Ο γρήγορος μεταβολισμός τους τους επέτρεπε να προσλαμβάνουν τεράστιο όγκο σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα, κι έτσι διατήρησαν τον τίτλο του πρωταθλητή «βαρέων βαρών» για 150 εκατομμύρια χρόνια

 

Το μυστικό του βάρους των δεινοσαύρων

 

 

Πώς τα σαυρόποδα έφταναν τα 35 μέτρα μήκος και τους 80 τόνους βάρος

 

Επιμέλεια: , Στέφανος Κρίκκης skrik@dolnet.gr , Εύη Ελευθεριάδου elefthe@dolnet.gr

 

Το πως οι δεινόσαυροι απέκτησαν το γιγαντιαίο μέγεθός τους, αποκρυπτογραφούν οι επιστήμονες. Τα σαυρόποδα, που ήταν οι πιο επιβλητικοί δεινόσαυροι, έφταναν σε βάρος τους 80 τόνους καθώς διέθεταν έναν μοναδικό συνδυασμό βιολογικών και ανατομικών χαρακτηριστικών, που τους επέτρεπαν να διατηρήσουν τον τίτλο του πρωταθλητή «βαρέων βαρών» για 150 εκατομμύρια χρόνια
O αργεντινόσαυρος είναι μέλος της οικογένειας των σαυροπόδων που περιλαμβάνει επίσης τους διπλόδοκους, τους βραχιόσαυρους και τους απατόσαυρους. Είναι μια οικογένεια ζώων εύκολα αναγνωρίσιμη, καθώς το χαρακτηριστικό τους φυσιογνωμικό στοιχείο ήταν ο μακρύς λαιμός, η επιμήκης ουρά και ο κορμός με το βαρελοειδές σχήμα. Οι δεινόσαυροι αυτοί δεν ήταν όλοι γιγαντιαίοι, όμως κάποια μέλη τους είχαν τέτοιο παράστημα που ο χαρακτηρισμός «εντυπωσιακό» θα τα αδικούσε.

Με το μήκος του να φτάνει τουλάχιστον τα 35 μέτρα και το βάρος του τους 80 τόνους, ο αργεντινόσαυρος ήταν το μεγαλύτερο ζώο που έζησε ποτέ στην ξηρά. Κανένα άλλο δεν πλησίασε στις διαστάσεις του. Η ανάλυση δεδομένων από πρόσφατες έρευνες φώτισε το μυστήριο αυτό και, όπως αναφέρει στην επιθεώρηση «Νew Scientist» ο παλαιοντολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βόννης στη Γερμανία, Μάρτιν Σάντερ, «ο γιγαντισμός των συγκεκριμένων δεινοσαύρων εξελίχθηκε χάρη σε ένα μοναδικό σύνολο βιολογικών χαρακτηριστικών που συνέδρασαν για να προσδώσουν στα ζώα αυτά το τεράστιο μέγεθος».

Η μελέτη των οστών.
Ο Σάντερ μαζί με διεθνή ομάδα επιστημόνων διαπίστωσαν ύστερα από έξι χρόνια ερευνών ότι τα σαυρόποδα όφειλαν το μεγάλο μέγεθός τους, μεταξύ άλλων, στη γρήγορη ανάπτυξή τους. Με τη βοήθεια μικροσκοπίου εξέτασαν τμήματα των οστών των δεινοσαύρων. Οι περισσότεροι δεινόσαυροι είχαν στα οστά τους κάποιες εγχάρακτες γραμμές, όπως οι δακτύλιοι στους κορμούς των δέντρων, οι οποίες αποτυπώνουν τον ακανόνιστο τρόπο της ανάπτυξής τους που είναι τυπικός στα ζώα με νωθρό μεταβολισμό. Όμως τα σαυρόποδα έκρυβαν στα οστά τους γραμμές, οι οποίες υποδήλωναν μια συνεχή ανάπτυξη όμοια με αυτήν που παρατηρείται στα θηλαστικά και τα πουλιά. Ο Σάντερ και οι συνάδελφοί του συμπέραναν ότι τα σαυρόποδα διέθεταν γρήγορο μεταβολισμό, που τους επέτρεπε να προσλαμβάνουν τεράστιο όγκο σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα. «Κανένα άλλο είδος δεινοσαύρων δεν είχε τον ρυθμό ανάπτυξης που είχαν τα σαυρόποδα».

Γρήγορη ανάπτυξη. Μάλιστα, όταν εξέτασαν τα οστά ενός σαυρόποδου που ζούσε στην Κίνα και το οποίο ονομαζόταν μαμεγχίσαυρος (ζύγιζε 30 τόνους) διαπίστωσαν το πώς αυτή η γρήγορη ανάπτυξη μεταφραζόταν σε εκπληκτική απόκτηση σωματικού βάρους. Στην ακμή τους, αποκτούσαν σωματική μάζα δύο τόνων τον χρόνο, ενώ στην εποχή μας ένας αφρικανικός ελέφαντας προσλαμβάνει μόνο 200 κιλά τον χρόνο.

Κατανάλωναν περίπου έναν τόνο τροφής την ημέρα

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ρόλο στον γιγαντισμό των σαυροπόδων έπαιζε ο τρόπος που προσλάμβαναν την τεράστια ποσότητα τροφής τους.

Ένας αφρικανικός ελέφαντας ξοδεύει καθημερινά 18 ώρες για τη διατροφή του και καταναλώνει περίπου 200 κιλά βλάστηση. Τα σαυρόποδα εκτιμάται ότι έτρωγαν περίπου έναν τόνο τροφής χάρη στον μακρύ, σαν γερανό λαιμό τους και το μικρό τους κεφάλι. Οι ελαφριοί σπόνδυλοι που είχαν, επέτρεπαν στον λαιμό τους να μακραίνει περισσότερο και έτσι να αυξάνουν το πεδίο πρόσληψης τροφής, αριστερά-δεξιά και πάνω-κάτω.

Αντί όμως να μασούν την τροφή τους, τα δόντια τους (που έμοιαζαν με πασσάλους) τους επέτρεπαν να ξεριζώνουν φύλλα και κλαδιά και να τα καταπίνουν. Καθώς στοίβαζαν στο στομάχι τους τεράστιες ποσότητες βλάστησης, δεν διέθεταν κοφτερά δόντια για να πολτοποιούν την τροφή τους και ούτε είχαν το απαιτούμενο μυϊκό σύστημα για να υποστηρίζει τη λειτουργία τέτοιων δοντιών.