AlfaVita ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

του Χρήστου Κάτσικα

Με αφορμή την είσοδο στα ΑΕΙ – ΤΕΙ υποψηφίων με βαθμολογία που δεν ξεπερνάει το 2 και το 3 στην κλίμακα του 20 το ΥΠΕΠΘ βρήκε την ευκαιρία να νομιμοποιήσει την ειλημμένη του απόφαση για βαθμολογικό πλαφόν στην είσοδο στα τριτοβάθμια ιδρύματα.
Ανοίγοντας στο διαπασών τις σειρήνες της εκπαιδευτικής τρομολαγνείας, υποκαθιστώντας την αναζήτηση των αιτίων από τη διαπίστωση των αποτελεσμάτων, κινητοποιεί τις συνήθεις κοινοτοπίες με τις οποίες τρέφεται η κοινή γνώμη, σερβίροντας της το «αυτονόητο»: Επιτέλους δεν μπορεί κανείς να εισάγεται με «λευκή κόλλα» !
Ας δούμε με την ψυχραιμία που αρμόζει το πώς το τι και το γιατί αφενός στο βαθμολογικό μακροβούτι αποτυχίας και αφετέρου στις συνέπειες της ρύθμισης του ΥΠΕΠΘ:
Ζήτημα 1ον : Ο πρωτοφανής αριθμός υποψηφίων που έγραψαν κάτω από τη βάση (39.000) είναι «κατασκευή» του εξεταστικού συστήματος καθώς τα υψηλά ποσοστά αποτυχίας είναι τεχνητή απόρροια των λεγόμενων διαβαθμισμένων θεμάτων που λειτουργούν σαν «έξυπνες βόμβες» στην κατανομή της αποτυχίας/επιτυχίας. Θέλετε παράδειγμα; Το 2000 όταν οι πανελλαδικές εξετάσεις έκαναν το ντεπούτο τους είχαμε 3.000 υποψήφιους (4,6% του συνόλου που έγραψαν κάτω από τη βάση). Φέτος οι υποψήφιοι που έγραψαν κάτω από τη βάση έφτασαν τους 39.000, ποσοστό 43%;
Ποια εξήγηση πρέπει να δώσουμε; Έχουμε μήπως κάποια «μαγική» πτώση του μαθησιακού επιπέδου μέσα σε μια πενταετία ή ο βαθμός δυσκολίας των θεμάτων ήταν διαφορετικός το 2000 και το 2005;
Ζήτημα 2ον : Φυσικά δεν μπορεί να αισθάνεται κανείς ευχαριστημένος με το γεγονός της πρόσβασης στα Πανεπιστήμια υποψηφίων που δεν μπόρεσαν να γράψουν περισσότερο από 2, 3 ακόμη και 5 μονάδες στην κλίμακα του 20. Ωστόσο οφείλουμε να επισημάνουμε σε όλους όσους έχουν ευθύνη για την κατάσταση αυτή και τώρα υφαίνουν την θυματοποίηση των θυμάτων ότι πολύ κάτω από τη βάση που έγραψαν οι μαθητές παίρνει το εξεταστικό μας σύστημα παρακυβέρνησης της εκπαίδευσης και οι εκπαιδευτικές πολιτικές που το έχουν στηρίξει
Ζήτημα 3ον: Αποκαλύπτονται οι προθέσεις του ΥΠΕΠΘ. Φορτώνει την ευθύνη στους μαθητές για να καλύψει μέσα σ΄ ένα σύννεφο σκόνης τη νέα (;) «Μεγάλη Ιδέα» του που είναι η μείωση του αριθμού των εισακτέων, το στένεμα της δημόσιας χρηματοδότησης της εκπαίδευσης, και η μεταφορά της «πελατείας» στα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» τύπου Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών, «Κολεγίων» κλπ.
Ζήτημα 4ον: Ας δούμε τις συνέπειες αυτής της ενέργειας: Η πρώτη συνέπεια θα είναι η ένταση του ανταγωνισμού η οποία όχι μόνο δεν θα βελτιώσει το εκπαιδευτικό επίπεδο των μαθητών όπως υπαινίσσεται το ΥΠΕΠΘ αλλά θα εμπλέξει ακόμη περισσότερο τα φροντιστήρια στα «πόδια» της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Γιατί η «μαύρη σκιά» του βαθμολογικού πλαφόν «πρακτορεύει» πελατειακά τους εργολάβους των εξετάσεων, οι οποίοι, εκταμιεύουν το άγχος και την ανασφάλεια της οικογένειας, παρουσιάζοντας τις «υπηρεσίες» τους ως μοναδικό και ασφαλές στέγαστρο «προστασίας». Έτσι θα προμοδοτηθεί ακόμη περισσότερο ένα είδος μεθοδολογικής εκγύμνασης που κυριαρχεί έναντι μιας πραγματικά πνευματικής επένδυσης και θυσιάζει την ουσιαστική μάθηση στο κυνήγι των μορίων με κάθε μέσον.
Μία από τις σημαντικές παρενέργειες αυτής της κατάστασης είναι η ένταση και η έκταση του «ιού» της φροντιστηριοποίησης : τα φροντιστήρια, στο ευνοϊκό αυτό περιβάλλον, εμφανίζονται ακριβώς να εξοπλίζουν τους μαθητές με τεχνικές αντιμετώπισης των εξεταστικών πρακτικών, κοντολογίς σαν ένα από τα κυριότερα μέσα της «στρατηγικής» πρόσβασης στα Πανεπιστήμια καθώς και λειτουργούν και «πλασάρονται» σαν τον ασφαλέστερο δρόμο για την εξασφάλιση καλής σειράς προτεραιότητας.
Η δεύτερη συνέπεια είναι ακόμη πιο οδυνηρή : Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα θα δοθεί το φιλί της ζωής στα εκατοντάδες Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών και των λεγόμενων Κολλεγίων τα οποία τα τελευταία χρόνια είχαν συρρικνωθεί. Το «πλεόνασμα» των υποψηφίων που δεν θα εισάγονται θα προσφέρονται έτοιμη πελατεία στους επιχειρηματίες της γνώσης ενώ οι οικονομικά ευρωστότεροι θα πυκνώνουν τις ουρές της φοιτητικής μετανάστευσης.
ΜΕΘΟΔΕΥΜΕΝΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΔΕΚΑΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ
Η τρίτη συνέπεια αφορά δεκάδες τμήματα των ΤΕΙ, 2 σχολές του Εμπορικού Ναυτικού (Πλοιάρχων και Μηχανικών) και κάποια τμήματα ΑΕΙ, τα οποία άνοιξαν φέτος τις πύλες εισόδου τους σε υποψήφιους που συγκέντρωσαν βαθμολογίες κάτω από 10.000 μόρια. Τα τμήματα αυτά, τα οποία αποτελούν το 27% του συνόλου των τμημάτων ΑΕΙ –ΤΕΙ, με βάση την τελευταία νομοθετική ρύθμιση του ΥΠΕΠΘ, σύμφωνα με την οποία από τη νέα σχολική χρονιά θα ισχύει «βαθμολογικό πλαφόν» στην εισαγωγή στα τριτοβάθμια ιδρύματα, απειλούνται, σταδιακά, με «λουκέτο».
Κι αυτό γιατί τα τελευταία χρόνια, τα λεγόμενα διαβαθμισμένα θέματα με τα οποία το εξεταστικό σύστημα «κόβει φέτες» τους υποψήφιους για «να χωράνε χωρίς παρεπόμενα» στα εκατοντάδες διαβαθμισμένα τμήματα των ΑΕΙ και των ΤΕΙ, «κατασκευάζουν» σταθερά 12 – 16.000 υποψήφιους με βαθμολογία κάτω από τη βάση που εισάγονται στα τριτοβάθμια ιδρύματα.
15 από αυτά δεν θα έχουν λόγο ύπαρξης στο άμεσο μέλλον, αφού δεν θα έχουν... φοιτητές. Πρόκειται για τα Tμήματα Φυτικής Παραγωγής (Δυτ. Mακεδονίας και Kαλαμάτας), Θερμ. Kαλλ. & Aνθοκομίας (Kαλαμάτας, Μεσολογγίου και Kρήτης), Zωικής Παραγωγής (Hπείρου και Δυτ. Mακεδονίας), Γεωργικών Mηχανών Aρδεύσεων Λάρισας, Γεωργικής Mηχανολογίας & Yδάτινων Πόρων Mεσολογγίου, Γεωτεχνολογίας και Περιβάλλοντος Δυτικής Mακεδονίας, Οικολογίας και Περιβάλλοντος Ιονίων Νήσων, Τεχνολογίας Γεωργικών Προιόντων Καλαμάτας, Εμπορίας και Ποιοτικού Ελέγχου Αγροτικών Προϊόντων Δυτ. Μακεδονίας και Συνεταιριστικών Oργαν. & Eκμεταλ. Mεσολογγίου. Eίναι χαρακτηριστικό ότι σε αυτά τα Tμήματα το σύνολο των 3.670 φετινών εισαχθέντων δεν πληρούσαν το βαθμολογικό όριο εισαγωγής, τόσο οι πρώτοι όσο και οι... τελευταίοι, δηλαδή συγκέντρωσαν κάτω από 10.000 μόρια και κάτω από 10 γενικό βαθμό πρόσβασης.
Αν κανείς εξετάσει ποια τμήματα είναι εκείνα που τα τελευταία χρόνια έχουν αφεθεί χωρίς χρηματοδότηση, υποδομές και προσωπικό, θα ανακαλύψει ότι τα τμήματα αυτά είναι ακριβώς όσα τώρα απειλούνται με λουκέτο με πρόσχημα το «βαθμολογικό πλαφόν». Είναι φανερό ότι τα τμήματα αυτά είχαν πέσει «κάτω από τη βάση» όχι από τους χαμηλόβαθμους φοιτητές που δέχονταν αλλά από την υποχρηματοδότηση, την έλλειψη διδακτικού προσωπικού και την κρατική εγκατάλειψη. Το συμπέρασμα που βγαίνει αβίαστα είναι ότι τα τμήματα αυτά «πληρώνουν» σήμερα, με πρόσχημα το «βαθμολογικό πλαφόν», την κεντρική κυβερνητική κατεύθυνση για παραπέρα μείωση της δημόσιας χρηματοδότησης, με τη ουσιαστική μείωση των εισακτέων, με το «στένεμα» των διόδων των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων, και τελικά με το κλείσιμο. Μιλάμε κατά βάση για τα επαρχιακά ΤΕΙ, που προσπαθούσαν –αβοήθητα- να συγκροτήσουν πανεπιστημιακή κοινότητα σε πάνω από 20 απομακρυσμένες πόλεις της χώρας μας οι οποίες δεν είχαν τριτοβάθμια ιδρύματα. Έτσι δεκάδες τμήματα στην Καλαμάτα, στη Λάρισα, στις Σέρρες, στην Ηγουμενίτσα, στην Κοζάνη, στην Καρδίτσα, στην Άμφισσα, στο Μεσολόγγι, στην Άρτα, στη Φλώρινα, στο Αργοστόλι, στο Καρπενήσι, στην Πρέβεζα, στην Καστοριά, στα Γρεβενά κα, που αποτελούσαν, παρά τα προβλήματα που υπήρχαν, «καταφύγιο» των μαθητών εκείνων που δεν είχαν τη δυνατότητα να σπουδάσουν εκτός τόπου μόνιμης κατοικίας, οδηγούνται σε λουκέτο.
Στα πλαίσια αυτά αναστάτωση έχει προκληθεί σε δεκάδες πόλεις στις οποίες εδρεύουν τμήματα ΤΕΙ. Πάρα πολλοί κάτοικοι, ιδιαίτερα αυτοί οι οποίοι έχουν παιδιά σχολικής ηλικίας θεωρούν ότι πρόκειται για μια μεθοδευμένη κίνηση του ΥΠΕΠΘ η οποία αφού άφησε τα τελευταία χρόνια στον έλεος της εγκατάλειψης τα τμήματα των ΤΕΙ σήμερα τα απειλεί με στέρηση φοιτητών.

ΤΑ ΠΑΡΑΔΟΞΑ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ
Για να καταλάβει κανείς την αυθαίρετη ρύθμιση του ΥΠΕΠΘ αρκεί να πάρει υπόψη του τα εξής:
1. Το παράδοξο είναι ότι τα παραπάνω ΤΕΙ θα βρεθούν σε αυτή τη θέση μόνο και μόνο επειδή εδρεύουν μακριά από τα δυο μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα και Θεσσαλονίκη) ενώ την ίδια στιγμή άλλα τμήματα με το ίδιο επιστημονικό αντικείμενο θα συνεχίζουν τη λειτουργία τους καθώς η θέση τους στην Αθήνα, τον Πειραιά ή τη Θεσσαλονίκη θα τους βοηθάει να «στρατολογούν» υποψήφιους με υψηλότερες βαθμολογίες.
2. Το ΥΠΕΠΘ επιχειρηματολογεί πάνω στο ζήτημα της αλόγιστης ίδρυσης ΤΕΙ τα προηγούμενα χρόνια. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι έχει δίκιο. Ωστόσο ξεχνάει ότι και το ίδιο ίδρυσε το 2005 τμήματα ΤΕΙ τα περισσότερα από τα οποία θα έχουν το ίδιο πρόβλημα του χρόνου καθώς φέτος δέχθηκαν υποψήφιους με βαθμολογίες κάτω από τη βάση (το ΤΕΙ της Σπάρτης, της Καρδίτσας, της Θήβας, των Τρικάλων κλπ).

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΘΗΣΥΧΑΣΜΟΥ …
Βεβαίως, το ΥΠΕΠΘ, αφήνει να εννοηθεί ότι θα φροντίσει από τη νέα χρονιά ο βαθμός δυσκολίας των θεμάτων να είναι τέτοιος ώστε να δημιουργείται η «ιδανική κλιμάκωση» και να μην είναι τόσο μεγάλος ο αριθμός των υποψηφίων που βαθμολογούνται με βαθμολογία κάτω από τη βάση. Ωστόσο μια ματιά στην εξέλιξη του αριθμού των υποψηφίων που οδηγούνται σε απορριπτικές βαθμολογίες από το 2000 που οι πανελλαδικές εξετάσεις έκαναν το ντεπούτο τους μέχρι το 2005, οι χρονιές που οι υποψήφιοι με βαθμολογίες κάτω από τη βάση έσπασαν όλα τα ρεκόρ σε αριθμό και ποσοστό ήταν το 2004 (37.232 υποψήφιοι) και το 2005 (κοντά 39 χιλιάδες υποψήφιοι) ακριβώς δηλαδή τις χρονιές που την διαχείριση του ΥΠΕΠΘ είχε η πολιτική ηγεσία που έκανε την πρόσφατη ρύθμιση του «βαθμολογικού πλαφόν».