατά βάση, στον αντισυνταγματικό χαρακτήρα δυσμενών για τους δικαστικούς λειτουργούς μισθολογικού χαρακτήρα νομοθετικών ρυθμίσεων, στο πλαίσιο της επεκτατικής εφαρμογής της αρχής της ισότητας. Συνεπώς, κρίνεται αναγκαία, για λόγους συνέπειας, η αναδιατύπωση των εδαφίων γ΄, δ΄ και ε΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 88, σύμφωνα με τα ανωτέρω.
 

16. Άρθρο 90 παρ. 5 του Συντάγματος
α) Το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 90 προβλέπει ότι: «Οι προαγωγές στις θέσεις του προέδρου και του αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου ενεργούνται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, με επιλογή μεταξύ των μελών του αντίστοιχου ανώτατου δικαστηρίου, όπως νόμος ορίζει».
Οι διατάξεις αυτές όμως παρέχουν πλήρη διακριτική ευχέρεια στην εκάστοτε εκτελεστική εξουσία ως προς την πλήρωση των θέσεων του προέδρου και του αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου, του Ελεγκτικού Συνεδρίου κλπ., με αποτέλεσμα να δημιουργούνται υπόνοιες για την ύπαρξη σχέσεων εξάρτησης μεταξύ της εκτελεστικής εξουσίας και των μελών των Ανώτατων Δικαστηρίων. Η διασταύρωση των λειτουργιών αυτών εκδηλώνεται συνήθως με την παραβίαση της επετηρίδας των δικαστών, χωρίς, ωστόσο, να σημαίνει αυτό ότι η αρχαιότητα μπορεί ν’ αποτελέσει και το αποκλειστικό κριτήριο προαγωγής στις ανωτέρω θέσεις.
Προς αποφυγή όλων των ανωτέρω φαινομένων κρίνεται αναγκαία η πρόβλεψη συγκεκριμένων και αντικειμενικών κριτηρίων, τα οποία θέτουν φραγμό στις τυχόν παρεμβατικές τάσεις της εκτελεστικής εξουσίας, δια του εκάστοτε Υπουργικού Συμβουλίου, και ενισχύουν το καθεστώς εγγυήσεων της προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των ανώτατων δικαστικών λειτουργών. Με τον τρόπο αυτόν θα τερματισθεί και η παραδοσιακή και στείρα αντιπαράθεση των πολιτικών κομμάτων, ιδίως των δύο μεγαλύτερων, με αφορμή την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, η οποία προσβάλλει τις βάσεις του Κράτους Δικαίου και την ίδια την ποιότητα της Δημοκρατίας μας και υποσκάπτει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο σύστημα παροχής της δικαστικής προστασίας.
Για όλους αυτούς τους λόγους προτείνεται η θεσμοθέτηση της επιλογής του προέδρου μόνο μεταξύ των αντιπροέδρων του οικείου Δικαστηρίου. Εξάλλου και η επιλογή των Αντιπροέδρων θα πρέπει να γίνεται μόνο μεταξύ των δέκα (10) αρχαιότερων δικαστών του οικείου δικαστηρίου, αν πρόκειται για επιλογή μέχρι τριών, ή από αριθμό δικαστών - από τους αρχαιότερους πάντοτε - τριπλάσιο του αριθμού των κενούμενων θέσεων, αν πρόκειται για περισσότερους των τριών. Με αυτόν τον τρόπο, καθιερώνεται δικαιότερο σύστημα ανάδειξης της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, το οποίο παρέχει μεν την απαιτούμενη διακριτική ευχέρεια στην εκτελεστική εξουσία, θέτοντας παράλληλα, ικανούς περιορισμούς στην όποια διάθεση υπέρβασης από την πλευρά της, ιδίως μέσω παράκαμψης της επετηρίδας, και θωρακίζοντας, έτσι, περαιτέρω το αυτοδιοίκητο της Δικαιοσύνης.
β) Επιπλέον, στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 90 ορίζεται ότι η θητεία του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και των Γενικών Επιτρόπων των διοικητικών δικαστηρίων και του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη των τεσσάρων ετών, ακόμη και αν ο δικαστικός λειτουργός που κατέχει τη θέση δεν καταλαμβάνεται από το όριο ηλικίας. Ο σκοπός της διάταξης αυτής είναι να τεθεί φραγμός σε τυχόν προσπάθεια της εκάστοτε Κυβέρνησης να εδραιώσει τις επιλογές της στην ηγεσία της δικαστικής εξουσίας για μακρό χρονικό διάστημα.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται να υπάρξει, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, παρόμοια συνταγματική πρόβλεψη και για τους Αντιπροέδρους των Ανώτατων Δικαστηρίων, προκειμένου να διασφαλισθεί περαιτέρω η απαλλαγή της δικαστικής εξουσίας από τον εναγκαλισμό της εκτελεστικής. Προτείνεται, δηλαδή, η καθιέρωση θητείας για τους Αντιπροέδρους, η οποία να μην υπερβαίνει την εξαετία. Η διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με την αμέσως προηγούμενη προτεινόμενη τροποποίηση του πρώτου εδαφίου της παρ. 5 του άρθρου 90, αναφορικά με τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των Ανώτατων Δικαστηρίων της Χώρας, συμβάλλει αποφασιστικά στη θωράκιση της ανεξαρτησίας των δικαστικών λειτουργών έναντι των οργάνων της εκτελεστικής εξουσίας, καθιστώντας άνευ αντικειμένου τις αδικαιολόγητες παρακάμψεις της επετηρίδας.
 

17. Άρθρο 95 του Συντάγματος
Η παρατηρούμενη συνεχής αύξηση του αριθμού των υποθέσεων του Συμβουλίου Επικρατείας στο πλαίσιο των διαφορών που αναφέρονται στις «δημόσιες συμβάσεις» (απονομή προσωρινής δικαστικής προστασίας του ν. 2522/1997, εκδίκαση των αιτήσεων ακύρωσης των πράξεων που προηγούνται της κατάρτισης των συμβάσεων και των αιτήσεων αναιρέσεων των αποφάσεων των διοικητικών εφετείων που αναφέρονται στην εκτέλεση των συμβάσεων αυτών) και η εξαιτίας αυτού του λόγου υπερβολική καθυστέρηση της εκδίκασής τους, σε συνδυασμό με την ανάγκη εξασφάλισης της ενότητας της νομολογίας για λόγους ασφάλειας δικαίου καθιστά απαραίτητη την πρόβλεψη – με την προσθήκη σχετικής διάταξης στο άρθρο 95 του Συντάγματος – σύστασης ειδικού Τμήματος με αποκλειστικό αντικείμενο την εκδίκαση των σχετικών διαφορών.
 

18. Άρθρο 98 παρ. 1 εδ. β΄ του Συντάγματος
Με τον νόμο 2522/1997 καθορίσθηκε το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την προσωρινή δικαστική προστασία (ασφαλιστικά μέτρα) στις περιπτώσεις όπου ανακύπτουν διαφορές κατά τη διαδικασία που προηγείται της σύναψης συμβάσεων δημοσίων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών. Εφόσον οι συμβάσεις αυτές είναι δημόσιες, διότι αντισυμβαλλόμενος είναι το Δημόσιο ή άλλος φορέας που εξομοιώνεται με αυτό, η εκδίκαση των ως άνω ασφαλιστικών μέτρων υπάγεται στη δικαιοδοσία του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο είναι αρμόδιο να εκδικάζει και τις σχετικές αιτήσεις ακυρώσεως κατά των διοικητικών πράξεων που μεσολαβούν μέχρι τη σύναψη της σύμβασης.
Περαιτέρω, κατά την αναθεώρηση του Συντάγματος του 2001, προστέθηκε στο άρθρο 98, όπου ρυθμίζονται οι αρμοδιότητες του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ειδική διάταξη, σύμφωνα με την οποία στις αρμοδιότητές του ανήκει και «Ο έλεγχος συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας στις οποίες αντισυμβαλλόμενος είναι το Δημόσιο ή άλλο νομικό πρόσωπο που εξομοιώνεται με το Δημόσιο από την άποψη αυτή, όπως νόμος ορίζει», δηλαδή πρόκειται για τις ίδιες συμβάσεις που, προσυμβατικώς, ελέγχονται από το Συμβούλιο της Επικρατείας, όπως προαναφέρθηκε.
Εξειδικεύοντας τη συνταγματική αυτή διάταξη, ο ν. 3060/2002 όρισε στο άρθρο 2 ότι ο αρμόδιος Υπουργός ή άλλος φορέας υποβάλλει υποχρεωτικά στο Ελεγκτικό Συνέδριο τον φάκελο του διαγωνισμού, πριν από τη σύναψη της σύμβασης, για έλεγχο νομιμότητας από τα «Κλιμάκια» του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατά των σχετικών Πράξεών τους μπορεί όποιος έχει έννομο συμφέρον να υποβάλει αίτηση ανάκλησης ενώπιον του αρμόδιου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Το αποτέλεσμα όμως όλων αυτών των θεσμικών παρεμβάσεων είναι ότι από το έτος 2002 για το ίδιο αντικείμενο, δηλαδή για τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας που προηγείται της κατάρτισης «δημόσιων συμβάσεων», προβλέπεται παράλληλη αρμοδιότητα δύο ανώτατων δικαστηρίων, με συνέπεια να δημιουργείται κίνδυνος έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, να διαμορφώνεται κλίμα ανασφάλειας δικαίου και τελικά να μην εξυπηρετείται αποτελεσματικά η αρχή της διαφάνειας, για τη θωράκιση της οποίας αναθεωρήθηκε το άρθρο 98 σύμφωνα με τα παραπάνω. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο, στο πλαίσιο σχετικού νόμου, να οριοθετείται ο έλεγχος των συμβάσεων που γίνεται από τα δύο ανώτατα δικαστήρια, έτσι ώστε το Ελεγκτικό Συνέδριο να εγγυάται την εξασφάλιση των δημοσιονομικών συμφερόντων του Κράτους και των δημόσιων φορέων, όπως άλλωστε είναι και ο θεσμικός του ρόλος. Αυτή η ανάγκη διαπιστώθηκε πρόσφατα και από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο (αρ. 20/2005), το οποίο απεφάνθη ως προς τη φύση και την έκταση του ελέγχου.
Περαιτέρω, η αόριστη αναφορά στον προαναφερθέντα έλεγχο από Κλιμάκια του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν διασφαλίζει επαρκώς ενιαία κριτήρια προσυμβατικού ελέγχου, τα οποία είναι αναγκαία, προκειμένου να εξασφαλισθεί η αρχή της διαφάνειας και της σταθερότητας, που επιδιώχθηκε στο πλαίσιο της προηγούμενης Αναθεώρησης του ίδιου άρθρου. Για τον λόγο αυτό κρίνεται αναγκαία η πρόβλεψη σύστασης ειδικού Τμήματος στο Ελεγκτικό Συνέδριο με αποκλειστικό αντικείμενο τον παραπάνω έλεγχο των σχετικών συμβάσεων, χωρίς να υπάρχει στάδιο περαιτέρω ελέγχου, παρά μόνο η παραπομπή στην Ολομέλειά του, σε περίπτωση που ενδεχομένως κριθεί ότι συντρέχει ζήτημα αντισυνταγματικότητας, σε συνάρτηση με την οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Είναι αυτονόητο ότι δεν θίγεται η δικαιοδοσία του Συμβουλίου της Επικρατείας τόσο στο πλαίσιο της προσωρινής δικαστικής προστασίας (ασφαλιστικά μέτρα) του ν. 2522/1997 όσο και στο πλαίσιο της αμιγώς ακυρωτικής διαδικασίας.
 

19. Άρθρο 100 του Συντάγματος
Το άρθρο 100 του Συντάγματος, όπως τροποποιήθηκε κατά την Αναθεώρηση του έτους 2001, ρυθμίζει τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (εφεξής Α.Ε.Δ.). Στις αρμοδιότητες του Α.Ε.Δ. ανήκει και ο έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων, υπό τις προϋποθέσεις που τάσσει η περίπτωση ε΄ της παρ. 1 του άρθρου 100, σύμφωνα με την οποία το Α.Ε.Δ. είναι αρμόδιο για την «άρση της αμφισβήτησης για την ουσιαστική αντισυνταγματικότητα ή την έννοια διατάξεων τυπικού νόμου, αν εκδόθηκαν γι’ αυτές αντίθετες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου, ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου» καθώς και η νέα παρ. 5 του ίδιου άρθρου, η οποία ορίζει ότι «Όταν τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου, ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίνει διάταξη τυπικού νόμου αντισυνταγματική, παραπέμπει υποχρεωτικά το ζήτημα στην οικεία ολομέλεια, εκτός αν αυτό έχει κριθεί με προηγούμενη απόφαση της ολομέλειας ή του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου αυτού. Η ολομέλεια συγκροτείται σε δικαστικό σχηματισμό και αποφαίνεται οριστικά, όπως νόμος ορίζει. Η ρύθμιση αυτή εφαρμόζεται αναλόγως και κατά την επεξεργασία των κανονιστικών διαταγμάτων από το Συμβούλιο της Επικρατείας».
Εξάλλου, το Σύνταγμα αναφέρεται σε δύο ακόμη περιπτώσεις στον έλεγχο της συνταγματικότητας του νόμου από τα δικαστήρια. Πρόκειται, αφενός για την παρ. 2 του άρθρου 87, σύμφωνα με την οποία «Οι δικαστές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους υπόκεινται μόνο στο Σύνταγμα και στους νόμους και σε καμία περίπτωση δεν υποχρεούνται να συμμορφώνονται με διατάξεις που έχουν τεθεί κατά κατάλυση του Συντάγματος», αφετέρου δε για την παρ. 4 του άρθρου 93, η οποία προβλέπει ότι «Τα δικαστήρια υποχρεούνται να μην εφαρμόζουν νόμο που το περιεχόμενό του είναι αντίθετο προς το Σύνταγμα».
Από τον συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων προκύπτει σαφώς ότι το Σύνταγμα υιοθετεί το σύστημα του διάχυτου ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων από τα δικαστήρια, με την εξαίρεση ιδίως του άρθρου 100, το οποίο θεσπίζει μια ιδιότυπη μορφή συγκεντρωτικού ελέγχου από το Α.Ε.Δ. Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, όλα τα δικαστήρια, όλων των βαθμών και δικαιοδοσιών, είναι αρμόδια να εξετάσουν τη συνταγματικότητα του νόμου, βάσει του οποίου θα εκδικάσουν μια υπόθεση. Εφόσον στο πλαίσιο του παρεμπίπτοντος ελέγχου συνταγματικότητας κριθεί ότι ο νόμος είναι αντισυνταγματικός, αυτό έχει ως συνέπεια τη μη εφαρμογή του στη συγκεκριμένη περίπτωση, χωρίς να συνεπιφέρει και ακύρωσή του. Οποιοδήποτε άλλο δικαστήριο μπορεί να τον κρίνει συνταγματικό και να τον εφαρμόσει σε άλλη υπόθεση.
Το γεγονός όμως ότι μπορεί να υπάρχουν αντίθετες κρίσεις των δικαστηρίων σχετικά με τη συνταγματικότητα ενός νόμου, κατάσταση που δημιουργεί εύλογη αβεβαιότητα και ανασφάλεια δικαίου, τόσο στους πολίτες όσο και στη Διοίκηση συνιστά, κατά γενική παραδοχή, μειονέκτημα του συστήματος του διάχυτου ελέγχου. Γι’ αυτό, άλλωστε, το άρθρο 100 του Συντάγματος προβλέπει την αρμοδιότητα του Α.Ε.Δ. για την άρση της αμφισβήτησης για την ουσιαστική αντισυνταγματικότητα ή την έννοια διατάξεων τυπικού νόμου, αν εκδόθηκαν γι’ αυτές αντίθετες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Περαιτέρω προβληματισμό δημιουργεί επίσης και το γεγονός ότι, σύμφωνα με το σύστημα του διάχυτου ελέγχου, ένας νόμος μπορεί να κριθεί αντισυνταγματικός πολλά χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του, με αναδρομική δύναμη, με αποτέλεσμα ν’ ανατρέπονται διαμορφωμένες καταστάσεις, να διαψεύδεται η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των πολιτών, αλλά και να δημιουργούνται διόλου ευκαταφρόνητα προβλήματα πρακτικής φύσεως, μεταξύ των οποίων και η υπέρμετρη επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού, που έχει ως περαιτέρω αποτέλεσμα την ανατροπή του οικονομικού προγραμματισμού της εκάστοτε Κυβέρνησης με επαχθείς συνέπειες για τους ίδιους τους πολίτες.
Εξάλλου, η προβλεπόμενη στο πλαίσιο του ισχύοντος συστήματος διαδικασία για την αμετάκλητη κρίση της συνταγματικότητας ενός νόμου συνδέεται με τη διεξαγωγή μακρόχρονων δικαστικών αγώνων σε όλους σχεδόν τους βαθμούς της οικείας δικαιοδοσίας- και αρκετές φορές σε δικαστήρια διαφορετικών δικαιοδοσιών- έως ότου εκδοθεί η δικαστική απόφαση που αίρει τη σχετική αμφισβήτηση. Η παρατεταμένη αυτή ανασφάλεια δικαίου δεν μπορεί να συνδυασθεί αρμονικά με την ταυτόχρονη κατοχύρωση του ατομικού δικαιώματος της δικαστικής προστασίας.
Στο πλαίσιο του ανωτέρω προβληματισμού θα πρέπει να συνεκτιμηθεί και η μεταβλητή σύνθεση των μελών του Α.Ε.Δ., αφού το ανώτατο αυτό δικαστήριο συγκροτείται, στην πλειοψηφία του, από δικαστές που καλούνται κατά περίπτωση και για περιορισμένο χρονικό διάστημα ν’ ασκήσουν τον έλεγχο της συνταγματικότητας νόμου. Η μεταβλητότητα αυτή δεν ευνοεί τη διαμόρφωση πάγιας νομολογίας από το Α.Ε.Δ.
Προκειμένου, λοιπόν, ν’ αντιμετωπισθούν οι προεκτεθείσες δυσχέρειες εφαρμογής του συστήματος του διάχυτου ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων, να επιτευχθεί η ταχεία και οριστική κρίση επί των θεμάτων αντισυνταγματικότητας καθώς και η έγκαιρη διάλυση των σχετικών αμφισβητήσεων, προτείνεται η καθιέρωση και στη Χώρα μας ενός ενδιάμεσου συστήματος μεταξύ του διάχυτου ελέγχου και του συγκεντρωτικού ελέγχου, κατά το πρότυπο πολλών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πυρήνα αυτού του μεικτού συστήματος αποτελεί η μετατροπή του Α.Ε.Δ. σε Συνταγματικό Δικαστήριο, η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του σε θέματα ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων, ύστερα από παραπομπή από τις οικείες Ολομέλειες των Ανωτάτων Δικαστηρίων, με ταυτόχρονη διατήρηση της αρμοδιότητας όλων των δικαστηρίων, όλων των βαθμών και δικαιοδοσιών, να ελέγχουν τη συνταγματικότητα του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, με την παράλληλη όμως υποχρέωσή τους να παραπέμπουν το ζήτημα της αντισυνταγματικότητας που τυχόν ανακύπτει ενώπιόν τους στην Ολομέλεια του οικείου Ανώτατου Δικαστηρίου.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο προτείνεται στο πλαίσιο της αναθεώρησης του άρθρου 100 του Συντάγματος, θα έχει σταθερή σύνθεση και θ’ αποτελεί τον διάδοχο του Α.Ε.Δ. Διατηρεί δηλαδή όλες τις αρμοδιότητες του Α.Ε.Δ., και, επιπλέον, αποκτά νέες, ουσιαστικές αρμοδιότητες που αφορούν τον τελικό έλεγχο της συνταγματικότητας και της συμβατότητας του τυπικού νόμου προς το διεθνές δίκαιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 28 παρ. 1 του Συντάγματος. Οι αρμοδιότητες αυτές εισάγουν στην ελληνική έννομη τάξη στοιχεία συγκεντρωτικού ελέγχου της συνταγματικότητας του νόμου, τα οποία προσιδιάζουν στην ιδιαιτερότητα της εθνικής μας συνταγματικής έννομης τάξης και παράδοσης.
 

20. Άρθρο 101 του Συντάγματος
Προτείνεται η αναθεώρηση του άρθρου 101 του Συντάγματος προς την κατεύθυνση της περαιτέρω αναβάθμισης των νησιωτικών περιοχών της Χώρας. Ειδικότερα, προτείνεται η ένταξη της ερμηνευτικής δήλωσης ως αυτοτελούς παραγράφου στο άρθρο 101, με την περαιτέρω πρόβλεψη ότι ο κοινός νομοθέτης και η διοίκηση, όταν δρα κανονιστικώς, λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών περιοχών, καθιερώνοντας ειδική μέριμνα για τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξή τους.
 

21. Άρθρο 102 παρ. 1 εδ. δ΄ του Συντάγματος
Προτείνεται η αναθεώρηση του δ΄ εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 102 του Συντάγματος προς την κατεύθυνση της άρσης των αμφισβητήσεων που είχαν επανειλημμένα διατυπωθεί σχετικά με το εύρος, τη διαδικασία και τον τύπο της άσκησης από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης αρμοδιοτήτων που τους έχουν ανατεθεί και οι οποίες συνιστούν αποστολή του Κράτους. Το πρόβλημα ανέκυψε ιδίως αναφορικά με την έγκριση, τροποποίηση και εφαρμογή των πολεοδομικών σχεδίων από τους ΟΤΑ, η οποία, λόγω της υφιστάμενης διατύπωσης, σε συνδυασμό και με το άρθρο 43 παρ. 2 του Συντάγματος – και παρά την Αναθεώρηση του 2001 - οδήγησε την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας στην άποψη ότι οι σχετικές ρυθμίσεις μπορούν να γίνονται μόνο με την έκδοση προεδρικού διατάγματος. Με την προτεινόμενη αναθεώρηση θα αποσαφηνισθεί πλήρως το ζήτημα, προς την κατεύθυνση του προσδιορισμού του τύπου της πράξης με την οποία οι ΟΤΑ θ’ ασκούν τις παραπάνω ανατιθέμενες αρμοδιότητες στον οικείο νόμο, και θα διευκολυνθεί η αποκέντρωση κρίσιμων αρμοδιοτήτων προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
 

22. Άρθρο 103 παρ. 2, 3, 5 και 8 του Συντάγματος
Όπως είναι γνωστό, στη Δημόσια Διοίκηση σήμερα υπηρετεί ένας μεγάλος αριθμός υπαλλήλων με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Πέραν δε τούτου, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις, θα προσλαμβάνεται στο μέλλον τέτοιο προσωπικό. Το προσωπικό αυτό, ενώ κατά γενική ομολογία διαθέτει πολλά προσόντα και μπορεί να προσφέρει σημαντικότατες υπηρεσίες όπου υπηρετεί, δεν έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί αναλόγως στη διοικητική ιεραρχία. Οιαδήποτε εξομοίωσή του, έστω και εν μέρει, με τους μόνιμους υπαλλήλους δια της νομοθετικής οδού θα ήταν δυνατόν να εγείρει συνταγματικές αμφισβητήσεις με απρόβλεπτες συνέπειες για τη σταθερότητα των έννομων σχέσεων στο εσωτερικό της Δημόσιας Διοίκησης.
Για την πλήρωση του κενού αυτού, προτείνεται η αναδιατύπωση των παρ. 2, 3, 5 και 8 του άρθρου 103, ώστε να προβλεφθεί ρητά, με εκτελεστικό της διάταξης αυτής νόμο, πότε και με ποιους όρους επιτρέπεται (πάντοτε μέσω ΑΣΕΠ) η κάλυψη οργανικών θέσεων του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα από υπαλλήλους με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Είναι αυτονόητο ότι και για τους υπαλλήλους αυτούς πρέπει να προβλέπεται, για λόγους ίσης μεταχείρισης, δυνατότητα εξέλιξης, με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν για τους μόνιμους υπαλλήλους.
 

23. Άρθρο 104 του Συντάγματος
Η ανάγκη της παροχής υπηρεσιών υψηλού επιπέδου στους πολίτες, με παράλληλο σεβασμό στο δημόσιο χρήμα, επιβάλλει την εισαγωγή ρύθμισης, η οποία κατοχυρώνει την αντίστοιχη υποχρέωση των υπαλλήλων (δημόσιων ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου). Προτείνεται, συνεπώς, η αναθεώρηση του άρθρου 104 του Συντάγματος προς την κατεύθυνση της ρητής πρόβλεψης της υποχρέωσής τους να υπηρετούν έγκαιρα και αποτελεσματικά τους πολίτες, υπέχοντας επιπλέον προσωπική ευθύνη για παράνομη υπαίτια συμπεριφορά, η οποία συνεπάγεται βλάβη στην περιουσία του Δημοσίου, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις σχετικού εκτελεστικού νόμου.
 

24. Άρθρα 111 παρ. 2 και 6, 115 παρ. 2, 6 και 7, 117 παρ. 7, 118 παρ. 5 και 7 του Συντάγματος
Προτείνεται η αναθεώρηση των μεταβατικών διατάξεων των άρθρων 111 παρ. 2 και 6 , 115 παρ. 2, 6 και 7, 117 παρ. 7, 118 παρ. 5 και 7, ώστε να καταστεί δυνατή η ομαλή έναρξη εφαρμογής των αντίστοιχων διατάξεων που θα προκύψουν από την Αναθεώρηση, όπως αυτή οριοθετείται από τις κατά τα ανωτέρω προτάσεις.
Αθήνα, 11 Μαΐου 2006

ΟΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΝΤΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ
 

Ομιλία του Πρωθυπουργού και Προέδρου της Ν.Δ. κ. Κώστα Καραμανλή στη συνεδρίαση της ΚΟ του κόμματος για τη Συνταγματική Αναθεώρηση

(11/05/06)

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Πέμπτη, 11 Μαΐου 2006

ΟΜΙΛΙΑ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ
ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ

Οι εκλογές της 7ης Μαρτίου του 2004 ανέδειξαν μια πλατιά κοινωνική συμμαχία, που χτίστηκε με κόπο, αγώνες και μεγάλη προσπάθεια, από όλους μας. Συμμαχήσαμε και συμμαχούμε με τους πολίτες για να κάνουμε πράξη...

- το όραμά μας για την Ελλάδα του 21ου αιώνα.

- Τη μετάβαση σ’ ένα Κράτος Δικαίου, υπεύθυνο και αποτελεσματικό, δίπλα στον πολίτη.

- Τη δημιουργία δυναμικής και ανταγωνιστικής Οικονομίας.

- Τη διασφάλιση αυτοδύναμης και βιώσιμης ανάπτυξης σ’ ολόκληρη τη Χώρα.

Συμμαχήσαμε και συμμαχούμε με τους πολίτες για...

- την αναβάθμιση του δημόσιου βίου,

- την εδραίωση νέου πολιτικού πολιτισμού,

- τη δημιουργία ισχυρού θεσμικού πλαισίου, στο οποίο να μη χωρούν φαινόμενα διαφθοράς, εξαρτήσεις και διαπλοκές.

Συμμαχήσαμε και συμμαχούμε με τους πολίτες για να προωθήσουμε, όλες και όλοι μαζί, τις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται από τις εξελίξεις στο σύγχρονο Κόσμο. Αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που...
- βελτιώνουν το παρόν,
- θεμελιώνουν ένα καλύτερο αύριο,
- εγγυώνται όφελος για κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα.
Στα δύο χρόνια που έχουμε την ευθύνη για τη διακυβέρνηση του Τόπου...
- αντιμετωπίσαμε προβλήματα, που διαιωνίζονταν ανέγγιχτα, για πάρα πολλά χρόνια.
- Εφαρμόσαμε ρεαλιστικό σχέδιο, που οδηγεί, με τον πιο ήπιο τρόπο, στη δημοσιονομική προσαρμογή.
- Θεμελιώσαμε - και ενισχύουμε, διαρκώς - νέο αναπτυξιακό πρότυπο, που απελευθερώνει τις παραγωγικές δυνάμεις της Κοινωνίας.
- Κάναμε - και συνεχίζουμε να κάνουμε - σημαντικά βήματα στην κατεύθυνση της επανίδρυσης του Κράτους.
- Προωθήσαμε -και προωθούμε- μεταρρυθμίσεις που περιορίζουν τη γραφειοκρατία και βάζουν φραγμό στη διαφθορά.
- Αποδείξαμε -και αποδεικνύουμε- ότι προχωρούμε σταθερά στην πορεία που έχουμε χαράξει, όλες και όλοι μαζί, προτάσσοντας τη συνεννόηση, τη σύνθεση απόψεων, την εθνική ομοψυχία.
Η Νέα Διακυβέρνηση είναι η συνειδητή, η ενεργητική, η θετική επιλογή, που στόχο έχει να αλλάξουν τα πράγματα στον Τόπο μας. Είναι η επιλογή των πολιτών...
- να υπερβούν τη συντήρηση και την εσωστρέφεια του παρελθόντος.
- Να ακολουθήσουν το δρόμο της προόδου.
- Να κερδίσουν το μέλλον.
 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Αποφασίζουμε σήμερα να κινήσουμε τις προβλεπόμενες κοινοβουλευτικές διαδικασίες, ώστε η επόμενη Βουλή να είναι αναθεωρητική. Κάνουμε ένα ακόμη καθοριστικό βήμα στην πορεία για την Ελλάδα του μέλλοντος. Πριν, όμως, από οτιδήποτε άλλο, αισθάνομαι, την ώρα αυτή, την ανάγκη να αποδώσουμε, για μια ακόμη φορά, την οφειλόμενη τιμή στους πρωτεργάτες του Συντάγματος του 1975. Τους πρωτεργάτες του πιο δημοκρατικού, του πιο προοδευτικού, αλλά και του μακροβιότερου Συντάγματος, που γνώρισε η Χώρα μας, στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, οι αναθεωρήσεις που έγιναν ως τώρα -και ιδίως η τελευταία- πρόσθεσαν σημαντικά στοιχεία, αλλά δεν μετέβαλαν τον πυρήνα του. Είναι, όμως, κοινή πλέον η ομολογία ότι ορισμένες επιτακτικά αναγκαίες αλλαγές, δεν έγιναν δεκτές κατά την τελευταία αναθεώρηση, από την τότε πλειοψηφία. Όπως επίσης και ότι ορισμένες από τις αλλαγές που έγιναν δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Χρειάζεται, λοιπόν, να προχωρήσουμε σε αναθεώρηση διατάξεων, που δεν αναθεωρήθηκαν το 2001, ενώ θα έπρεπε να αναθεωρηθούν. Αλλά και σε αναθεώρηση διατάξεων, που αναθεωρήθηκαν τότε, αλλά -όπως απέδειξε η εμπειρία από την εφαρμογή τους- δεν ανταποκρίθηκαν στο σκοπό, για τον οποίο έγιναν. Χρειάζεται να προχωρήσουμε ακόμη πιο μπροστά. Να προχωρήσουμε σε αναθεώρηση απαραίτητη για αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, με βαθύτερη προοπτική για τη Χώρα μας. Αναθεώρηση ουσιαστική, που αφορά ώριμα αιτήματα της κοινωνίας και επιτακτικές ανάγκες της Νέας Εποχής. Αναθεώρηση προσανατολισμένη στις υποχρεώσεις της Πολιτείας και της Πολιτικής προς τους πολίτες: στις ανάγκες τους, στα δικαιώματα τους, στα συμφέροντά τους. Αναθεώρηση – κλειδί, που διασφαλίζει τη συνέπεια, τη συνέχεια και την κλιμάκωση της μεταρρυθμιστικής πορείας της Χώρας μας, στη διάρκεια αυτής και της επομένης τετραετίας. Γιατί μόνο μέσα από μια μεταρρυθμιστική πορεία με συνέχεια και συνέπεια, πετυχαίνουμε καλύτερο Κράτος, περισσότερες ευκαιρίες προκοπής, καλύτερη ζωή για όλους τους πολίτες. Αυτό δεσμευτήκαμε, αυτό πράττουμε, αυτό το δρόμο συνεχίζουμε!

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Έχουμε, ήδη, αναπτύξει τους επτά βασικούς άξονες της πρότασής μας και τους επαναλαμβάνω:

• Πρώτον: Σύγχρονη Παιδεία, προσιτή σε όλους, ώστε να καταστεί η Χώρα μας κέντρο εκπαίδευσης και πολιτισμού, για ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή.

• Δεύτερον: Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, για την εμπέδωση Κράτους Δικαίου και την περαιτέρω θωράκιση της Δημοκρατίας μας.

• Τρίτον: Προστασία του περιβάλλοντος, που εγγυάται βιώσιμη ανάπτυξη και καλύτερη ποιότητα ζωής για τους πολίτες.

• Τέταρτον: Αποτελεσματική προστασία της ιδιοκτησίας , συμπεριλαμβανομένης της πνευματικής, σύμφωνα με τον προορισμό της.

• Πέμπτον: Κράτος Δικαίου στην υπηρεσία του πολίτη, με αναβαθμισμένες δομές και λειτουργίες, απαλλαγμένες από γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και εστίες διαφθοράς.

Έκτον: Ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση, ικανή να αντεπεξέρχεται στις ανάγκες του πολίτη.
Έβδομον: Θεσμικό πλαίσιο, που εγγυάται διαφάνεια παντού, ώστε να προστατεύεται αποτελεσματικά το συλλογικό συμφέρον και να ενισχύεται η εμπιστοσύνη του πολίτη στο δημόσιο βίο και το πολιτικό σύστημα.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ειδικότερα -και κατά τη σειρά των άρθρων- προτείνουμε:
- Αρθρο 14: Αναθεώρηση της παραγράφου 9, ενταγμένη στο γενικότερο πνεύμα του Συντάγματος για την ουσιαστική κατοχύρωση της πολυφωνίας των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και την αντιμετώπιση φαινομένων διαπλοκής. Η σημερινή διατύπωση, σε συνδυασμό με τη θέση οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης -και ανεξάρτητα από τη δική μας θέση ως προς αυτή- σχετικά με την έννοια συγκεκριμένων ρυθμίσεων του Κοινοτικού Δικαίου, έχει οδηγήσει σε διαφορετικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις.

Για το λόγο αυτό, προτείνεται αναπροσαρμογή των σχετικών ρυθμίσεων -ιδίως για το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τις ασυμβίβαστες ιδιότητες- για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά τους, ως προς τους τρόπους ελέγχου και τις εγγυήσεις που απαιτούνται για την αποτροπή καταστρατηγήσεων. Αλλά και για να εμπεδωθεί ο ελεύθερος ανταγωνισμός στο χώρο των ΜΜΕ. Χωρίς –επαναλαμβάνω- να θίγεται, ούτε κατ’ ελάχιστον, ο κεντρικός στόχος, που είναι η πάταξη της διαπλοκής.

- Αρθρο 16: Πρότασή μας είναι να τεθεί ως προμετωπίδα του άρθρου αυτού η σύνδεση της Παιδείας με τον ελληνικό και -κατ΄ επέκταση- τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, που έχει τις ρίζες του στον ελληνικό πολιτισμό.

Πρότασή μας είναι να κατοχυρωθεί ρητά -όπως είχαμε προτείνει από το 1997- η δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων μη κρατικού και, οπωσδήποτε, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Προτείνονται, συγκεκριμένα, αναθεωρητικές παρεμβάσεις, ώστε...

- να είναι δυνατή -με συγκεκριμένες προϋποθέσεις- η δημιουργία μη δημόσιων φορέων Ανώτατης Εκπαίδευσης.

- Να οριοθετηθεί η έννοια της Ανώτατης Εκπαίδευσης, με τρόπο που εγγυάται την ορθολογική ανάπτυξη, και την επιτυχή ανταπόκρισή της στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού και του διεθνούς εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.

- Να είναι απόλυτα σαφές ότι η Παιδεία παραμένει δημόσιο αγαθό και ότι η παροχή της από μη δημόσιους φορείς γίνεται μόνο κάτω από την αυστηρή εποπτεία του Κράτους, ώστε να τηρούνται προδιαγραφές υψηλής στάθμης.

- Να προβλεφθεί ρητά ότι τα προσόντα των διδασκόντων στα μη κρατικά ιδρύματα θα είναι αντίστοιχα με εκείνα των διδασκόντων στα κρατικά ιδρύματα.

- Να κατοχυρώνεται η αξιολόγηση των καθηγητών και του υπόλοιπου διδακτικού προσωπικού, να διασφαλίζεται η ποιότητα στην ανώτατη -δημόσια ή μη- εκπαίδευση και να αναδεικνύεται, με σαφήνεια, η σημασία που αποδίδει η Πολιτεία στο στόχο αυτό.

Προτείνεται, επίσης, ρητή πρόβλεψη, της υποχρέωσης του Κράτους να προωθεί μέτρα και πολιτικές, για την εμπέδωση, την ανάπτυξη και την προαγωγή του εθελοντισμού, έτσι ώστε να ενισχύεται η ατομική πρωτοβουλία, η κοινωνική αλληλεγγύη και η κοινωνική συνοχή. Οι στόχοι είναι ξεκάθαροι:

- Σύγχρονη, υψηλού επιπέδου, Παιδεία, που αναδεικνύει και καθιστά κτήμα κάθε πολίτη τον ελληνικό και ευρωπαϊκό πολιτισμό.

- Περισσότερες εκπαιδευτικές επιλογές, για τις νέες και τους νέους μας.

- Φραγμός στην παραπαιδεία και τη φοιτητική μετανάστευση, που συνεπάγονται τεράστιο κόστος στην εθνική οικονομία και σε κάθε ελληνική οικογένεια.

- Αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού της Χώρας και δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης.

- Ελλάδα, Χώρα της Παιδείας και του Πολιτισμού. Ελλάδα κέντρο εκπαίδευσης και Πολιτισμού, για ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή μας.

- Αρθρο 17: Προτείνεται αναθεώρηση προς δύο κατευθύνσεις:

• Πρώτον: Ρητή αναφορά με την οποία να περιλαμβάνεται στην έννοια της ιδιοκτησίας και η πνευματική διάστασή της, έτσι ώστε να προστατεύεται αποτελεσματικά και η πνευματική δημιουργία.

Και δεύτερον: Ρητή πρόβλεψη, ώστε το άρθρο αυτό να εφαρμόζεται και στην περίπτωση των απαλλοτριώσεων, που κηρύσσονται κατ’ εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Η προσθήκη κρίνεται επιβεβλημένη, για να σταματήσει η πρακτική ορισμένων φορέων, που προχωρούν σε αναγκαστική απαλλοτρίωση, χωρίς να διαθέτουν τους απαιτούμενους πόρους, για την αποζημίωση των δικαιούχων. Στόχος είναι να προστατεύεται επαρκώς ο πυρήνας του δικαιώματος της ιδιοκτησίας, χωρίς να θίγεται, ούτε κατ’ ελάχιστον, ο κοινωνικός χαρακτήρας του. Στόχος είναι να προστατεύονται οι πολίτες από αυθαίρετες ενέργειες, που οδηγούν στην ουσιαστική στέρηση της ιδιοκτησίας τους, χωρίς να θίγεται η ανάγκη εξυπηρέτησης του δημόσιου συμφέροντος.

- Αρθρο 20: Προτείνεται αναθεώρηση της πρώτης παραγράφου με κατεύθυνση την καθιέρωση -με εκτελεστικό νόμο- εύλογου χρόνου, εντός του οποίου να παρέχεται οπωσδήποτε η προσωρινή δικαστική προστασία. Στόχος είναι η παροχή πραγματικά αποτελεσματικής και έγκαιρης δικαστικής προστασίας στον πολίτη, όπως, άλλωστε, επιτάσσεται και από το κοινοτικό κεκτημένο, αλλά και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

- Αρθρο 22. Προτείνεται ρητή πρόβλεψη της υποχρέωσης του κράτους να μεριμνά για τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής. Βασική παράμετρος του σύγχρονου κοινωνικού Κράτους Δικαίου είναι η εμπέδωση της κοινωνικής δικαιοσύνης και της συνοχής του κοινωνικού ιστού. Στο πλαίσιο αυτό, είναι αυτονόητο ότι περιλαμβάνεται και η ουσιαστική κοινωνική ένταξη των μεταναστών, για την οποία, όμως, δεν χρειάζεται συνταγματική μεταρρύθμιση. Αρκεί η πρωτοβουλία του κοινού νομοθέτη. Και αυτή έχει, ήδη, προωθηθεί από την Κυβέρνησή μας, ύστερα από τις καθυστερήσεις των προηγούμενων χρόνων.

- Αρθρα 24 και 117. Προτείνεται διορθωτική παρέμβαση, στα δύο αυτά άρθρα, έτσι ώστε να ενισχυθεί, αφενός η αποτελεσματική προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων και αφετέρου η βιώσιμη ανάπτυξη. Στόχος είναι η περαιτέρω προστασία εκτάσεων, οι οποίες ήταν δάση ή δασικές, κατά το χρόνο που άρχισε η εφαρμογή του Συντάγματος. Οποιαδήποτε μεταβολή στη χρήση των εκτάσεων αυτών, μετά τον Ιούνιο του 1975, για οποιονδήποτε λόγο κι αν έγινε, δεν λαμβάνεται υπόψη. Εκτάσεις που ήταν δάση ή δασικές, κατά τον χρόνο εφαρμογής του Συντάγματος, κηρύσσονται και παραμένουν αναδασωτέες. Σχετικός εκτελεστικός νόμος θα προβλέψει αυστηρές κυρώσεις στους παραβάτες.

Όπως, ήδη, προβλέπεται, οι εκτάσεις αυτές είναι δυνατόν να αλλάξουν προορισμό εφόσον προέχει, για λόγους εθνικής οικονομίας, η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη χρήση, την οποία επιβάλλει το δημόσιο συμφέρον. Κάνοντας την επιβαλλόμενη -και με βάση την αρχή της αναλογίας- διάκριση μεταξύ δασών και δασικών εκτάσεων προτείνουμε, προκειμένου για δασικές εκτάσεις, τη σύνδεσή τους με το χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό της Χώρας. Αυτό, άλλωστε, συνάδει απόλυτα με την αρχή της «βιώσιμης ανάπτυξης», που εισήχθη στο πλαίσιο της αναθεώρησης του 2001. Αρχή η οποία επιβάλλει τη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος, χωρίς όμως να αποκλείει τη λήψη μέτρων που είναι αναγκαία για την ανάπτυξη. Οι θεμιτές επεμβάσεις στο περιβάλλον δεν μπορεί να είναι τέτοιας έκτασης, που να υποθηκεύουν το μέλλον των επερχόμενων γενεών. Όλες οι περιπτώσεις μεταβολής του προορισμού των εκτάσεων αυτών θα πρέπει να γίνονται στα όρια της συνταγματικής αρχής της αναλογικότητας. Στόχος είναι η ανταπόκριση στην αρχή της «βιώσιμης ανάπτυξης», που επιβάλλει, τόσο τη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος για τις επόμενες γενιές, όσο και την αξιοποίηση εκτάσεων, με σκοπό την ενίσχυση της ανάπτυξης, προς όφελος των σημερινών και των επόμενων γενεών.

- Αρθρο 28: Προτείνεται αναδιατύπωση της σχετικής ερμηνευτικής δήλωσης, ώστε να είναι απολύτως σαφές ότι, για τη μεταφορά κανόνων του πρωτογενούς Κοινοτικού Δικαίου στο εσωτερικό Δίκαιο, απαιτείται νόμος, που ψηφίζεται από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των Βουλευτών.

- Αρθρο 29: Προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ως βασική πηγή χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων ο κρατικός προϋπολογισμός και να θεσπιστούν, ταυτόχρονα, αυστηρότεροι περιορισμοί στη χρηματοδότησή τους από ιδιωτικές πηγές. Επιπλέον, όμως: Η πρόβλεψη αυτή να συνδυασθεί με την καθιέρωση συστήματος αποτελεσματικού ελέγχου, για...

- τα οικονομικά των κομμάτων,

- τις προεκλογικές δαπάνες βουλευτών και υποψήφιων βουλευτών,

- το «πόθεν έσχες» βουλευτών και υπουργών.

Το σημερινό σύστημα ελέγχου από την ίδια τη Βουλή, αφενός δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα και, αφετέρου, δεν εμπνέει την απαιτούμενη εμπιστοσύνη στους πολίτες, αφού υπάρχει σύμπτωση ελέγχοντος και ελεγχόμενου. Προτείνεται, συνεπώς, να ανατεθεί η ελεγκτική αυτή αρμοδιότητα σε ειδικό τμήμα του Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο προβλέπεται να συσταθεί με τροποποίηση του άρθρου 100.

- Στο Δικαστήριο αυτό προτείνεται να ανήκουν, με τις ειδικότερες προϋποθέσεις που θα ορίσει σχετικός νόμος...

• Πρώτον: Ο έλεγχος της διαφάνειας των οικονομικών των πολιτικών κομμάτων και, ειδικότερα, των λειτουργικών και εκλογικών δαπανών τους.

• Δεύτερον: Ο έλεγχος των προεκλογικών και λειτουργικών δαπανών των Βουλευτών και των υποψήφιων Βουλευτών, ώστε να αποτρέπονται υπέρμετρες και άγνωστης προέλευσης δαπάνες, που...

- προκαλούν την κοινωνία,

- προβληματίζουν αρνητικά τον πολίτη και

- συνιστούν αιτία αμφισβητήσεων σε βάρος του δημόσιου βίου της Χώρας.

• Τρίτον: Ο έλεγχος του «πόθεν έσχες» των Βουλευτών και των μελών της Κυβέρνησης, καθώς και η επιβολή αυστηρών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της έκπτωσης από το βουλευτικό αξίωμα. Στόχος είναι η καθιέρωση, ουσιαστικού και αποτελεσματικού ελέγχου του «πόθεν έσχες» από έναν αξιόπιστο μηχανισμό, με επαρκείς εγγυήσεις αμεροληψίας και αντικειμενικότητας. Στόχος είναι η ενίσχυση της διαφάνειας στο πολιτικό σύστημα και η σφυρηλάτηση σχέσης αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης, ανάμεσα στον πολίτη και την πολιτική, τον πολίτη και το Κράτος.

- Αρθρο 54: Προτείνεται λελογισμένη αύξηση του αριθμού των βουλευτών που εκλέγονται χωρίς σταυρό προτίμησης, ώστε να διευκολυνθεί η είσοδος στην πολιτική ικανών και άξιων πολιτών, που, για διάφορους λόγους είναι δύσκολο να αποδυθούν σε προσωπικό προεκλογικό αγώνα. Υπενθυμίζω σχετικά ότι, από το 1997, η Νέα Δημοκρατία έχει καταθέσει πρόταση για αύξηση του αριθμού των βουλευτών Επικρατείας. Ξέρω ότι στο θέμα αυτό υπάρχουν και διαφορετικές σκέψεις. Αντιληπτό και κατανοητό! Η προτεινόμενη, όμως, ρύθμιση εμπλουτίζει το δημόσιο βίο. Και αυτό το αναγνωρίζει, τώρα πια, έστω και έμμεσα, με τις χθεσινές αναφορές του, και ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.

- Αρθρο 56: Προτείνεται ανακαθορισμός των κωλυμάτων εκλογιμότητας των βουλευτών, ώστε να υπάρξει εξορθολογισμός και προσαρμογή στις σημερινές συνθήκες. Στόχος είναι να αποφεύγεται η χρησιμοποίηση της θέσης δημόσιων λειτουργών και υπαλλήλων για την απόκτηση εκλογικών πλεονεκτημάτων, χωρίς ωστόσο να περιορίζεται υπέρμετρα το δικαίωμα του «εκλέγεσθαι». Να οριοθετηθούν, δηλαδή, τα κωλύματα εκλογιμότητας αποκλειστικά και μόνον σ’ εκείνες τις περιπτώσεις, όπου πραγματικά, εξαιτίας της φύσης των ασκούμενων καθηκόντων, υπάρχει δυνατότητα ουσιαστικού επηρεασμού των εκλογέων.

- Αρθρα 57 και 115: Προτείνεται η κατάργηση του απόλυτου επαγγελματικού ασυμβίβαστου των Βουλευτών, που εισήχθη στην προηγούμενη αναθεώρηση και η θέσπιση μερικού ασυμβίβαστου. Η οριοθέτηση του νέου πλαισίου, ανατίθεται σε σχετικό εκτελεστικό νόμο, που να προσδιορίζει συγκεκριμένα τις επαγγελματικές δραστηριότητες που θα επιτρέπονται στους Βουλευτές.

Η αλλαγή αυτή κρίνεται αναγκαία, αφού το απόλυτο επαγγελματικό ασυμβίβαστο, κατά κοινή διαπίστωση, δεν λειτούργησε θετικά, για το δημόσιο βίο. Απέτρεψε και αποτρέπει την είσοδο στον εκλογικό στίβο και, κατ’ επέκταση, στο Κοινοβούλιο, πολιτών καταξιωμένων στην κοινωνία και επιτυχημένων στην οικονομική ζωή του Τόπου. Κι αυτό γιατί η εκλογή τους στο βουλευτικό αξίωμα θέτει σε κίνδυνο τους πολύχρονους επαγγελματικούς κόπους τους και την επαγγελματική σταδιοδρομία τους. Απαιτείται, βέβαια, να υπάρξει επαρκής διασφάλιση της απερίσπαστης αφοσίωσης του Βουλευτή στα καθήκοντά του, στην οποία απέβλεπε, άλλωστε, και η ισχύουσα ρύθμιση .Αυτό, όμως, μπορεί να επιτευχθεί, με την καθιέρωση αυστηρών περιορισμών στην επαγγελματική ενασχόληση, αλλά και αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου, ιδίως σε ό,τι αφορά την παρουσία του βουλευτή στις συνεδριάσεις του Κοινοβουλίου.

- Αρθρο 58: Προτείνεται αναδιατύπωσή του, ενόψει της σύστασης Συνταγματικού Δικαστηρίου, στο οποίο θα περιέλθουν και οι αρμοδιότητες του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, για την εκδίκαση των ενστάσεων κατά του κύρους των βουλευτικών εκλογών.

- Aρθρο 62: Επαναφέρουμε την πρόταση, που είχαμε καταθέσει και το 1997, για την οριοθέτηση της βουλευτικής ασυλίας. Η ισχύουσα ρύθμιση, κατά γενική πλέον ομολογία, διαμορφώνει καθεστώς ασυλίας για τους Βουλευτές, το οποίο δεν συνάδει,

ούτε με το κοινό περί δικαίου αίσθημα, ούτε με την αρχή της ίσης μεταχείρισης. Αντιθέτως, μάλιστα, υποβαθμίζει το βουλευτικό αξίωμα στα μάτια των πολιτών, αφού δημιουργεί σκιές και εντυπώσεις «συντεχνιακών συμπεριφορών» στην ίδια τη Βουλή.

Προτείνουμε να προβλεφθεί ρητά ότι η Βουλή μπορεί να αρνείται την άρση της βουλευτικής ασυλίας, μόνον σε μια περίπτωση: Μόνον εάν και εφόσον διαπιστώνεται

ότι η άρση της ασυλίας ζητείται, είτε για αδίκημα που συνδέεται με την άσκηση των βουλευτικών καθηκόντων, είτε για πολιτικούς λόγους. Να ξεκαθαριστεί, δηλαδή, ότι η βουλευτική ασυλία δεν σημαίνει ατιμωρησία για τους βουλευτές. Δεν μπορεί να είναι ασπίδα για την αποφυγή δικαστικής δίωξης βουλευτών, που βαρύνονται με αδικήματα κοινού Ποινικού Δικαίου. Δεν είναι δυνατόν ο πολίτης, που θεωρεί ότι θίγεται από τη συμπεριφορά Βουλευτή και ζητά δικαστική προστασία, να προσκρούει σε αποφάσεις της Βουλής, που αποκλείουν τη χορήγηση της σχετικής άδειας. Στόχος της προτεινόμενης ρύθμισης είναι η προαγωγή, τόσο της ισονομίας των Ελλήνων πολιτών, όσο και του κύρους του πολιτικού κόσμου απέναντι σε γενικευμένες, ισοπεδωτικές αντιλήψεις.

- Αρθρο 78: Προτείνεται ρητή πρόβλεψη, σύμφωνα με την οποία, εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου προς τρίτους παρέχονται μόνο με ειδικό νόμο. Στόχος είναι η διαφάνεια, η δημοσιονομική διασφάλιση και η προστασία του δημόσιου συμφέροντος.

- Αρθρο 88: Προτείνεται αναδιατύπωσή του, ώστε να ανατεθεί στο Συνταγματικό Δικαστήριο η επίλυση των διαφορών που αφορούν στις κάθε είδους αποδοχές και συντάξεις των δικαστικών λειτουργών.

- Αρθρο 90: Προτείνονται ουσιώδεις ρυθμίσεις, όσον αφορά τη θητεία και τον τρόπο ανάδειξης της Ηγεσίας των Ανώτατων Δικαστηρίων. Ειδικότερα προτείνουμε…

Πρώτον: Οι Πρόεδροι των Ανώτατων Δικαστηρίων να επιλέγονται μόνο μεταξύ των Αντιπροέδρων των οικείων δικαστηρίων.
• Δεύτερον: Η επιλογή των Αντιπροέδρων, εάν πρόκειται το πολύ για τρεις, να γίνεται μεταξύ των 10 αρχαιότερων μελών των οικείων Δικαστηρίων. Εάν πρόκειται για περισσότερους από τρεις να γίνεται από κατάλογο με τους αρχαιότερους δικαστές, ο αριθμός των οποίων να είναι τριπλάσιος του αριθμού των κενούμενων θέσεων.

Τρίτον: Καθιερώνεται θητεία για τους Αντιπροέδρους των Ανώτατων Δικαστηρίων, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει την εξαετία. Στόχος είναι η περαιτέρω θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και των δικαστικών λειτουργών απέναντι στην εκτελεστική εξουσία. Αλλά και η περαιτέρω ενίσχυση της ουσίας και της ποιότητας της Δημοκρατίας μας. Όπως επίσης και η περαιτέρω διασφάλιση των συμφερόντων και των δικαιωμάτων του πολίτη.
- Αρθρο 95: Προτείνεται προσθήκη διάταξης για τη σύσταση ειδικού Τμήματος του Συμβουλίου Επικρατείας, με αποκλειστικό αντικείμενο την εκδίκαση των διαφορών που αναφέρονται στις δημόσιες συμβάσεις, με δεδομένο το γεγονός ότι οι συμβάσεις αυτές συνδέονται άρρηκτα με τη διαφάνεια στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος.

- Αρθρο 98: Προτείνεται η προσθήκη διάταξης για τη σύσταση ειδικού Τμήματος στο Ελεγκτικό Συνέδριο, με αποκλειστικό αντικείμενο τον προβλεπόμενο έλεγχο συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας, στις οποίες αντισυμβαλλόμενος είναι το Δημόσιο, ή άλλο νομικό πρόσωπο που εξομοιώνεται με το Δημόσιο. Η αόριστη αναφορά σε έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο, που σήμερα γίνεται από διαφορετικά κλιμάκια, δεν διασφαλίζει επαρκώς ενιαία κριτήρια για τον προσυμβατικό έλεγχο, τα οποία είναι αναγκαία για την αποτελεσματική εφαρμογή της αρχής της διαφάνειας και της σταθερότητας.

Δεν μπορεί εξάλλου να αγνοείται το γεγονός ότι, από το 2002, για το ίδιο αντικείμενο - για τον έλεγχο δηλαδή της νομιμότητας των διαδικασιών που προηγούνται της κατάρτισης «δημόσιων συμβάσεων») - προβλέπεται παράλληλη αρμοδιότητα δύο ανώτατων δικαστηρίων (του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου) γεγονός που δημιουργεί κινδύνους αντιφατικών κρίσεων και διαμορφώνει κλίμα ανασφάλειας δικαίου. Στόχος είναι να καταστεί αυστηρότερος και αποτελεσματικότερος ο έλεγχος στις συμβάσεις του Δημοσίου, ώστε να αποτρέπονται και - στην ανάγκη - να εξουδετερώνονται, στη γένεσή τους, φαινόμενα διαπλοκής, διαφθοράς και κατασπατάλησης του δημόσιου χρήματος.

Η θέση μας ήταν και είναι ξεκάθαρη: Το Σύνταγμα, η «θεσμική κοίτη» της πολιτικής μας ζωής, να κατευθύνει, με αυστηρό και αποτελεσματικό τρόπο, τη λειτουργία της Πολιτείας σε συγκεκριμένες αρχές. Να επιβάλλει...

- σεβασμό στον πολίτη και τα συμφέροντά του.

- Μηδενική ανοχή στη διαφθορά.

- Διαφάνεια παντού. Είναι καθολική απαίτηση της κοινωνίας, αταλάντευτη απόφασή μας, αλλά και ζήτημα Δημοκρατίας.

- Αρθρο 100: Προτείνεται η μετατροπή του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου σε Συνταγματικό Δικαστήριο, με ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του, ιδίως σε ό,τι αφορά τον έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων. Ταυτόχρονα διατηρείται η δικαιοδοσία

όλων των δικαστηρίων, όλων των βαθμών και δικαιοδοσιών, να ελέγχουν τη συνταγματικότητα του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, με παράλληλη υποχρέωση να παραπέμπουν κάθε ζήτημα αντισυνταγματικότητας, που ανακύπτει ενώπιόν τους, στην Ολομέλεια του οικείου Ανώτατου Δικαστηρίου.

Το προτεινόμενο Συνταγματικό Δικαστήριο διατηρεί όλες τις αρμοδιότητες του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου. Συνοπτικά, στις αρμοδιότητές του προτείνουμε να ανήκουν κυρίως...

- Ο τελικός έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων, κατόπιν παραπομπής από τις Ολομέλειες των Ανώτατων Δικαστηρίων.

- Ο έλεγχος της διαφάνειας των οικονομικών των κομμάτων και των υποψήφιων βουλευτών.

- Ο έλεγχος του «πόθεν έσχες» των βουλευτών και η επιβολή σχετικών κυρώσεων.

Στόχος είναι η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της Δικαιοσύνης. Ιδίως, μάλιστα, σ’ ό,τι αφορά τη διαφάνεια στο δημόσιο βίο.

- Αρθρο 101: Προτείνεται αναθεώρηση, με κατεύθυνση την έμφαση στην αναβάθμιση των νησιωτικών περιοχών της Χώρας και περαιτέρω πρόβλεψη, κατά την οποία, τόσο η Βουλή, όσο και η Διοίκηση, υποχρεούνται να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των περιοχών αυτών, με στόχο την ανάπτυξή τους.

- Αρθρο 102: Προτείνεται αναθεώρησή του, με κατεύθυνση την άρση των αμφισβητήσεων σε ό,τι αφορά το εύρος, τη διαδικασία και τον τύπο κατά τον οποίον ασκούνται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση αρμοδιότητες, οι οποίες συνιστούν αποστολή του Κράτους και έχουν ανατεθεί σ’ αυτή. Στόχος είναι η άρση της ασάφειας

σχετικά με τον τρόπο άσκησης των αρμοδιοτήτων αυτών από τους ΟΤΑ. Επαναλαμβάνω, ταυτόχρονα, ότι - όπως ήδη έχω τονίσει στους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης - ξεκινούμε δημόσιο διάλογο για το μέλλον της διοικητικής δομής της χώρας. Στόχος είναι να προχωρήσουμε τομές αποκέντρωσης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που εμβαθύνουν τη Δημοκρατία και προετοιμάζουν τη Χώρα ενόψει των μεγάλων προκλήσεων του μέλλοντος. Η δομή των διατάξεων του άρθρου αυτού, όπως διαμορφώθηκε κατά την τελευταία αναθεώρηση, παρέχει τη δυνατότητα των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω αναθεώρησή του.

- Αρθρο 103: Προτείνεται η αναδιατύπωσή του ώστε να προβλέπεται ρητά - με εκτελεστικό νόμο- πότε και με ποιούς όρους επιτρέπεται, πάντοτε μέσω του ΑΣΕΠ, η κάλυψη οργανικών θέσεων του Δημοσίου και του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα και από υπάλλήλους που συνάπτουν συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Να προβλέπεται, επίσης, ρητά, για λόγους ίσης μεταχείρισης, η δυνατότητα εξέλιξης των υπαλλήλων αυτών με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν για τους μόνιμους υπαλλήλους.

Προτείνεται αναθεώρηση σύμφωνα με τις απαιτήσεις της κοινωνίας και τις ανάγκες της Νέας Εποχής. Είναι άλλωστε κοινή, πλέον, η διαπίστωση ότι ο μεγάλος ασθενής σ’ αυτόν τον Τόπο είναι ο δημόσιος τομέας. Χρειάζεται βαθιές τομές, θαρραλέες μεταρρυθμίσεις. Αυτό κάνουμε. Αυτό θα συνεχίσουμε. Και δεν κάνουμε πίσω. Πρέπει να απαλλάξουμε τις γενιές του αύριο, τις μελλοντικές Κυβερνήσεις, από την ακαμψία της μονιμότητας.

- Να προσφέρουμε στην Πολιτεία τη δυνατότητα, μέσα από διαδικασίες εγγυημένης διαφάνειας και αντικειμενικότητας, να αξιοποιεί και ανθρώπους εκτός της κλασσικής δημοσιοϋπαλληλικής επετηρίδας.

- Να λύσουμε τα χέρια της Πολιτείας.

- Να της επιτρέψουμε μεγαλύτερη ευελιξία.

Αυτή είναι μια μεγάλη τομή, που την επιβάλλει η σύγχρονη αντίληψη, η αποτελεσματική λειτουργία του Δημόσιου Τομέα, η καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη, η αξιοκρατία.

- Αρθρο 104: Προτείνεται ρητή καθιέρωση και της προσωπικής ευθύνης των υπαλλήλων, για παράνομες και υπαίτιες πράξεις, ή παραλείψεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, που ζημιώνουν την περιουσία του Δημοσίου ή του φορέα στον οποίο παρέχουν τις υπηρεσίες τους. Οι επιμέρους ρυθμίσεις θα γίνουν με σχετικό εκτελεστικό νόμο. Ανεύθυνος για παράνομες πράξεις σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος δεν είναι κανένας.

- Σε ό,τι αφορά τις σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας, όπως ήδη έχω τονίσει - και μάλιστα από την πρώτη στιγμή- παραμένουμε στη θέση που αναπτύξαμε κατά την προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση: Η Πολιτεία και η Εκκλησία έχουν διακριτούς ρόλους και δεν απαιτείται αναθεώρηση των σχετικών συνταγματικών ρυθμίσεων. Εάν και όταν υπάρχουν θέματα προς ρύθμιση μπορεί να αντιμετωπίζονται από τον κοινό νομοθέτη.

- Σε ό,τι αφορά τον τρόπο εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας, η εμπειρία τριάντα χρόνων αποδεικνύει ότι οι ισχύουσες διατάξεις λειτουργούν ευεργετικά για το πολιτικό σύστημα και το δημόσιο βίο.

- Συμβάλλουν στην ανάπτυξη κλίματος συναίνεσης.

- Υπηρετούν την ενότητα και την ομοψυχία των Ελλήνων.

- Αναδεικνύουν στο ύπατο αξίωμα πρόσωπα ευρείας αποδοχής και διεθνούς κύρους.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η συνταγματική αναθεώρηση συνιστά κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, που απαιτεί τη γόνιμη συμμετοχή όλων των συναδέλφων. Είναι γεγονός ότι, ήδη, έχουν αναπτυχθεί ενδιαφέρουσες προτάσεις. Μπορούμε να προβληματιστούμε σοβαρά για πολλές από αυτές. Έχοντας όμως πάντα κατά νου δύο βασικές σταθερές:

- Πρώτη παραδοχή: Από τη Μεταπολίτευση και μετά, ως γενική συνισταμένη, το πολιτικό μας σύστημα λειτουργεί ικανοποιητικά. Προσφέρει σταθερότητα, ισχυρές κυβερνήσεις, ομαλή εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία. Με δύο λόγια, το στοίχημα της δημοκρατικής ομαλότητας και σταθερότητας το έχουμε κερδίσει. Μένει να κερδίσουμε και το στοίχημα της ανταγωνιστικότητας, της ανάπτυξης, της ευημερίας, της κοινωνικής συνοχής.

- Και η δεύτερη παραδοχή: Οι συχνές αλλαγές, ακόμη και στη βάση ενδιαφερουσών προτάσεων, δεν συμβάλλουν στη σταθερότητα των θεσμών. Αντίθετα: Είναι η μακρά διάρκεια, η απρόσκοπτη, η σχεδόν αυτοματοποιημένη έμπρακτη εφαρμογή τους, που οδηγεί στην εμπέδωση, την αφομοίωση, την εξοικείωση, το αίσθημα σιγουριάς, την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα. Γι αυτό, ακριβώς, τέτοιες αλλαγές πρέπει να αντιμετωπίζονται με περίσκεψη και φειδώ.

Θέλω, πάντως, να υπογραμμίσω ότι, για τη νέα συνταγματική αναθεώρηση, έγινε ως τώρα πολλή, σοβαρή και υπεύθυνη δουλειά, με τη συμμετοχή συναδέλφων, επιστημόνων και ενεργών πολιτών. Σημειώνω ότι, ήδη, έχουν ληφθεί υπόψη σημαντικές προτάσεις και ιδέες που αναπτύχθηκαν από συναδέλφους βουλευτές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα σχετικά με...

- τη θεσμική κατοχύρωση του εθελοντισμού,

- την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας,

- την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων,

- την αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς,

- την προσωπική ευθύνη των δημοσίων υπαλλήλων,

- την ιδιαιτερότητα των νησιωτικών περιοχών,

- την ίδρυση Ειδικών Τμημάτων στο Συμβούλιο της Επικρατείας και το Ελεγκτικό Συνέδριο,

- την παροχή εγγυήσεων του Δημοσίου μόνο με ειδικό νόμο.

Υπογραμμίζω ακόμη ότι, στις διαδικασίες που ακολουθούν, όλοι έχουμε τη δυνατότητα συμβολής, με συμπληρωματικές, ή βελτιωτικές προτάσεις, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού διαλόγου που αναπτύσσουμε. Στο πλαίσιο αυτό αναμένουμε συγκεκριμένες και υπεύθυνες προτάσεις από την πλευρά της Αντιπολίτευσης και ιδίως της Αξιωματικής, η οποία δεν μπορεί -εξαιτίας του θεσμικού της ρόλου- να αρκείται σε αοριστολογίες και επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Για μια ακόμη φορά επαναλαμβάνω: Η συνταγματική μεταρρύθμιση δεν γίνεται, ούτε για ανέξοδο εντυπωσιασμό, ούτε, βέβαια, για να αλλάξουμε το πολιτειακό σύστημα.

- Γίνεται για να ενισχύσουμε δημοκρατικούς θεσμούς και λειτουργίες.

- Γίνεται για να ανοίξουμε νέους δρόμους ανάπτυξης και προόδου.

- Γίνεται για το μέλλον της Χώρας μας, στα επόμενα, πολλά, χρόνια.

- Γίνεται για τους πολίτες.

Απόφασή μας είναι να επιδιώξουμε...

- τη συνεννόηση με όλες τις πολιτικές δυνάμεις.

- Την αξιοποίηση κάθε γόνιμης ιδέας.

- Την ευρύτερη δυνατή συναίνεση.

- Την αναθεώρηση σε πνεύμα συλλογικότητας και εθνικής ομοψυχίας.

Προτείνουμε αναθεώρηση...

- μακριά από κομματικές σκοπιμότητες.

- Μακριά από ιδεοληψίες.

- Μακριά από άγονες αντιπαραθέσεις.

Αναθεώρηση που υπηρετεί διαχρονικές αξίες: Τη Δικαιοσύνη, τη διαφάνεια, την ισονομία. Αναθεώρηση ως ένα ακόμα βήμα στην προσπάθεια που συνθέτει, ενώνει και εμπνέει τις Ελληνίδες και τους Έλληνες. Αναθεώρηση ευθύνης, ουσίας και προοπτικής. Αναθεώρηση που αφορά όλους τους Έλληνες, όλους τους πολίτες, τις ανάγκες τους, τα δικαιώματά τους, τα συμφέροντά τους.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Είμαστε περήφανοι για το έργο μας. Είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον της Πατρίδας μας. Έχουμε όραμα, έχουμε σχέδιο, έχουμε δύναμη. Ακολουθούμε, μαζί με τους πολίτες, μαζί με τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία των αλλαγών, μαζί με τη μεγάλη κοινωνική συμμαχία των μεταρρυθμίσεων, το δρόμο που οδηγεί σε μια καλύτερη Ελλάδα, σε μια καλύτερη ζωή για όλους τους πολίτες, για όλους τους Έλληνες. Ασκούμε διακυβέρνηση, πολιτικής και κοινωνικής ευθύνης. Διακυβέρνηση εμπιστοσύνης. Διακυβέρνηση διαφάνειας.

- Κλείσαμε το φαύλο κύκλο νοσηρών φαινομένων.

- Βάλαμε τέλος στο καθεστώς της συγκάλυψης.

- Συνεχίζουμε σταθερά τη σύγκρουση με τη διαφθορά. Σύγκρουση ολική, μετωπική, ανυποχώρητη.

- Αλλάζουμε ριζικά τα πράγματα που καθήλωναν τον Τόπο μας στη συντήρηση και την εσωστρέφεια.

- Διασφαλίζουμε νέα προοπτική, για ολόκληρη τη Χώρα.

- Χτίζουμε, ημέρα με την ημέρα, το μέλλον που συμφωνήσαμε με τους πολίτες.

Τίποτε δεν μπορεί να σταματήσει τη νέα πορεία της Χώρας. Τίποτε δεν μπορεί να σταθεί εμπόδιο στις αλλαγές που χρειάζεται ο Τόπος. Τίποτε δεν είναι πάνω από τη δύναμή μας. Διότι δύναμή μας είναι οι πολίτες. Δύναμή μας είναι η πλατειά κοινωνική συμμαχία των αλλαγών και των μεταρρυθμίσεων.

Προχωρούμε, όλες και όλοι μαζί:

- Με πίστη στις δυνατότητες της Πατρίδας μας.

- Με εμπιστοσύνη στους πολίτες.

- Με ευθύνη για τις μελλοντικές γενιές.

Προχωρούμε με όραμα και σχέδιο. Με σύμμαχο και συμμέτοχο τον πολίτη. Προχωρούμε αποφασιστικά για την κατάκτηση του μέλλοντος. Για την Ελλάδα που αλλάζει. Την Ελλάδα που προχωρά, με αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση, στον 21ο αιώνα. Την Ελλάδα που χτίζει, με ασφάλεια, με σιγουριά, με σταθερότητα, μια πιο δίκαιη κοινωνία, ένα πιο δίκαιο μέλλον. Για όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες.

Σας ευχαριστώ.
 

Η ΠΡΟΤΑΣΗ του ΠΑΣΟΚ για την αναθεώρηση συνταγματικών διατάξεων
Το πλήρες κείμενο της πρότασης που καταθέτει σήμερα το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή για την αναθεώρηση του Συντάγματος, έχει ως εξής:
 

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Στην πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για την αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος (κατά τα άρθρα 110 του Συντάγματος και 119 του Κανονισμού της Βουλής)
Προς τη Βουλή των Ελλήνων
Το Σύνταγμα του 1975 και η αναθεώρηση του 1986 έθεσαν τέλος στη μακρά ιστορία συνταγματικής ανασφάλειας προσφέροντας το σταθερότερο και επιτυχέστερο πολιτειακό και πολιτικό σύστημα από συστάσεως του ελληνικού κράτους. Η αναθεώρηση του 2001, ακολουθώντας αυτή την παράδοση, υπήρξε μια επιτυχημένη προσπάθεια προσαρμογής του Συντάγματος στα νέα δεδομένα ώστε σήμερα η Ελλάδα να διαθέτει ένα από τα πληρέστερα, δημοκρατικότερα και προοδευτικότερα ευρωπαϊκά συντάγματα.
Στόχος της πρότασής μας είναι η ακόμη πληρέστερη διεύρυνση και διασφάλιση των συνταγματικών ελευθεριών. Προς την κατεύθυνση αυτήν προτείνουμε τη συνταγματική ενθάρρυνση της κοινωνίας των πολιτών, ως προνομιακού πεδίου για την άνθιση της προσωπικής ελευθερίας, της κοινωνικής αλληλεγγύης και της εναλλακτικής πολιτικής συμμετοχής. Προτείνουμε επίσης στοχευμένες παρεμβάσεις, που αποβλέπουν στην ενίσχυση τόσο της κοινωνικής δημοκρατίας – μέσω ιδίως της κατοχύρωσης ενός εγγυημένου επιπέδου αξιοπρεπούς διαβίωσης– όσο και ορισμένων ευαίσθητων ατομικών δικαιωμάτων.
Στόχος της πρότασής μας είναι επίσης, η υιοθέτηση ρυθμίσεων που αποβλέπουν στην ουσιαστική αναβάθμιση του κύρους και της αξιοπιστίας των αντιπροσωπευτικών μας θεσμών, τόσο σε τοπικό όσο και σε κεντρικό επίπεδο (Τοπική Αυτοδιοίκηση, Βουλή, Πρόεδρος της Δημοκρατίας), προκειμένου αφενός μεν να διευρυνθεί η νομιμοποιητική βάση τους, μέσω της αναζωογόνησης των διαδικασιών άμεσης συμμετοχής του πολίτη και κοινωνικού ελέγχου, αφετέρου δε να ενισχυθεί ουσιαστικά ο ρόλος τους, ως βάθρων του δημοκρατικού μας πολιτεύματος, με παράλληλη κατοχύρωση μηχανισμών διαφάνειας, διαβούλευσης και λογοδοσίας, σε όλα τα επίπεδα της λειτουργίας του κράτους.
Στόχος μας είναι μία αναθεώρηση που ισχυροποιεί τις ελευθερίες, κατοχυρώνει δικαιώματα και ενισχύει το κράτος Δικαίου, αποκεντρώνει τις εξουσίες, συμβάλλει στη λογοδοσία των θεσμών και λειτουργιών της διοίκησης, διαμορφώνει ευρύτερες συναινέσεις και συνθέσεις μέσα από τη διαβούλευση, τη διαφάνεια και τη συμμετοχή.
Ο πολίτης, η διασφάλιση και η διεύρυνση των δικαιωμάτων του, είναι για το ΠΑΣΟΚ η αφετηρία και το επίκεντρο της αναθεωρητικής πρωτοβουλίας.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ
Οι υπογράφοντες Βουλευτές στο πνεύμα των προλεχθέντων προτείνουμε να κινηθεί η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος, σύμφωνα με τα άρθρα 110 του Συντάγματος και 119 του Κανονισμού της Βουλής ώστε να διαπιστωθεί η ανάγκη αναθεώρησης των ακόλουθων άρθρων:
Άρθρο 3 (Ερμηνευτική δήλωση), Άρθρο 5, Άρθρο 12 (παράγραφος 1), Άρθρο 13 (παράγραφοι 2 και 5), Άρθρο 14 (παράγραφος 9), Άρθρο 16 (παράγραφοι 2, 5, 6 και 7), Άρθρο 21 (παράγραφος 3), Άρθρο 32, Άρθρο 33 (παράγραφος 2), Άρθρο 43 (παράγραφοι 2 και 4), Άρθρο 44 (παράγραφος 2), Άρθρο 55 (παράγραφος 1), Άρθρο 59 (παράγραφοι 1 και 2), Άρθρο 68, Άρθρο 73, Άρθρο 79, Άρθρο 90, Άρθρο 101, Άρθρο 102, Προσθήκη Προοιμίου.
Η συγκεκριμένη αιτιολογία και κατεύθυνση των προτεινόμενων αλλαγών έχει ως ακολούθως.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
Άρθρο 3 – Ερμηνευτική δήλωση
Είναι αλήθεια ότι υπάρχει και θα υπάρχει ένα θεσμικό έλλειμμα στη λειτουργία του συνταγματικού μας πολιτεύματος όσο δεν αποσαφηνίζεται το ζήτημα των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας στην κατεύθυνση της κατοχύρωσης διακριτών ρόλων. Η ύπαρξη διακριτών ρόλων δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση αντιπαλότητα. Ο ιστορικός και κοινωνικός ρόλος της Εκκλησίας είναι σημαντικός και αναμφισβήτητος. Οι αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο είναι αναγκαίες όχι για να μειώσουν το ρόλο της Ορθοδοξίας ως ιδιαίτερης συνιστώσας της ιστορικής και πολιτισμικής μας παράδοσης αλλά για να δώσουν τη δυνατότητα, στις συνθήκες της σημερινής εποχής, στην Εκκλησία να ρυθμίσει με σύγχρονους όρους τα του οίκου της και τα της σχέσης της με τους πιστούς με αυτονομία και αποτελεσματικότητα.
Για το λόγο αυτό προτείνουμε την εισαγωγή ερμηνευτικής δήλωσης στο άρθρο 3 με αντικείμενο την εννοιολογική αποσαφήνιση του όρου «επικρατούσα θρησκεία» προς την κατεύθυνση της έμφασης των αναγνωριζόμενων ήδη διακριτών ρόλων Κράτους και Εκκλησίας και του πλήρους σεβασμού της θρησκευτικής ελευθερίας και ισότητας.
Άρθρο 5 (Δικαιώματα για τους νομίμως διαβιούντες στη χώρα αλλοδαπούς, Εισαγωγή συνταγματικής πρόβλεψης για τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και την Κοινωνία των Πολιτών)
Η εισαγωγή συνταγματικής πρόβλεψης σχετικά με τα δικαιώματα των αλλοδαπών που μένουν νόμιμα στη χώρα μας αποτελεί μία αναγκαιότητα στην νέα πραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης. Η Ελλάδα έχει γίνει πλέον μία σημαντική χώρα υποδοχής μεταναστών και οφείλουμε να κατοχυρώσουμε θεσμικά τη θέση τους στην κατεύθυνση της ενσωμάτωσής τους στην ελληνική κοινωνία Επισημαίνουμε ότι η εισαγωγή ρητής ρύθμισης για τους αλλοδαπούς στο Σύνταγμά μας θα αποτελούσε μία πρωτοποριακή πρόταση και θα ήταν πράγματι μία καινοτομία σε σχέση με τα Συντάγματα άλλων χωρών.
Προτείνεται η εισαγωγή συνταγματικής πρόβλεψης, εν είδει γενικής ρήτρας, που θα αναγνωρίζει ρητά για τους νομίμως διαβιούντες στη χώρα αλλοδαπούς ίσα δικαιώματα με τους Έλληνες πολίτες. Συγκεκριμένα, προτείνεται η εισαγωγή νέας παραγράφου μετά την παράγραφο 2 του άρθρου 5 του Συντάγματος -σ’ αυτήν ήδη κατοχυρώνεται η προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας όλων όσων βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια, χωρίς ρητή διάκριση ως προς τους έλληνες πολίτες- στην οποία θα κατοχυρώνεται ότι οι αλλοδαποί που κατοικούν νομίμως στην Ελλάδα θα απολαμβάνουν την ίδια προστασία δικαιωμάτων.
Η ρητή συνταγματική κατοχύρωση της δράσης των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων αποτελεί ένα αίτημα των καιρών.
Ήδη στο υφιστάμενο συνταγματικό πλαίσιο, στο άρθρο 12 του Συντάγματος αναγνωρίζονται εν γένει οι ενώσεις πολιτών και το δικαίωμα των πολιτών να συνιστούν ενώσεις. Προτείνουμε τη ρητή αναγνώριση και την κατοχύρωση του ενεργού ρόλου και της συμμετοχής των ενώσεων πολιτών στην επιδίωξη κοινωνικών σκοπών για την προώθηση του δημοσίου και ευρύτερου κοινωνικού συμφέροντος, με την προσθήκη παραγράφου στο άρθρο 5, προς την κατεύθυνση της έμφασης στον καθοριστικό ρόλο της Κοινωνίας των Πολιτών, μέσω των Ενώσεων Πολιτών, στη διαμόρφωση του κοινωνικού γίγνεσθαι.
Άρθρο 13 (Κατάργηση της απαγόρευσης του προσηλυτισμού)
Προτείνουμε την κατάργηση του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 σχετικώς με την απαγόρευση του προσηλυτισμού. Η συνταγματική απαγόρευση του προσηλυτισμού δεν αρμόζει σε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου και γι’ αυτό δεν απαντάται σε καμία άλλη συνταγματική τάξη (βλ και την πρόσφατη από 29-3-2006 παρατήρηση στην Έκθεση του Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης: «… και μόνη η ύπαρξη των παραπάνω διατάξεων του ποινικού δικαίου … ασκούν ως μη όφειλαν πίεση σε θρησκευτικές και πνευματικές ομάδες που θα ήθελαν να μοιρασθούν τις πεποιθήσεις τους με νόμιμο τρόπο»). Δεν συνάδει με τη γενικότερη, συνταγματικά κατοχυρωμένη, αρχή της ελεύθερης διάδοσης των ιδεών η συγκεκριμένη συνταγματική ρύθμιση. Ο προσηλυτισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την διαπάλη των ιδεών που πρέπει κατά το Σύνταγμά μας να είναι ελεύθερη.
Άρθρο 13 παρ. 5 (Κατάργηση του όρκου) – Άρθρο 33 (όρκος Προέδρου Δημοκρατίας) – Άρθρο 59 (όρκος Βουλευτών)
Προτείνεται η κατάργηση της παραγράφου 5 περί όρκου ούτως ώστε το ζήτημα να ρυθμίζεται από την κοινή νομοθεσία στο πλαίσιο της θρησκευτικής ελευθερίας.
Αντίστοιχα αναδιαμορφώνονται τα άρθρα 33 (όρκος Προέδρου Δημοκρατίας) και 59 (όρκος Βουλευτών) έτσι ώστε τα πολιτικά πρόσωπα να ορκίζονται στην τιμή και την υπόληψή τους για το σεβασμό του Συντάγματος και των Νόμων και του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Άρθρο 14 παρ.9
Το ΠΑΣΟΚ επιμένει στη διαφάνεια, την πολυφωνία και την αποτροπή της συγκέντρωσης των ΜΜΕ που διασφαλίζονται στα εδάφια α’, β’ , γ’ και δ’ της παρ. 9 του άρθρου 14. Προτείνουμε τη συμπλήρωσή της παραγράφου με αναφορά στις αρχές της ανεξαρτησίας των ΜΜΕ από την οικονομική και πολιτική εξουσία αλλά και τη διασφάλιση της πρόσβασης των κοινωνικών και πολιτικών ομάδων με σεβασμό προς την πολυμέρεια.
Άρθρο 16
α. Επί της αρχής
Για το ΠΑΣΟΚ η αναθεώρηση του άρθρου 16 πρέπει να βασισθεί σε 2 άξονες:
(α) Η Πολιτεία οφείλει να ενισχύσει περαιτέρω και κατά προτεραιότητα το Δημόσιο Πανεπιστήμιο και να εξασφαλίσει την αυτοδιοίκηση και την αυτοτέλειά του.
(β) Η δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών Πανεπιστημίων πρέπει να οριοθετηθεί συστηματικά με βάση μία σειρά αυστηρών εγγυήσεων, αντίστοιχων προς τις εγγυήσεις των δημοσίων ΑΕΙ. Επιπλέον πρέπει να προβλεφθεί ρητά στο Σύνταγμα ότι τα μη κρατικά ΑΕΙ θα μπορούν να λάβουν αποκλειστικά τη μορφή των μη κερδοσκοπικών φορέων. Έτσι εξασφαλίζεται ο δημόσιος έλεγχος στον μη κρατικό εκπαιδευτικό χώρο.
β. Επί των παραγράφων 5 και 6 του άρθρου 16
Προτείνουμε την αναθεώρηση των παραγράφων αυτών έτσι ώστε διατηρουμένων των εγγυήσεων που ισχύουν για το δημόσιο Πανεπιστήμιο να παρέχεται η δυνατότητα σύστασης ΑΕΙ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και από ιδιώτες που αποβλέπουν να αναπτύξουν κοινωφελή δράση, μετά από κρατική άδεια. Απαραίτητο είναι να προβλέπεται ότι τα ιδρύματα αυτά θα υπάγονται σε κρατική εποπτεία με σκοπό τη διασφάλιση παροχής ανώτατης εκπαίδευσης υψηλού επιπέδου και την εγγύηση των αρχών της ακαδημαϊκής ελευθερίας, της ελευθερίας της διδασκαλίας και της πλήρους αυτοδιοίκησης. Αυστηρός στόχος της νέας ρύθμισης πρέπει να είναι η δημιουργία ενός εθνικού συστήματος ανώτατης εκπαίδευσης, με ενότητα και ομοιογένεια.
Νόμος θα ορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας μη κρατικών ΑΕΙ, τη νομική μορφή τους, την εφαρμογή της αρχής της πλήρους αυτοδιοίκησης, τον τρόπο επιλογής και τα προσόντα του διδακτικού προσωπικού τους, τον τρόπο εισαγωγής σε αυτά και τις εγγυήσεις της επιστημονικής ελευθερίας. Το Σύνταγμα θα θέτει τις βασικές αρχές και προϋποθέσεις του εκτελεστικού αυτού νόμου προς την κατεύθυνση της διασφάλισης της ταυτότητας προδιαγραφών, της διαφάνειας και της αξιοκρατίας.
γ. Επί της παραγράφου 7 του άρθρου 16
Προτείνουμε την κατάργηση της παραγράφου 7 για να λυθούν τα όποια νομικά προβλήματα τέθηκαν κατά την εισαγωγή του νόμου που ενέτασσε τα ΤΕΙ στην ανώτατη εκπαίδευση.
δ. Επί της παραγράφου 2 του άρθρου 16
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει την αναθεώρηση της παραγράφου 2 του άρθρου 16 με την προσθήκη αναφοράς για την ανάπτυξη της «ανθρωπιστικής, κοινωνικής και δημοκρατικής συνείδησης» ως σκοπού της παιδείας.
Άρθρο 21 (Συνταγματική πρόβλεψη για τη διασφάλιση ενός ελάχιστου εγγυημένου επιπέδου αξιοπρεπούς διαβίωσης)
Καθοριστικός ρόλος του σύγχρονου κοινωνικού κράτους είναι η διασφάλιση των βασικών παραμέτρων ποιότητας ζωής για τους πολίτες του. Η διασφάλιση ενός «ελαχίστου εγγυημένου επίπεδου αξιοπρεπούς διαβίωσης» αποτελεί αίτημα των καιρών.
Προτείνουμε την εισαγωγή μίας γενικής ρήτρας στο άρθρο 21 και συγκεκριμένα μίας νέας διάταξης στο άρθρο 21, μετά την παράγραφο 3 αυτού, με αντικείμενο την κατοχύρωση της διασφάλισης από το Κράτος ενός «ελάχιστου εγγυημένου επιπέδου αξιοπρεπούς διαβίωσης», δηλαδή ενός ελάχιστου επιπέδου ποιότητας ζωής για τους πολίτες. Μία τέτοια ρήτρα, εντασσόμενη στον άρθρο 21, που αποτελεί τη βάση των διατάξεων περί κοινωνικής πρόνοιας, θα αποτελούσε τον πυρήνα των θεσμικών εγγυήσεων του κοινωνικού κράτους, θέτοντας μία σαφή κατεύθυνση στην άσκηση των κρατικών πολιτικών.
Άρθρο 32 (Αποσύνδεση της διαδικασίας εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από την απειλή διάλυσης της Βουλής)
Το ΠΑΣΟΚ επαναφέρει τη θέση που υποστήριξε κατά την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001 για την ανάγκη αποσύνδεσης της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από την απειλή διάλυσης της Βουλής. Υπογραμμίζει την ανάγκη να διαμορφώνονται ευρύτατες συναινέσεις γύρω από ένα θεσμό που συμβολίζει την ενότητα του έθνους και της κοινωνίας και την ανάγκη για τη συμμετοχή του πολίτη σε κρίσιμες αποφάσεις. Στη βάση αυτή προτείνουμε προς συζήτηση την άμεση εκλογή, την κοινοβουλευτική ή συνδυασμό τους με στόχο να αποκλείσουμε την διάλυση της Βουλής σε περίπτωση αδυναμίας εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας.
Άρθρο 43 παρ. 2 (Κανονιστική αρμοδιότητα των ΟΤΑ)
Προκειμένου να αποφευχθούν τα προβλήματα που έχουν επανειλημμένα ανακύψει από την νομολογία του ΣτΕ, προτείνουμε τη τροποποίηση των αυστηρών προϋποθέσεων (ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων ή θεμάτων με τοπικό ενδιαφέρον ή με χαρακτήρα τεχνικό ή λεπτομερειακό) υπό τις οποίες επιτρέπεται σήμερα από το Σύνταγμα (άρθρο 43.2.β) «εξουσιοδότηση και για την έκδοση κανονιστικών πράξεων από άλλα όργανα της διοίκησης». Επειδή όμως ενδέχεται να υπάρξουν αντιρρήσεις ως προς την σχετικοποίηση των ισχυουσών σήμερα εγγυήσεων θα μπορούσε αφενός να προβλεφθεί ανάλογη ειδική διαδικασία ελέγχου των εν λόγω πράξεων, αφετέρου να παρασχεθεί η δυνατότητα στον νομοθέτη να θέσει, μέσω του σχετικού εκτελεστικού νόμου, και ειδικότερους όρους ως προς την έκδοση τέτοιων κανονιστικών πράξεων.
Άρθρο 44 (Ενίσχυση της συμμετοχικής δημοκρατίας - Δημοψήφισμα)
Η κρίση της πολιτικής, που πολύ συχνά συνδέεται με την κρίση των θεσμών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, καθιστά επίκαιρο και κρίσιμο το ζήτημα της εισαγωγής νέων και της ενίσχυσης και ενεργοποίησης υφιστάμενων, αλλά ανενεργών, θεσμών άμεσης δημοκρατίας.
Στο πλαίσιο της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας οι θεσμοί άμεσης δημοκρατίας μπορούν να λειτουργούν ενισχυτικά και υποστηρικτικά: το ίδιο το εκλογικό σώμα, η ίδια η κοινωνία των πολιτών πρέπει να έχει την δυνατότητα να θέτει κρίσιμα ζητήματα προς συζήτηση και βεβαίως την αρμοδιότητα να λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις, όταν αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη πορεία κρίσιμων εθνικών ή σοβαρών κοινωνικών θεμάτων.
Γι’ αυτό είναι αναγκαίο να επέλθουν αλλαγές προκειμένου να ενεργοποιηθεί ένας θεμελιώδης δημοκρατικός θεσμός, το δημοψήφισμα, που έχει μείνει ανενεργός επί 32 και πλέον χρόνια.
Προς την κατεύθυνση αυτή πρέπει να προβλεφθεί η μείωση της αυξημένης πλειοψηφίας των 3/5 του όλου αριθμού των βουλευτών που απαιτείται προκειμένου να προκηρυχθεί δημοψήφισμα για σοβαρό κοινωνικό θέμα έτσι ώστε η σχετική απόφαση να λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, δηλαδή ίση μ’ αυτήν που απαιτείται προκειμένου να προκηρυχθεί δημοψήφισμα για κρίσιμο εθνικό θέμα.
Προτείνουμε την προσθήκη εδαφίου, σύμφωνα με το οποίο η διεξαγωγή δημοψηφίσματος της δεύτερης αυτής κατηγορίας δηλαδή για σοβαρό κοινωνικό ζήτημα εκτός από τα δημοσιονομικά και τα ασφαλιστικά, μπορεί να προταθεί στη Βουλή όχι μόνον από έναν αριθμό βουλευτών αλλά και από έναν αριθμό πολιτών (π.χ. το 5% του εκλογικού σώματος).
Άρθρο 55, παράγραφος 1 (Ελάχιστο όριο ηλικίας για την εκλογή Βουλευτή)
Το ΠΑΣΟΚ εμπιστεύεται τη νέα γενιά, επιθυμεί την ενίσχυση της συμμετοχής της στα κοινά και θεωρεί κρίσιμη για το πολιτικό μας σύστημα την καλλιέργεια της δημοκρατικής της συνείδησης. Γι’ αυτό κρίνει ότι δεν υπάρχει κανένα ισχυρό επιχείρημα για την διατήρηση του ορίου ηλικίας στα 25 έτη για την εκλογή Βουλευτή. Προτείνει να ισχύσει για το δικαίωμα του εκλέγεσθαι το 21ο έτος.
Άρθρο 68 (Λογοδοσία των ανεξάρτητων αρχών προς την Βουλή – Ακρόαση των Αρχηγών Επιτελείων και των Σωμάτων Ασφαλείας)
Το άρθρο 101Α που προστέθηκε με την αναθεώρηση του 2001 προβλέπει ρητά στην παρ. 3 την υπαγωγή των ανεξάρτητων αρχών στον έλεγχο της Βουλής που ασκείται κατά τον κανονισμό της μέσω της Μόνιμης Ειδικής Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας. Είναι όμως σκόπιμο να κατοχυρωθεί και ρητά η αρμοδιότητα εποπτείας και ελέγχου της Βουλής και επί των ανεξαρτήτων αρχών που δεν προβλέπονται από το ίδιο το Σύνταγμα, αλλά έχουν συσταθεί με νόμο. Είναι προφανές ότι και ως προς αυτές τις ανεξάρτητες αρχές μπορεί να προβλέπεται διαδικασία επιλογής και διορισμού των μελών ανάλογη με αυτήν που προβλέπεται για τις οριζόμενες στο Σύνταγμα ανεξάρτητες αρχές.
Επίσης, προτείνουμε να προστεθεί νέα παράγραφος στο άρθρο 68 του Συντάγματος και αναλυτικότερα στον νόμο και τον κανονισμό της Βουλής η ακρόαση όσων πρόκειται να επιλεγούν από τα αρμόδια κυβερνητικά όργανα για τις θέσεις των αρχηγών των τεσσάρων επιτελείων των Ενόπλων Δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας.
Άρθρο 73 (Λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία, Συμμετοχή ΟΤΑ)
Στο πλαίσιο της ευρύτερης πρότασής μας για την ενίσχυση της συμμετοχικής δημοκρατίας, κρίνεται σκόπιμη η αναθεώρηση του άρθρου 73 και η προσθήκη παραγράφου με την οποία εισάγεται ο θεσμός της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας. Ένας αριθμός πολιτών (π.χ. το 3% του εκλογικού σώματος) μπορεί να υποβάλει στη Βουλή πρόταση νόμου και η Βουλή έχει υποχρέωση να συζητήσει την πρόταση αυτή. Όλα τα συναφή ζητήματα θα ρυθμιστούν λεπτομερώς με σχετικό εκτελεστικό νόμο και τον κανονισμό της Βουλής που πρέπει να αναθεωρηθεί ανάλογα. Η νομοθετική αρμοδιότητα εξακολουθεί να ανήκει στη Βουλή που ψηφίζει και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας που εκδίδει και δημοσιεύει τους νόμους, όπως προβλέπει το άρθρο 26 παρ.1 που ανήκει στον σκληρό πυρήνα των μη υποκείμενων προς αναθεώρηση διατάξεων. Το ίδιο όμως το εκλογικό σώμα που αναδεικνύει τη Βουλή μπορεί και πρέπει κατά μείζονα λόγο να συμμετέχει στη νομοθετική διαδικασία ζητώντας τη συζήτηση μιας πρότασης νόμου.
Προκειμένου να εφαρμοσθούν ειδικές διαδικασίες διαβούλευσης του νομοθέτη με τον χώρο της αυτοδιοίκησης θα πρέπει να προβλεφθεί ρητά σε ειδική παράγραφο ότι τα νομοσχέδια και οι προτάσεις νόμων που αφορoύν θέματα τοπικής αυτοδιοίκησης συνοδεύονται από σχετική γνώμη των θεσμικών εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι θα έχουν επίσης δικαίωμα να ζητούν και προφορική ακρόαση, για την υποστήριξη των απόψεών τους στην οικεία κοινοβουλευτική επιτροπή, κατά τις ειδικότερες διατάξεις του κανονισμού της Βουλής.
Άρθρο 79 (Η συζήτηση και η ψήφιση του προϋπολογισμού)
Σε όλα τα ανεπτυγμένα αντιπροσωπευτικά πολιτικά συστήματα, στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, στις ΗΠΑ και σε πολλές χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης η συμμετοχή του Κοινοβουλίου στη διαδικασία της συζήτησης και ψήφισης του προϋπολογισμού είναι μία από τις σοβαρότερες, ουσιαστικότερες και κρισιμότερες πολιτικές διαδικασίες. Με την αναθεώρηση του 2001 το άρθρο 79 του Συντάγματος τροποποιήθηκε ώστε η συζήτηση και η ψήφιση του προϋπολογισμού να γίνεται με πολύ μεγαλύτερη χρονική άνεση και σε πολύ μεγαλύτερο βάθος. Τώρα όμως ήρθε η ώρα για ένα ακόμα πιο σημαντικό βήμα με την κατάργηση της διαδικασίας των κωδικών ως προς την ψήφιση του προϋπολογισμού. Η Βουλή πρέπει να έχει την αρμοδιότητα τροποποίησης των επιμέρους προβλέψεων του προϋπολογισμού. Αυτό θα οδηγήσει σε μία νέα μέθοδο κατάρτισης του ίδιου του σχεδίου του προϋπολογισμού, έτσι ώστε να υπάρχει ουσιαστική πολιτική και κοινωνική διαφάνεια, αλλά και ορθολογικότερη δημοσιονομική διαχείριση. Ανάλογα πρέπει βέβαια να αναθεωρηθεί και ο κανονισμός της Βουλής.
Άρθρο 90 (Συμμετοχή της Βουλής στην επιλογή της ηγεσίας της δικαιοσύνης)
Κατά την αναθεώρηση του 2001, ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια ήταν αυτό της δικαιοσύνης, καθώς στη δέσμη των άρθρων 87 έως 100 έγιναν πολλές και κρίσιμες μεταβολές που αποδίδουν αποτελέσματα. Η πρόταση όμως του ΠΑΣΟΚ για την ανάδειξη της ηγεσίας της δικαιοσύνης με προεπιλογή που θα πραγματοποιούσε ένα ευρύ, ενιαίο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο με τη συμμετοχή δικαστικών λειτουργών όλων των κλάδων και βαθμών, δικηγόρων και καθηγητών Νομικής, δηλαδή εκπροσώπων όλου του νομικού κόσμου, δεν έγινε δεκτή από τη Νέα Δημοκρατία.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει σήμερα για την ανάδειξη των Προέδρων και Αντιπροέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων, του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και των Γενικών Επιτρόπων στα διοικητικά δικαστήρια και το Ελεγκτικό Συνέδριο, τη συμμετοχή της Βουλής στη διαδικασία επιλογής, χωρίς, ωστόσο, να θίγεται η τελική αρμοδιότητα του Υπουργικού Συμβουλίου.
Η ακρόαση των προτεινομένων από τη Βουλή και συγκεκριμένα η ακρόαση τουλάχιστον τριών προτεινομένων για κάθε θέση που πρόκειται να πληρωθεί από την επιτροπή θεσμών και διαφάνειας της Βουλής που συντάσσει σχετική έκθεση χωρίς κατάταξη, θα καταστήσει αφενός μεν πιο ουσιαστική τη διερεύνηση και αξιολόγηση της προσωπικότητας και των αντιλήψεων των δικαστικών λειτουργών που πρόκειται να καταλάβουν τις κορυφαίες θέσεις της δικαιοσύνης, αφετέρου δε θα δημιουργήσει γενικότερα την αίσθηση (που είναι αναγκαία στο χώρο της δικαιοσύνης) ότι ο δικαστικός λειτουργός ενεργεί στο όνομα του Ελληνικού Λαού, εφόσον στο όνομα του Ελληνικού Λαού εκδίδει τις αποφάσεις του. Παρότι η διαδικασία αυτή μπορεί να θεσπιστεί και στο επίπεδο της κοινής νομοθεσίας και του κανονισμού της Βουλής, η προσθήκη σχετικής παραγράφου στο άρθρο 90 είναι σκόπιμη για λόγους νομικής σαφήνειας.
Άρθρο 101 (Ορεινές περιοχές- αρχής της εγγύτητας- αρχές της διαφάνειας, της διαβούλευσης και της λογοδοσίας)
Προτείνεται να αναχθεί σε αυτοτελή διάταξη η ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 101 με την προσθήκη και των απομονωμένων ορεινών περιοχών.
Στην παράγραφο 2 προτείνεται η κατοχύρωση της αρχής της εγγύτητας, ώστε να προσλάβει νέα ποιότητα και λειτουργία το διοικητικό σύστημα της χώρας. Σύμφωνα με αυτήν οι αρμοδιότητες της διοίκησης ασκούνται κατά προτίμηση από τα πλησιέστερα στους πολίτες όργανα.
Ρητή αναφορά προτείνεται να γίνει και στις αρχές της διαφάνειας, της διαβούλευσης και της λογοδοσίας, ώστε να διατρέχουν ως αρχές τη δομή και τη λειτουργία του διοικητικού συστήματος.
Άρθρο 102 (Αναβάθμιση Τοπικής Αυτοδιοίκησης)
α. Προτείνεται να αποτυπωθεί στο άρθρο 102 ο διττός ρόλος της αυτοδιοίκησης, ως συμμετοχικού θεσμού και έκφρασης της τοπικής αυτονομίας και ως αναπόσπαστου τμήματος του πολιτικού και του διοικητικού συστήματος της χώρας. Από έναν τέτοιο προσδιορισμό της φύσης και του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης απορρέουν ειδικότερα οι αρμοδιότητές της ως προς την διαχείριση των δημόσιων υποθέσεων, που δεν εξαντλούνται στην διαχείριση των δημόσιων υποθέσεων τοπικού χαρακτήρα (όπως πρέπει να αποδοθούν πλέον ορολογικά οι «τοπικές υποθέσεις»), για τις οποίες διατηρείται, ευλόγως, το τεκμήριο αρμοδιότητας, αλλά και επεκτείνονται στο σύνολο των δημόσιων υποθέσεων που αναθέτει στους ΟΤΑ ο νομοθέτης, με βασικό κριτήριο το ότι προσιδιάζουν στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και στα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα (ιδίως στην αμεσότητα της σχέσης με τους πολίτες σε συνδυασμό με την ισχυρή δημοκρατική τους νομιμοποίηση).
Προτείνεται η προσθήκη ερμηνευτικής δήλωσης σύμφωνα με την οποία στις δημόσιες υποθέσεις που μπορούν να αποτελούν αρμοδιότητα των ΟΤΑ μπορούν να περιλαμβάνονται και οι ρυθμιστικές αρμοδιότητες για το χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό καθώς και για κάθε άλλη δημόσια πολιτική τοπικής και περιφερειακής κλίμακας.
β. Προτείνεται να αποτυπωθεί με σαφήνεια και πληρότητα στο Σύνταγμα μια νέα οργανωτική δομή, με καθιέρωση της περιφερειακής αυτοδιοίκησης ως δεύτερου βαθμού με ρητή αναφορά όμως στο ότι συμπεριλαμβάνει και τις υφιστάμενες νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις.
γ. Προτείνεται επίσης να ορισθεί ότι η οικονομική αυτοτέλεια και οι πόροι των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης για την εκπλήρωση της αποστολής τους και την αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων τους διασφαλίζονται με τη λήψη των αναγκαίων νομοθετικών, κανονιστικών και δημοσιονομικών μέτρων και ότι δεν νοείται οποιαδήποτε ανάθεση ή μεταφορά αρμοδιοτήτων προς τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης χωρίς ταυτόχρονη διασφάλιση στον ίδιο νόμο ή στην ίδια κανονιστική πράξη που την προβλέπουν, των αναγκαίων πόρων. Καθοριστικής σημασίας για το μέλλον των ΟΤΑ είναι η φορολογική αποκέντρωση, με στόχο την πραγματική διασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ. Προτείνεται νέα ρύθμιση που θα προβλέπει ρητά ότι οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης μπορούν να καθορίζουν και να εισπράττουν τοπικά έσοδα από φόρους και τέλη (πλην των ανταποδοτικών), κατ’ εξαίρεση των οριζομένων στην παρ. 4 του άρθρου 78 του Συντάγματος.
Η ανάθεση της σχετικής αρμοδιότητας είναι ορθότερο να γίνει με νόμο πλαίσιο, ο οποίος θα οριοθετεί την διακριτική ευχέρεια των ΟΤΑ ως προς την άσκηση φορολογικής πολιτικής. Συγκεκριμένα ο νόμος αυτός θα χαράσσει τις γενικές αρχές και κατευθύνσεις μιας τέτοιας φορολογικής πολιτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στα κριτήρια της χωρικής και κοινωνικής συνοχής (όπως έχουν διαπλασθεί στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πραγματικότητας) τα οποία που αποτελούν τη βάση για την οργάνωση ενός πλέγματος εξισορροπητικών μηχανισμών που θα αποβλέπουν, για το σύνολο των πόρων που διατίθενται στους ΟΤΑ, στην άμβλυνση των πάσης φύσεως ανισοτήτων.
Προοίμιο
Προτείνουμε, αμέσως μετά την επίκληση «Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος» να προστεθεί προοίμιο, στο οποίο θα γίνεται αναφορά στις αξίες, την ταυτότητα, τον πολιτισμό και την θέση μας στην Ευρώπη και τον κόσμο.
Οι υπογράφοντες Βουλευτές

'Αρθρο 16 - (Παιδεία, τέχνη, επιστήμη)

1. H τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες. η ανάπτυξη και η προαγωγή τους αποτελεί υποχρέωση του Kράτους. H ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελευθερία της διδασκαλίας δεν απαλλάσσουν από το καθήκον της υπακοής στο Σύνταγμα.
2. H παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Kράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Eλλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες.
3. Tα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από εννέα.
4. Όλοι οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια. Tο Kράτος ενισχύει τους σπουδαστές που διακρίνονται, καθώς και αυτούς που έχουν ανάγκη από βοήθεια ή ειδική προστασία, ανάλογα με τις ικανότητές τους.
5. H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Tα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Kράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό και λειτουργούν σύμφωνα με τους νόμους που αφορούν τους οργανισμούς τους. Συγχώνευση ή κατάτμηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί να γίνει και κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, όπως νόμος ορίζει.
Eιδικός νόμος ορίζει όσα αφορούν τους φοιτητικούς συλλόγους και τη συμμετοχή των σπουδαστών σ αυτούς.
6. Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί. Tο υπόλοιπο διδακτικό προσωπικό τους επιτελεί επίσης δημόσιο λειτούργημα, με τις προϋποθέσεις που νόμος ορίζει. Tα σχετικά με την κατάσταση όλων αυτών των προσώπων καθορίζονται από τους οργανισμούς των οικείων ιδρυμάτων.
Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων δεν μπορούν να παυθούν προτού λήξει σύμφωνα με το νόμο ο χρόνος υπηρεσίας τους παρά μόνο με τις ουσιαστικές προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 88 παράγραφος 4 και ύστερα από απόφαση συμβουλίου που αποτελείται κατά πλειοψηφία από ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς, όπως νόμος ορίζει.
Nόμος ορίζει το όριο της ηλικίας των καθηγητών των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων? εωσότου εκδοθεί ο νόμος αυτός οι καθηγητές που υπηρετούν αποχωρούν αυτοδικαίως μόλις λήξει το ακαδημαϊκό έτος μέσα στο οποίο συμπληρώνουν το εξηκοστό έβδομο έτος της ηλικίας τους.
7. H επαγγελματική και κάθε άλλη ειδική εκπαίδευση παρέχεται από το Kράτος και με σχολές ανώτερης βαθμίδας για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο από τρία χρόνια, όπως προβλέπεται ειδικότερα από το νόμο, που ορίζει και τα επαγγελματικά δικαιώματα όσων αποφοιτούν από τις σχολές αυτές.
8. Nόμος ορίζει τις προϋποθέσεις και τους όρους χορήγησης άδειας για την ίδρυση και λειτουργία εκπαιδευτηρίων που δεν ανήκουν στο Kράτος, τα σχετικά με την εποπτεία που ασκείται πάνω σʼ αυτά, καθώς και την υπηρεσιακή κατάσταση του διδακτικού προσωπικού τους.
H σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται.
9. O αθλητισμός τελεί υπό την προστασία και την ανώτατη εποπτεία του Kράτους. Tο Kράτος επιχορηγεί και ελέγχει τις ενώσεις των αθλητικών σωματείων κάθε είδους, όπως νόμος ορίζει.
Nόμος ορίζει επίσης τη διάθεση των ενισχύσεων που παρέχονται κάθε φορά στις επιχορηγούμενες ενώσεις σύμφωνα με τον προορισμό τους.
 

ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΕΙΣ Π.Ε.
Αναθεώρηση του Συντάγματος
το πολιτικό σύστημα
σε ακραία αντιδραστική ταλάντωση…
 

Βαθύτατα αντιδραστική τομή θα αποτελέσει η αναθεώρηση του Συντάγματος που προωθεί η κυβέρνηση της Ν.Δ. με την ανοιχτή συνεργασία ή την καλυμμένη συνενοχή του ΠΑΣΟΚ. Αυτό που επιδιώκει είναι να επανακαθορίσει με πολύ αντιδραστικό τρόπο ακόμη και τα πιο θεμελιώδη κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα.
Αυτό που πραγματικά τρομάζει… είναι ότι ο κ. Kαραμανλής χαρακτήρισε τη συνταγματική αναθεώρηση ως τη « μεγαλύτερη θεσμική πρωτοβουλία » και ως το επιστέγασμα των μέχρι σήμερα «μεταρρυθμίσεων». Aν λάβει κανείς υπόψη του τον αντεργατικό - αντιλαϊκό χαρακτήρα των μεταρρυθμίσεων αυτών ( άρση της μονιμότητας και κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων στις ΔΕΚΟ, κατάργηση οχτάωρου, απελευθέρωση ωραρίου), αντιλαμβάνεται ότι οι νέες συνταγματικές διατάξεις θα είναι η ομπρέλα και το θερμοκήπιο που θα προστατεύει τις δρομολογημένες τομές, θα λιπαίνει το έδαφος για τις υπόλοιπες, θα επιταχύνει την κούρσα των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων.
Και ενώ η προτεινόμενη αναθεώρηση του συντάγματος συμμετέχει, με το δικό της ειδικό, βάρος στην προσπάθεια αποψίλωσης ολόκληρου του μεταπολεμικού οικοδομήματος των εργασιακών, κοινωνικών και μορφωτικών δικαιωμάτων που κατέκτησαν με αγώνες όλες οι προηγούμενες γενιές εργαζόμενων, οι κυβερνητικές εφημερίδες έγραψαν περιχαρείς για τη μεγάλη τομή που επιχειρεί η Ν.Δ. και οι αντιπολιτευόμενες δεν ήξεραν πώς να χειριστούν τη συναινετική πολυγλωσσία του ΠΑΣΟΚ: Το πολιτικό σύστημα σε ακραία αντιδραστική ταλάντωση.

…άρση μονιμότητας
και στο στενό δημόσιο τομέα !!!

Καρδιά της αντιδραστικής αναθεώρησης είναι οι αλλαγές στο δικαίωμα της εργασίας. Η ατομική ευθύνη του εργαζόμενου πολίτη για την «απασχόληση», αλλά και για τους όρους αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης, είναι από τις βασικές κατευθύνσεις της αναθεώρησης.

Επιλέγουν είτε την γενικευμένη άρση της μονιμότητας στο στενό δημόσιο τομέα είτε την έμμεση άρση, μέσω της διόγκωσης των πάσης φύσεως συμβασιούχων, ωρομισθίων, εποχικών κλπ, που θα επιτρέπεται πια να προσλαμβάνονται σε κενές οργανικές θέσεις, αντί μονίμων υπαλλήλων.
Οι παραπάνω εξελίξεις θα σημάνουν για όλους τους υπαλλήλους (νέους και παλιούς) στη δημόσια διοίκηση και την εκπαίδευση την ανατροπή όλων των δικαιωμάτων, από τις συμβάσεις εργασίας ως τους μισθούς και τις εργασιακές σχέσεις. Η επιδίωξή τους είναι να ισχύσουν και στο Δημόσιο οι (άθλιες) εργασιακές σχέσεις που ισχύουν στον ιδιωτικό τομέα. Οι εργαζόμενοι δηλαδή, να είναι ανασφαλείς, με τη «δαμόκλειο σπάθη» της απόλυσης να τους απειλεί κάθε στιγμή, με απαράδεκτα χαμηλούς μισθούς, με εργασιακές σχέσεις- λάστιχο, σε συνεχή ομηρία απ’ το φόβο της ανεργίας.
Ενοχοποιούν τους εργαζόμενους που διατηρούν στοιχειώδεις εργατικές κατακτήσεις, όπως είναι η μόνιμη και σταθερή δουλειά και αφήνουν στο απυρόβλητο τις πολιτικές αυτές που γεννούν και αναπαράγουν την ανεργία και την ανασφάλεια. Ο στόχος της Ν.Δ. με τη συνεπικουρία του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι η συλλογική συντριβή κάθε κατάκτησης και εργασιακής συνοχής σ’ όλη την έκταση των εργαζομένων.

ΔΕΝ αφορά μόνο τους νεοπροσλαμβανόμενους

Είναι αλήθεια ότι στο σημερινό Σύνταγμα υπάρχει η δυνατότητα να προσλαμβάνουν εργαζόμενους με συμβάσεις αορίστου χρόνου σε οργανικές θέσεις (άρθρο 103). Αυτή ήταν «συνεισφορά» του ΠΑΣΟΚ στην ψήφιση του προηγούμενου συντάγματος. Η Ν.Δ. θέλει να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Ας μην εφησυχάσουμε από τις δηλώσεις διαφόρων παραγόντων που αρνούνται τη συνολική άρση της μονιμότητας. Προχωρούν με προσεκτικά βήματα επιδιώκοντας να μας διατηρήσουν σε αδράνεια. Μας κατασυκοφαντούν απέναντι στο σύνολο των εργαζόμενων στον ιδιωτικό τομέα για να λειτουργήσει ο κοινωνικός αυτοματισμός, για να αισθανόμαστε με την πλάτη στον τοίχο και να μην τολμάμε να διεκδικούμε το αυτονόητο, την εργασιακή ασφάλεια.
Μας καθησυχάζουν ότι «οι όποιες αλλαγές θα είναι για τους νεώτερους» ώστε να εξασφαλίσουν την προδοτική σιωπή μας. Αν η νέα γενιά εργαζομένων (νεοπροσλαμβανόμενοι) υποστεί σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς εργασίας, ανάλογες θα είναι και οι αλλαγές όλων των δημοσίων υπαλλήλων, στο ασφαλιστικό καθεστώς, την υγειονομική περίθαλψη, το εφάπαξ, τους μισθούς και την υπερωριακή απασχόληση. Γι’ αυτό δε μπορεί να εφησυχάζουμε. Αρκεί μόνο να σημειώσουμε πως ο Υπουργός Οικονομίας, 20 μέρες μετά την ψήφιση του νόμου για την άρση της μονιμότητας στις ΔΕΚΟ, κάλεσε τους (νυν) εργαζόμενους σ’ αυτές να προχωρήσουν σε συμφωνία με τις επιχειρήσεις για αλλαγές στο εργασιακό καθεστώς. Επί της ουσίας τους ζήτησε να συναινέσουν στη μείωση των μισθών τους, σε κατάργηση δικαιωμάτων τους σχετικά με το χρόνο εργασίας, τις υπερωρίες, τις βάρδιες κ.λπ.

…οι αλλαγές αυτές αφορούν και τον κόσμο της εκπαίδευσης

Η εκπαίδευση με το 20% του προσωπικού της να δουλεύει με ελαστικές εργασιακές σχέσεις βρίσκεται και θα βρεθεί περισσότερο στο μάτι του κυκλώνα. Η ωρομισθία στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση εμφανίστηκε μαζί με τα ολοήμερα, μπήκε και στην πρωινή ζώνη με νόμο του Ευθυμίου και αυξάνεται με δραματικούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια.
Οι ωρομίσθιοι συνάδελφοί μας είναι οι πρώτοι εργαζόμενοι που είδαν φέτος την ωριαία τους αποζημίωση, που παρέμενε παγωμένη από το 1996(!!!), αντί αυξάνεται να μειώνεται, από τα 10 στα 7 ευρώ μεικτά την ώρα. Είναι εργαζόμενοι που ταλαιπωρούνται ( σε 3, 4 και 5 σχολεία), δουλεύουν 4 ως 12 ώρες εβδομαδιαία), «ασφαλίζονται» υποτυπωδώς. Η σύμβαση που υπογράφουν επιτρέπει την κατά περίπτωση μείωση των εβδομαδιαίων ωρών απασχόλησης και τη δυνατότητα απόλυσης στο μέσον της χρονιάς!
Λαθεύει, όποιος νομίζει ότι γύρω του θα γίνονται σεισμικές δονήσεις 10 Ρίχτερ και το δικό του σπίτι θα μείνει ανέπαφο. Η συνταγματική προτροπή για αντικατάσταση των μόνιμων οργανικών θέσεων με θέσεις ωρομίσθιας δουλειάς, οι εκτεταμένες συμπτύξεις, η μείωση των διορισμών, και η προώθηση της αξιολόγησης αποτελούν το όχημα για την κατάργηση των οργανικών θέσεων σε πρώτη φάση, στο δρόμο της άρσης της μονιμότητας και το χτύπημα των εργασιακών σχέσεων για όλους τους εκπαιδευτικούς!....

ΣΕΒ και κυβέρνηση-αλλαγές σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα:
το ‘να χέρι νίβει τ’ άλλο και τα δυο επιτίθονται σε μας

Στον ιδιωτικό τομέα, οι απαιτήσεις των εργοδοτών (ΣΕΒ) ξεπερνούν και την πιο νοσηρή φαντασία. Ενώ από το 2005 εξασφάλισαν την κατάργηση του οκτάωρου και της υπερωριακής αποζημίωσης, τώρα έχουν το θράσος να προτείνουν την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων και του κατώτατου ημερομισθίου, τη μείωση των μισθών, την αύξηση των απολύσεων… Είναι φανερό ότι τους άνοιξε η όρεξη γι’ αυτό και οι τραπεζίτες, οι μεγαλύτεροι νόμιμοι νονοί της μέρας, απαιτούν την κατάργηση κάθε συλλογικής διαπραγμάτευσης. Θέλουν να σφάζουν κάθε πρόβατο μονάχο του. Σε λίγο καιρό «η καλύβα του μπαρμπα-Θωμά» θα είναι σύγχρονο μυθιστόρημα, μόνο το κυριολεκτικό μαστίγωμα θα λείπει. Όταν η κυβέρνηση εξαγγέλλει κατάργηση δικαιωμάτων των εργαζομένων στο δημόσιο τομέα, οι εργοδότες στον ιδιωτικό γίνονται ακόμα πιο ασύδοτοι, κι όταν οι συνθήκες στον ιδιωτικό τομέα χειροτερεύουν, τότε βρίσκουν ευκαιρία οι κυβερνώντες να επιτεθούν στον κόσμο της εργασίας στο δημόσιο. Αυτή τη σχέση χρειάζεται να τη συνειδητοποιήσουμε πρώτα και κύρια εμείς οι εργαζόμενοι. Να ενώσουμε τις δυνάμεις μας σε δημόσιο κι ιδιωτικό τομέα, να διεκδικήσουμε από κοινού ασφαλή, καλοπληρωμένη και μόνιμη δουλειά για όλους όπου κι αν εργάζονται, με όποια σχέση εργασίας κι αν προσλήφθηκαν.

«Ιδιωτική Παιδεία»: νέο συνταγματικό ανάγνωσμα

Σήμερα η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας προχωρά σε συνταγματική πρόταση για ιδιωτικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και για πρώτη φορά εδώ και έναν αιώνα επιχειρείται να κατοχυρωθεί συνταγματικά η διαδικασία κατάλυσης του δημόσιου χαρακτήρα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ανοίγει έτσι το δρόμο για το θεσμικό, βήμα-βήμα ξήλωμα του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα ολόκληρης της Παιδείας με την εφαρμογή των αποφάσεων των υπουργών Παιδείας της E.E στη Mπολόνια, που επιβάλλουν την προσαρμογή της στις ανάγκες και τις προτεραιότητες της αγοράς.
Η πολιτική αυτή αντιμετωπίζει την παιδεία ως «εμπόρευμα», τους φοιτητές ως «πελάτες» που αγοράζουν αυτές τις υπηρεσίες και τους φορείς που τις προσφέρουν ως «επιχειρήσεις», που φυσικά όχι μόνο μπορούν αλλά πρέπει κιόλας να είναι ανταγωνιστικές και ιδιωτικές. Η συνταγματική αλλαγή θα επιφέρει θεμελιώδες χτύπημα μεταξύ των άλλων και στην περίφημη «αρχή της ακαδημαϊκής ελευθερίας», η οποία θα αντικατασταθεί με την αρχή της «ελευθερίας του ανταγωνισμού» με καταστρεπτικό ρόλο στην ανάπτυξη των επιστημών και στην κατεύθυνση της έρευνας. Αυτό που θα διαπνέει κάθε κύτταρο της ακαδημαϊκής ζωής θα είναι η αντίληψη της επιχειρηματικότητας, αφού όλοι οι παράγοντες, όχι μόνο των ιδιωτικών αλλά και των δημόσιων πανεπιστημίων, θα κυνηγούν ένα σπόνσορα, χορηγό ή εταιρία που θα τους εξασφαλίζει την ακαδημαϊκή ή επαγγελματική τους επιβίωση.
Τέλος, φαντάζει σαν το πιο σύντομο ανέκδοτο το επιχείρημα πως θα αυξηθούν οι θέσεις των εισακτέων, ή ότι θα σταματήσει η φοιτητική διαρροή, όταν είναι δεδομένο πως η λογική του ανταγωνισμού στο Λύκειο, που θέλουν να επεκτείνουν και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, οδήγησε στην όξυνση του φαινομένου των ιδιωτικών δαπανών και της παραπαιδείας. Κανένας εργαζόμενος, κανένας μισθοσυντήρητος δεν πρόκειται να στείλει τα παιδιά του στα ακριβά ιδιωτικά πανεπιστήμια. Δημόσια δωρεάν και κοινωνικά δημιουργική εκπαίδευση θέλει και διεκδικεί.

…και άλλες (αγοραίες) διατάξεις

Στη συζήτηση για την επικείμενη αναθεώρηση διατυπώθηκαν ακόμα οι προτάσεις για:
Αφαίρεση από τα δικαστήρια της αρμοδιότητας να εκδικάζουν και να παίρνουν οικονομικού χαρακτήρα αποφάσεις για μισθούς και συντάξεις με αναδρομκή ισχύ, στο όνομα της «δημοσιονομικής» πειθαρχίας. Δηλαδή να κατοχυρωθεί στο σύνταγμα η «δια βίου λιτότητα», χωρίς δικαίωμα ένστασης!
Αποχαρακτηρισμό δασικών παραθαλάσσιων εκτάσεων για να δομηθούν ή για να δοθούν στο μεγάλο κεφάλαιο για επενδύσεις. Η πρόταση επιχειρεί να ξεπεράσει το σημερινό άρθρο 24 με μία νέα τροποποίηση, που θα οδηγήσει στην εξαφάνιση των δασών και στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος.
Ίδρυση συνταγματικού δικαστηρίου. Για να περιοριστούν οι αρμοδιοτήτες του Συμβουλίου της Eπικρατείας, που πολλές φορές έκρινε αντισυνταγματικές αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας και να ιδρυθεί ένα ολιγομελές διορισμένο δικαστήριο που θα αποφασίζει κατά παραγγελία για πολύ κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τα δημοκρατικά και ανθρώπινα δικαιώματα, την κοινωνική και πολιτική δράση. Η εμπειρία από άλλες χώρες που έχουν συνταγματικά δικαστήρια είναι βαθιά αντιδραστική
Απ’ έξω μένουν τελικά διατάξεις για τη ρύθμιση των σχέσεων κράτους - εκκλησίας (για να συνεχίσει την δράση του ο σύγχρονος σκοταδισμός), για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας (αφού η ζωή έδειξε ότι αυτός εκλέγεται με συναίνεση των δύο μεγάλων κομμάτων) και για τις σχέσεις επιχειρήσεων – κράτους - Μ.Μ.Ε. που εγκαταλείφθηκε σαν μέτρο μετά την κάθετη παρέμβαση της Ε.Ε. Απουσιάζουν επίσης κρίσιμα ζητήματα που έχουν προκύψει από τη βίαιη επίθεση στα δημοκρατικά δικαιώματα, όπως το ζήτημα της «προάσπισης των προσωπικών δεδομένων», της παρακολούθησης των επικοινωνιών, της δράσης των ξένων μυστικών υπηρεσιών κ.ά.

…Και η αξιωματική αντιπολίτευση;

Η ανυπαρξία αντιπολίτευσης από τη μεριά του ΠΑΣΟΚ είναι φανερή από την πρώτη στιγμή. Δεν κινητοποιεί καμιά από τις δυνάμεις του για να ανατρέψει τα μέτρα που η κυβέρνηση δρομολογεί. Δεν το επιθυμεί και δεν το επιδιώκει γιατί η κυβερνητική του θητεία κινήθηκε στην ίδια λογική και θεωρεί ότι σ’ ένα μεγάλο μέρος του λύνονται τα χέρια και για την επόμενη. Το ΠΑΣΟΚ δρομολόγησε το άρθρο 103 στην προηγούμενη αναθεώρηση, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια αποτελούν την κορωνίδα του νεοφιλελεύθερου προγράμματος του για την εκπαίδευση που πιέζει για βαθύτερες και γρηγορότερες αλλαγές κάτω από τις σημαίες της ιδιωτικοποίησης, της «αποκέντρωσης» και της αξιολόγησης, αυτό ψήφισε πλήθος νόμων που καταπατούν ανθρώπινα δικαιώματα. Στην ίδια κατάσταση βρίσκεται και η συνδικαλιστική του παράταξη, η ΠΑΣΚ. Παντελώς αφερέγγυα στα μάτια της εργαζόμενης πλειοψηφίας, μια και στο παρελθόν συναίνεσε σε αντιδραστικές αλλαγές των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ, αρνείται να προβάλλει τις εργατικές ανάγκες και τα δικαιώματα, συνεχίζει να μιλά για «υπεύθυνη» πολιτική των συνδικάτων, για την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, εξαντλείται στις αναποτελεσματικές εθιμοτυπίες. Ακόμα κι όταν θέλει να κάνει στοιχειώδη αντιπολίτευση για να έχει νόημα η ύπαρξη της, φαίνεται ανίκανη, ως τώρα, να κινητοποιήσει τις δυνάμεις της.

…όχι στην αντιδραστική συνταγματική αναθεώρηση

Tο μόνο εμπόδιο που θα μπορούσε να αποτρέψει τις σαρωτικές αυτές αλλαγές είναι ένα ενωτικό μαζικό εργατικό κίνημα. Μόνο αν οι εργαζόμενοι συνειδητοποιήσουμε έγκαιρα το μέγεθος της απειλής, κινηθούμε οργανωμένα και οικοδομήσουμε ένα ισχυρό μέτωπο αντίστασης, υπάρχει ελπίδα να αποκρουστεί η αντιλαϊκή συνταγματική επίθεση. Είναι αναγκαίος σήμερα ο κοινωνικός και πολιτικός αγώνας της εργαζόμενης πλειοψηφίας, για να αποτραπούν οι αντιδραστικές εξελίξεις και να προβληθεί το δικό μας «Σύνταγμα» , η χάρτα των αναγκών και των δικαιωμάτων μας που, εκτός των άλλων, θα απαιτεί:

Μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους τους εργαζόμενους

Μονιμότητα σε όλους τους εργαζόμενους στο δημόσιο τομέα με οποιαδήποτε σχέση εργασίας κι αν προσλήφθηκαν-Κατάργηση του άρθρου 103 Απαγόρευση των απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα
Δημόσια δωρεάν εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες-Όχι στην ιδιωτικοποίηση των πανεπιστημίων Προστασία και διεύρυνση των δικαιωμάτων των εργαζομένων
 

Αγωνιστικές Παρεμβάσεις Συσπειρώσεις Κινήσεις Δ.Ε.

Όχι στην επιχείρηση αναθεώρησης του Συντάγματος
 

Ο συγκλονιστικός αγώνας των δασκάλων που συνεχίζεται για έκτη συνεχή εβδομάδα, η απεργία των καθηγητών, οι πάνω από 800 καταλήψεις σχολείων, η έναρξη, τέλος, των φοιτητικών συνελεύσεων που αποφασίζουν καταλήψεις σχολών και επιχειρούν να συνδέσουν το νήμα του συγκλονιστικού και νικηφόρου κινήματος τους που ανάγκασε την κυβέρνηση Καραμανλή να αποσύρει τον αντιδραστικό νέο νόμο πλαίσιο και διαμόρφωσε μία κοινωνική αγωνιζόμενη πλειοψηφία που τάσσεται κατά της αναθεώρησης του άρθρου 16, έφερε τους πρώτους καρπούς: ανάγκασε το ΠΑΣΟΚ να προτείνει την αναβολή της συζήτησης, φοβούμενο βέβαια τη γενική κατακραυγή της αγωνιζόμενης εκπαιδευτικής κοινότητας μα και της κοινωνικής του βάσης που αντιδρά στις νεοφιλελεύθερες «εμπνεύσεις» της ηγεσίας του για την ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης. Η Ν.Δ. με ανακούφιση έκανε αμέσως δεκτό το αίτημα. Η κυβερνητική αυτή απόφαση συνιστά ελιγμό, για να αποφύγει η κυβέρνηση την επαπειλούμενη γενίκευση των αγώνων σε όλους τους χώρους της εκπαίδευσης, γενίκευση που είναι πιθανό να πάρει πανεργατικά – παλλαϊκά χαρακτηριστικά με αιχμή του δόρατος την υπεράσπιση της δημόσιας δωρεάν παιδείας.

Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν πρέπει να κυριαρχήσει ο εφησυχασμός, μιας και το Γενάρη στη Bουλή η συζήτηση για την αντιδραστική αναθεώρηση του Συντάγματος θα ξεκινήσει με την κατ’ αρχήν συμφωνία των δύο κομμάτων. Aν αυτή η Bουλή αποφασίσει πως η επόμενη θα είναι Aναθεωρητική τότε η νέα κυβέρνηση θα μπορεί μόνο με 151 βουλευτές να τροποποιήσει σε αντιδραστική κατεύθυνση το Σύνταγμα. Aπό κάθε άποψη είναι σημαντικό να υπάρξει τώρα ένα ευρύ μέτωπο ενάντια στην αναθεώρηση και ειδικότερα υπεράσπισης της δημόσιας παιδείας, της δημόσιας γης και των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Ένα μέτωπο, το οποίο θα μπορεί να συμπεριλάβει και κάτω από το ευρύ «Όχι» κάθε πολιτική συνδικαλιστική δύναμη κάθε φωνή που στοιχίζεται σ’ αυτή την προσπάθεια.

Ήδη έχουν ξεκινήσει σημαντικές πρωτοβουλίες από αγωνιστές της Aριστεράς (όπως π.χ. στην Πάτρα) που θα πάρουν το επόμενο διάστημα ευρύτερες διαστάσεις.

H «Nέα Διακυβέρνηση» της N.Δ. φέρνει ολόκληρο σχέδιο αλλαγών του εθνικού συντάγματος. Δεν της αρκούσαν οι πρόσφατες αναθεωρήσεις 1985 και 2001. Tο κάνει μάλιστα μετά το πάγωμα του «ευρωσυντάγματος» από τα Όχι των λαών Γαλλίας και Oλλανδίας.

O κεντρικός πυρήνας του συνόλου των άρθρων που προτείνονται για αναθεώρηση:

1) Xαρακτηρίζεται από την αποδοχή της εμπορευματοποίησης της Eθνικής παιδείας (που οδηγεί σε ιδιωτικά πανεπιστήμια, Συμπράξεις Δημοσίου Iδιωτικού Tομέα - Σ.Δ.I.T. και χορηγούς στη γενική εκπαίδευση, κ.λπ.) και από το θεσμικό περιορισμό του δωρεάν δημόσιου χαρακτήρα της (άρθρο 16).
2) Eπιδιώκεται η μείωση της προστασίας του δασικού κεφαλαίου της χώρας μας με τον επιχειρούμενο διαχωρισμό δασών και δασικών εκτάσεων. Eπιπλέον επιδιώκεται η δυνατότητα επέκτασης πολεοδομικού σχεδιασμού και σε δασικού χαρακτήρα εκτάσεις. Έτσι ανοίγεται ο δρόμος για την ευρεία αλλαγή χρήσης της γης, ενώ παράλληλα νομιμοποιούνται και «επιβραβεύονται» οι καταπατητές μέχρι το 1975 (άρθρα 24 και 117).
3) Eπιχειρείται η υπονόμευση των εγγυήσεων του συντάγματος. Aυτή γίνεται, μεταξύ των άλλων, με τη δημιουργία συνταγματικού δικαστηρίου και με τον παράλληλο περιορισμό του διάχυτου ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων από το σύνολο των δικαστηρίων (άρθρο 100). Eπιπλέον με όλα τα υπό αναθεώρηση άρθρα και τη νέα δομή του συντάγματος επιδιώκεται ο υποβιβασμός του στο επίπεδο του νόμου.
4) Eντείνεται ο κίνδυνος μεταφοράς από την κεντρική εξουσία μέρους της υποχρέωσής της για προσφορά των δημόσιων αγαθών της παιδείας, της προστασίας του περιβάλλοντος και της πολεοδομίας στην τοπική αυτοδιοίκηση. H εκχώρηση αυτή αποσκοπεί στην προώθηση των «αγοραίων» κριτηρίων εις βάρος των κοινωνικών. Έτσι επιδιώκονται και οι Σ.Δ.I.T. εις βάρος των δημοσίων συμφερόντων (άρθρα 102 και 16, 24 και 117). Aντίθεται αίρεται η δυνατότητα απαλλοτριώσεων για δημόσιους κοινόχρηστους χώρους (άρθρο 17).
5) Tέλος επιδιώκεται η θεσμική κατοχύρωση της ελαστικοποίησης της εργασίας και η καίρια υπονόμευση της θεσμικής μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων (άρθρα 103, 104). Aυτές οι αλλαγές θα επιφέρουν μοιραία τεράστιες αρνητικές συνέπειες στο εργασιακό, ασφαλιστικό, συνταξιοδοτικό και παραγωγικό πεδίο. Eπιπλέον αυτές οδηγούν σε δημιουργία ζωτικού χώρου για την είσοδο των ιδιωτικών συμφερόντων στους βασικούς πυλώνες του δημόσιου (παιδεία, υγεία, κ.λπ.).

Για όλους αυτούς τους λόγους:

• Mεγάλα στρώματα του ελληνικού λαού και της νεολαίας έχουν απονομιμοποιήσει τις αλλαγές αυτού του είδους με το εκπαιδευτικό - φοιτητικό κίνημα (άρθρο 16).
• Tο κίνημα των οικολογικών και λοιπών οργανώσεων και κινήσεων απορρίπτει σταθερά κάθε χαλάρωση της δασικής και περιβαλλοντικής προστασίας που παρέχουν τα άρθρα 24 και 117.
• H πλειοψηφία του νομικού κόσμου τάσσεται κατά της θεσμοθέτησης του συνταγματικού δικαστηρίου (άρθρο 100).
• H σημερινή ευρωπαϊκή πολιτική συγκυρία χαρακτηρίζεται από την άρνηση ψήφισης του «Eυρωσυντάγματος» από τους λαούς της Γαλλίας - Oλλανδίας και μια διευρυμένη κοινωνική δυσαρέσκεια.

Στο ίδιο αντιδραστικό μήκος κύματος κινείται η Eπιτροπή Διαρθρωτικών Mεταρρυθμίσεων (EΔIMET) η οποία εκτός των άλλων αποτελείται από το Γ. Mαρίνο τέως ευρωβουλευτή της NΔ και χολερικό δημοσιογράφο του Λαμπράκη, το Λάζαρο Eυφραίμογλου αντιπρόεδρο της Eurobank, το Διαμαντόπουλο καθηγητή της Παντείου, τον Π. Kαζάκο και Πλ. Πηνιό επίσης καθηγητές AEI. Oι παραπάνω συνταγματικοί φωστήρες εκτός των υπολοίπων προτείνουν στην πραγματικότητα άρση κάθε συνδικαλιστικής δυνατότητας με διατάξεις οι οποίες απαγορεύουν στα συνδικάτα να αποφασίζουν κινητοποιήσεις.

Συγκεκριμένα προτείνεται στο άρθρο 23 του Συντάγματος να συμπεριληφθεί διάταξη η οποία θα προβλέπει ότι η απεργία θα «αποφασίζεται κατά πλειοψηφία μετά από μυστική ψηφοφορία του συνόλου των μελών της κάθε επαγγελματικής κατηγορίας υπό την προϋπόθεση ότι στην ψηφοφορία μετέχει τουλάχιστον το 1/3 εξ αυτών ή ότι οι υπερψηφίζοντες την απεργία δεν υπολείπονται του 1/5 του συνόλου τους».

Στο ίδιο άρθρο ζητείται να υπάρχει πρόβλεψη για τις περιπτώσεις όπου αποφασίζεται η παράταση των απεργιακών κινητοποιήσεων των εργαζομένων πέραν του τριημέρου. «Για παράταση της απεργίας πέραν του τριημέρου απαιτείται συμμετοχή στην ψηφοφορία της απόλυτης πλειοψηφίας του συνόλου των εργαζομένων στην επιχείρηση ή στον κλάδο ή εναλλακτικά υπερψήφισή της τουλάχιστον από το 1/3 εξ αυτών».

Στο ίδιο άρθρο τα μέλη της επιτροπής σοφών» προτείνουν να υπάρξει ειδική ρύθμιση για τους μόνιμους υπαλλήλους υπηρεσιών και φορέων του στενού δημόσιου τομέα. Tι αναφέρει η επίμαχη διάταξη; «Δεν επιτρέπεται η απεργία των μονίμων υπαλλήλων του στενότερου δημόσιου τομέα εφόσον αυτή διακόπτει, εμποδίζει ή διαταράσσει την παροχή υπηρεσιών του κράτους». Zητείται δε σε διάστημα ενός έτους από την κύρωση του αναθεωρημένου Συντάγματος να εκδοθεί νόμος με τον οποίο να προσδιοριστούν επακριβώς οι κυρώσεις για τους εργαζομένους που συμμετέχουν σε λευκή ή συγκαλυμένη απεργία ή κρίνονται υπόλογοι για αποχή ή μειωμένη παροχή υπηρεσιών!

Eπίσης στο άρθρο 11 § 1 προτείνεται το δικαίωμα του συνέρχεσθαι να τροποποιηθεί ως εξής: «Oι Έλληνες χωρίς να συγκαλύπτουν την ταυτότητά τους, έχουν δικαίωμα να συνέρχονται ήσυχα και αόπλως». H συγκεκριμένη διάταξη φωτογραφίζει ανθρώπους του αντιεξουσιαστικού χώρου αλλά κάλλιστα θα χρησιμοποιηθεί ενάντια σε κάθε απεργό που αντιμετωπίζει την κατασταλτική βία.

...Kαι η αξιωματική αντιπολίτευση;

H ανυπαρξία αντιπολίτευσης από τη μεριά του ΠAΣOK είναι φανερή από την πρώτη στιγμή. Δεν κινητοποιεί καμιά από τις δυνάμεις του για να ανατρέψει τα μέτρα που η κυβέρνηση δρομολογεί. Δεν το επιθυμεί και δεν το επιδιώκει γιατί η κυβερνητική του θητεία κινήθηκε στην ίδια λογική και θεωρεί ότι σ’ ένα μεγάλο μέρος του λύνονται τα χέρια και για την επόμενη. Tο ΠAΣOK δρομολόγησε το άρθρο 103 στην προηγούμενη αναθεώρηση, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια αποτελούν την κορωνίδα του νεοφιλελεύθερου προγράμματός του για την εκπαίδευση που πιέζει για βαθύτερες και γρηγορότερες αλλαγές κάτω από τις σημαίες της ιδιωτικοποίησης, της «αποκέντρωσης» και της αξιολόγησης, αυτό ψήφισε πλήθος νόμων που καταπατούν ανθρώπινα δικαιώματα. Στην ίδια κατάσταση βρίσκεται και η συνδικαλιστική του παράταξη, η ΠAΣK. Παντελώς αφερέγγυα στα μάτια της εργαζόμενης πλειοψηφίας, μια και στο παρελθόν συναίνεσε σε αντιδραστικές αλλαγές των κυβερνήσεων ΠAΣOK, αρνείται να προβάλλει τη ρήξη με την εισοδηματική αντιλαϊκή πολιτική, συνεχίζει να μιλά για «υπεύθυνη» πολιτική των συνδικάτων, για την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, εξαντλείται στις αναποτελεσματικές εθιμοτυπίες. Aκόμα κι όταν θέλει να κάνει στοιχειώδη αντιπολίτευση για να έχει νόημα η ύπαρξή της, φαίνεται ανίκανη, ως τώρα, να κινητοποιήσει τις δυνάμεις της.

...Όχι στην αντιδραστική συνταγματική αναθεώρηση

Tο μόνο εμπόδιο που θα μπορούσε να αποτρέψει τις σαρωτικές αυτές αλλαγές είναι ένα ενωτικό μαζικό εργατικό κίνημα. Mόνο αν οι εργαζόμενοι συνειδητοποιήσουμε έγκαιρα το μέγεθος της απειλής, κινηθούμε οργανωμένα και οικοδομήσουμε ένα ισχυρό μέτωπο αντίστασης, υπάρχει ελπίδα να αποκρουστεί η αντιλαϊκή συνταγματική επίθεση. Eίναι αναγκαίος σήμερα ο κοινωνικός και πολιτικός αγώνας της εργαζόμενης πλειοψηφίας, για να αποτραπούν οι αντιδραστικές εξελίξεις.

• Mόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους τους εργαζόμενους.
• Mονιμότητα σε όλους τους εργαζόμενους στο δημόσιο τομέα με οποιαδήποτε σχέση εργασίας κι αν προσλήφθηκαν - Kατάργηση του άρθρου 13.
• Aπαγόρευση των απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα.
• Δημόσια δωρεάν εκπαίδεση σε όλες τις βαθμίδες - Όχι στην ιδιωτικοποίηση των πανεπιστημίων.
• Προστασία και διεύρυνση των δικαιωμάτων των εργαζομένων.

Tώρα που κρίνεται αυτή η σοβαρότατη υπόθεση, αξίζει να ληφθούν πρωτοβουλίες στα πλαίσια του κινήματος για να δημιουργηθεί ένα μαχητικό, ενωτικό μέτωπο του «Όχι».

• Να δημιουργηθούν σε όλους τους χώρους της εκπαίδευσης, κατ’ αρχήν, μα και σε κάθε σωματείο, δήμο και γειτονιά επιτροπές με πολύμορφη δράση, με στόχο τη συγκρότηση ενιαίου μετώπου κατά της αντιδραστικής αναθεώρησης του Συντάγματος.

Οι καιροί ου μενετοί!

Αθήνα, 23/10/2006
Αγωνιστικές Παρεμβάσεις Συσπειρώσεις Κινήσεις Δ.Ε.
 

Κίνηση «ΟΧΙ στην αναθεώρηση του συντάγματος»
 

ΟΧΙ στην επιχείρηση αναθεώρησης του Συντάγματος
 

Η «Νέα Διακυβέρνηση» της Ν.Δ. φέρνει ολόκληρο σχέδιο αλλαγών του εθνικού μας συντάγματος. Δεν της αρκούσαν οι πρόσφατες αναθεωρήσεις 1985 και 2001. Το κάνει μάλιστα μετά το πάγωμα του «ευρωσυντάγματος» από τα ΟΧΙ των λαών Γαλλίας και Ολλανδίας.
Ο κεντρικός πυρήνας του συνόλου των άρθρων που προτείνονται για αναθεώρηση:
1). Χαρακτηρίζεται από την αποδοχή της εμπορευματοποίησης της Εθνικής παιδείας (που οδηγεί σε ιδιωτικά πανεπιστήμια, Συμπράξεις Δημοσίου Ιδιωτικού Τομέα - Σ. Δ. Ι. Τ. και χορηγούς στην γενική εκπαίδευση, κ.λ.π.) και από τον θεσμικό περιορισμό του δωρεάν δημόσιου χαρακτήρα της (άρθρο 16).
2). Επιδιώκεται η μείωση της προστασίας του δασικού κεφαλαίου της χώρας μας με τον επιχειρούμενο διαχωρισμό δασών και δασικών εκτάσεων. Επί πλέον επιδιώκεται η δυνατότητα επέκτασης πολεοδομικού σχεδιασμού και σε δασικού χαρακτήρα εκτάσεις. Έτσι ανοίγεται ο δρόμος για την ευρεία αλλαγή χρήσης της γης, ενώ παράλληλα νομιμοποιούνται και «επιβραβεύονται» οι καταπατητές μέχρι το 1975 (άρθρα 24 και 117).
3). Επιχειρείται η υπονόμευση των δικαιοκρατικών εγγυήσεων του συντάγματος. Αυτή γίνεται, μεταξύ των άλλων, με την δημιουργία συνταγματικού δικαστηρίου και με την παράλληλο περιορισμό του διάχυτου ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων από το σύνολο των δικαστηρίων (άρθρο 100). Επί πλέον με όλα τα υπό αναθεώρηση άρθρα και τη νέα δομή του συντάγματος επιδιώκεται ο υποβιβασμός του στο επίπεδο του νόμου.
4). Εντείνεται ο κίνδυνος μεταφοράς από τη κεντρική εξουσία μέρους της υποχρέωσής της για προσφορά των δημόσιων αγαθών της παιδείας, της προστασίας του περιβάλλοντος και της πολεοδομίας στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η εκχώρηση αυτή αποσκοπεί στην προώθηση των «αγοραίων» κριτηρίων εις βάρος των κοινωνικών. Έτσι επιδιώκονται και οι Σ. Δ. Ι. Τ. εις βάρος των δημοσίων συμφερόντων (άρθρα 102 και 16, 24 και 117). Αντίθετα αίρεται η δυνατότητα απαλλοτριώσεων για δημόσιους κοινόχρηστους χώρους (άρθρο 17).
5). Τέλος επιδιώκεται η θεσμική κατοχύρωση της ελαστικοποίησης της εργασίας και η καίρια υπονόμευση της θεσμικής μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων (άρθρα 103, 104). Αυτές οι αλλαγές θα επιφέρουν μοιραία τεράστιες αρνητικές συνέπειες στο εργασιακό, ασφαλιστικό, συνταξιοδοτικό και παραγωγικό πεδίο Επί πλέον αυτές οδηγούν σε δημιουργία ζωτικού χώρου για την είσοδο των ιδιωτικών συμφερόντων στους βασικούς πυλώνες του δημόσιου (παιδεία, υγεία, κ. λ. π.).
Για όλους αυτούς τους λόγους:
● Μεγάλα στρώματα του ελληνικού λαού και της νεολαίας έχουν απονομιμοποιήσει τις αλλαγές αυτού του είδους με το εκπαιδευτικό - φοιτητικό κίνημα (άρθρο 16).
● Το κίνημα των οικολογικών και λοιπών οργανώσεων και κινήσεων απορρίπτει σταθερά κάθε χαλάρωση της δασικής και περιβαλλοντικής προστασίας που παρέχουν τα άρθρα 24 και 117.
● Η πλειοψηφία του νομικού κόσμου τάσσεται κατά της θεσμοθέτησης του συνταγματικού δικαστηρίου (άρθρο 100).
● Η σημερινή ευρωπαϊκή πολιτική συγκυρία χαρακτηρίζεται από την άρνηση ψήφισης του «Ευρωσυντάγματος» από τους λαούς της Γαλλίας – Ολλανδίας και τον καθοριστικό λόγο τους (παρότι στη χώρα μας η ψήφισή του έγινε στη δική μας Βουλή σχεδόν «εν μια νυκτί»).
Αρνούμαστε κατηγορηματικά αυτές τις αντιλαϊκές και αντιδημοκρατικές αλλαγές του ισχύοντος συντάγματος. Επιδιώκουμε επί πλέον κάθε τέτοιου είδους αλλαγή, αν δεν σταματήσει στο χώρο της Βουλής, να περάσει πριν την τελική αναθεώρηση από δημοψήφισμα, που επί τέλους πρέπει να λειτουργήσει και στη χώρα μας.

Κίνηση «ΟΧΙ στην αναθεώρηση του συντάγματος»,
Πάτρα 13-09-2006

Ακολουθούν οι πρώτες υπογραφές
1. Θεόδωρος Ντρίνιας, Μηχανολόγος Μηχανικός, Πάτρα
2. Κώστας Λευκαδίτης, Νομικός, Πάτρα
3. Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας, Καθηγητής Μ.Ε., Αντιπρόεδρος Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας, μέλος Δ.Σ. Ομοσπονδίας Εν. Γονέων Ν. Αχαΐας, Οβρυά Μεσσάτιδας
4. Γιώργος Κανέλλης, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
5. Νίκος Κόμπλας, Δικηγόρος, Πάτρα
6. Ιωάννης Λάμπρου, Ταχυδρόμος, απόφ. Ευρωπαϊκών σπουδών, μέλος Δ.Σ. σωματείου Ταχυδρόμων Ν. Αχαΐας, Πάτρα
7. Μαρία Τσιούρβα, Φοιτήτρια Ηλ /Μηχ, Πάτρα
8. Αιμίλιος Δασκαλόπουλος, Μηχανολόγος μηχανικός, πρ. μέλος ΔΣ Ένωσης Γονέων Πάτρας, Πάτρα
9. Ιωσήφ Φανουράκης, Αρχιτέκτων, Πάτρα
10. Δημήτρης Ξούλος, Πρόεδρος Ένωσης Συλλόγων Γονέων Δήμου Μεσσάτιδας,
Οβρυά Μεσσάτιδας
11. Αλέξανδρος Βακαλόπουλος, Φοιτητής, μέλος ΔΣ συλλόγου Ηλ/Μηχ, Πάτρα
12. Τάκης Γκοτσόπουλος, Δάσκαλος, Πάτρα
13. Χρήστος Τσακανίκας, Δασάρχης Καλαβρύτων, μέλος Ένωσης Δασολόγων Ελλάδας, Πάτρα
14. Θηρεσία Πολίτη, Δικηγόρος, Πάτρα
15. Βασίλης Δημόπουλος, Καθηγητής Μ.Ε., τ. Γραμματέας Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας, Πάτρα
16. Παναγιώτης Ζαχαρόπουλος, Καρναβαλοποιός, Πάτρα
17. Ιωάννα Παπαγεωργίου, Πανεπιστημιακός Π.Π., Πάτρα
18. Βαγγέλης Τσούκας, Εκπαιδευτικός, μέλος Επ. Πρωτοβουλίας ωρομισθίων Αχαΐας
Πάτρα
19. Ανδρέας Ναξάκης, Τελειόφοιτος φοιτητής Πολυτεχνείου Π.Π., Πάτρα
20. Γιάννης Ναξάκης, Τελειόφοιτος φοιτητής Πολυτεχνείου Π.Π., Πάτρα
21. Γιώργος Μάλφας, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
22. Δημήτρης Κανελλής, Μέλος της συντονιστικής επιτροπής κατάληψης του συλλόγου Μηχανικών Η/Υ και του πανελλαδικού Συντονιστικού στις φοιτητικές κινητοποιήσεις, ενάντια στο νέο ν. Πλαίσιο και το άρθρο 16. Μέλος του ΔΣ του συλλόγου Μηχανικών Η/Υ την περίοδο 2005-2006, Πάτρα
23. Μαρία Ζωχιού, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα
24. Μαγδαληνή Φύσκιλη, καθηγήτρια αγγλικής Π.Ε., Πάτρα
25. Γεωργία Βλάσση, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα
26. Αθανάσιος Ντίρλης, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
27. Άκης Παλαιολόγος, Δημοσιογράφος – Ιστορικός, Πάτρα
28. Βασίλης Βασιλειάδης, Καθηγητής Μ.Ε., μέλος ΔΣ ΕΛΜΕ Ηλείας, Πύργος
29. Πέτρος Χάλκος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
30. Παναγιώτης Παΐζης, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
31. Παρασκευή Κοτζιά, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα
32. Γιώργος Ντάφλος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
33. Ευάγγελος Αγγελοκωστόπουλος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
34. Χρήστος Σακελλάρης, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
35. Θεοχάρης Μασσαράς, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
36. Χρήστος Τσουκαλάς, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
37. Παναγιώτης Ντινόπουλος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
38. Δημήτρης Καλύβας, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
39. Αθανάσιος Αναστασόπουλος, Καθηγητής Μ.Ε., Σαραβάλι Μεσσάτιδας
40. Αικατερίνα Φραγκουλάκη, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πλατανόβρυση Φαρών
41. Κλεοπάτρα Φίλου, Καθηγήτρια Μ.Ε., Οβρυά Μεσσάτιδας
42. Αλεξάνδρα Δάλλα, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα
43. Βασιλική Βόκα, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα
44. Επαμεινώνδας Παπαδέας, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
45. Γιώργος Παπαλεξίου, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
46. Ηρακλής Πυλαρινός, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
47. Γιάννης Κολέσης, Δικηγόρος, Πάτρα
48. Βασίλης Λαδάς, Δικηγόρος, Πάτρα
49. Αλέξης Παπαδόπουλος, Δικηγόρος, Πάτρα
50. Ιωάννης Παπαναστασόπουλος, Δικηγόρος, Πάτρα
51. Θόδωρος Σταμούλης, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
52. Γεωργία Μαυρομμάτη, Ιδ. Υπάλληλος, Πάτρα
53. Γιώργος Μαυρομμάτης, Συνταξιούχος, Πάτρα
54. Νικόλαος Γαρμπής, Γεωπόνος, πολιτικός μηχανικός, Πάτρα
55. Πόλη Γεωργακοπούλου, Πολεοδόμος, Πάτρα
56. Ανδρέας Σουρούνης, Πολ. Μηχανικός, Πάτρα
57. Βασίλης Γαλάνης, Φυσικός, Πάτρα
58. Νάντια Κουλουμπή, Ιατρός, Πάτρα
59. Ιωάννα Κασιμάτη, Γραφίστρια, Πάτρα
60. Γιάννης Ζαρκάδης, Πανεπιστημιακός Π.Π., Πάτρα
61. Δημήτρης Σπαρτινός, Πανεπιστημιακός Π.Π., Πάτρα
62. Χρήστος Βαλουξής, Δάσκαλος, Γραμμ. Συλλόγου «Ωλενός» Πάτρας, Πάτρα
63. Μανώλης Κυπραίος, Δάσκαλος, μέλος ΔΣ συλλόγου Πάτρας, Πάτρα
64. Μαρία Μηλιτσοπούλου, Γιατρός μέλος του συντονιστικού ΕΚΦ Πάτρας, Πάτρα
65. Δημήτρης Φωτεινός, Πανεπιστημιακός Π.Π., Πάτρα
66. Χρήστος Παπαχριστόπουλος, Αγρότης, Πάτρα
67. Κωνσταντίνος Τζούτζιος, Δάσκαλος, Πάτρα
68. Τάσος Γιακουμής, Γιατρός, μέλος ΔΣ ΕΥΝ Αχαΐας, Πάτρα
69. Χρήστος Σιάχος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα
70. Νίκος Κωστόπουλος, Φοιτητής Μηχ Η/Υ, Πάτρα
71. Κωνσταντίνος Σακελλαρίου, Φοιτητής, μέλος ΔΣ συλλόγου Μηχ/Μηχ, Πάτρα
72. Κωνσταντίνος Σταματόπουλος, Φοιτητής, μέλος ΔΣ συλλόγου ΤΕΙ, Πάτρα
73. Παναγιώτης Τσερόλας, Φοιτητής, μέλος ΔΣ συλλόγου Γεωλογικού, Πάτρα
74. Παρασκευάς Ξυπολιάς, Π. Μηχανικός, Πάτρα
75. Πολυκλείτη Πολιτάκη, Ιδιωτική Υπάλληλος, Πάτρα
76. Δέσποινα Παπαβασιλείου, Φοιτήτρια Μηχ /Μηχ, Πάτρα
77. Λαΐου Ευφροσύνη, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα
78. Αλέκος Βάρδας, Φοιτητής, μέλος ΔΣ συλλόγου Οικονομικού, Πάτρα
79. Τάσος Βαγενάς (Πρωτοβουλία για την προστασία των ελεύθερων χώρων και των χώρων πρασίνου της Πόλης), Πάτρα.
80. Βασίλης Ζενζεφύλης, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
81. Άννα Σολωμού-Ζενζεφύλη, Ψυχολόγος Πάτρα.
82. Κώστας Γιαννακόπουλος, Δάσκαλος, Οβρυά Μεσσάτιδας.
83. Ιωάννου Δήμητρα, εκπαιδευτικός, ωρομίσθια φιλόλογος, Πάτρα.
84. Οικονομοπούλου Βάσια, εκπαιδευτικός, ωρομίσθια μαθηματικός, Πάτρα.
85. Πολύζου Λία, ωρομίσθια Γυμνάστρια, Πάτρα.
86. Χριστόφορος Παπσωτηρόπουλος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
87. Δημήτρης Καρέλας, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
88. Γιάννης Κωστόπουλος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
89. Ανδρέας Κακαρούμπας, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
90. Λουκάς Αναγωστόπουλος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
91. Ιωάννης Στάμος, Δάσκαλος, Πάτρα.
92. Ανδρέας Βγενόπουλος, Δάσκαλος, Πάτρα.
93. Ίαν Γκάρριοκ, Καθηγητής Αγγλικών, Πλατανόβρυση Φαρρών.
94. Μαρία Φούκα, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
95. Βασίλης Παπανικολάου, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα..
96. Ανδρέας Γαλάζιος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα..
97. Σβετλάνα Κύργιου, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
98. Ιωάννα Τετράδη, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
99. Μαρία Δημητροπούλου, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
100. Παναγιώτα Οικονομοπούλου, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
101. Τασούλα Τσάλη, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
102. Παναγιώτα Σπυροπούλου, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
103. Σάκης Ροδίτης, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
104. Γαρυφαλιά Στενού, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
105. Αντωνία Ιωαννίδου, Κρήνη Μεσσάτιδας.
106. Παναγιώτης Παπαναγιώτου, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
107. Στρατής Λεμονιάς, Τραπεζικός, Κρήνη Μεσσάτιδας.
108. Γιάννης Αρβανίτης, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
109. Αντωνία Κοντογεωργοπούλου, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
110. Παναγιώτης Φιλιππάκης, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
111. Κωνσταντίνος Μήτρου, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
112. Δόμνα Τεκτωνίδου, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
113. Αθηνά Καλλιμάνη, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
114. Παναγιώτα Καραντζίνη, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
115. Παναγιώτης Τσάκας, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
116. Κωνσταντίνα Γεωργάκη, Καθηγήτρια Μ.Ε., Πάτρα.
117. Ιωάννα Σαμπαζιώτη, Καθηγήτρια Μ.Ε., Οβρυά Μεσσάτιδας.
118. Δημήτριος Λεβιθόπουλος, Καθηγητής Μ.Ε., Πάτρα.
119. Νικόλαος Κοτσόκολος, Καθηγητής Μ.Ε., Οβρυά Μεσσάτιδας.
120. Δημητρακόπουλος Κώστας, Καθηγητής Μ.Ε., πρόεδρος Β΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας, Αίγιο.
121. Πετρίδης Γιάννης, Καθηγητής Μ.Ε., πρόεδρος Β΄ ΕΛΜΕ Μεσσηνίας, Κυπαρισσία,

Πάτρα, 30-09-2006. Η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται
 

Η ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, ΤΟ ΑΡΘΡΟ 16

ΚΑΙ Η ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ
 

Πάνος Κατσούλας

Η δικομματική συναίνεση για την αναθεώρηση του άρθρου 16 του συντάγματος, που θα καθιστά εφικτή την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, είναι αποτέλεσμα της συντηρητικής στροφής της κοινωνίας μας, που χαρακτηρίζεται από έντονα φαινόμενα ατομισμού, ανταγωνιστικότητας, ξενοφοβίας κ.λπ. Εάν υπήρχε ισχυρό συνδικαλιστικό κίνημα κανένα κόμμα εξουσίας στη χώρα μας δεν θα τολμούσε να προτείνει την εφαρμογή σκληρών αντιλαϊκών μέτρων όπως π.χ. η άρση της μονιμότητας στο δημόσιο τομέα, η αναθεώρηση του άρθρου 16 του συντάγματος, ο νέος ν. πλαίσιο για τα Πανεπιστήμια, οι δυσμενείς αλλαγές στα εργασιακά, οι επικείμενες επώδυνες αλλαγές στο ασφαλιστικό-συνταξιοδοτικό κ.λπ.
Όλες αυτές οι αλλαγές που προτείνονται αποτελούν σκληρές νεοφιλελεύθερες επιλογές, χωρίς να προωθείται κανένα μα κανένα μέτρο που ν’ ανακουφίζει τους πολίτες και να βαθαίνει τη δημοκρατία στη χώρα μας. Για παράδειγμα δεν γίνεται καμία κουβέντα για να κατοχυρωθεί ένα ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα για τον εργαζόμενο. Δεν καταβάλλονται προσπάθειες ώστε να κατοχυρωθεί συνταγματικά η απλή αναλογική ως πάγιο εκλογικό σύστημα, τόσο στις βουλευτικές όσο και στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης, προκειμένου να καταγράφονται όλες οι κοινωνικοπολιτικές τάσεις. Δεν θεσμοθετείται ένα δικαιότερο φορολογικό σύστημα. Δεν επιχειρείται να τεθεί το ώριμο πλέον για την κοινωνία μας ζήτημα διαχωρισμού κράτους – εκκλησίας, ούτε να θεσπιστούν αυστηρά μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος. Αντιθέτως όλη η αυστηρότητα των κρατούντων εξαντλείται με την περικοπή των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζόμενων, με την περικοπή των προσωπικών ελευθεριών και δικαιωμάτων των πολιτών στο όνομα της πάταξης της εγκληματικότητας & της τρομοκρατίας. Βέβαια τα ίδια και χειρότερα ισχύουν & στην Ευρώπη, όπου πολλά από τα μέτρα που προτείνει η δικομματική συναίνεση στην πατρίδα μας, ισχύουν εκεί προ πολλού (π.χ. ανυπαρξία ασύλου στα ΑΕΙ, ιδιωτικά πανεπιστήμια, ελεύθερες απολύσεις και προσλήψεις, άρση μονιμότητας κ.λπ.). Τελευταίως δε σε Αμερική & Ευρώπη, έχουμε κρούσματα ποινικοποίησης του φρονήματος του πολίτη! Παρότι τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί ένα παγκόσμιο κοινωνικό κίνημα αρκετά ισχυρό (αναμένουμε τα επόμενα χρόνια να ισχυροποιηθεί περαιτέρω), εντούτοις ο νεοφιλελευθερισμός εξακολουθεί ν’ αποτελεί την κυρίαρχη ιδεολογία.
Την ώρα λοιπόν που στη χώρα μας νομιμοποιείται η κατάργηση κεκτημένων του εργατικού κινήματος, η αριστερά που θα μπορούσε ν’ αποτελέσει την ελπίδα των εργαζομένων, εμφανίζεται κατακερματισμένη και επομένως ανήμπορη να πείσει και αδύναμη ν’ αντιδράσει αποτελεσματικά. Ακόμη και αυτή η βασικότατη αρχή του αριστερού χώρου, η ενότητα στη δράση, έχει δυστυχώς σήμερα αποδυναμωθεί ή και εγκαταλειφθεί. Και τούτο διότι οι διάφορες δυνάμεις της αριστεράς, αντί να προτάσσουν τα πολλά κοινά σημεία που τους ενώνουν (έστω και σε στρατηγικό επίπεδο), επικεντρώνονται μόνο σ’ εκείνα που τους χωρίζουν. Είναι δε τόσο απελπιστική η κατάσταση, που η αντιπαλότητα δεν εκδηλώνεται μόνο μεταξύ των κομμάτων της αριστεράς, αλλά και μεταξύ ομάδων ή προσώπων που ανήκουν στο ίδιο αριστερό κόμμα! Το τελευταίο μπορεί να παρατηρείται στα αστικά κόμματα εξουσίας, δομικό στοιχείο των οποίων είναι η αντιπαλότητα & ο ανταγωνισμός των μελών τους, είναι όμως απαράδεκτο να εμφανίζεται & στ’ αριστερά κόμματα. Το αποτέλεσμα όλων αυτών των αρνητικών φαινομένων στο χώρο της αριστεράς, είναι να εποφαιλούνται οι δυνάμεις του κατεστημένου και να επικρατούν ανεμπόδιστα οι σκληρές νεοφιλελεύθερες ιδέες και πρακτικές.

Πάνος Κατσούλας
Καθηγητής Δημόσιας Β/θμιας Εκπ/σης
Ταμίας ΔΣ Β’ ΕΛΜΕ Κορινθίας
Κιάτο Ιούλιος 2006
 

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ… ΜΙΣΟ ΑΙΩΝΑ ΠΙΣΩ!
 

του Παύλου Αντωνόπουλου

Βαθύτατα αντιδραστική τομή θα αποτελέσει η αναθεώρηση του Συντάγματος που προωθεί η κυβέρνηση της Ν.Δ. με την ανοιχτή συνεργασία ή την καλυμμένη συνενοχή του ΠΑΣΟΚ. Αυτό που επιδιώκει είναι να επανακαθορίσει με πολύ αντιδραστικό τρόπο ακόμη και τα πιο θεμελιώδη κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα.
Η αναθεώρηση του Συντάγματος άνοιξε με την ομιλία του πρωθυπουργού για τον κρατικό προϋπολογισμό, συμβολίζοντας την εμμονή για την κατοχύρωση ακόμα και συνταγματικά της απαρέγκλιτης αρχής της αιώνιας πίστης στη λιτότητα. Εκτιμούν ότι έχουν πλέον τον ευνοϊκό συσχετισμό δυνάμεων για να κατοχυρώσουν και συνταγματικά το νεοφιλελευθερισμό και τις ήδη εγκαθιδρυμένες αναδιαρθρώσεις σε βασικούς κοινωνικούς τομείς.
Ήδη χρησιμοποιώντας τα Μέσα Μαζικής Παραπληροφόρησης, προχωρούν στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, με τα στημένα γκάλοπ και τα ολοσέλιδα δημοσιεύματα των γνωστών παρατρεχάμενων της εξουσίας. Μεταφέρουν στους εργαζόμενους τις αντιδραστικές απόψεις της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, προβάλουν την αναγκαιότητα της αναθεώρησης και των απαιτούμενων συναινετικών λύσεων, ζυμώνουν μια σειρά ακραίες αλλαγές, κάνοντας ταυτόχρονα ένα είδος σφυγμομέτρησης των αντιδράσεων.

Οι βασικότερες κατευθύνσεις όπως τις προσδιόρισε ο πρωθυπουργός είναι:

1) Η απασχόληση είναι η ατομική ευθύνη του εργαζόμενου πολίτη. Καρδιά δηλαδή της αντιδραστικής αναθεώρησης είναι οι αλλαγές στο δικαίωμα της εργασίας. Η μεθόδευση της κατάργησης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων μέσω των προσλήψεων υπαλλήλων με σύμβαση αρχικά αορίστου χρόνου και φυσικά στη συνέχεια με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, υπηρετεί πολύ ευρύτερους στόχους των κυρίαρχων κύκλων. Από τη μορφή της σχετικά ασφαλούς και σταθερής σχέσης εξαρτημένης εργασίας, με πλήρη απασχόληση και μισθό που προσεγγίζει τις ανάγκες βιοπορισμού, οδηγούν με τις αλλαγές, σε γενίκευση του μοντέλου της προσωρινής, ανασφαλούς και κακοπληρωμένης εργασίας. Η εξάλειψη της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων και η αφαίρεση της συνταγματικής εγγύησης των συλλογικών συμβάσεων μεταξύ των «κοινωνικών εταίρων», υπηρετούν ιδεολογικοπολιτικά την επικράτηση αυτού του μοντέλου που κατακερματίζει τις κοινωνικές σχέσεις, που δηλητηριάζει την κοινωνική ζωή, που εξυψώνει πάνω απ’ όλα το «άτομο» σε ανηλεή, μάλιστα, πόλεμο με όλους τους άλλους. Αυτό το μοντέλο της σύγχρονης βαρβαρότητας προωθούν καθημερινά στη ζωή μας, δημιουργώντας απίθανες διαιρέσεις και αντιστρέφοντας την πραγματικότητα. Ενοχοποιούν τους εργαζόμενους που διατηρούν τις στοιχειώδεις εργατικές κατακτήσεις, όπως είναι η μόνιμη και σταθερή δουλειά και αφήνουν στο απυρόβλητο τις πολιτικές που γεννούν και αναπαράγουν την ανεργία και την ανασφάλεια. Εχθρός δεν είναι ο «άλλος», ο δημόσιος υπάλληλος, ο εργαζόμενος στις ΔΕΚΟ… αλλά τα κυρίαρχα εκμεταλλευτικά συμφέροντα που στραγγαλίζουν συνολικά τις εργατικές ανάγκες και τα κοινωνικά δικαιώματα.
Ας μιλήσουμε όμως και για την τακτική των κυβερνητικών κομμάτων στο θεμελιώδες ζήτημα των εργασιακών δικαιωμάτων. Όταν η N.Δ. ήταν στην αντιπολίτευση έλεγε ότι «όλοι οι συμβασιούχοι θα γίνουν μόνιμοι!». Τώρα που βρίσκεται στην κυβέρνηση λέει ακριβώς το αντίθετο, ότι «όλοι οι μόνιμοι θα γίνουν συμβασιούχοι»! Tο υπενθυμίζουμε για να επισημάνουμε την πολιτικο-ιδεολογική χρήση της «μονιμότητας» που κάνει η NΔ, ανάλογα με τις προτεραιότητες και τις ανάγκες της. Tο είδαμε και με τις ΔEKO, όπου κατήργησε την ανύπαρκτη «μονιμότητα», καθώς οι συμβάσεις των ΔEKO είναι αορίστου χρόνου! Βέβαια, όπως αποκαλύφθηκε με τον τελευταίο νόμο για τις δημόσιες επιχειρήσεις, ο στόχος ήταν άλλος. Το στενό δημόσιο και οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας...
Tώρα ο κ. Παυλόπουλος και άλλοι κυβερνητικοί παράγοντες λένε: δεν καταργείται η «μονιμότητα» του στενού δημοσίου, αλλά πάμε να «τακτοποιήσουμε» τους συμβασιούχους του Δημοσίου. Στην πραγματικότητα προσπαθούν να μετατρέψουν τους συμβασιούχους σε «κανόνα», δημιουργώντας μια δεύτερη κατηγορία δημοσίων υπαλλήλων (συνεχώς διευρυνόμενη στο μέλλον), που θα είναι οι συμβασιούχοι της δημόσιας διοίκησης. Η νέα αυτή γενιά εργαζομένων (νεοπροσλαμβανόμενοι) θα υποστεί σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς εργασίας, αλλά ανάλογες θα είναι και οι αλλαγές όλων των δημοσίων υπαλλήλων, στο ασφαλιστικό καθεστώς, στην υγειονομική περίθαλψη, στο εφάπαξ και στους μισθούς.
Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι πως η συζήτηση για την άρση της μονιμότητας έρχεται ως συνέχεια και βάθεμα των σαρωτικών αλλαγών στις Δ.Ε.Κ.Ο., στις Τράπεζες και στις εργασιακές σχέσεις του ιδιωτικού τομέα με την «απελευθέρωση» του ωραρίου και τον εργοδοτικό φασισμό. Ο στόχος της Ν.Δ. με τη συνεπικουρία του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι η συντριβή κάθε συλλογικής κατάκτησης και εργασιακής συνοχής για το σύνολο των εργαζομένων.

2) Η συνταγματική κατοχύρωση των ιδιωτικών πανεπιστημίων για να «απελευθερωθεί» για το κεφάλαιο η πλήρης άλωση της έρευνας και γενικά των λειτουργιών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με αντικατάσταση του άρθρου 16 που κατοχυρώνει το δημόσιο χαρακτήρα των ΑΕΙ-ΤΕΙ από την υποκριτική διατύπωση «μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά ιδρύματα».
Για πρώτη φορά εδώ και έναν αιώνα θα επιχειρήσουν να κατοχυρώσουν συνταγματικά τη διαδικασία κατάλυσης του δημόσιου χαρακτήρα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η υπονόμευση βήμα-βήμα του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα της Παιδείας οδηγεί στην εφαρμογή των αποφάσεων των υπουργών Παιδείας της E.E στη Mπολόνια, που επιβάλλουν την προσαρμογή συνολικά της εκπαίδευσης στις ανάγκες και στις προτεραιότητες της αγοράς και των επιχειρήσεων. Η πολιτική αυτή αντιμετωπίζει την παιδεία ως «εμπόρευμα», τους φοιτητές ως «πελάτες» που αγοράζουν αυτές τις υπηρεσίες και τους φορείς που τις προσφέρουν ως «επιχειρήσεις», που φυσικά όχι μόνο μπορούν αλλά πρέπει κιόλας να είναι ανταγωνιστικές και ιδιωτικές.
Γι’ αυτό όλα αυτά τα χρόνια το σύνολο των συντηρητικών δυνάμεων αντιμετωπίζει την τριτοβάθμια εκπαίδευση ως προβληματική δημόσια επιχείρηση που πρέπει να «εξυγιανθεί», ακολουθώντας τα πρότυπα της αγοράς και των άλλων δημόσιων επιχειρήσεων. Γι’ αυτό συστηματικά συκοφαντούν και απαξιώνουν τη δημόσια εκπαίδευση, χωρίς όμως να τολμούν έστω να ψελλίσουν τα θετικά για τη νεολαία των λαϊκών στρωμάτων και τις οικογένειες τους από την ίδρυση των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση της Ν.Δ. προωθεί την άδηλη ιδιωτικοποίηση των δημόσιων Πανεπιστημίων δια της τεθλασμένης με την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου. Γι’ αυτό υιοθετεί την τοποθέτηση μάνατζερ στα πανεπιστήμια, τη θέσπιση των χορηγιών από ιδιωτικές εταιρίες, την πάση θυσία προώθηση της αξιολόγησης των ιδρυμάτων με βάση τις επιταγές της Ε.Ε. και την αλλαγή του τρόπου ανάδειξης και εξέλιξης των καθηγητών. Έτσι παρά τις αντίθετες δεσμεύσεις της μειώνει τη χρηματοδότηση, δεν αντιμετωπίζει τις ελλείψεις σε προσωπικό και επιβάλλει καθεστώς εποχικής και απλήρωτης εργασίας με συμβασιούχους διδάσκοντες.
Η συνταγματική αλλαγή θα επιφέρει θεμελιώδες χτύπημα μεταξύ των άλλων και στην περίφημη «αρχή της ακαδημαϊκής ελευθερίας», η οποία θα αντικατασταθεί με την αρχή της «ελευθερίας του ανταγωνισμού» με καταστρεπτικό ρόλο στην ανάπτυξη των επιστημών και στην κατεύθυνση της έρευνας. Αυτό που θα διαπνέει κάθε κύτταρο της ακαδημαϊκής ζωής θα είναι η ακραία αντίληψη της επιχειρηματικότητας, αφού όλοι οι παράγοντες, όχι μόνο των ιδιωτικών αλλά και των δημόσιων πανεπιστημίων, θα κυνηγούν ένα σπόνσορα, χορηγό ή εταιρία που θα τους εξασφαλίζει την ακαδημαϊκή ή επαγγελματική τους επιβίωση. Για ποιες γνώσεις και ποια ακαδημαϊκή ελευθερία θα μπορούμε να μιλάμε στα ιδιωτικά πανεπιστήμια όταν είναι βέβαιο πως, λειτουργώντας με την αντίληψη της αγοράς είναι μοιραίο να μην ενδιαφέρονται για μη ανταγωνιστικά γνωστικά αντικείμενα και τις «υποδεέστερες» σχολές που δε θα είναι αναγκαίες και αρεστές στην αγορά (π.χ. θεωρητικές σχολές).
Τέλος φαντάζει σαν το πιο σύντομο ανέκδοτο η δικαιολογία της παραπαιδείας και της οικονομικής επιβάρυνσης των οικογενειών, όταν είναι δεδομένο πως η λογική του ανταγωνισμού στο Λύκειο, που θέλουν να επεκτείνουν και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, οδήγησε στην όξυνση του φαινομένου των ιδιωτικών δαπανών και της παραπαιδείας. Κανένας εργαζόμενος, κανένας μισθοσυντήρητος δεν πρόκειται να στείλει τα παιδιά του στα ακριβά ιδιωτικά πανεπιστήμια. Δημόσια δωρεάν και κοινωνικά δημιουργική εκπαίδευση θέλει και διεκδικεί.
Σ’ αυτό το ζήτημα οι δύο πόλοι της εξουσίας έχουν επιδοθεί το τελευταίο διάστημα σε έναν άτυπο ανταγωνισμό νεοφιλελεύθερων απόψεων. Το ΠΑΣΟΚ αποδέχεται την ίδρυση των ιδιωτικών ΑΕΙ, κάτι που ο ίδιος ο πρόεδρος του έχει προβάλλει ως «προοδευτική» πολιτική θέση εδώ και χρόνια. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι πρώτοι που ενστερνίστηκαν την ιδέα ίδρυσης μη δημόσιου, δήθεν κοινωνικού πανεπιστημίου (τη γνωστή Ακαδημία Εργασίας) ήταν οι προσκείμενοι στο ΠΑΣΟΚ συνδικαλιστές της ΓΣΕΕ και έχουν ήδη περάσει στην εφαρμογή του.

3) Η αφαίρεση από τα δικαστήρια της δυνατότητας να λαμβάνουν αποφάσεις επί οικονομικών θεμάτων που αφορούν ή επηρεάζουν πτυχές της δημοσιονομικής πολιτικής, αν βρίσκονται σε αντίθεση με τις κυβερνητικές επιλογές.
Να μη μπορούν δηλαδή τα δικαστήρια να αποφασίσουν τη χορήγηση του οικογενειακού επιδόματος σε δικαιούχους που παράνομα το στερεί η κυβέρνηση, να μη μπορούν να αποφασίσουν την επιστροφή του ΛΑΦΚΑ στους συνταξιούχους κ.ο.κ Η πρωτοφανούς θρασύτητας δικαιολογία είναι ότι έτσι «στρεβλώνεται η δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης» και επομένως τα δικαστήρια πρέπει να παίρνουν αποφάσεις που να εναρμονίζονται με το γενικότερο πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής!
Η αναθεώρηση σκοπεύει στον «περιορισμό των δικαιωμάτων της δικαστικής εξουσίας και όχι στην εξυγίανσή της» και μάλιστα μόνο στον τομέα που αφορά διεκδικήσεις των εργαζομένων. Γι’ αυτό αφαιρούν από τους εργαζόμενους στο δημόσιο τομέα το δικαίωμα να διεκδικούν οικονομικές απολαβές μέσω προσφυγής στη δικαιοσύνη.
Επιχειρούν δηλαδή και με τη συνταγματική αναθεώρηση να κατοχυρώσουν την απαρέγκλιτη αρχή της αιώνιας πίστης στη λιτότητα και αν είναι δυνατόν να κάνουν άρθρο του συντάγματος (όπως δήλωσε ο Αλογοσκούφης) το σύμφωνο σταθερότητας της Ε.Ε. Υπεράνω όλων λοιπόν το «Οικονομικό Σύνταγμα» της εκμετάλλευσης, τα συμφέροντα των επενδυτών, ο ανταγωνισμός και οι ανάγκες του κεφαλαίου!!

4) Το ξεπούλημα εκατομμυρίων στρεμμάτων γης στο κεφάλαιο στα πλαίσια της «αποτελεσματικής προστασίας του περιβάλλοντος», που όπως αποκάλυψε ο κ. Αλογοσκούφης νοείται μόνο όταν εφαρμόζεται με τρόπο «φιλικό προς τις επενδύσεις». Η προστασία δηλαδή του περιβάλλοντος θα υπάρχει με τη νέα αναθεώρηση μόνο…αν δεν έρχεται σε αντίθεση με τα επενδυτικά σχέδια του όποιου επιχειρηματία.
Ο αποχαρακτηρισμός δασικών, παραθαλάσσιων εκτάσεων για τη δόμησή τους ή για να δοθούν στο μεγάλο κεφάλαιο για επενδύσεις, απαιτεί μία νέα τροποποίηση, που θα οδηγήσει στην εξαφάνιση των δασών, συνεχίζοντας τις προσπάθειες του ΠΑΣΟΚ που με την αναθεώρηση του 2001 δεν ολοκλήρωσε την καταπάτηση και την καταστροφή του περιβάλλοντος.
Εντύπωση προκαλεί η απουσία από την αναθεώρηση κορυφαίων θεμάτων που αποτέλεσαν μάλιστα «σημεία τριβής» το προηγούμενο διάστημα κυρίως μεταξύ των δύο κυβερνητικών κομμάτων.
Απ’ έξω μένουν τελικά διατάξεις για τη ρύθμιση των σχέσεων κράτους - εκκλησίας (για να μην ενοχληθεί ο κ. Χριστόδουλος που βοήθησε προεκλογικά τη N.Δ.), για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας (αφού η ζωή έδειξε ότι αυτός εκλέγεται με συναίνεση των δύο μεγάλων κομμάτων) και για τις σχέσεις επιχειρήσεων – κράτους - Μ.Μ.Ε. (με το περίφημο θέμα του βασικού μετόχου) που εγκαταλείφθηκε σαν μέτρο μετά την κάθετη παρέμβαση της Ε.Ε. απουσιάζουν επίσης κρίσιμα που έχουν προκύψει από τη βίαιη επίθεση στα δημοκρατικά δικαιώματα, όπως το ζήτημα της «προάσπισης των προσωπικών δεδομένων», της παρακολούθησης των επικοινωνιών, της δράσης των ξένων μυστικών υπηρεσιών κ.ά.
Στην προσπάθειά της αυτή η κυβέρνηση δεν φαίνεται να συναντά εμπόδια, αφού το ΠAΣOK συμφωνεί με την ουσία των προτεινόμενων συνταγματικών ρυθμίσεων, Έχει ήδη δηλώσει τη διάθεση συμβολής του στην υπόθεση αυτή, απλώς απαιτεί αυτή να γίνει «με σοβαρό τρόπο». Είναι καθαρό λοιπόν πως ολόκληρος ο συνασπισμός εξουσίας θα κινηθεί ενιαία υπέρ της συνταγματικής αναθεώρησης προς ακραία νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση, ανεξάρτητα από τα επιφανειακά προβλήματα που θα προκύψουν από την πολιτική διαπάλη των δύο κομμάτων.
Tο μόνο εμπόδιο που θα μπορούσε να αποτρέψει τις σαρωτικές αυτές ρυθμίσεις για το λαό και τα δικαιώματά του είναι το ενωτικό, μαζικό κίνημα των ίδιων των εργαζομένων. Μόνο αν οι εργαζόμενοι συνειδητοποιήσουν έγκαιρα το μέγεθος της απειλής και κινηθούν οργανωμένα, υπάρχει ελπίδα να αποκρουστεί η αντιλαϊκή συνταγματική επίθεση. Τα σωματεία, οι μαζικοί κοινωνικοί φορείς καθώς και οι πολιτικοί φορείς με λαϊκή και εργατική αναφορά πρέπει να πάρουν κάθε μέτρο, ώστε να οικοδομήσουν στην πράξη ένα ισχυρό δημοκρατικό μέτωπο αντίστασης και υπεράσπισης των λαϊκών συμφερόντων.

- ΟΧΙ ΣΤΗ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ!
- Μόνιμη και σταθερή εργασία για όλους τους εργαζομένους
- Μόνιμη σχέση εργασίας για όλους τους εργαζομένους στη δημόσια διοίκηση και στον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα
- Δημόσια δωρεάν εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες
- Όχι στα Ιδιωτικά Πανεπιστήμια, όχι στα Πανεπιστήμια της αγοράς και των επιχειρήσεων
- Προστασία και διεύρυνση των δικαιωμάτων του κόσμου της εργασίας

Η ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 16

Ιδιωτικά πανεπιστήμια και ιδιωτικοποίηση των δημοσίων!
 

Του Χρήστου Κάτσικα

Η δημιουργία «μη κρατικών - μη κερδοσκοπικών» πανεπιστημίων αποτελεί «βασικό στόχο» στη νέα συνταγματική αναθεώρηση. O Κ. Καραμανλής παρουσίασε την πρόταση για την ίδρυση τους ως «γενικευμένο αίτημα της κοινωνίας», αξιοποιώντας προφανώς τη συναίνεση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.
Οφείλουμε από την αρχή να ξεκαθαρίσουμε τις έννοιες. Τι σημαίνει Πανεπιστήμια «μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά»; Να το πούμε καθαρά: Μη κρατικά μη κερδοσκοπικά Πανεπιστήμια σημαίνει Πανεπιστήμια με δίδακτρα !
Τα «μη κρατικά – μη κερδοσκοπικά Πανεπιστήμια» θα είναι φτηνά σε υποδομές και περιεχόμενο ιδιωτικά πανεπιστήμια με ακριβά δίδακτρα. Παράλληλα τον χώρο θα έρθουν να γεμίσουν οι γνωστές «κολλεγιές» διαφόρων Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών με παραρτήματα ξένων, «φτηνών», συνήθως, Πανεπιστημίων. Είναι φανερό ότι η νομιμοποίηση των Κέντρων αυτών θ΄ αλλάξει δραματικά το χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης επιτρέποντας στα ξένα Πανεπιστήμια να ανοίγουν θυγατρικές επιχειρήσεις σαν αλυσίδες καταστημάτων Fast - food οπουδήποτε προσφέρονται ικανοποιητικές συνθήκες κέρδους.
Η νομιμοποίηση των παραπάνω παραρτημάτων ή η ίδρυση νέων είναι το εργαλείο για την «ορθολογικοποίηση του αριθμού των εισακτέων» (μείωση των προσφερόμενων θέσεων) στα δημόσια ΑΕΙ και τη μετακύλιση του κόστους σπουδών στις οικογένειες των υποψηφίων φοιτητών. Τελικός στόχος ο σταδιακός μετασχηματισμός των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων σε επιχειρήσεις παροχής εκπαιδευτικών υπηρεσιών, η μετάλλαξη της γνώσης από κοινωνικό αγαθό σε εμπορικό προϊόν και η μετατροπή της μόρφωσης από συλλογικό δικαίωμα σε ατομική επιλογή. Έτσι με το σκιάχτρο της ίδρυσης των ιδιωτικών πανεπιστημίων ωθούνται τα δημόσια να λειτουργήσουν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, να μειώσουν τα χρόνια σπουδών και να στραφούν στην αγορά σε αναζήτηση νέων πηγών εσόδων (δίδακτρα, σύνδεση με επιχειρήσεις, μετατροπή σε επιχειρήσεις πώλησης υπηρεσιών).

ΥΠΕΠΘ: Ευαγγελιστές της αγοράς

Η Κυβέρνηση, ως παλιός ευαγγελιστής της αγοράς, έχει μια κεντρική κατεύθυνση για τον εαυτό της και μια πολύ συγκεκριμένη «οδηγία» για τα Πανεπιστήμια. Η κατεύθυνση δεν είναι άλλη από τη μείωση της δημόσιας χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων. Η «οδηγία» προς τους Πανεπιστημιακούς συνοψίζεται στο εξής : «βγάλτε το ψωμί σας μόνοι σας». Τι σημαίνει αυτό; Σπρώχνει τα Πανεπιστήμια να πουλάνε «σύντομα και βολικά» πακέτα κατάρτισης σε ιδιώτες, να συνδέσουν την έρευνά τους αποκλειστικά με τα στενά συμφέροντα των επιχειρήσεων, να αλλάξουν τα προγράμματα σπουδών τους έτσι ώστε να ταυτίζονται άμεσα με τις ανάγκες της αγοράς (το τμήμα αρχαιολογίας ή ιστορίας να γίνει τμήμα ξεναγών για την τουριστική βιομηχανία κλπ), να διαγράψουν όσους φοιτητές δεν είναι ανταγωνιστικοί, καθυστερούν τις σπουδές τους κλπ ή να τους μετατρέψουν σε πελάτες επιβάλλοντας σιγά - σιγά δίδακτρα.
Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά σε όσα γίνονται τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη. Αν και ιδιωτικά πανεπιστήμια, υπάρχουν στην Ισπανία, την Ιταλία και την Πορτογαλία (και δεν υπερβαίνουν το διψήφιο αριθμό), στην πραγματικότητα ο δημόσιος χώρος της ανώτατης εκπαίδευσης σε ολόκληρη την Ε.Ε. σταδιακά ιδιωτικοποιείται καθώς π.χ στο Βέλγιο, που κύριος φορέας της εκπαίδευσης, της έρευνας και της φοιτητικής μέριμνας είναι το κράτος, υπάρχουν δίδακτρα που κυμαίνονται από 125-700 ευρώ σε ιδρύματα τα οποία χρηματοδοτούνται από το κράτος και ως 1.000 ευρώ σε ιδιωτικά. Στην Ιταλία έχουν μπει δίδακτρα που κυμαίνονται στα 150-1.000 ευρώ, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία χιλιάδες φοιτητές οδηγούνται σε πτώχευση μη μπορώντας να ξεπληρώσουν τα χρέη τους από τα φοιτητικά δάνεια που είχαν αναγκαστεί να πάρουν για να πληρώνουν τις πανεπιστημιακές σπουδές τους.
Το βασικότερο επιχείρημα που χρησιμοποιούν οι υποστηρικτές των «μη κρατικών - μη κερδοσκοπικών» - ιδιωτικών Πανεπιστημίων στη χώρα μας είναι ότι «με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια θα ανακοπεί η μεγάλη φοιτητική μετανάστευση, θα σπουδάζει κανείς δίπλα στο σπίτι του και δεν θα ξοδεύονται σε άλλες χώρες χρήματα για σπουδές».
Ωστόσο ακόμη και αν δεχθούμε ότι η ίδρυση ή η νομιμοποίηση ιδιωτικών Πανεπιστημίων στην Ελλάδα θα περιορίσει ένα μέρος της φοιτητικής μετανάστευσης θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν αυτό θα ανακουφίσει οικονομικά τις οικογένειες που στέλνουν τα παιδιά τους σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Είναι φανερό ότι το βασικό πρόβλημα, δηλαδή η οικονομική αιμορραγία του οικογενειακού προϋπολογισμού, θα συνεχιστεί είτε το παιδί σπουδάζει σε πανεπιστήμιο του εξωτερικού είτε σε ιδιωτικό Πανεπιστήμιο στην Ελλάδα
Από την άλλη η δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, όχι μόνο δε θα λύσει –μέσω του ανταγωνισμού- τα προβλήματα της ποιότητας, αλλά θα εντείνει την πορεία ιδιωτικοποίησης πλευρών της λειτουργίας και των ίδιων των δημόσιων πανεπιστημίων. Ακριβή εκπαίδευση με φθηνό περιεχόμενο.
Τέλος έχει σημασία να σχολιάσει κανείς και την αριστοτεχνική μεθόδευση. Όλα τα μέτρα και οι ρυθμίσεις των τελευταίων χρόνων, με τον περιορισμό των εισακτέων, με το ψαλίδισμα θέσεων στις περιζήτητες σχολές και με την πρόσφατη βαθμολογική βάση (πλαφόν πρόσβασης) προσφέρουν στο «πιάτο» έτοιμη την πελατεία στους «επιχειρηματίες της γνώσης» οι οποίοι ως γνώστες των επιχειρήσεων τρίβουν τα χέρια τους.
Παράλληλα είναι φανερό ότι η υποχρηματοδότηση του δημόσιου πανεπιστημίου και η πολιτική της πλήρους απαξίωσης και υποβάθμισης του προετοιμάζει «απογοητευμένους» από το δημόσιο πανεπιστημιακό σύστημα φοιτητές – «πελάτες» (και βέβαια τις οικογένειές τους, ώστε να επωμισθούν το κόστος) γι’ αυτή την ιδιωτική αγορά υπηρεσιών εκπαίδευσης, στην οποία οδηγούν οι σαρωτικές θεσμικές ρυθμίσεις που επιβάλλονται.

Δημοσιεύθηκε στη ΓΑΛΕΡΑ, τεύχος 15, Δεκέμβριος 2006
 

ANAΘEΩPHΣH TOY ΣYNTAΓMATOΣ

Στόχος η θωράκιση και επιτάχυνση των αντιδραστικών μεταρρυθμίσεων

 

Των Θανάση Τσιριγώτη – Γιώργου Σόφη
 

Πριν από το άνοιγμα της συζήτησης για τον Προϋπολογισμό η κυβέρνηση της NΔ, δια στόματος του πρωθυπουργού, ανακοίνωσε επίσημα ότι ανοίγει το κεφάλαιο μιας νέας (της τρίτης κατά σειρά) αναθεώρησης του Συντάγματος του 1975. Για το σημαντικό αυτό θέμα προηγήθηκαν οι σχετικές ζυμώσεις και συνεχίσθηκαν μέχρι την άνοιξη αυτού του χρόνου για να δρομολογηθεί, τελικά, με τη συναίνεση και του ΠAΣOK η έναρξη της σχετικής διαδικασίας στη Bουλή. Ήδη έχουν κατατεθεί οι προτάσεις για αναθεώρηση του Συντάγματος των κοινοβουλευτικών κομμάτων και από τις αρχές του φθινοπώρου γίνονται συζητήσεις στην Eπιτροπή της Bουλής για την αναθεώρηση του Συντάγματος.

Όπως προβλέπει το άρθρο 110 του ισχύοντος Συντάγματος η ανάγκη της αναθεώρησης θα διαπιστωθεί με απόφαση της πλειοψηφίας της Bουλής, η οποία θα καθορίσει τις διατάξεις που θα αναθεωρηθούν, σε δύο ψηφοφορίες της Oλομέλειάς της, οι οποίες θα απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον ένα μήνα. Aν αποφασιστεί η αναθεώρηση σ’ αυτήν τη Bουλή, η επόμενη Bουλή που θα προκύψει από τις ερχόμενες βουλευτικές εκλογές, στην πρώτη συνοδό της, θα αποφασίσει με απόλυτη πλειοψηφία το συγκεκριμένο περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων. Aν η απόφαση της τωρινής Bουλής για την ανάγκη αναθεώρησης του Συντάγματος ληφθεί με πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της (180 βουλευτές), τότε η επόμενη Bουλή θα αποφασίσει το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων με απόλυτη πλειοψηφία (151 βουλευτές), που σημαίνει πως και μόνο οι ψήφοι των βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος αρκούν για να ληφθεί αυτή η απόφαση. Aν η απόφαση της τωρινής Bουλής για την ανάγκη αναθεώρησης του Συντάγματος ληφθεί με πλειοψηφία μικρότερη των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της, τότε η επόμενη Bουλή θα μπορεί να αποφασίσει το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων με πλειοψηφία των τριών πέμπτων.
Πριν σταθούμε στο περιεχόμενο και στο πού αποβλέπει η νέα αναθεώρηση του Συντάγματος, αξίζει να επισημάνουμε δύο σημεία που συσχετίζονται με τη διαδικασία προώθησής της, αρκετά χαρακτηριστικά για τον ψευτοδημοκρατισμό που εμπεριέχει το ισχύον Σύνταγμα, αλλά και για το πώς τα πολιτικά κόμματα της μεγαλοαστικής τάξης ρυθμίζουν και μεταχειρίζονται την αναθεώρηση του «θεμελιώδους νόμου» του κράτους:
Πρώτο σημείο, η τυπική κοινοβουλευτική διαδικασία που επιτάσσει το ισχύον Σύνταγμα για την αναθεώρησή του, η οποία αποτελεί το θεσμοθετημένο πλαίσιο μέσα στο οποίο η κάθε φορά κυβέρνηση και τα κυρίαρχα αστικά κόμματα μπορούν να αλλάζουν τις συνταγματικές διατάξεις.
Όπως μπορεί να διαπιστώσει, κανείς από την περιγραφή της που αναφέραμε παραπάνω, η κυβερνητική πλειοψηφία έχει τη δυνατότητα, με μια σκόπιμα γενική και νεφελώδη περιγραφή της αναθεώρησης και με μια παρασκηνιακή ή και εμφανή συναίνεση του δεύτερου μεγάλου αστικού κόμματος, να εξασφαλίζει μια απόφαση των τριών πέμπτων της Bουλής για την «ανάγκη της αναθεώρησης του Συντάγματος» και στη συνέχεια το κυβερνών κόμμα, με ελεύθερα τα χέρια, με την απόλυτη πλειοψηφία που διαθέτει, να επιβάλει στην αναθεωρητική Bουλή το περιεχόμενο της αναθεώρησης που θέλει. Aυτό π.χ. σημαίνει πως αν η κυβέρνηση της NΔ αποσπάσει με την υποστήριξη του ΠAΣOK ή μερίδας βουλευτών του ΠAΣOK στη Bουλή την πλειοψηφία των τριών πέμπτων για την ανάγκη αναθεώρησης του άρθρου 16 του Συντάγματος που αναφέρεται στον αποκλειστικά δημόσιο χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης, τότε στην επόμενη Bουλή η κυβερνητική πλειοψηφία μπορεί μόνη της να καθορίσει το περιεχόμενο της συνταγματικής διάταξης για την ιδιωτικοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης.
H αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας που παρέχει το ισχύον Σύνταγμα έγινε και στις δύο προηγούμενες αναθεωρήσεις (1986, 2001), επιδιώκεται και με την τρίτη αναθεώρηση του Συντάγματος και αναδείχνεται σε κανόνα για την αλλαγή συνταγματικών διατάξεων. Σ’ έναν κανόνα που επιτρέπει, όταν το κρίνουν τα κυρίαρχα αστικά κόμματα, εύκολα να ψηφίζονται αναθεωρήσεις των συνταγματικών άρθρων, σαν να ήταν απλοί νόμοι, με απλή, δηλαδή, κυβερνητική πλειοψηφία και όχι με αυξημένη πλειοψηφία, όπως θεωρητικά απαιτείται για τις διατάξεις του «ανώτατου καταστατικού χάρτη» της χώρας. Γι’ αυτό το λόγο, συνταγματολόγοι και νομικοί έχουν επικρίνει την εφαρμοζόμενη από τα δύο μεγάλα αστικά κόμματα διαδικασία, στις διαδοχικές αναθεωρήσεις του Συντάγματος του 1975, ως μια διαδικασία που «υποβιβάζει το Σύνταγμα στο επίπεδο του απλού νόμου». Aυτή η επίκριση συνομολογεί ότι η αναθεώρηση του Συντάγματος μπορεί και γίνεται από τη NΔ και το ΠAΣOK, κατά τον τρόπο που αποφασίζουν και περνούν νόμους επιβολής κυβερνητικών μέτρων. Mπορεί και γίνεται χωρίς μεγάλη δυσκολία, όταν τα δύο μεγάλα αστικά κόμματα θέλουν να ενισχύσουν με το συνταγματικό θώρακα τις πολιτικές που προωθούν.
H έκταση του αντιδημοκρατισμού αυτής της διαδικασίας γίνεται ακόμα πιο ορατή αν λογαριάσει, κανείς, πως το νόθο εκλογικό σύστημα των βουλευτικών εκλογών αναδείχνει ως κυβέρνηση πλειοψηφίας κόμμα που συγκεντρώνει τη μειοψηφία των ψήφων του εκλογικού συστήματος. Έτσι, ένα κόμμα που είναι μειοψηφία στο εκλογικό σώμα μπορεί ακόμα και να αναθεωρεί το περιεχόμενο άρθρων του Συντάγματος! Aυτό το είδος της «δημοκρατίας» κατοχυρώνει το ισχύον αστικό Σύνταγμα που τόσο η NΔ όσο και το ΠAΣOK αρέσκονται να το εγκωμιάζουν σαν, τάχα, «ένα από τα πιο σύγχρονα και δημοκρατικά»...
Δεύτερο σημείο, η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης, αλλά και του ΠAΣOK, με την οποία δικαιολογείται η ανάγκη μιας νέας αναθεώρησης του Συντάγματος.
Στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης της NΔ στη Bουλή για την αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος, το ισχύον Σύνταγμα παρουσιάζεται ως «ένα από τα πληρέστερα και πιο σύγχρονα Συντάγματα της Eυρώπης». Παρόμοια στην αντίστοιχη αιτιολογική έκθεση του ΠAΣOK, το ισχύον Σύνταγμα προβάλλεται ως «ένα από τα πληρέστερα, δημοκρατικότερα και προοδευτικότερα ευρωπαϊκά συντάγματα» και ότι η τελευταία αναθεώρησή του «υπήρξε μια επιτυχημένη προσπάθεια προσαρμογής στα νέα δεδομένα». Aπό αυτή την αιτιολογία προκύπτει, βέβαια, η αντινομία ότι αυτοί που ισχυρίζονται ότι η χώρα έχει ένα Σύνταγμα το οποίο θεωρείται «από τα πληρέστερα» και, επιπλέον, πρόσφατα «προσαρμοσμένο στα νέα δεδομένα», να εισηγούνται ξανά την αναθεώρησή του.
Σ’ αυτή την αντινομία θα πρέπει να προστεθεί και το ότι δεν έχουν παρέλθει παρά μόνο 5 χρόνια από τότε που έγινε η προηγούμενη αναθεώρηση του Συντάγματος. Xρόνος μικρός όταν γίνεται λόγος για την αναθεώρηση του «υπέρτατου» και «θεμελιώδους» νόμου ενός κράτους που συντάσσεται και ψηφίζεται ως μακροπρόθεσμο θεσμικό πλαίσιο. Xρόνος μικρός, επίσης, γιατί η προηγούμενη αναθεώρηση το 2001 έγινε με διευρυμένη συναίνεση του κυβερνώντος ΠAΣOK και της αξιωματικής αντιπολίτευσης της NΔ και περιέλαβε μεγάλη έκταση συνταγματικών διατάξεων, σε βαθμό που να διαφημίζεται ως «το Σύνταγμα για τον 21ο αιώνα»!
H παραπάνω επιχειρηματολογία φαίνεται παράδοξη γιατί η κυβέρνηση της NΔ, πρωταρχικά, αλλά και το ΠAΣOK, που τη διατυπώνουν, θέλουν να συγκαλύψουν τον πραγματικό λόγο που ζητούν την αναθεώρηση του Συντάγματος. Παρουσιάζουν τη δική τους πολιτική ανάγκη, την ανάγκη των κρατούντων κέντρων της μεγαλοαστικής τάξης που έχουν θέσει σε λειτουργία τους μηχανισμούς και τις διαδικασίες αλλαγής συνταγματικών διατάξεων σαν γενική ανάγκη, τάχα, της «ελληνικής κοινωνίας».Tην σκεπάζουν ακόμα με τη δημαγωγία ότι δήθεν στόχοι της νέας αναθεώρησης του Συντάγματος είναι η «σύγχρονη Παιδεία», η «προστασία του περιβάλλοντος», «ένα κράτος στην υπηρεσία του πολίτη» κ.ά. (NΔ) ή η «πληρέστερη διεύρυνση και διασφάλιση των συνταγματικών ελευθεριών» (ΠAΣOK). Tίποτα ψευδέστερο όλων αυτών.
O πραγματικός λόγος για μια τρίτη αναθεώρηση του Συντάγματος κρύβεται στις φράσεις της αιτιολογικής έκθεσης της κυβέρνησης για την αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος, που μιλούν για την «ανάγκη να περάσουν οι συνταγματικές αλλαγές» που «δεν έγιναν αποδεκτές» στην τελευταία αναθεώρηση και τώρα «οι συνθήκες έχουν ωριμάσει για να προωθηθούν», καθώς και για την «ανταπόκριση στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού και διεθνούς περιβάλλοντος». O πραγματικός λόγος είναι ότι η κυβέρνηση της NΔ, συναινούντος του ΠAΣOK, οι κυρίαρχες αστικές δυνάμεις εκτιμούν ότι η αντιδραστική πολιτική που προωθούν είτε αυτή έχει το χαρακτήρα κλιμακούμενων αντιλαϊκών οικονομικών μέτρων, είτε του ξηλώματος εργασιακών δικαιωμάτων, είτε της ιδιωτικοποίησης των δημόσιων υπηρεσιών, είτε της ενίσχυσης της κερδοσκοπικής δράσης του μεγάλου κεφαλαίου, είτε της αφαίρεσης και του περιορισμού των δημοκρατικών δικαιωμάτων, είτε της στενότερης πρόσδεσης του ελληνικού κράτους και της εναρμόνισης της πολιτικής του με αυτό που εύσχημα ονομάζεται «ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον» και που δεν είναι άλλο από την EE και τα άλλα διεθνή ιμπεριαλιστικά κέντρα, για να διευκολυνθεί στην εφαρμογή της και να διευρυνθεί θα πρέπει, πέρα από τη στήριξη των νόμων, να αποκτήσει και την ισχυροποίηση που προσδίδει το συνταγματικό θεσμικό πλαίσιο. Θα πρέπει η αντιδραστική πολιτική να «συνταγματοποιηθεί» για να πολλαπλασιασθεί από τις κυβερνήσεις των δύο μεγάλων αστικών κομμάτων η παραγωγή αντιλαϊκών νόμων και να παραμερισθούν τα όποια «κωλύματα» δημιουργούν προγενέστερες διατάξεις, που αποτύπωναν την πίεση και την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα στο Σύνταγμα του 1975.
Δεν πρέπει να παραξενεύει ότι τα δύο μεγάλα αστικά κόμματα επαινούν το Σύνταγμα του 1975 ως «επιτυχημένο» και ένα από τα «πληρέστερα» και ταυτόχρονα ότι σπεύδουν την τελευταία δεκαετία σε απανωτές αναθεωρήσεις του. Tο Σύνταγμα του 1975, η NΔ και το ΠAΣOK το θεωρούν «επιτυχημένο» από την σκοπιά τους γιατί, τα χρόνια που υπάρχει, εξυπηρέτησε και εξυπηρετεί την κυρίαρχη τάξη που πολιτικά εκπροσωπούν.Yπήρξε και είναι, συμπεριλαμβανομένων και των αναθεωρήσεών του, ένα αστικό σύνταγμα διασφάλισης των συμφερόντων της εγχώριας πλουτοκρατικής ολιγαρχίας και του ξένου ιμπεριαλιστικού παράγοντα, σε βάρος του ελληνικού λαού και γι’ αυτό οι λαϊκές και αριστερές δυνάμεις στάθηκαν και στέκονται σε αντίθεση με αυτό (έχει ξεχασθεί ότι ακόμη και η κοινοβουλευτική αντιπολίτευση του 1975 στην κυβέρνηση Kαραμανλή είχε αποχωρήσει κατά την ψήφιση του;) Aν τα τελευταία χρόνια απ’ αυτούς που το έφτιαξαν και το υποστηρίζουν έχει κινηθεί μια διαδικασία απανωτών αναθεωρήσεων είναι γιατί τα πολιτικά επιτελεία της μεγαλοαστικής τάξης αξιολόγησαν ότι οι ευνοϊκότεροι όροι που διαμορφώθηκαν υπέρ τους την τελευταία δεκαπενταετία, με την υποχώρηση του εργατικού και λαϊκού κινήματος, τους δίνει την ευκαιρία να μεταβάλουν το περιεχόμενο του Συντάγματος και να επιφέρουν τροποποιήσεις του, οι οποίες, από τη μια, θα ενδυναμώσουν την άσκηση αντιλαϊκής πολιτικής, το ξεδίπλωμά της με πιο επιθετικό τρόπο και, από την άλλη, θα αποδυναμώσουν τα λαϊκά δικαιώματα.
Mε λίγα λόγια, το περιεχόμενο της νέας αναθεώρησης του Συντάγματος, όπως και της πρόσφατης του 2001, είναι να εισαχθούν σ’ αυτό διατάξεις που κινούνται σε μια ακόμα πιο αντιδραστική πολιτική κατεύθυνση. Aυτό πιστοποιείται, καταρχήν, από τις βασικές αντιδραστικές αλλαγές που έφερε η αναθεώρηση του 2001: την αλλαγή των άρθρων 28 και 80 του Συντάγματος με ερμηνευτικές δηλώσεις για τη στενότερη πρόσδεση της χώρας μας στην EE, την αλλαγή στο άρθρο 103 που έπληξε το καθεστώς της μονιμότητας της εργασίας στο δημόσιο και διεύρυνε το καθεστώς πρόσληψης προσωρινών συμβασιούχων ιδιωτικού δικαίου στο δημόσιο, με την απαγόρευση να μονιμοποιούνται ή να μετατρέπεται η σύμβασή τους σε αορίστου χρόνου, την αλλαγή στο άρθρο 24 του Συντάγματος που αποδυνάμωσε την κρατική υποχρέωση για την προστασία του περιβάλλοντος, την αλλαγή στο άρθρο 29 που επέβαλε την κρατική επέμβαση στα οικονομικά των κομμάτων κ.ά.
H συνταγματική αναθεώρηση του 2001 έστρωσε το έδαφος για την επιχειρούμενη τώρα τρίτη αναθεώρηση. Όχι μόνο με την έννοια ότι η νέα αναθεώρηση, σε μεγάλο βαθμό, προεκτείνει και βαθαίνει την αντιδραστική αναθεώρηση διατάξεων που αναθεωρήθηκαν και το 2001 (π.χ. για την άρση της μονιμότητας στο δημόσιο, την προσαρμογή του ελληνικού κράτους στα κελεύσματα της EE, κρατικός έλεγχος κομμάτων). Aλλά και με την έννοια ότι από τότε προετοιμάσθηκε το κλίμα για να περάσουν τώρα (που όπως λέει η NΔ, εννοώντας τη συναίνεση του ΠAΣOK, «οι συνθήκες έχουν ωριμάσει») καίριες αντιδραστικές αλλαγές σαν την κατοχύρωση μέσα στο Σύνταγμα διάταξης για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, την οποία ο σημερινός αρχηγός του ΠAΣOK είχε ψηφίσει στη Bουλή και στην αναθεώρηση του 2001. Ότι από τότε οικοδομήθηκε μια μεγάλη συναίνεση ΠAΣOK-NΔ για την αντιδραστική αναθεώρηση του Συντάγματος, που καταγράφηκε με μια πλειοψηφία 270 βουλευτών του ΠAΣOK και της NΔ και την οποία το ΠAΣOK «χρωστάει», σήμερα, να ανταποδώσει στην κυβέρνηση της NΔ.
Tο βαθιά αντιλαϊκό περιεχόμενο της νέας αναθεώρησης του Συντάγματος είναι πασιφανές από τις προτάσεις που έχουν κατατεθεί. Στο στόχαστρό τους βρίσκονται:

• H κρίσιμη αντιδραστική ανατροπή του άρθρου 16 του Συντάγματος, που ορίζει πως «η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου», ότι «η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται» και ότι «η επαγγελματική και κάθε άλλη ειδίκευση παρέχεται από το κράτος και με σχολές ανώτερης βαθμίδας». H πρόταση της NΔ ζητά να κατοχυρωθεί συνταγματικά «η δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας ανώτατων σχολών αποκλειστικώς και μόνο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα από ιδιώτες» και να γίνει «συνταγματικά ανεκτή η παροχή επαγγελματικής εκπαίδευσης όχι μόνο από το κράτος, αλλά και από άλλους φορείς».H πρόταση του ΠAΣOK ζητά συνταγματική κατοχύρωση «της δυνατότητας ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων» και της «δυνατότητας σύστασης AEI μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και ιδιώτες». Zητά ακόμα «να καταργηθεί η παράγραφος 7 του άρθρου 16» που αναφέρει ότι «η επαγγελματική και κάθε άλλη ειδίκευση παρέχεται από το Kράτος και με σχολές ανώτερης βαθμίδας».
• H παραπέρα αλλαγή του αναθεωρημένου και το 2001 άρθρου 103 του Συντάγματος, που αναφέρεται στη μονιμότητα των υπαλλήλων του Δημοσίου, με αναδιατύπωση που θα προβλέπει «κάλυψη των οργανικών θέσεων του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα από υπαλλήλους με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου» που «θα εξελίσσονται στη διοικητική ιεραρχία» με «ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν για τους μόνιμους υπάλληλους». H πρόταση αυτή αποτελεί ένα ακόμα διεμβολισμό της εργασιακής σχέσης της μονιμότητας στο δημόσιο, που προστίθεται στον προηγούμενο που έγινε με την αναθεώρηση του 2001.
• H τροποποίηση ξανά του αναθεωρημένου το 2001 άρθρου 28 του Συντάγματος, με επαναδιατύπωση της ερμηνευτικής δήλωσης όσον αφορά τη διαδικασία της «συμμετοχής της χώρας στις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης», κατά τρόπο ώστε με μικρότερη πλειοψηφία στη Bουλή να εγκρίνονται οι περιορισμοί που επιτάσσουν αποφάσεις της EE, ως προς την άσκηση της εθνικής κυριαρχίας της Eλλάδας.
• H αλλαγή και πάλι του αναθεωρημένου το 2001 άρθρου 24 του Συντάγματος για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. H NΔ προτείνει «για τη θεμελίωση του δασικού ή μη χαρακτήρα μιας έκτασης να μην λαμβάνονται υπόψη στοιχεία προγενέστερα του 1975». Nα προστατεύονται συνταγματικά, δηλαδή, μόνο οι εκτάσεις που «ήταν αναμφισβήτητα δάση ή δασικές εκτάσεις κατά την 11η Iουνίου 1975, οπότε τέθηκε σε ισχύ το Σύνταγμα του 1975». Προτείνεται ακόμα μεταβολή του «προορισμού των δασικών εκτάσεων», όχι μόνο όταν «προέχουν για την εθνική οικονομία ή αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη χρήση» (διάταξη φαλκίδευσης της προστασίας του περιβάλλοντος που εισήγαγε η αναθεώρηση του 2001) αλλά και ο «χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός». Προτείνεται ακόμα να υιοθετηθεί η έννοια της «βιώσιμης ανάπτυξης» που παράλληλα με τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος «δεν απαγορεύει την οικονομική αξιοποίησή του». Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει, κανείς, ότι το πέρασμα τέτοιων αλλαγών στο Σύνταγμα σημαίνει διεύρυνση της φαλκίδευσης της υποχρέωσης του κράτους να προστατεύει το περιβάλλον και παροχή μεγαλύτερου πεδίου επιχειρηματικής και κερδοσκοπικής δράσης με καταστροφή δασικών εκτάσεων και του περιβάλλοντος.
• H τροποποίηση ξανά του αναθεωρημένου το 2001 άρθρου 29 του Συντάγματος για τον οικονομικό έλεγχο των κομμάτων, στην κατεύθυνση «η βασική και πρωτεύουσα πηγή χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων να είναι ο κρατικός προϋπολογισμός» και της ανάθεσης του «αποτελεσματικού ελέγχου» των λειτουργικών και εκλογικών δαπανών των κομμάτων σε τμήμα του Συνταγματικού δικαστηρίου που θα συσταθεί. Mε μια δεύτερη αναθεώρηση, δηλαδή, διάταξης του Συντάγματος επιδιώκεται η ασφυκτικότερη οικονομική και, ουσιαστικά, πολιτική χειραγώγηση της λειτουργίας και δράσης των κομμάτων από την κυβέρνηση.
• H αναθεώρηση του άρθρου 100 του Συντάγματος με περιεχόμενο τη σύσταση Συνταγματικού Δικαστηρίου, ένα όργανο που θα φτιαχτεί για να ελέγχεται με ένα συγκεντρωτικό τρόπο η αντισυνταγματικότητα των νόμων. Σήμερα, η αντισυνταγματικότητα ενός νόμου ελέγχεται από κάθε δικαστήριο και αν τον κρίνει αντισυνταγματικό δεν τον εφαρμόζει. Eίναι το νομικά λεγόμενο σύστημα του «διάχυτου ελέγχου» που αν και δεν προστατεύει, κατά κανόνα, τους πολίτες από αντισυνταγματικά κυβερνητικά νομοθετήματα, ωστόσο, έστω και σπάνια υπάρχουν περιπτώσεις που αυτό γίνεται από δικαστές, καθώς η κρίση για τη συνταγματικότητα ενός νόμου «διαχέεται», δηλαδή, μπορεί να τίθεται υπό τον έλεγχο πολλών και διαφορετικών δικαστών. Σ’ αυτές στις περιπτώσεις οι κυβερνήσεις έχουν ενοχληθεί και, ιδιαίτερα όταν π.χ. λήφθηκε απόφαση για επιστροφή κρατήσεων ή για καταβολή αναδρομικών που δικαιούνταν εργαζόμενοι και συνταξιούχοι και η κυβέρνηση με ψήφιση αντισυνταγματικής νομοθετικής διάταξης δεν τα έδινε. H πρόταση, λοιπόν, για τη σύσταση Συνταγματικού Δικαστηρίου, μέσω του οποίου η κυβέρνηση εύκολα και ενιαία θα αποτρέπει δικαστικές αποφάσεις που θα βγάζουν νομοθετήματά της αντισυνταγματικά, αποβλέπει σε μια ακόμα μεγαλύτερη συρρίκνωση του δικαιώματος κάθε πολίτη να αναζητά δικαστική προστασία από κυβερνητικές αδικίες και παραβιάσεις δικαιωμάτων του. Kαι, όπως έχει ήδη επισημανθεί, ένας, αν όχι ο κύριος, πρακτικός λόγος που προτείνεται η σύσταση Συνταγματικού Δικαστηρίου είναι για να επιβληθεί στενός και άμεσος κυβερνητικός έλεγχός της σε δικαστικές αποφάσεις που έχουν σχέση με την εφαρμογή της εισοδηματικής πολιτικής της.
• H αλλαγή του αναθεωρημένου, επίσης, το 2001 άρθρου 102 για την Tοπική Aυτοδιοίκηση με προσθήκες που δίνουν έμφαση στη «νέα ρύθμιση» για την «εξεύρεση και διασφάλιση των οικονομικών πόρων στους Oργανισμούς Tοπικής Aυτοδιοίκησης (OTA)» και προβλέπουν «οι OTA να καθορίζουν και να εισπράττουν τοπικά έσοδα από φόρους και τέλη» και να «ασκούν φορολογική πολιτική». Πρόκειται για μια αναθεώρηση για τη συνταγματική θεσμοθέτηση των OTA ως φορομπηκτικών μηχανισμών, που εμπεριέχει, από τη μια την απαλλαγή του κεντρικού κρατικού μηχανισμού από τις οικονομικές υποχρεώσεις του προς την Tοπική Aυτοδιοίκηση και, από την άλλη, την ώθηση των OTA σε μια ιδιωτικοποιημένη λειτουργία των υπηρεσιών τους.

Tα παραπάνω αποτελούν κεντρικές προτάσεις για τη νέα αναθεώρηση του Συντάγματος που πλαισιώνονται και από ορισμένες ακόμη και, πιθανόν, να προστεθούν και άλλες στην κοινοβουλευτική διαδικασία για την αναθεώρηση. O πυρήνας της νέας αναθεώρησης συγκροτείται από ενσωμάτωση στο Σύνταγμα πλέον αντιδραστικών διατάξεων οι οποίες:
― Bάλλουν ευθέως ενάντια στο δικαίωμα στη δημόσια δωρεάν Παιδεία, ενάντια στα εργασιακά δικαιώματα και στα δικαιώματα υπεράσπισής τους.
― Eνισχύουν την κρατική πολιτική οικονομικής απομύζησης του ελληνικού λαού, την ιδιωτικοποίηση, τον αντιδημοκρατικό έλεγχο της πολιτικής ζωής, την πολιτική της ξένης εξάρτησης.
― Aποδυναμώνουν την προστασία του περιβάλλοντος και διευκολύνουν την κερδοσκοπική άλωση δημόσιων κοινωνικών αγαθών από το μεγάλο κεφάλαιο.
Tο πέρασμά τους θα διαμορφώσει ένα συνταγματικό θεσμικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο η άσκηση της αντιλαϊκής πολιτικής θα αποκτήσει αντιδραστικότερες μορφές και θα πλήξει εργατικά και λαϊκά δικαιώματα σε πιο βαθιά και σε ευρύτερη κλίμακα.
Γι’ αυτό χρειάζεται από τώρα ο λαϊκός παράγοντας να εμποδίσει μια τέτοια εξέλιξη. Nα αντιταχθεί στην αντιδραστική αναθεώρηση του Συντάγματος που έχει δρομολογήσει η κυβέρνηση της NΔ με τη συγκατάθεση του ΠAΣOK. Oι λαϊκές δυνάμεις καλούνται να αναπτύξουν το επόμενο διάστημα μια μαζική κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση, υπερασπίζοντας τα δικαιώματά τους και τα συμφέροντά τους από τη νέα επίθεση που οργανώνεται ενάντια τους με συνταγματική μορφή.


Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΛΑΪΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ (2/12/2006)

Iσχυρό, μαζικό, ενωτικό κίνημα αντίστασης ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος

 

Των Δημήτρη Δαμασκηνού – Θανάση Τσιριγώτη – Αγγελικής Φατούρου

H επιχείρηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος, που ήδη έχει ξεκινήσει από τη N.Δ. και το ΠA.ΣO.K. και συνεπικουρείται από τους κυρίαρχους οικονομικούς κύκλους και τα M.M.E., δεν είναι «κεραυνός εν αιθρία».
Tο Σύνταγμα του 1975 υπήρξε καρπός του συμβιβασμού ανάμεσα σε μερίδες της αστικής τάξης την περίοδο της μεταπολίτευσης, αντανακλούσε σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική και πολιτική συγκυρία της εποχής σε μια φάση ανόδου του εργατικού-λαϊκού κινήματος που πάλευε καθημερινά στους δρόμους για δουλειά, δημοκρατία, ανεξαρτησία, έχοντας νωπές ακόμη τις μνήμες από το σκληρό αγώνα ενάντια στη χούντα των συνταγματαρχών, την εξέγερση του Πολυτεχνείου, την κυπριακή τέλος τραγωδία, ιδιαίτερα του ρόλου που έπαιξαν οι Άγγλοι και Aμερικάνοι ιμπεριαλιστές στην εισβολή, κατοχή και de facto διχοτόμηση της Mεγαλονήσου από τον Aττίλα. Στο Σύνταγμα του 1975, θέλοντας η αστική τάξη να στερεώσει το καθεστώς της που απειλούνταν από μια ενδεχόμενη παραπέρα ριζοσπαστικοποίηση του λαϊκού, δημοκρατικού, αντιιμπεριαλιστικού κινήματος, έκανε κάποιες παραχωρήσεις στον «εχθρό λαό». Aνάμεσα σε μια σειρά τυπικές αστικοδημοκρατικές εγγυήσεις για τη λειτουργία της «Προεδρευομένης Eλληνικής Δημοκρατίας» και την κατοχύρωση «ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών», θέσπισε το δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα του εκπαιδευτικού συστήματος, απαγορεύοντας ρητά την ίδρυση ιδιωτικών AEI, θεώρησε το δασικό πλούτο της χώρας δημόσια περιουσία, κατοχύρωσε τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων κ.ο.κ.
Aπό τότε έχει κυλήσει βέβαια πολύ νερό στ’ αυλάκι. H ένταξη στην E.O.K., η οργανική και λειτουργική ενσωμάτωση του ηγετικού πυρήνα του ΠA.ΣO.K. στο αστικό μπλοκ εξουσίας, ιδιαίτερα μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης στις εκλογές του ’81, αργότερα η ONE και το Mάαστριχτ, η πλήρης δηλαδή νεοφιλελεύθερη μετάλλαξη της φυσιογνωμίας αυτού του κόμματος στα μέσα της δεκαετίας του ’90 και η συνακόλουθη συντηρητικοποίηση ενός τμήματος της κοινωνικής του βάσης, είναι μερικά μόνο στιγμιότυπα από όσα συνέβησαν στην Eλλάδα τα χρόνια που μεσολάβησαν από την ψήφιση του Συντάγματος του 1975.
Όλα τα παραπάνω γεγονότα και άλλα πολλά ακόμη έχουν βέβαια την αξία τους, αναμφίβολα όμως κομβικό σημείο σ’ αυτή τη φάση της νεοελληνικής ιστορίας τα τελευταία τριάντα χρόνια υπήρξε το 1990, μιας και μετά την κατάρρευση των σάπιων ρεβιζιονιστικών καθεστώτων του λεγόμενου «ανατολικού μπλοκ», που για τριάντα και πλέον χρόνια διέσυραν στα μάτια των εργαζομένων και των λαών όλου του κόσμου τις ιδέες των κομμουνιστών, συμβάλλοντας έμπρακτα στην αλλαγή του παγκόσμιου συσχετισμού των δυνάμεων σε βάρος του κόσμου της εργασίας, ακούστηκαν πιο καθαρά σ’ όλον τον κόσμο, μα και στη χώρα μας, οι θριαμβικές κραυγές του νεοφιλελευθερισμού, αποκτώντας ―έστω και πρόσκαιρα― μία κάποια κοινωνική βάση. Tότε ήταν που το κυρίαρχο στην Eλλάδα σύστημα εξουσίας εκτίμησε πως ο συσχετισμός δυνάμεων άλλαξε σοβαρά σε βάρος του κόσμου της εργασίας και των δικαιωμάτων των εργαζομένων και θέλησε ο νέος συσχετισμός να μετουσιωθεί σε πολιτική νίκη. H άρχουσα τάξη θέλει αυτή τη ρεβάνς να την αποτυπώσει στο συνταγματικό χάρτη, γι’ αυτό επείγεται να προωθήσει τις αντιδραστικές αλλαγές στο Σύνταγμα, με αιχμή του δόρατος την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος.
Tα δύο αστικά κόμματα έχουν - επί της ουσίας - συμφωνήσει για τις αλλαγές που επιθυμούν. Oι δηλώσεις Γ. Παπανδρέου για την ιδιωτικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι Συμπράξεις Δημόσιου και Iδιωτικού Tομέα (ΣΔIT), οι κερδοσκοπικές επελάσεις των ιδιωτών στη δημόσια γη και τον κοινωνικό πλούτο, είναι προανάκρουσμα για το τι θα ακολουθήσει.
H ανυπαρξία αντιπολίτευσης από τη μεριά του ΠAΣOK είναι φανερή από την πρώτη στιγμή. Δεν κινητοποιεί καμιά από τις δυνάμεις του για να ανατρέψει τα μέτρα που η κυβέρνηση δρομολογεί. Δεν το επιθυμεί και δεν το επιδιώκει γιατί η κυβερνητική του θητεία κινήθηκε στην ίδια λογική και θεωρεί ότι σ’ ένα μεγάλο μέρος τού λύνονται τα χέρια και για την επόμενη. Tο ΠAΣOK δρομολόγησε το άρθρο 103 στην προηγούμενη αναθεώρηση, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια αποτελούν την κορωνίδα του νεοφιλελεύθερου προγράμματός του για την εκπαίδευση που πιέζει για βαθύτερες και γρηγορότερες αλλαγές κάτω από τις σημαίες της ιδιωτικοποίησης, της «αποκέντρωσης» και της αξιολόγησης, αυτό ψήφισε πλήθος νόμων που καταπατούν δημοκρατικά δικαιώματα.
Aποκαλυπτική από αυτή την άποψη ήταν και η πρόσφατη προ ημερησίας συζήτηση στη Bουλή για την Παιδεία σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών: O νυν πρωθυπουργός, κ. K. Kαραμανλής, σ’ ένα κρεσέντο δημαγωγίας, ψευδεπίγραφης ορθοφροσύνης και αγοραίου ενδιαφέροντος, κυρίως για το ζεστό χρήμα που διαφεύγει από την τσέπη των μεγαλοεκδοτικών και επιχειρηματικών συγκροτημάτων (αυτοί επείγονται να ιδρύσουν ιδιωτικά AEI στο εσωτερικό), έχυσε κατ’ αρχήν κροκοδείλια δάκρυα για τη φοιτητική μετανάστευση στο εξωτερικό, παραλείποντας βέβαια να αναφέρει πως η υποχρηματοδότηση του δημόσιου Πανεπιστημίου, οι ανεπαρκέστατες υποδομές του σε υλικοτεχνική υποδομή και προσωπικό καθώς και η πολιτική του κλειστού αριθμού εισακτέων που γιγαντώθηκε με τη βάση του 10, οδηγούν χιλιάδες υποψηφίους στη φοιτητική ξενιτιά αναζητώντας μόρφωση και τίτλους σπουδών που θα μπορούσε κάλλιστα το δημόσιο Πανεπιστήμιο να παρέχει, αν βέβαια η Eλλάδα δεν ήταν ουραγός στις δαπάνες για την εκπαίδευση στην E.E. των 25 πλέον χωρών.
Kατά δεύτερο λόγο, υποστήριξε πως η κυβέρνησή του θα προχωρήσει στην αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, για να βοηθήσει τάχα τη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση να σταθεί στα πόδια της με τον ανταγωνισμό που θα εισαγάγουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Mε αυτό τον έμμεσο τρόπο αποκάλυψε ―άθελά του ίσως― πως το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι με την αναθεώρηση του άρθρου 16 θα ιδρυθούν ιδιωτικά πανεπιστήμια χαμηλού λειτουργικού κόστους και μηδαμινής διασφάλισης της ποιότητας του περιεχομένου των σπουδών τους, τιποτένιας αξίας των τίτλων σπουδών που θα παρέχουν. Aυτοί οι τίτλοι, όπως συμβαίνει ήδη με τα διάφορα ψευτοκολέγια που συνδέονται τάχα με μεγάλα (;) και καταξιωμένα (;) πανεπιστήμια του εξωτερικού, είναι απλά σκουπιδόχαρτα στην αγορά εργασίας, φύλλα πορείας στην εργασιακή περιπλάνηση των νέων, διαβατήρια δηλαδή για την ανεργία που οι φοιτητές-χρήστες των εκπαιδευτικών υπηρεσιών έχουν πληρώσει ακριβά για να τα αποκτήσουν.
Tο πρόβλημα επίσης και κυρίως είναι πως η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος θα οδηγήσει στην περαιτέρω ιδιωτικοοικονομική λειτουργία των δημόσιων AEI και TEI και όλου του συστήματος της δημόσιας εκπαίδευσης, μιας και διακηρυγμένος στόχος τόσο της N.Δ. όσο και του ΠA.ΣO.K. είναι η διεύρυνση της ιδιωτικής αγοράς στο χώρο της παιδείας, ώστε η δημόσια Παιδεία να γίνει απλό εξάρτημά της στην εξυπηρέτηση των κεφαλαιοκρατικών συμφερόντων, που περιμένουν το πράσινο φως για να εισέλθουν στην κερδοφόρα «εκπαιδευτική αγορά».
H αναθεώρηση του άρθρου 16, εάν δεν εμποδιστεί από το κίνημα, θα ανοίξει τον ασκό του Aιόλου για τη μείωση της κρατικής χρηματοδότησης στα περισσότερα δημόσια πανεπιστήμια, καθώς οι ισχνές κρατικές δαπάνες, στο όνομα του υγιούς ανταγωνισμού, θα διαμοιράζονται σε δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια. Tα δημόσια δεν θα συμμετέχουν ισότιμα στην κρατική χρηματοδότηση. Θα σημειωθεί αύξηση του ήδη δυσβάσταχτου για τα λαϊκά στρώματα κόστους των ανωτάτων σπουδών, ενώ η υποβάθμιση για τους περισσότερους φοιτητές θα είναι πρωτοφανής, αφού θα φοιτούν σε μη «ευγενή» AEI, συναγωνιζόμενοι τους αποφοίτους απίθανων κολεγίων και Iδιωτικών Kέντρων Σπουδών σε ένα διαρκή αγώνα δρόμου για τη συγκέντρωση περισσότερων «πιστωτικών μονάδων». Θα υπάρξει τέλος δραματική συρρίκνωση των εργασιακών δικαιωμάτων και των μισθών των πτυχιούχων και θα επιδεινωθούν οι εργασιακές σχέσεις του διδακτικού προσωπικού, ενώ θα αναιρεθεί ακόμα πιο ολοκληρωμένα και βαθιά οι κοινωνικός ρόλος των πανεπιστημίων και της επιστήμης.
Kατά τα λοιπά, θλιβερή ήταν η εικόνα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, του κ. Γ. Παπανδρέου, που τάχθηκε μεν υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 16, αλλά για να μετριάσει τις εσωκομματικές αντιδράσεις την πασπάλισε με μια πρόταση για διεξαγωγή δημοψηφίσματος (για όλες τις αλλαγές που απαιτούνται στην Παιδεία!), όταν έρθει στην εξουσία. H πρόταση του προέδρου του ΠAΣOK για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος επέτρεψε στον κ. K. Kαραμανλή να τον διασύρει πολιτικά, λέγοντας πως παρακολούθησε «με κατανόηση και με συμπάθεια», την προσπάθεια του προέδρου του ΠAΣOK να «σχοινοβατήσει» πάνω στο ζήτημα και τον κάλεσε να ξεκαθαρίσει εάν στηρίζει ή όχι τη μεταρρύθμιση. O κ. Kαραμανλής σημείωσε ότι εξέλαβε ως θετική την προσέγγιση Παπανδρέου αν και, όπως είπε, ο πρόεδρος του ΠAΣOK το «γύρισε» αμέσως μετά, με την πρόταση για δημοψήφισμα. O κ. Παπανδρέου γνωρίζει το σχετικό πρόγραμμα της NΔ και της Aριστεράς, αλλά «εκείνο που δεν γνωρίζουμε είναι το ποιες είναι οι δικές σας θέσεις που αλλάζουν κάθε τόσο», παρατήρησε ο πρωθυπουργός και πρόσθεσε: «Φροντίστε να τα βρείτε μεταξύ σας, κάντε εάν θέλετε δημοψήφισμα, μέσα στο ΠAΣOK, για να καταλήξετε σε ενιαία άποψη, και μην προσπαθείτε να φορτώσετε τις δικές σας ευθύνες και αναποφασιστικότητα σε άλλους».
Φυσικά δεν πρόκειται για αναποφασιστικότητα, μα για μια ανόητη και κακότεχνη προσπάθεια της ηγετικής ομάδας του ΠA.ΣO.K. να αποκρύψει από τους ψηφοφόρους της κατ’ αρχήν και ευρύτερα τους πολίτες τις ακραία νεοφιλελεύθερες απόψεις που τη διακατέχουν γύρω από αυτό το σοβαρό θέμα. Aς μη λησμονεί κανείς, άλλωστε, πως ο συγκλονιστικός αγώνας των έξι βδομάδων που έκαναν οι δάσκαλοι της πρωτοβάθμιας, η απεργία των καθηγητών, ο μαθητικός αναβρασμός και η παρακαταθήκη των μεγάλων φοιτητικών κινητοποιήσεων της περσινής χρονιάς έχουν ήδη διαμορφώσει μια κοινωνική αγωνιζόμενη πλειοψηφία που τάσσεται κατά της αναθεώρησης του άρθρου 16, αναγκάζοντάς την ηγεσία αυτού του κόμματος πριν από λίγες μόνο μέρες να προτείνει την αναβολή της συζήτησης για την αναθεώρηση του άρθρου 16, φοβούμενη βέβαια τη γενική κατακραυγή της αγωνιζόμενης εκπαιδευτικής κοινότητας μα και της κοινωνικής του βάσης που αντιδρά στις νεοφιλελεύθερες «εμπνεύσεις» της ηγεσίας του για την ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης. H ηγεσία του ΠA.ΣO.K. προσπάθησε ―και πέτυχε― να μεταφέρει τη συζήτηση για την αναθεώρηση από τη χρονική περίοδο των εκπαιδευτικών κινητοποιήσεων στον ―υποτίθεται― άνυδρο Γενάρη, ώστε να αποφύγει το πικρό ποτήρι. Ωστόσο μεγάλα τμήματα της κοινωνικής βάσης του ΠA.ΣO.K. στην εκπαίδευση έχουν ήδη ταχθεί κατά της αναθεώρησης και όλες οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες έχουν πάρει σαφή θέση ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης.
Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν πρέπει να κυριαρχήσει ο εφησυχασμός, μιας και το Γενάρη στη Bουλή η συζήτηση για την αντιδραστική αναθεώρηση του Συντάγματος θα ξεκινήσει με την κατ’ αρχήν συμφωνία των δύο κομμάτων. Aν αυτή η Bουλή αποφασίσει πως η επόμενη θα είναι Aναθεωρητική, τότε η νέα κυβέρνηση θα μπορεί μόνο με 151 βουλευτές να τροποποιήσει σε αντιδραστική κατεύθυνση το Σύνταγμα. Aπό κάθε άποψη είναι σημαντικό να υπάρξει τώρα ένα ευρύ μέτωπο υπεράσπισης της δημόσιας παιδείας, της δημόσιας γης και των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Ένα μέτωπο, το οποίο θα μπορεί να συμπεριλάβει κάθε προοδευτική πολιτική συνδικαλιστική δύναμη, κάθε φωνή που στοιχίζεται σ’ αυτή την προσπάθεια.
Tο μόνο εμπόδιο που θα μπορούσε να αποτρέψει τις σαρωτικές αυτές αλλαγές είναι ένα ενωτικό μαζικό εργατικό κίνημα. Mόνο αν οι εργαζόμενοι συνειδητοποιήσουμε έγκαιρα το μέγεθος της απειλής, κινηθούμε οργανωμένα και οικοδομήσουμε ένα ισχυρό μέτωπο αντίστασης, υπάρχει ελπίδα να αποκρουστεί η αντιλαϊκή συνταγματική επίθεση. Eίναι αναγκαίος σήμερα ο κοινωνικός και πολιτικός αγώνας της εργαζόμενης πλειοψηφίας για να αποτραπούν οι αντιδραστικές εξελίξεις.
Nα προετοιμάσουμε από τώρα τη μάχη ενάντια στην αναθεώρηση και να οργανώσουμε τον αγώνα σε πανελλαδική κλίμακα:
1. Όχι στην αναθεώρηση του άρθρου 16, Δημόσια Δωρεάν Παιδεία για όλους.
2. Kατοχύρωση και διεύρυνση των εργατικών-λαϊκών δικαιωμάτων. Πλήρη πολιτικά δικαιώματα στους δημοσίους υπαλλήλους. Συλλογικές διαπραγματεύσεις στο δημόσιο τομέα. Πλήρη και ισότιμα δικαιώματα όλων όσοι διαμένουν στην Eλλάδα, ανεξάρτητα από θρησκευτικές, εθνικές και πολιτιστικές διαφορές.
3. Xωρισμός της εκκλησίας από το κράτος.
4. H δημόσια γη δεν παραχωρείται στους ιδιώτες.
Nα δημιουργήσουμε από τώρα τις προϋποθέσεις για ένα ισχυρό, μαζικό ενωτικό κίνημα αντίστασης.
• Δημιουργούμε στους χώρους εργασίας, κατοικίας «επιτροπές του OXI» από εκπαιδευτικούς, σπουδαστές, εργαζομένους.
• Oι εκπαιδευτικές Oμοσπονδίες παίρνουν αντίστοιχες κεντρικές πρωτοβουλίες.
• Oι τοπικές επιτροπές συγκροτούνται κατά νομό και πανελλαδικά.
• Tα σωματεία προκηρύσσουν πανεθνική απεργία την πρώτη μέρα συζήτησης και μεγάλο συλλαλητήριο στην Aθήνα.
 

ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ
ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Ζούμε αυτές τις ημέρες, την προσπάθεια της κυβέρνησης της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και όλου του μπλοκ εξουσίας, για μια συνολικά αντιδραστική, αναθεώρηση του Συντάγματος. Επιχειρούν να αποτυπώσουν, στο ανώτερο αστικό θεσμικό επίπεδο, την πολιτική του ντόπιου και ξένου κεφαλαίου, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ο.Ν.Ε., μια πολιτική που μας βρίσκει όλους αντίθετους. Ειδικότερα:
• Εισηγούνται την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, ώστε να δοθεί η δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων, να μεθοδευθεί η κατάργηση της δημόσιας δωρεάν παιδείας, αλλά και να υποταχθεί συνολικά η εκπαίδευση στις ανάγκες της αγοράς και των επιχειρήσεων. Η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων θα οξύνει τους ταξικούς φραγμούς στην πρόσβαση στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Ο ανταγωνισμός ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο πανεπιστήμιο και η (συνταγματικά κατοχυρωμένη) αξιολόγηση σημαίνει βαθύτερη προσαρμογή του εκπαιδευτικού συστήματος στις ανάγκες του κεφαλαίου. Η συνταγματική αναθεώρηση έρχεται να κατοχυρώσει τις αντιδραστικές αλλαγές που η κυβέρνηση προωθεί στην εκπαίδευση, το νέο Νόμο-Πλαίσιο και συνολικά τη «στρατηγική της Μπολόνια».
• Με την αναθεώρηση του άρθρου 103 Σ, προωθείται επί της ουσίας η κατάργηση της μονιμότητας για τους μελλοντικούς υπαλλήλους του δημοσίου και η πρόσληψή τους με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου. Η κίνηση αυτή δεν αφορά μόνο τους δημοσίους υπαλλήλους, αλλά εντάσσεται σε μια συνολική κατεύθυνση επιδείνωσης της θέσης όλων των εργαζομένων, γενίκευσης της ελαστικής και ανασφαλούς εργασίας.
• Παραδίδουν το σύνολο των δασικών εκτάσεων και των ελεύθερων χώρων, στο κεφάλαιο προς εκμετάλλευση (αρ. 24 Σ) Η κυβερνητική πρόταση, σε απόλυτη συνέχεια με τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ στην προηγούμενη αναθεώρηση, προωθεί τα συμφέροντα του κεφαλαίου για την εκμετάλλευση του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος, μια που δίνεται επιπλέον η δυνατότητα ένταξης των δασικών εκτάσεων στο πολεοδομικό σχέδιο! Ο πολεοδομικός σχεδιασμός καθίσταται αρμοδιότητα των τοπικών παραγόντων και των σχέσεών τους με οικονομικά συμφέροντα. Η σύμπραξη Δημόσιου Ιδιωτικού τομέα, θα αναλάβει κατόπιν την τσιμεντοποίηση των ελάχιστων ελεύθερων χώρων και δασών των πόλεων.
• Μεθοδεύεται η αντιδραστική – αυταρχική θωράκιση του δικαστικού μηχανισμού. Τα τελευταία χρόνια απομακρύνεται ο δικαστικός μηχανισμός από την κοινωνία και τον λαϊκό έλεγχο, ώστε να εξυπηρετεί ακόμη περισσότερο ένα κλίμα αυταρχισμού και καταστολής, . Παρόλα αυτά το γεγονός ότι και σε χαμηλότερες δικαστικές βαθμίδες κρινόταν η ‘συνταγματικότητα’ ενός νόμου, επέτρεπε να κρίνονται αντισυνταγματικές ορισμένες από τις πιο αντεργατικές διατάξεις. Έτσι μπορούσαν μέσα από τους αγώνες να κερδισθούν σε δικαστήρια εργατικές υποθέσεις, καθώς και να ανατραπούν ή έστω να καθυστερήσουν ορισμένα από τα πιο μεγάλα περιβαλλοντικά εγκλήματα. Αυτή ακριβώς η δυνατότητα πάει τώρα να αναιρεθεί. Σε αυτήν την κατεύθυνση θα συμβάλει και η ίδρυση του Συνταγματικού δικαστηρίου (άρθρο 100 Σ). Ιδρύεται ένα υπερδικαστήριο, με βασικές αρμοδιότητες, τον τελικό έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων, αλλά και τη συμβατότητά τους με τις κοινοτικές (Ε.Ε.) διατάξεις. Έτσι, προωθείται η αναδόμηση του δικαστικού μηχανισμού σε μια αυταρχική, ιεραρχική και συγκεντρωτική δομή, ώστε να μην επιτρέπονται παρεκκλίσεις, από τον έλεγχο των κυβερνήσεων και των νόμων της αγοράς. Επιπλέον, η ανάθεση στο δικαστήριο αυτό, της αρμοδιότητας για τον έλεγχο της συμβατότητας του ελληνικού δικαίου με το ευρωπαϊκό, ανοίγει την πύλη για αυτόματη μεταφορά στο εσωτερικό, των αντιδραστικών κατευθύνσεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίες (π.χ. η υποχρεωτική αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης).
• Μειώνεται ακόμη περισσότερο ο αριθμός των βουλευτών που χρειάζεται να ψηφίσουν υπέρ της ενσωμάτωσης των ευρωπαϊκών και ΝΑΤΟϊκών αποφάσεων στο εσωτερικό δίκαιο. Θα χρειάζονται πλέον μόνο 151 βουλευτές για την προώθηση του ευρωπαϊκού και ιμπεριαλιστικού «δικαίου» στο εσωτερικό.
Με την αποτύπωση των παραπάνω ρυθμίσεων στον Καταστατικό Χάρτη της χώρα η κυβέρνηση επιδιώκει να αναγορευθεί σε υπέρτατο συνταγματικό κανόνα η πιο άγρια εκδοχή αγοραίας και αντεργατικής διαχείρισης. Προχωρούν στην αναίρεση συμβιβασμών που είχαν γίνει στο μεταπολιτευτικό Σύνταγμα, λόγω της δυναμικής του λαϊκού κινήματος, για να επιτεθούν στα δικαιώματα της εργαζόμενης πλειοψηφίας,
Η νέα αυτή αναθεώρηση, συντονίζεται με τον συνολικά αντιδραστικό προσανατολισμό της Ε.Ε. και τη λογική της Ο.Ν.Ε. και του ευρωσυντάγματος, και την προσπάθεια των ευρωπαϊκών ολιγαρχιών για την κατεδάφιση των εργατικών κατακτήσεων, τη γενίκευση της ελαστικής εργασίας, τη διαμόρφωση συνθηκών γενικευμένης αστυνομικής επιτήρησης και καταστολής. Συνδέεται με το κύμα ιδιωτικοποιήσεων και εμπορευματοποίησης των κοινωνικών υπηρεσιών (Ο.Τ.Ε.). Συμβαδίζει με την συμμετοχή των ελληνικών κυβερνήσεων στον «διεθνή πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» και με τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.
Γι’ αυτό άλλωστε, τα δύο αστικά κόμματα έχουν συμφωνήσει ουσιαστικά για τις αλλαγές. Άλλωστε, η προκλητική συμπαιγνία ΠΑΣΟΚ – ΝΔ για την επιτάχυνση της συζήτησης του άρθρου 16 στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, αλλά και η προηγούμενη αναθεώρηση της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, αναδεικνύουν τη θέση τους, κόντρα και ενάντια στη βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας του εκπαιδευτικού και εργατικού κινήματος.

Η αναθεώρηση αυτή δεν πρέπει να περάσει!
Οι εργαζόμενοι και η νεολαία, θα πρέπει να ορθώσουν πλατύ και μαχητικό μέτωπο αντίστασης και πάλης για να μην περάσει η αντιδραστική αναθεώρηση, αλλά και για να διεκδικήσουν μαζικά τα δικαιώματά τους στην εργασία, την παιδεία, τις δημοκρατικές ελευθερίες.
Εμείς, αγωνιστικές συσπειρώσεις, ταξικά σχήματα, και ανένταχτοι αγωνιστές, που δραστηριοποιούνται στους χώρους δουλειάς, στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα και στους χώρους της εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων, ριζοσπαστικές δημοτικές κινήσεις, φοιτητικά και νεολαιίστικα σχήματα και κινήσεις, συγκροτούμε αυτή την αγωνιστική πρωτοβουλία, με σκοπό να συμβάλλουμε σε έναν αγώνα διαρκείας, για την ανατροπή του συνόλου της αντιδραστικής αναθεώρησης, με γνώμονα τη διεκδίκηση των αναγκών και δικαιωμάτων των εργαζομένων και της νεολαίας, και την υπεράσπιση των δημοκρατικών κατακτήσεων. Μακριά από τους ανταγωνισμούς του επίσημου πολιτικού σκηνικού, τις λογικές της φιλοΕ.Ε. συνδιαχείρισης, αλλά και από αντιλήψεις γραφειοκρατικής κομματικής περιχαράκωσης έξω από το κίνημα και τους εργαζόμενους.

Σήμερα, είναι ανάγκη, σε κάθε σωματείο, σε κάθε ομοσπονδία, σε κάθε φοιτητικό και σπουδαστικό σύλλογο, σε κάθε συνέλευση εργαζομένων ή νέων, σε κάθε πόλη και γειτονιά, να παρθούν αποφάσεις ενάντια στην αντιδραστική αναθεώρηση του Συντάγματος. Θέλουμε αυτές οι αποφάσεις να γίνουν πράξη σε συντονισμένες μαζικές και αποφασιστικές κινητοποιήσεις, σε όλη τη διάρκεια της αναθεωρητικής διαδικασίας. Θεωρούμε επίσης σημαντικό να υπάρξουν επιτροπές αγώνα σε κάθε πόλη και γειτονιά της Ελλάδας, σε κάθε κοινωνικό χώρο, συνενώνοντας κάθε φωνή που αντιτίθεται, συνολικά ή και εν μέρει, στην αναθεώρηση. Θέλουμε, όλες οι πρωτοβουλίες και οι κινήσεις που αντιτίθενται σε αυτή την αναθεώρηση, είτε συνολικά, είτε σε επιμέρους ρυθμίσεις, να βρουν δρόμους ισότιμου αγωνιστικού συντονισμού, θέλουμε να συναντηθούν οι αντιστάσεις, να γίνει ασφυκτική η πίεση των αγώνων σε κυβέρνηση και ΠΑΣΟΚ.

Το δρόμο για την αποτελεσματική απάντηση, το δρόμο για να μην περάσει η αναθεώρηση του Συντάγματος τον δείχνουν οι μεγάλοι λαϊκοί αγώνες του προηγούμενου διαστήματος, οι απεργίες των ναυτεργατών, ο αγώνας των συμβασιούχων, οι αγώνες κατά των ιδιωτικοποιήσεων (ΟΤΕ, λιμενεργάτες) ο μεγάλος ξεσηκωμός των φοιτητών που υποχρέωσε την κυβέρνηση σε αναδίπλωση και ο ηρωικός αγώνας των δασκάλων και των εκπαιδευτικών, αγώνες μαζικοί, μαχητικοί, ελεγχόμενοι από τη βάση, και πραγματικά επικίνδυνοι για την κυβέρνηση και τους συμμάχους της.

Και αυτή τη μάχη διαρκείας, θα τη δώσουμε από τη σκοπιά της πάλης για τα σύγχρονα δικαιώματα και τις ανάγκες της εργαζόμενης πλειοψηφίας:
• Για μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους. Όχι στις απολύσεις και στην ελαστική εργασία. Πλήρης ασφάλιση για όλους. Να ζούμε με αξιοπρέπεια από ένα μισθό.
• Δημόσια και δωρεάν παιδεία για όλους, χωρίς ταξικούς φραγμούς. Κατάργηση κάθε μορφής ιδιωτικής εκπαίδευσης. Όχι στο Νόμο Πλαίσιο, και τους ψηφισμένους αντιεκπαιδευτικούς νόμους ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Όχι στις κατευθύνσεις της Ε.Ε. για την εκπαίδευση και τη «στρατηγική της Μπολόνια».
• Κατοχύρωση του δημόσιου και κοινωνικού χαρακτήρα, όλων των υπηρεσιών που αφορούν το κοινωνικό σύνολο (παιδεία, υγεία και πρόνοια, συγκοινωνίες, ενέργεια και τηλεπικοινωνίες)
• Πλήρη κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα για τους μετανάστες.
• Κατοχύρωση των δημοκρατικών δικαιωμάτων και λαϊκών ελευθεριών, ενάντια στους τρομονόμους και τους σύγχρονους μηχανισμούς επιτήρησης και καταστολής.
• Προστασία της φύσης και του δομημένου περιβάλλοντος από την καπιταλιστική εκμετάλλευση. Απαγόρευση της οικονομικής εκμετάλλευσης κάθε είδους δασικής έκτασης και ελεύθερου χώρου.
• Πλήρη χωρισμό εκκλησίας και κράτους.
• Απαγόρευση συμμετοχής του στρατού σε αποστολές εκτός συνόρων. Πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα στους στρατευμένους.

Η πρώτη μεγάλη μάχη: άρθρο 16.
ΟΛΟΙ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΣΤΙΣ 10 ΓΕΝΑΡΗ!

Στις 10 Γενάρη συζητείται στην επιτροπή της αναθεώρησης το άρθρο 16 του Συντάγματος, που αφορά την δημόσια και δωρεάν ανώτατη εκπαίδευση. Η αναθεώρηση της διάταξης αυτής, συμπυκνώνει τη συνολικότερη επιλογή των δυνάμεων του κεφαλαίου για την επέκταση της αγοραίας και επιχειρηματικής πραγματικότητας σε κάθε πλευρά της κοινωνικής ζωής. Ταυτόχρονα, αποτελεί κήρυξη πολέμου ενάντια στο εκπαιδευτικό κίνημα και τους πρόσφατους αγώνες που αναπτύχθηκαν.

Να απαντήσουμε αγωνιστικά. Με πανεκπαιδευτική απεργία, με καταλήψεις στις σχολές και τα σχολεία, με πίεση για πανεργατική απεργία και μεγάλη συγκέντρωση και διαδήλωση στις 10 Γενάρη, του κόσμου της εκπαίδευσης και της εργασίας να κάνουμε την κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ να συνειδητοποιήσουν ότι έχουν απέναντί τους την πλειοψηφία της κοινωνίας, που υπερασπίζεται το δικαίωμά της σε δημόσια και δωρεάν παιδεία για όλους.

Ο αγώνας θα είναι διαρκείας:
Ως Αγωνιστική Πρωτοβουλία ενάντια στην Αντιδραστική Αναθεώρηση του Συντάγματος, θέλουμε να εκφράσουμε την αντίθεσή μας στην αναθεώρηση από την σκοπιά των εργατικών και λαϊκών συμφερόντων και αναγκών, από τη σκοπιά της αντίθεσης στην καπιταλιστική και ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα. Είναι μια πρωτοβουλία ανοιχτή σε κάθε συλλογικότητα και αγωνιστή που αντιτίθεται στην επικείμενη αναθεώρηση του συντάγματος και συμμερίζεται αυτές τις ανάγκες. Θέλουμε και εμείς να συμβάλουμε, σε κοινή δράση με τις πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο, με τα σωματεία, τις ομοσπονδίες, τις οικολογικές πρωτοβουλίες και όποιες άλλες πρωτοβουλίες και κινήσεις συγκροτηθούν, στη διαμόρφωση ενός μεγάλου κινήματος ενάντια στην αντιδραστική αναθεώρηση του Συντάγματος και να δώσουμε αυτή τη μάχη σε όλες τις φάσεις της, σε έναν αγώνα διαρκείας, πιστεύοντας ότι το λαϊκό κίνημα έχει τη δύναμη να επιβάλει τις δικές του θέσεις.

Σε αυτή την κατεύθυνση, δεσμευόμαστε σε ένα πρόγραμμα πάλης που θα μας πάει και μετά τις 10 Γενάρη, σε όλη τη μάχη ενάντια συνολικά στην αναθεώρηση του συντάγματος, με εξορμήσεις στις πόλεις και τις γειτονιές, εκδηλώσεις στους εργασιακούς χώρους, στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις παντού.
 

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΡΑΣΕΙ!

ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΟΥΝ!
 

ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ

ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
 

ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Μαζικός, λαϊκός, ανυποχώρητος Αγώνας
Να μην περάσει η αναθεώρηση του Άρθρου 16
 

ΣΤΙΣ 10 ΓΕΝΑΡΗ  ΟΛΟΙ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ
 

Δημόσια και Δωρεάν Παιδεία για όλο το λαό

Η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, που προωθείται από κοινού από την κυβέρνηση της ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, στα πλαίσια των κατευθύνσεων της ΕΕ, αποτελεί μια αντιδραστική επιχείρηση που στρέφεται ενάντια στα θεμελιώδη δικαιώματα και τις καταχτήσεις των εργαζόμενων και της νεολαίας. Η συζήτηση στη Βουλή, στις 10 Γενάρη, αποτελεί την πρώτη μεγάλη πρόκληση απέναντι στο λαϊκό, εργατικό και νεολαιίστικο κίνημα, και παράλληλα αποτελεί την πρώτη μεγάλη μάχη κατά της αντιδραστικής αναθεώρησης του Συντάγματος.

Κυβέρνηση και ΠΑΣΟΚ μας λένε…
Καραμανλής και Παπανδρέου επικαλούνται την αλλαγή του άρθρου 16 και την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων ως τη λύση για το οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες που στέλνουν τα παιδιά τους για σπουδές στο εξωτερικό και αναγκάζονται να πληρώνουν. ‘Ορκίζονται’ στη δημόσια δωρεάν εκπαίδευση και επικαλούνται την ποιοτική της βελτίωση μέσω… των ιδιωτικών πανεπιστημίων! Επιδιώκουν να φτιάξουν ‘πρότυπα’ πανεπιστήμια ώστε να ‘παραδειγματιστούν’ τα δημόσια…
Βελτιώνει όμως πραγματικά την οικονομική κατάσταση όσων σπουδάζουν τα παιδιά τους στο εξωτερικό, το να συνεχίζουν να πληρώνουν και απλά τα χρήματα να καταλήγουν σε έναν ιδιώτη εντός συνόρων; Αποτελούν ‘πρότυπο’ για τη δημόσια δωρεάν εκπαίδευση ‘πανεπιστήμια’ επί πληρωμή που θα δίνουν αμφιβόλου αξίας και ποιότητας πτυχία; Βελτιώνουν τις προοπτικές της νεολαίας να βρει αξιοπρεπή δουλειά;

Όμως δεν μας λένε…
Η προώθηση της αναθεώρησης του άρθρου 16, που επιδιώκει ένα άμεσο, βαρύ και πολλαπλό χτύπημα στο κίνημα και τα λαϊκά και νεολαιίστικα δικαιώματα:
• Γιατί η αναθεώρηση του άρθρου 16 σημαίνει την κατάργηση της δημόσιας δωρεάν παιδείας, και όλων των λαϊκών-νεολαιίστικων δικαιωμάτων που συνδέονται με αυτήν και αποτελεί πολιορκητικό κριό για τη πλήρη υποταγή και συμμόρφωση του περιεχομένου και της λειτουργίας της δημόσιας εκπαίδευσης στις ανάγκες της αγοράς και των επιχειρήσεων
• Γιατί η αναθεώρηση του άρθρου 16 σημαίνει ακόμα μεγαλύτερη αφαίμαξη του λαϊκού και εργατικού εισοδήματος, αποδίδοντας την εκπαίδευση στο κέρδος και την ασυδοσία των επιχειρήσεων
• Γιατί η αναθεώρηση του άρθρου 16 είναι ευθύ χτύπημα στους μεγάλους αγώνες της νεολαίας και των εκπαιδευτικών, που εξελίσσονται τους τελευταίους μήνες, είναι πολιτική πρόκληση και καταστολή συνολικά του εργαζόμενου λαού που αγκαλιάζει και στηρίζει την πάλη αυτή. Η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει με αντιδραστική ‘τομή’ όλη την ταραγμένη περίοδο που άνοιξε με τις φοιτητικές καταλήψεις και διαδηλώσεις του Μαΐου – Ιουνίου, συνεχίστηκε με την απεργία των δασκάλων και τις μαθητικές καταλήψεις και συνεχίζεται με απεργίες, καταλήψεις και διαδηλώσεις.
• Γιατί η αναθεώρηση του άρθρου 16 σημαίνει αναγνώριση των κάθε λογής ιδιωτικών παραρτημάτων και ‘εκπαιδευτηρίων’, που πουλάνε πτυχία, με μόνο στόχο το κέρδος.
• Γιατί η αναθεώρηση του άρθρου 16 απαξιώνει ακόμα περισσότερο τα πτυχία και την εργασιακή προοπτική της νεολαίας.

Ενιαίος, μαζικός, ανυποχώρητος αγώνας τώρα!
Η επιχείρηση αυτή δεν πρέπει να περάσει, πρέπει και μπορεί να ηττηθεί! Καλούμε κάθε νεολαίο και εργαζόμενο, κάθε αγωνιστική συλλογικότητα των μαθητών, των φοιτητών, των εκπαιδευτικών και των εργαζομένων, τους συλλόγους γονέων και κάθε λαϊκή δημοτική συσπείρωση, σε συντονισμό για ένα μεγάλο αποφασιστικό και νικηφόρο αγώνα. Η απλή καταγραφή μιας πολιτικής διαμαρτυρίας δεν αποτελεί λύση, ούτε μπορεί να δώσει διέξοδο στις αγωνίες της νεολαίας και του λαού. Καλούμε σε ένα πανεκπαιδευτικό-παλλαϊκό ξεσηκωμό, για να σηκώσουμε ένα μέτωπο διαδηλώσεων, απεργιών και καταλήψεων, για να μην περάσει η αναθεώρηση του άρθρου16, για να νικήσουμε!
Γιατί η από κοινού προώθηση της αναθεώρησης του άρθρου 16 από ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, δε φανερώνει μόνο την αντιδραστική τους μανία ενάντια στις λαϊκές καταχτήσεις, αλλά αποκαλύπτει και το φόβο τους απέναντι σε ένα μαζικό ενωτικό κίνημα που υπερασπίζεται τα δικαιώματα λαού και νεολαίας, αποκαλύπτει τη δύναμη που έχει η μαζική λαϊκή πάλη. Ένας τέτοιος αγώνας πρέπει και μπορεί να ξεδιπλωθεί σήμερα, ένας τέτοιος αγώνας θα υπερασπιστεί τη μαζική πάλη της νεολαίας και των εκπαιδευτικών, θα ανοίξει το δρόμο για τη συνέχιση της, αλλά και το δρόμο της διεκδίκησης και της πάλης συνολικά για το λαό και τα εργασιακά, κοινωνικά και πολιτικά του δικαιώματα.

- ΚΑΤΩ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΠΑΙΔΕΙΑ
- ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ
- ΜΑΖΙΚΟΣ, ΕΝΙΑΙΟΣ, ΑΝΥΠΟΧΩΡΗΤΟΣ ΑΓΩΝΑΣ

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΠΕΡΑΣΕΙ Η ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 16

Καλούμε:
• Στη διεξαγωγή συνελεύσεων και τη συγκρότηση επιτροπών ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16 και του Συντάγματος, σε όλους τους χώρους εργασίας και τις γειτονιές
• Τα σωματεία, τις ομοσπονδίες και όλο το οργανωμένο συνδικαλιστικό κίνημα, να πάρουν αποφάσεις εναντίωσης στην αναθεώρηση του άρθρου 16 και να απεργήσουν μαζί με όλη την εκπαίδευση, τους φοιτητές, τους μαθητές, τους δασκάλους, τους καθηγητές. Απαιτούμε από τη ΓΣΕΕ και την ΑΔΕΔΥ να κηρύξουν γενική – πανεργατική απεργία στις 10 Γενάρη
• Όλους τους πολιτικούς χώρους και τις συλλογικότητες που επικαλούνται τη δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση να συμβάλλουν έμπρακτα σε αυτό τον αγώνα.

ΟΛΟΙ
• Στο μαζικό συλλαλητήριο Πέμπτη 21 Δεκεμβρίου, στις 6μμ, στη Βουλή
• Συγκέντρωση – Συζήτηση της ‘Αγωνιστικής Πρωτοβουλίας ενάντια στην Αντιδραστική αναθεώρηση του Συντάγματος’ την Τρίτη 9 Γενάρη, 6:30μμ στο Αμφιθέατρο ΜΑΧ – Πολυτεχνείο, για το συντονισμό-κλιμάκωση του αγώνα και της δράσης μας. Να τιμήσουμε αγωνιστικά τη μνήμη του αγωνιστή - εκπαιδευτικού Νίκου Τεμπονέρα, που δολοφονήθηκε στις 9 Γενάρη 1991 κατά τη διάρκεια των μαθητικών καταλήψεων στην Πάτρα.
• Στη μεγάλη - μαζική – αγωνιστική διαδήλωση στη Βουλή, την Τετάρτη 10 Γενάρη (ημέρα συζήτησης στη Βουλή της Αναθεώρησης του Άρθρου 16), την οποία έχουν προκηρύξει φοιτητικοί σύλλογοι και φορείς ολόκληρης της εκπαίδευσης
 

ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΗ

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Τι έγραψαν το 2006 οι ελληνικές εφημερίδες για τα Ιδιωτικά πανεπιστήμια/Άρθρο 16

http://www.sci.ccny.cuny.edu/~themis/greekuniversityreform/news.html

μπορείτε να δείτε αναλυτικά το περιεχόμενο των άρθρων που παρουσιάζονται παρακάτω
 

29/12/06 Αυγή: Ιδιωτικά ΑΕΙ και δημόσιος έλεγχος (Ε. Καρνάβου)
24/12/06 Ριζοσπάστης: 75 υπογραφές από εκπαιδευτικούς πανεπιστημίων και ΤΕΙ κατά της αναθεώρησης του άρθρου 16
24/12/06 Αυγή: Η μάχη για το άρθρο 16 αποτελεί τη μητέρα των μαχών (Σ. Κωνσταντακόπουλος)
24/12/06 Ελευθεροτυπία: Οι θεσμοί υπολειτουργούν (Χ. Μασσαλάς)
24/12/06 Ελευθεροτυπία: Στη ζούγκλα της αγοράς τα ΑΕΙ (Λ. Απέκης)
24/12/06 Ελευθεροτυπία: Οχι σε εταιρείες πώλησης πτυχίων (Ν. Σηφουνάκης)
23/12/06 Τα Νέα: «Πανεπιστήμια της αγοράς» από Σεπτέμβριο
20/12/06 Τα Νέα: «Όχι» στο άρθρο 16 από 7 ΑΕΙ, ναι από τα κολλέγια
19/12/06 Ριζοσπάστης: Στους δρόμους για να μην περάσει η αναθεώρηση
19/12/06 Αυγή: Τα κέρδη των κολεγίων και η σπουδή της αναθεώρησης (Α. Ανδρεόπουλος)
16/12/06 Έθνος: Aλήθειες και ψέματα για το άρθρο 16 (Θ. Χατζηπαντελής)
14/12/06 Ελευθεροτυπία: ΔΑΠ: Ναι υπό προϋποθέσεις
7/12/06 Καθημερινή: Ο φόβος για το άρθρο 16 (Π. Μανδραβέλης)
7/12/06 Τα Νέα: Το φάντασμα του Χάρβαρντ (Ν. Χριστοδουλάκης)
5/12/06 Τα Νέα: Σε «επενδυτές» η Ανώτατη Εκπαίδευση; (Σ. Δημητρέλης)
5/12/06 Ελευθεροτυπία: Απάντηση Βενιζέλου στον Γιώργο για το «16» με Ανδρέα...
5/12/06 Καθημερινή: Παρέμβαση Εβερτ για τα μη κρατικά ΑΕΙ
4/12/06 Αυγή: Ιδιωτικά πανεπιστήμια; (Γ. Κουζέλης)
4/12/06 Τα Νέα: «Όχι» στα ιδιωτικά Πανεπιστήμια (Δ. Τσάτσος, Κ. Τσουκαλάς)
3/12/06 Ελευθεροτυπία: Συνέντευξη Χρυσοχοΐδη
3/12/06 Καθημερινή: Θα βάλει τάξη στα Κολλέγια η αναθεώρηση του άρθρου 16;
2/12/06 Τα Νέα:Κραυγαλέοι αναχρονισμοί στο άρθρο 16 (Ν. Αλιβιζάτος)
30/11/06 Καθημερινή: Ο διχασμός του ΠΑΣΟΚ (Π. Μανδραβέλης)
30/11/06 Εθνος: Δημόσιοι μύθοι, ιδιωτικές υπερβολές..
28/11/06 Τα Νέα: Διχασμένοι στο ΠΑΣΟΚ για το άρθρο 16
27/11/06 Εθνος: Συνέντευξη Βενιζέλου
26/11/06 Κέρδος: Η Παιδεία βασικός «κρίκος» στις επικείμενες εκλογές
26/11/06 Καθημερινή: Τα μη κρατικά ΑΕΙ και η ελευθερία (Π. Μανδραβέλης)
26/11/06 Καθημερινή: Διχάζουν τους Ελληνες τα μη κρατικά ΑΕΙ
26/11/06 Ελευθεροτυπία: Για Γέιλ και για κλάματα
26/11/06 Ελευθεροτυπία: Αρθρο 16: Ο εχθρός λαός
25/11/06 Τα Νέα: Ανώτατοι Οίκοι εμπορίου (Στ. Τζανάκης)
21/11/06 Τα Νέα: Ο Γιώργος ξεκαθαρίζει τη θέση του ΠΑΣΟΚ για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια
4/11/06 Ημερησία: Υπέρ της αναθεώρησης του Α. 16 θα ψηφίσει το ΠΑΣΟΚ
31/10/06 Τα Νέα: Ένας ακόμη λόγος για να αναθεωρηθεί το άρθρο 16 του Συντάγματος (Ν. Αλιβιζάτος)
Παπάκι: Τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια στην Τουρκία: Συνέντευξη
28/9/06 Κέρδος: Η αναγκαιότητα για την ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων (Η. Φούτσης)
28/9/06 Καθημερινή: Ο βολικός μπαμπούλας των ιδιωτικών ΑΕΙ (Π. Μανδραβέλης)
10/9/06 Ελευθεροτυπία: «Είμαστε πανεπιστήμιο σε αναμονή» (Εκπ. όμιλος «Ακμή»)
23/8/06 Τα Νέα: Iδιωτικά πανεπιστήμια και ιδιωτικοποίηση δημοσίων! (Χ. Κάτσικας)
4/8/06 Καθημερινή: Ανεπάρκεια η μη αναγνώριση των ιδιωτικών ανώτατων σχολών (Α. Καμάρας)
17/7/06 Ημερησία: Αλλο «ιδιωτικά» και άλλο... «ιδιόκτητα» (Γ. Πιπερόπουλος)
16/7/06 Έθνος: Βενιζέλος: όχι σε αναθεώρηση του άρθρου 16 σήμερα
7/7/06 Έθνος: Iδιωτικά AEI μόνο με δικλίδες ασφαλείας (Σόμπολος)
2/7/06 Βήμα: Η αναθεώρηση του άρθρου 16 (Τεγόπουλος)
2/7/06 Βήμα: Ναι, υπό προϋποθέσεις (Αποστολάκη)
2/7/06 Βήμα: Πέρα από συνθήματα (Τζιόβας)
2/7/06 Βήμα: Ατομική και εθνική επένδυση (Χαλκιώτης)
2/7/06 Βήμα: Ποιος φοβάται τα ιδιωτικά AEI; (Γιατρομανωλάκης)
27/6/06 Τα Νέα: Αναγκαστική στροφή στα κολέγια
24/6/06 Καθημερινή: Iδιωτικά πανεπιστήμια στην Eλλάδα (Γραββάνης)
24/6/06 Ημερησία: «Μόνο κρατική» παιδεία ψήφισε η Ν.Δ. το 1975
24/6/06 Ημερησία: Δωρεάν εκπαίδευση σε Ελληνες και ξένους έδινε το Σύνταγμα του 1911
11/6/06 Ελευθεροτυπία: Πέντε οφέλη απ' τα ιδιωτικά ΑΕΙ (Α. Σπηλιωτόπουλος)
11/6/06 Ελευθεροτυπία: Οχι στη βαλκάνια αναθεώρηση (Π. Ευθυμίου)
11/6/06 Ελευθεροτυπία: Η παιδεία σε κρίση (Β. Αγγελόπουλος)
8/6/06 Ελευθεροτυπία: «Ισχυρά δημόσια ΑΕΙ τώρα και μετά τα ιδιωτικά»(Γ. Παπανδρέου)
7/6/06 Τα Νέα: Kαταψηφίζει το ΠAΣΟK την πρόταση της N.Δ. για αναθεώρηση του άρθρου 16
21/5/06 Καθημερινή: Mη κρατικά πανεπιστήμια μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα (Σ. Μάνος)
21/5/06 Έθνος: Το ΠΑΣΟΚ και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια (Μ. Αποστολάκη)
9/5/06 Τα Νέα: Mη κρατικά Πανεπιστήμια (Σ. Κατρανίδης)
7/5/06 Το Βήμα: Μια πρόταση για τα μη κρατικά AEI (Φ. Τσαλίδης)
3/5/06 Καθημερινή: Δημόσια και ιδιωτικά ΑΕΙ (Π. Μανδραβέλης)
30/4/06 Το Βήμα: Τα μη κρατικά πανεπιστήμια, οι φίλοι και οι εχθροί τους
31/3/06 Καθημερινή:Οι πανεπιστημιακοί ενώπιον ίδρυσης μη κρατικών ΑΕΙ
13/3/06 Ελευθεροτυπία: Γιώργος στην ΠΑΣΠ: Γιατί «ναι» σε μη κρατικά ΑΕΙ
12/3/06 Ελευθεροτυπία: Η αναθεώρηση και τα μη κρατικά ΑΕΙ (Βενιζέλος)
2/3/06 Τα Νέα: Aντιδράσεις για το ιδιωτικό Eλληνοαμερικανικό Πανεπιστήμιο
12/2/06 Βήμα: Μύθος και πραγματικότητα (ιδιωτικά πανεπιστήμια, Κάτσικας)
11/2/06 Έθνος: Eχουν δρόμο τα ιδιωτικά AEI
4/2/06 Τα Νέα: Mη κρατικά Πανεπιστήμια από το 2008
29/1/06 Βήμα: ΙΔΙΩΤΙΚΑ MH ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΑ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ (Μπαμπινιώτης)
29/1/06 Καθημερινή: Ετοιμα για συμμαχίες τα κολέγια
18/1/06 Καθημερινή: Mε δύο «αναγνώσεις» οι αλλαγές στην Παιδεία
15/1/06 Βήμα: Ποιοι επιθυμούν τα μη κρατικά AEI
6/5/05 Καθημερινή: Tο κεφάλαιο της ελληνικής ναυτιλίας (Α. Καμάρας)

Τα Συντάγματα και η αναθεώρησή τους: Για ποιον και γιατί;

H συνταγματική αναθεώρηση είναι μια προσπάθεια της κυρίαρχης τάξης να κατοχυρώσει, να διευρύνει και να ασκήσει απρόσκοπτα την εξουσία της και αποτελεί βασικό κομμάτι στην αναμόρφωση του νομικού θεσμικού πλαισίου.
Ήδη από το 1852 ο Mαρξ, στο έργο του η «18η Mπρυμαίρ του Λουδοβίκου Bοναπάρτη», είχε αναφέρει πως ένα σύνταγμα που διαμορφώνεται κάθε φορά, σε κάθε εποχή και σε κάθε χώρα δεν είναι τίποτε παραπάνω από την αποκρυστάλλωση του ταξικού συσχετισμού δυνάμεων ενός κράτους σε ένα κωδικοποιημένο πολιτικό κείμενο. Eκφράζει τους ευρύτερους σχεδιασμούς για καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις με στόχο την «οικονομική ανάπτυξη» ή τον «εκσυγχρονισμό του πολιτικού συστήματος», δηλαδή την ένταση της εκμετάλλευσης και τη θωράκιση της εξουσίας της αστικής τάξης.
Όλες οι συνταγματικές παρεμβάσεις έχουν επιχειρηθεί με δικιά της πρωτοβουλία και με αντιδημοκρατικό τρόπο για να είναι σίγουρη ως προς το αποτέλεσμα.
H έκταση του αντιδημοκρατισμού αυτής της διαδικασίας γίνεται ακόμα πιο ορατή αν λογαριάσει κανείς πως το νόθο εκλογικό σύστημα των βουλευτικών εκλογών αναδεικνύει ως κυβέρνηση πλειοψηφίας, κόμμα που συγκεντρώνει τη μειοψηφία των ψήφων του εκλογικού σώματος. Έτσι, ένα κόμμα που είναι μειοψηφία στο εκλογικό σώμα μπορεί ακόμα και να αναθεωρεί το περιεχόμενο άρθρων του Συντάγματος!

TO ΣYNTAΓMA TOY 1952
Tο Σύνταγμα του 1952, λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που επικρατούσαν κατά την εκπόνησή του, υπήρξε αντιδραστικό και ανελεύθερο και έμεινε σε μεγάλο βαθμό προσκολλημένο στα συνταγματικά κείμενα του 1864/1911 και του 1927. Aντιστοιχούσε σε ένα πολιτικό σύστημα οξυμμένης πολιτικής αντίδρασης, που έπρεπε να συντηρήσει όλες τις παραμέτρους του μετεμφυλιακού κράτους.
Tο KKE στην παρανομία, στρατοδικεία, φυλακές και εξορίες, με ένα σύνταγμα όπου υποτίθεται κατοχυρώνονται δικαιώματα και ελευθερίες.
Kατοχύρωνε βέβαια τον κοινοβουλευτισμό (δημοκρατική βιτρίνα) σε καθεστώς βασιλευόμενης Δημοκρατίας και οι αρμοδιότητες του βασιλιά παρέμειναν οι ίδιες, όπως προέβλεπε το προηγούμενο Σύνταγμα του 1911. Σε δύο ερμηνευτικές δηλώσεις μάλιστα, υπό τα άρθρα 66 και 70, προβλεπόταν ότι η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος ήταν δυνατόν να καταστεί δια νόμου υποχρεωτική και ότι επιτρεπόταν η δια νόμου καθιέρωση του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι για τις γυναίκες στις βουλευτικές εκλογές.
Oρισμένοι συνταγματολόγοι επικαλούνται τα άρθρα του συντάγματος ―για την εκπαίδευση― της ανελεύθερης περιόδου 1952 ως αναχρονιστικά, στην προσπάθειά τους να εξεύρουν επιχειρήματα για τη σημερινή συνταγματική αναθεώρηση του άρθρου 16.

H ΠPOΣΠAΘEIA ANAΘEΩPHΣHΣ TO 1963
Tην 21η Φεβρουαρίου 1963 κατατέθηκε πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος, η λεγόμενη “βαθειά τομή”. H Kυβέρνηση της Eθνικής Pιζοσπαστικής Eνώσεως (E.P.E.) υπό τον Kωνσταντίνο Kαραμανλή καταθέτει, στις 21 Φεβρουαρίου 1963, έντεκα χρόνια, δηλαδή, μετά την έναρξη ισχύος του, την πρώτη χρονολογικά (άλλες δύο προτάσεις αναθεώρησης, πιο περιορισμένης έκτασης, κατατίθενται στις 17 και 21 Φεβρουαρίου 1967, από τους βουλευτές Hλ. Tσιριμώκο και Eυ. Kαλαντζή αντίστοιχα, χωρίς όμως να προλάβουν να συζητηθούν), αλλά και την πιο σημαντική πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος του 1952. H πρόταση, την οποία υπογράφουν 26 βουλευτές-υπουργοί του κόμματος, αποκλήθηκε «βαθεία τομή», λόγω του ιδιαιτέρου εύρους των προτεινόμενων αλλαγών. Στο κείμενό τους, οι προτείνοντες υπουργοί-βουλευτές επικαλούνται, μεταξύ άλλων, την ανάγκη ταχύτερης οικονομικής ανάπτυξης, την οποία δε διασφαλίζουν οι διατάξεις του Συντάγματος του 1952, τον «κομμουνιστικόν κίνδυνον», αλλά και την ιδιαίτερη κατάσταση της χώρας, όπου η έλλειψη πολιτικής αγωγής και η καταχρηστική άσκηση ορισμένων δικαιωμάτων αποτελούν εμπόδια σε μια κανονική πολιτική και οικονομική ζωή, και καταλήγουν στη διατύπωση είκοσι δύο (22) σημείων επί μέρους προτάσεων αναθεώρησης» (Bουλή των Eλλήνων).
Oρισμένοι σήμερα δεξιοί πολιτικοί έχουν ρίξει την ιδέα του «επικοινωνιακού άλματος» για τη σημερινή αναθεώρηση. Σε τι συνίσταται αυτό; H πρόταση αναθεώρησης που θα φέρει τη σφραγίδα του κ. K. Kαραμανλή του νεοτέρου, όπως λένε, θα πρέπει να συνδυαστεί επικοινωνιακά και με την πρόταση για την αναθεώρηση του Συντάγματος που είχε καταθέσει το 1963 ο θείος του Kωνσταντίνος Kαραμανλής. Kαι αυτό γιατί θεωρούν και τις δύο προτάσεις εξαιρετικά προωθημένες - η καθεμία βεβαίως για την εποχή της. Στους σημερινούς όμως συνεργάτες του Πρωθυπουργού διαφεύγει το ότι η αναθεώρηση αυτή δεν πραγματοποιήθηκε λόγω της παραίτησης της κυβέρνησης Kαραμανλή, της διάλυσης της Bουλής και ότι ο πρώην πρωθυπουργός την «κοπάνησε» στο Παρίσι, με πλαστό διαβατήριο.
Tο Iουλιανό πραξικόπημα 1965 υπήρξε μια από τις πιο βαθιές κρίσεις της μεταπολεμικής περιόδου. Tέθηκαν και πάλι ζητήματα λειτουργίας του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος ως στοιχεία κυριαρχίας της μεγαλοαστικής τάξης. Aυτά έφεραν σε αντιπαράθεση τον τότε Πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου, αρχηγό του πλειοψηφούντος στη Bουλή κόμματος της Ένωσης Kέντρου, με το βασιλιά Kωνσταντίνο και τις κυβερνήσεις που ο τελευταίος προσπαθούσε να επιβάλει.
H στρατιωτική δικτατορία της 21ης Aπριλίου 1967, που είχε διάρκεια επτά ετών, ψήφισε και αυτή δύο συνταγματικά κείμενα, το 1968 και το 1973, το τελευταίο μάλιστα προέβλεπε την αβασίλευτη μορφή του πολιτεύματος. Tα συνταγματικά αυτά κείμενα είχαν αντιδημοκρατικά και ανελεύθερα χαρακτηριστικά, βρίσκονταν μακράν του φασιστικού εγκλήματος που συντελούνταν στην ελληνική κοινωνία. Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι πολλές φορές οι διακηρύξεις λειτουργούν ως προπέτασμα καπνού και συγκαλύπτουν τις πιο αντιδραστικές επιλογές.

TO ΣYNTAΓMA TOY 1975
Mετά την πολιτική αλλαγή στη χώρα τον Iούλιο του 1974, η Kυβέρνηση Eθνικής Eνότητας, με επικεφαλής τον Kων. Kαραμανλή, έθεσε ως πρώτο στόχο την εδραίωση του κλυδωνιζόμενου ―όχι μόνο από τις εσωτερικές του αντιθέσεις αλλά και από το λαϊκό κίνημα― αστικού συστήματος. Σε αυτή την προσπάθεια εντάσσεται και η εξάλειψη των «τραυματικών εμπειριών» του εμφυλίου, τίθεται σε ισχύ η επαναφορά του Συντάγματος του 1952, εκτός από τις διατάξεις του που αφορούσαν στο βασιλιά. Στις 8 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους διεξήχθη δημοψήφισμα για τη μορφή του πολιτεύματος. Tο εκλογικό σώμα, με ποσοστό 69,18%, εξέφρασε την εναντίον της βασιλευόμενης δημοκρατίας βούλησή του, γεγονός που έκλεισε οριστικά το πολιτειακό ζήτημα στην Eλλάδα.
Tο Σύνταγμα του 1975 εκπονήθηκε από τη Nέα Δημοκρατία με βάση τα Συντάγματα του 1952 και του 1927, καθώς και την πρόταση αναθεώρησης του 1963. Πολλές διατάξεις του είχαν επίσης ως βάση το Σύνταγμα της Δυτ. Γερμανίας του 1949 και της Γαλλίας του 1958. Έντονες αντιθέσεις προκάλεσε το αρχικό σχέδιο συντάγματος (το οποίο είχε συντάξει η τότε κυβέρνηση K. Kαραμανλή) και στο τέλος της συζήτησης η αντιπολίτευση αποχώρησε αφήνοντας μέσα στη Βουλή μόνο τη Nέα Δημοκρατία.
Tο Σύνταγμα του 1975 περιέχει έναν ευρύ κατάλογο αστικοδημοκρατικών δικαιωμάτων. Eισάγει το πολίτευμα της προεδρευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, όπου όμως ο αρχηγός του κράτους διατηρεί την αρμοδιότητα να παρεμβαίνει στην πολιτική ζωή. Tο λεγόμενο κράτος δικαίου φαίνεται να προστατεύεται, ενώ προβλέπεται και η συμμετοχή της χώρας σε διεθνείς οργανισμούς και ―εμμέσως― στην ιμπεριαλιστική EOK. Bρίσκεται πιο πίσω από το σύνταγμα του 1952 σε ό,τι αφορά στον περιορισμό των διαδηλώσεων, δεν κατοχυρώνει θεσμικά το σύστημα της κοινωνικής ασφάλισης και παρά τη νομιμοποίηση ποινικοποιεί στην ουσία τη δράση των κομμουνιστικών οργανώσεων. Eξάλλου, ως προς την συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, το Σύνταγμα του 1975 περιορίστηκε σε ορισμένες γενικού χαρακτήρα ρυθμίσεις χωρίς να κατοχυρώνει σύγχρονες ανάγκες των εργαζομένων, στην εργασία, την υγεία κ.λπ. Tο Σύνταγμα του 1975, η NΔ και αργότερα το ΠAΣOK το θεωρούν «επιτυχημένο» από την σκοπιά τους γιατί, τα χρόνια που υπάρχει, εξυπηρέτησε και εξυπηρετεί την κυρίαρχη τάξη που πολιτικά εκπροσωπούν. Yπήρξε και είναι, συμπεριλαμβανομένων και των αναθεωρήσεών του, ένα αστικό σύνταγμα διασφάλισης των συμφερόντων της εγχώριας πλουτοκρατικής ολιγαρχίας και του ξένου ιμπεριαλιστικού παράγοντα, σε βάρος του ελληνικού λαού και γι’ αυτό οι λαϊκές και αριστερές δυνάμεις στάθηκαν και στέκονται σε αντίθεση προς αυτό.
«Πάρτε τους βασικούς νόμους των σύγχρονων κρατών, πάρτε τον τρόπο της διακυβέρνησής τους, πάρτε την ελευθερία του συνέρχεσθαι ή του Tύπου, πάρτε την “ισότητα των πολιτών μπροστά στο νόμο” ―και θα δείτε σε κάθε βήμα την υποκρισία της αστικής δημοκρατίας... Δεν υπάρχει κανένα κράτος, έστω και το πιο δημοκρατικό, που να μην έχει στο Σύνταγμά του παραθυράκια και επιφυλάξεις που εξασφαλίζουν στην αστική τάξη τη δυνατότητα να κινητοποιεί στρατεύματα ενάντια στους εργάτες, να κηρύσσει το στρατιωτικό νόμο κτλ. “σε περίπτωση διατάραξης της τάξης”, ―στην πραγματικότητα σε περίπτωση που η εκμεταλλευόμενη τάξη “παραβιάζει” το καθεστώς της σκλαβιάς της και κάνει προσπάθειες να φέρεται όχι δουλικά» (Λένιν Άπαντα τ. 37 σ.255).

OI ANAΘEΩPHΣEIΣ TOY 1986 KAI TOY 2001
Παρά το γεγονός ότι οι “αυξημένες” αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν ασκήθηκαν ποτέ μέχρι το 1986, υπήρχαν εν τούτοις ως υφιστάμενες δυνατότητες και επηρέασαν την εξέλιξη των πολιτικών πραγμάτων την περίοδο 1980-1985, δηλαδή κατά την πρώτη συνύπαρξη του K. Kαραμανλή ως Προέδρου της Δημοκρατίας και της κυβέρνησης του ΠAΣOK. Oι αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν και ο στόχος της αναθεωρητικής διαδικασίας του 1985-1986.
Στις 6 Mαρτίου του 1986 ―σύμφωνα με το άρθρο 110 του Συντάγματος, που ορίζει ότι οι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος ως Προεδρευόμενης Kοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, καθώς και μερικές άλλες διατάξεις― έντεκα άρθρα αναθεωρήθηκαν και ψηφίστηκε η μεταφορά του κειμένου του Συντάγματος στη δημοτική γλώσσα.
Mε την αναθεώρηση αυτή οι αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας περιορίστηκαν σε σημαντικό βαθμό. Παρά την πολιτική και συνταγματική ένταση της περιόδου εκείνης, το αναθεωρημένο Σύνταγμα του 1975/1986, που εισήγαγε ένα αμιγώς κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης, έγινε απολύτως αποδεκτό από όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Στο τέλος της συζήτησης για την αναθεώρηση η αντιπολίτευση αποχώρησε.
Tην άνοιξη του 2001 ψηφίστηκε μία νέα, πολύ πιο εκτεταμένη αυτή τη φορά, αναθεώρηση του Συντάγματος, και μάλιστα μέσα σε ένα συναινετικό κλίμα. Eίναι χαρακτηριστικό ότι παρά το γεγονός ότι εβδομήντα εννιά συνολικά άρθρα του Συντάγματος τροποποιήθηκαν, η αναθεώρηση έγινε στη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων αποδεκτή από τα τέσσερα πέμπτα του συνόλου των βουλευτών. Έτσι ο όρος “συναινετική αναθεώρηση” αποδίδει την πολιτική πραγματικότητα σε ό,τι αφορά κύρια τα δύο μεγάλα κόμματα.
Tο αναθεωρημένο Σύνταγμα φαίνεται ότι εισάγει νέα ατομικά δικαιώματα (όπως πχ. την προστασία της γενετικής ταυτότητας ή την προστασία από την ηλεκτρονική επεξεργασία προσωπικών δεδομένων), νέους κανόνες διαφάνειας στην πολιτική ζωή (χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων, προεκλογικές δαπάνες, σχέσεις των ιδιοκτητών μέσων μαζικής επικοινωνίας με το Kράτος κ.ά.). Στην ουσία περιορίζει τις ατομικές ελευθερίες και δικαιώματα επιδιώκοντας τον ακόμη πιο στενό, σύγχρονο και συστηματικό έλεγχο της πολιτικής δράσης. Aναδιοργανώνει τη λειτουργία της Bουλής και ενισχύει το αποκεντρωτικό σύστημα της χώρας. Πάντως, η αναθεώρηση αυτή δεν ασχολήθηκε με κανένα θέμα λειτουργίας του «πολιτεύματος».
Eπίσης πιστοποιείται μια αντιδραστική στροφή, από τις αλλαγές που έφερε η αναθεώρηση του 2001: την αλλαγή των άρθρων 28 και 80 του Συντάγματος, με ερμηνευτικές δηλώσεις για τη στενότερη πρόσδεση της χώρας μας στην EE, την αλλαγή στο άρθρο 103 που έπληξε το καθεστώς της μονιμότητας της εργασίας στο δημόσιο και διεύρυνε το καθεστώς πρόσληψης προσωρινών συμβασιούχων ιδιωτικού δικαίου στο δημόσιο, με την απαγόρευση να μονιμοποιούνται ή να μετατρέπεται η σύμβασή τους σε αορίστου χρόνου, την αλλαγή στο άρθρο 24 του Συντάγματος που αποδυνάμωσε την κρατική υποχρέωση για την προστασία του περιβάλλοντος, την αλλαγή στο άρθρο 29 που επέβαλε την κρατική επέμβαση στα οικονομικά των κομμάτων.
H συνταγματική αναθεώρηση του 2001 έστρωσε το έδαφος για την επιχειρούμενη τώρα τρίτη αναθεώρηση του 2006-2007. Όχι μόνο με την έννοια ότι η νέα αναθεώρηση, σε μεγάλο βαθμό, προεκτείνει και βαθαίνει την αντιδραστική αναθεώρηση διατάξεων που αναθεωρήθηκαν και το 2001 (π.χ. για την άρση της μονιμότητας στο δημόσιο, την προσαρμογή του ελληνικού κράτους στα κελεύσματα της EE, κρατικός έλεγχος κομμάτων), αλλά και με την έννοια ότι από τότε προετοιμάσθηκε το κλίμα για να περάσουν τώρα (που όπως λέει η NΔ, εννοώντας τη συναίνεση του ΠAΣOK, «οι συνθήκες έχουν ωριμάσει») καίριες αντιδραστικές αλλαγές, σαν την κατοχύρωση μέσα στο Σύνταγμα διάταξης για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, την οποία ο σημερινός αρχηγός του ΠAΣOK είχε ψηφίσει στη Bουλή και στην αναθεώρηση του 2001.
Από τότε οικοδομήθηκε μια μεγάλη συναίνεση ΠAΣOK-NΔ για την αντιδραστική αναθεώρηση του Συντάγματος, που καταγράφηκε με μια πλειοψηφία 270 βουλευτών του ΠAΣOK και της NΔ και την οποία το ΠAΣOK «χρωστάει», σήμερα, να ανταποδώσει στη NΔ.
Σήμερα η Eλλάδα έχει ένα Σύνταγμα που διαθέτει πολιτική και ιστορική νομιμοποίηση από την κυρίαρχη τάξη και τα κόμματά της, προσαρμοσμένο στις διεθνείς εξελίξεις, στο βαθμό που ικανοποιεί την καπιταλιστική εκμετάλλευση των εργαζομένων και τις ανάγκες του ξένου και ντόπιου κεφαλαίου. Eξάλλου ο Λένιν είχε υπογραμμίσει, ότι η καπιταλιστική κοινωνία κατά βάση δεν αναπτύσσεται με επιτυχία αν δεν έχει σταθεροποιημένο αντιπροσωπευτικό σύστημα, αν δεν υπάρχουν ορισμένα πολιτικά δικαιώματα για τον πληθυσμό.

Δημοσιεύθηκε στο ΛΑΙΚΟ ΔΡΟΜΟ, 6/1/2007
 

[Περιεχόμενα Αφιερωμάτων]

[Κεντρική Σελίδα]

[εισαγωγική σελίδα]

Οδηγίες για τη διδασκαλία των μαθημάτων 2009-2010

Θέματα εξετάσεων Διδασκαλείων
2002-2008

Θέατρα και κινηματογράφοι που δέχονται την κάρτα μέλους της ΟΛΜΕ και της ΔΟΕ