Η περίπτωση των Περιφερειακών ΤΕΙ

Δρ Αντώνης Παπαθανασίου*
 

Αν και όλοι παραδέχονται ότι είναι επιθυμητός ο προγραμματισμός για τη δημιουργία νέων ΑΤΕΙ, σύμφωνα με τις ανάγκες της κοινωνίας σε δυναμικό στελεχών με συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα, καμία κυβέρνηση δεν το εφαρμόζει. Τα δύο μεγάλα πολιτικά κόμματα που νέμονται την εξουσία τα τελευταία 20 χρόνια εφαρμόζουν την τακτική «όλα στο γόνατο». Δημιούργησαν περιφερειακά ΑΤΕΙ μόνον για πολιτικά ρουσφέτια και εξυπηρέτηση τοπικών παραγόντων του δικού τους κόμματος. Το ρητό που επικρατούσε και συνεχίζει να επικρατεί είναι: «Κάθε πόλη και ΤΕΙ, κάθε χωριό και τμήμα». Για παράδειγμα η κ. Γιαννάκου διαμαρτυρόταν ότι ο κ. Αρσένης δημιούργησε το ΤΕΙ Ιονίων Νήσων, χωρίς προγραμματισμό και χωρίς να μεριμνήσει για την απρόσκοπτη συνέχεια των ιδρυμάτων αυτών. Την ίδια ώρα που η ίδια ίδρυε τμήματα ΤΕΙ στην Σπάρτη. Με ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα σήμερα. Η παντελής έλλειψη προγραμματισμού, σύμφωνα με τις ανάγκες της κοινωνίας σε δυναμικό στελεχών με συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα, είναι κοινή διαπίστωση των καθηγητών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Προγραμματισμός

Κανένας καθηγητής και σπουδαστής των ΑΤΕΙ δεν είναι ενάντια στη ίδρυση περιφερειακών ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αρκεί να γίνονται με προγραμματισμό και να υπάρχει εγγύηση για τη λειτουργία τους, τουλάχιστον τα επτά πρώτα χρόνια λειτουργίας τους, με την κατάλληλη κτιριακή υποδομή, την εύρεση διοικητικού προσωπικού και την πρόσληψη μόνιμου Εκπαιδευτικού Προσωπικού.

Δυστυχώς η εικόνα της σημερινής κατάστασης είναι εντελώς διαφορετική.

Λειτουργούν τμήματα με ελάχιστο έως μηδαμινό Μόνιμο Εκπαιδευτικό Προσωπικό, τμήματα που δεν έχουν δικά τους κτίρια, αλλά στεγάζονται σε προκάτ ή ακόμη συστεγάζονται σε κτίρια της μέσης εκπαίδευσης. Δεν υπάρχουν τα απαιτούμενα εργαστήρια, το μεγαλύτερο μέρος των ωρομισθίων εκπαιδευτικών είναι χωρίς τα απαιτούμενα προσόντα, με μόνο πτυχίο ΑΕΙ ή ΤΕΙ και συνήθως εργάζονται και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Χωρίς προϋπηρεσία και πρόσφατο πτυχίο. Καταστάσεις που θυμίζουν ΙΕΚ.

Το διοικητικό προσωπικό είναι χωρίς πείρα και προσλαμβάνεται σύμφωνα με τα ρουσφέτια του εκάστοτε επικρατούντος πολιτικού κόμματος. Τις περισσότερες φορές η διοίκηση και το μεγαλύτερο μέρος του διοικητικού προσωπικού δεν εργάζεται στην έδρα του ΑΤΕΙ αλλά «τυρβάζει εις τας Αθήνας».

Το ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων, για παράδειγμα, έχει την έδρα του στο Αργοστόλι, αλλά η Διοικούσα επιτροπή αποτελείται στην πλειοψηφία της από Καθηγητές ΤΕΙ και ΑΕΙ που δεν βρίσκονται στο Αργοστόλι και μόνο ένα μέλος διαμένει στην Κεφαλονιά.

Ο πρόεδρός της Διοικούσας είναι συνταξιούχος και διοικεί από τα γραφεία της Συγγρού στην Αθήνα. Σύμφωνα βέβαια με το νόμο, οι πρόεδροι της κάθε Διοικούσας πρέπει να είναι καθηγητές εν ενεργεία. Αξίζει να θυμηθούμε ότι ο κ. Γραμματικάκης παραιτήθηκε από τη Διοικούσα του Ιόνιου Πανεπιστημίου, μόλις βγήκε στη σύνταξη.

Το μεγαλύτερο επίσης μέρος του διοικητικού προσωπικού βρίσκεται και αυτό στην Αθήνα.

Προγράμματα Σπουδών

Όταν ιδρύονται τμήματα ΑΤΕΙ στην περιφέρεια επικρατεί η κουτοπονηριά: να γίνει ένα τμήμα έτσι που να μην υπάρχει άλλο παρόμοιο, για να μη μπορούν οι φοιτητές να πάρουν μετάταξη. Ώστε ένας μεγάλος αριθμός φοιτητών να παραμείνει στο τμήμα.

Εφευρίσκουν λοιπόν διάφορες ονομασίες σύνθετες και εξεζητημένα προγράμματα για να γίνουν ελκυστικά τμήματα. Έτσι βέβαια περιορίζουν το περιεχόμενο του πτυχίου σε πολύ συγκεκριμένα αντικείμενα. Αυτό όμως πολλές φορές γίνεται μπούμερανγκ.

Σε ένα περιορισμένο αντικείμενο αντιστοιχούν και ελάχιστες θέσεις εργασίας. Μετά από μερικά χρόνια τι θα γίνουν οι πτυχιούχοι όταν θα έχει πληρωθεί ο αριθμός των θέσεων; Τι θα γίνει με το εκπαιδευτικό προσωπικό; Το τμήμα θα ψάχνει για νέο αντικείμενο, οι καθηγητές θα είναι μετέωροι, χωρίς συγκεκριμένο αντικείμενο.

Το ΔΕΚΑ των εισαγωγικών εξετάσεων

Με την καθιέρωση του Δέκα (10) ως το μικρότερο συντελεστή για την εισαγωγή σε ένα ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, είχαμε ως αποτέλεσμα την μείωση των εισακτέων, ιδιαίτερα στα περιφερειακά ΑΤΕΙ. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα, παρατηρούνται τμήματα χωρίς καθόλου ή με ελάχιστους σπουδαστές.

Ο προϋπολογισμός

Στο πρόσφατο νομοσχέδιο του ΥΠΕΠΘ για την τριτοβάθμια εκπαίδευση αναφέρεται ότι το κάθε ίδρυμα θα καταθέτει τετραετή προϋπολογισμό και ανάλογα με τον αριθμό των φοιτητών θα εγκρίνεται και η καταβολή χρημάτων.

Ποιος προϋπολογισμός μπορεί να γίνει όταν: Κανένα ΑΤΕΙ δεν αποφασίζει μόνο του για τον σταθερό αριθμό των εισακτέων, αλλά κάθε χρόνο το Υπουργείο Παιδείας αυξομειώνει το αριθμό των φοιτητών σύμφωνα με τα ρουσφέτια και τους ρουσφετολόγους που κυκλοφορούν στους διαδρόμους του;

Έτσι τα μεγάλα ΑΤΕΙ της χώρας όπως Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Πάτρας, Ηρακλείου, Λάρισας θα πάρουν τη μερίδα του λέοντος και φυσικά για να πάρουν περισσότερα χρήματα θα αυξήσουν τον αριθμό των φοιτητών. Έτσι θα μειωθεί ακόμη περισσότερο ο αριθμός των εισακτέων για τα μικρά περιφερειακά ΑΤΕΙ.

Με βάση το μειωμένο αριθμό των φοιτητών δεν είναι σίγουρο ότι θα δικαιούνται χρήματα από τον προϋπολογισμό. Τι προϋπολογισμός θα μπορεί να γίνει όταν για κάθε καθηγητή θα αντιστοιχούν 2 φοιτητές. (κάθε τμήμα έχει περίπου 30-34 αντικείμενα για τα οποία μπορεί και να απαιτούνται έως 40-45 καθηγητές).

Ίδρυση Κολεγίων και επαγγελματικά δικαιώματα

Η ίδρυση Κολεγίων έρχεται να βάλει ταφόπλακα στα μικρά περιφερειακά ΑΤΕΙ. Επειδή στη χώρα μας κάθε απόφαση εμπεριέχει και την υπερβολή της δεν θα εκπλαγώ αν το κάθε ΙΕΚ σε συνεργασία με ένα πανεπιστήμιο του εξωτερικού δημιουργήσει ένα καινούργιο κολέγιο που θα καλύπτει γνωστικά αντικείμενα των περιφερειακών ΑΤΕΙ. Σε συνδυασμό μάλιστα με την αναγνώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των πτυχιούχων σύμφωνα με την αναμενόμενη απόφαση καταδίκης από την ΕΕ.

Που θα επιλέξει ο γονιός να στείλει το παιδί του; Σε ένα περιφερειακό ΑΤΕΙ με αμφίβολα επαγγελματικά δικαιώματα και υπέρογκα ποσά διαβίωσης που κυμαίνονται μεταξύ 600-800  το μήνα ή να το στείλει σε ένα μικρό Κολέγιο να πληρώνει 300-500  και επιπλέον να έχει το παιδί του στο σπίτι;

Τελειώνοντας, θέλω να πιστεύω ότι δεν αρκεί ένας νόμος για να εξαφανίσει ένα ΑΤΕΙ και ότι υπάρχουν αρκετοί συντελεστές που διαμορφώνουν τη λειτουργία ή μη ενός ΑΤΕΙ: όπως το αντικείμενο του τμήματος, το έμψυχο υλικό του, η εργαστηριακή υποδομή, η κτιριακή υποδομή, το περιβάλλον στο οποίο λειτουργεί, η τοποθεσία του.

Παρόλα αυτά θεωρώ ότι έχουν διαμορφωθεί, με τη βοήθεια των πολιτικών αποφάσεων, οι προαναφερόμενοι παράγοντες οι οποίοι μπορεί να συντελέσουν στη συρρίκνωση, ακόμη και στην κατάργηση, μερικών τμημάτων ή ολόκληρων ΑΤΕΙ.

Καλλικράτης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση;

Σύμφωνα με την πρόταση διαβόλεψης, (συγνώμη διαβούλευσης) του κ. Πανάρετου, θα ιδρυθούν κολέγια στην περιφέρεια ένα σε κάθε νομό, με διάφορες ειδικότητες τις οποίες έχει ανάγκη ο τόπος.

Με την πρώτη ματιά η πρόταση δεν είναι άσχημη, αλλά θα πρέπει κανείς να συνδυάσει αυτή την πρόταση με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες στο Υπουργείο Παιδείας για τη διαμόρφωση ενός νέου Νόμου-Πλαίσιο, το οποίο θα είναι ο Καλλικράτης της Ανώτατης εκπαίδευσης.

Τα πανεπιστήμια θα συμπτυχθούν σε αντίστοιχα ιδρύματα σύμφωνα με τον Καλλικράτη, πχ. Πανεπιστήμιο βόρειας Ελλάδας, Δυτικής Ελλάδας, Στερεάς, Αττικής, Αιγαίου, Κρήτης και Πελοποννήσου.

Τα ΑΤΕΙ θα ενταχθούν διαδοχικά μέσα στα Πανεπιστήμια, βέβαια μετά από αξιολόγηση.

Τα τμήματα που θα κριθούν ότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις θα μετατραπούν σε κολέγια και θα δοθούν στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Η Τοπική αυτοδιοίκηση, απʼ ότι γνωρίζουμε μέσα από τις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεν είναι τα αγγελούδια του δημοσίου τομέα.

Ποιος εγγυάται ότι παιδιά των στελεχών της τοπικής αυτοδιοίκησης, δε θα παίρνουν διπλώματα των κολεγίων μόνο με την εγγραφή τους ή κάποια άλλα παιδιά δε θα αφήνουν κάτι τις, για να πάρουν τα διπλώματά τους ή να εισαχθούν στις σχολές προτίμησής τους στα Πανεπιστήμια;

Κλείνοντας, θα προτιμούσα μια πιο συγκεκριμένη πρόταση από τον κ. Πανάρετο, που να διασφαλίζει την ποιότητα της Ανώτατης Εκπαίδευσης, αλλά και να διαμορφώνει μια ποιοτική μορφή των κολεγίων, τέτοια που να εγγυάται το ακριβές περιεχόμενο των διπλωμάτων τη τετάρτης και πέμπτης βαθμίδας, κι ας είναι και χωρίς διαβούλευση.

Γιατί μέχρι τώρα, μάλλον διαβόλεψη έχει γίνει.

Δημοσιεύθηκε στην ΑΥΓΗ , 03/04/2010




 

[Περιεχόμενα Αρθρων]

[άρθρα προηγούμενων ετών]