Περί πολεμικών τεχνών και όχι τεχνικών

 

«Είμαι λοξός με τις πολεμικές τέχνες και το ξέρεις πολύ καλά, αλλά καλό είναι να ξέρουμε τι ακριβώς είναι και τι κερδίζουμε μέσα απ’ αυτές. Απευθύνομαι κυρίως στους γονείς που φέρνουν τα παιδιά τους είτε γιατί απλά κάπου πρέπει να τα παρκάρουν, είτε γιατί θέλουν να τους μάθουν να αντιμετωπίζουν τον κάθε Γιωργάκη που τους πειράζει στο σχολείο. Είναι τότε που τους τονίζω ότι δυστυχώς δε θέλετε να μάθουν μια πολεμική τέχνη αλλά μια πολεμική τεχνική, το οποίο και δεν προσφέρω.»

 

Έτσι ξεκίνησε η κουβέντα μας με τον Μιχάλη Κανέλλο, γυμναστή και Δάσκαλο πολεμικών τεχνών (Taekwondo και Hapkido), όταν ένα απόγευμα πέρασα από το γυμναστήριό του ζητώντας τη γνώμη του σε ό,τι αφορά το παιδί και τον αθλητισμό, «Δάσκαλε, επειδή ξέρω ότι τελευταία μελετάτε την πολεμική τέχνη μέσα από το παιδί, πραγματικά θα με ενδιέφερε να καταγράψω τις απόψεις σας- ειδικά μάλιστα όταν προτείνω στους γονείς που έχουν υπερκινητικά παιδιά να τα στείλουν σε κάποια πολεμική τέχνη για να εκτονώνουν την ενέργειά τους». Χρόνια τώρα με πολύ μεράκι και προσωπικό ενδιαφέρον, ο Μιχάλης Κανέλλος προσπαθεί  μέσα από τον κόσμο των πολεμικών τεχνών και γενικά του αθλητισμού  να βοηθήσει στη σωστή διαπαιδαγώγηση των παιδιών που συμμετέχουν στο μάθημά του. Χαρακτηριστικά αναφέρει «Μου αναλογεί ένα  δέκα τοις εκατό περίπου στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς του παιδιού κι οφείλω να είμαι εκεί και για να σου πω την αλήθεια χαίρομαι γι’ αυτό μιας και συνέχεια μαθαίνω.»

 

-          Ξεκινώντας λοιπόν θα ήθελα να θέσω την εξής ερώτηση, μάλλον πιο πολύ για να ανακουφιστώ, κάνω καλά που λέω σε γονείς που έχουν υπερκινητικά παιδιά και δε χρήζουν την ανάγκη ειδικού, να τα στείλουν σε κάποια αθλητική δραστηριότητα όπως είναι οι πολεμικές τέχνες;

Ναι φυσικά, εξάλλου πιστεύω ότι η φύση δε μας δημιούργησε για να καθόμαστε σε μια καρέκλα, πρέπει να αθλούμαστε και ένα είδος άθλησης είναι και οι πολεμικές τέχνες. Όλοι, μικροί  και μεγάλοι έχουμε την ανάγκη να εκτονώνουμε την ενέργειά μας και για να μη δημιουργούνται άλλου είδους προβλήματα, αλλά κυρίως για να μην αφήνουμε τον οργανισμό μας να αναπτύσσει αρνητικά συναισθήματα. Αυτό όντως μπορεί πολύ εύκολα να κατορθωθεί μέσα από την πολεμική τέχνη. Για παράδειγμα, το Taekwondo αποτελεί ένα δίπολο εκτός του ότι δημιουργεί ανταγωνιστικότητα και μαχητικότητα συγχρόνως σε αποφορτίζει. Σε αντίθεση με το κινητό  που το βάζεις στην πρίζα για να φορτιστεί, το TWD σε αποφορτίζει. Μέσα από τον αθλητισμό είτε αυτό λέγεται χορός, πολεμική τέχνη, κολύμπι, είτε πεζοπορία στο βουνό αναπτύσσεις ευκολότερα θετικά συναισθήματα γιατί τότε ο εγκέφαλος οξυγονώνεται. Θυμάμαι χαρακτηριστικά τον εαυτό μου πιτσιρικάς, όταν αντιμετώπιζα κάποια δυσκολία έκανα TWD έπαιρνα τον σάκο, τον κλώτσαγα και αυτόματα ‘άδειαζα’, ξέχναγα τα πάντα καθώς πέταγα κάθε τι άχρηστο από πάνω μου. Γιατί δηλαδή να πρέπει να ξεσπάσεις στην οικογένειά σου ή και σε τρίτους; Γιατί να φωνάξεις και να βγάλεις επιθετικότητα όταν πολύ απλά μπορείς να εκτονωθείς μέσα από τη γυμναστική όποια κι αν είναι αυτή και να ηρεμήσεις; Όταν βρίσκεσαι σε κατάσταση ηρεμίας, όταν επικρατεί αρμονία δεν υπάρχει πανικός. Αυτή είναι και η φιλοσοφία του Γιν και του Γιαν, βασίζεται στο άσπρο και το μαύρο, στα θετικά και αρνητικά συναισθήματα, στο καλό και στο κακό όπως λένε, και με κατάλληλους μηχανισμούς πετυχαίνεις την ισορροπία. Πίστεψέ με η πολεμική τέχνη σε ισορροπεί. Έτσι λοιπόν και τα υπερκινητικά παιδιά χρειάζονται ένα μέρος να εκτονώσουν τη συσσωρευμένη ενέργειά τους και να ισορροπήσουν.

 

-          Σε ποια ηλικία είναι καλό να ξεκινήσει ένα παιδί;

Η ηλικία των 6 είναι ότι πρέπει. Γενικά είναι καλό να έχουν αποκτήσει μια αντίληψη του θέματος. Δεν πρέπει να χάνουν τον ρυθμό λόγω βασικών ελλείψεων όπως το ότι δεν έχουν μάθει να ξεχωρίζουν το αριστερό πόδι από το δεξί ή από πού γίνεται η στροφή κλπ.  

 

-          Πολλοί γονείς όμως φοβούνται να τα στείλουν σε κάποια πολεμική τέχνη, το θεωρούν επικίνδυνο ή ακόμα πιστεύουν ότι τα παιδιά τους μπορεί να γίνουν επιθετικά. Εσείς τι πιστεύετε;

Καλά κάνεις και με ρωτάς, άγνοια γονέων το ονομάζω. Πετάμε αυτόματα όλα τα καλά στοιχεία που σου παρέχει μια πολεμική τέχνη όπως είναι η πειθαρχία, ο σεβασμός, ο αυτοέλεγχος, η σωματική ευεξία και ένα σωρό άλλες αξίες και κρατάμε τις φοβίες. Πραγματικά για φοβία πρόκειται, σίγουρα είναι επικίνδυνη και μπορεί να σε τραυματίσει αλλά μόνο όταν δεν τη χρησιμοποιήσεις σωστά. Δε χρειάζεται φόβος για το αντικείμενο, αντίθετα με φοβίζει περισσότερο όταν μαθαίνουμε στα παιδιά μας, στην πιο τρυφερή τους ηλικία, να χρησιμοποιούν το μαχαίρι και το πιρούνι για να φάνε, αυτό δεν είναι επικίνδυνο; Αλλά και σ’ αυτή την περίπτωση δε φταίει το μαχαίρι, αν το χρησιμοποιήσεις για να κόψεις το ψωμί δε θα υπάρξει κανένα πρόβλημα, αν όμως προτιμήσεις να το καρφώσεις στον διπλανό σου τότε σίγουρα γίνεται επικίνδυνο. Οι άλογες πράξεις μας είναι επικίνδυνες και όχι τα αντικείμενα. Με όλο αυτό θέλω να πω ότι κανένα παιδί δεν πρόκειται να τραυματιστεί ή να γίνει επιθετικό κάνοντας πολεμική τέχνη όταν ξέρει γιατί την κάνει, όταν ξέρει το σκοπό της. Όταν αντιληφθεί ότι πρόκειται για τέχνη όπως είναι η ζωγραφική και η μουσική και όχι για τεχνική τότε δεν πρόκειται ποτέ να γίνει βίαιο. Αυτοί που πραγματικά  γνωρίζουν το νόημα των πολεμικών τεχνών είναι οι πιο ήρεμοι άνθρωποι, ακόμα κι όταν βρεθούν σε μια κρίσιμη κατάσταση όπου θα κινδυνεύει η ζωή τους, η πολεμική τέχνη θα είναι η τελευταία τους λύση ως άμυνα. Θα σου πω όμως το εξής: Σε τι θα διαμορφωθείς σημαντικό ρόλο παίζει ο δάσκαλος στον οποίο θα μαθητεύσεις.

 

-          Πώς μπορούμε να επιλέξουμε το σωστό δάσκαλο;

Καταρχήν υπάρχουμε ένα σωρό δάσκαλοι που διδάσκουμε πολεμικές τέχνες, αλλά δεν την μεταδίδουμε όλοι με τον ίδιο τρόπο. Και επειδή στη ζωή δεν υπάρχει κάτι που να είναι ίδιο με κάτι άλλο, γι’ αυτό και επιλέγουμε αυτό που μας ταιριάζει περισσότερο. Ας πάρουμε για παράδειγμα τους κινηματογράφους όπου δεν προβάλλουν όλοι την ίδια ταινία αλλά ακόμα κι όταν γίνεται αυτό δεν έχουν όλοι τα ίδια καθίσματα, δεν κάνουν όλοι διάλειμμα, κι ενώ όλοι είναι κινηματογράφοι εμείς διαλέγουμε εκείνον που καλύπτει τις προϋποθέσεις που εμείς θέτουμε. Έτσι λοιπόν κι εδώ θα πρέπει να  έρχεται ο γονιός και να επιλέγει, ο οποίος κατά τη γνώμη μου είναι υποχρεωμένος να διαλέξει το σωστό δάσκαλο. Μέσα από συζητήσεις και την παρακολούθηση των μαθημάτων μπορεί να καταλάβει πολλά. Το μάθημα πρέπει να είναι ευχάριστο, να έχει παιγνιώδη μορφή ειδικά όταν απευθύνεται σε παιδιά, να γίνεται με σεβασμό και να επικρατεί ένα ήρεμο κλίμα. Καταστάσεις στις οποίες ένας δάσκαλος ωθεί τον μαθητή του να ‘σκοτώσει’ τον αντίπαλό του- συναθλητή του τότε σίγουρα μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται για δάσκαλο αλλά για άτομο με ‘φονικές’ διαθέσεις και φυσικά αυτόματα έχει κάνει τον μαθητή του βίαιο. Το να κάνεις ένα παιδί «αλητάκι» είναι το πιο εύκολο, το δύσκολο είναι να το διαμορφώσεις έτσι όπως πρέπει. Δεν θα πρέπει να κυριαρχούν κριτήρια όπως αν το γυμναστήριο είναι κοντά στο σπίτι μας, αν είναι πιο φτηνό, αν ο δάσκαλος είναι όμορφος ή γεροδεμένος. Αντίθετα θα πρέπει να προσέχουμε το ψυχολογικό του προφίλ, τον τρόπο που διδάσκει και τι ακριβώς προσπαθεί να πετύχει, αν είναι φιλικός, αν διαθέτει χιούμορ, αν μεταδίδει αξίες, αν σέβεται τον εαυτό του και τους μαθητές του. Έπειτα θα πρέπει να προσέξουμε και τις αντιδράσεις των ίδιων των παιδιών αν τους αρέσει και είναι χαρούμενα γι’ αυτό που κάνουν θα φανεί, όπως φαίνεται κι όταν κάτι δεν πάει καλά, όταν πονάει η κοιλιά τους χωρίς λόγο, όταν σκαρφίζονται ένα σωρό δικαιολογίες προκειμένου να μην πάνε, τότε σίγουρα κάτι συμβαίνει. Πέρυσι στο σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε με τους κορεάτες, όταν  εκτελούσατε κινήσεις με το σπαθί ήρθε και με βρήκε ο Master και μου είπε «Να σου πω ποιοι είναι οι μαθητές σου;». Στην αρχή δεν κατάλαβα τι εννοούσε, έπειτα όμως του είπα ε, από το σήμα της σχολής φαίνονται ποιοι είναι, ξεχνώντας ότι οι μισοί δε φορούσατε τη στολή. Γέλασε λοιπόν και σας έδειξε έναν προς έναν λέγοντάς μου « Πρόσεξε τους μαθητές των άλλων σχολών, ενώ δεν υπάρχει αντίπαλος προσπαθούν να τον ξεκοιλιάσουν, φαντάσου να υπήρχε. Βγάζουν μια αρνητική ενέργεια, δεν ελέγχουν τον εαυτό τους άρα δεν κάνουν τέχνη. Αντίθετα οι δικοί σου, κοίτα τους, κινούνται χορευτικά. Δεν τους έχεις μεταδώσει το μίσος κι αυτό φαίνεται.»

 

-          Τι μπορείς να κερδίσεις λοιπόν, συμμετέχοντας σ’ ένα μάθημα πολεμικών τεχνών;

Εκτός από τις δεδομένες, πλέον, αξίες που κάποιες ανέφερα και δε χρειάζεται να τις διαφημίζουμε, αυτό που πραγματικά κατορθώνεται είναι να ελευθερωθείς από τα προβλήματά σου. Μια μέρα τελειώνοντας το μάθημά μου έκανα κι εγώ την ίδια ερώτηση στους μαθητές μου, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους είχαν έρθει αρκετά φορτισμένοι.  Άλλοι μου είπαν «Δάσκαλε πέτυχα να κάνω ωραία πτώση», άλλοι «κατάφερα και τελειοποίησα τη τάδε αυτοάμυνα» κλπ -ναι σιγά τους είχα απαντήσει. «Αυτό που κερδίσατε είναι ότι για μια ώρα ξεχάσατε τα προβλήματά σας, άντε καληνύχτα τώρα πηγαίνετε να τα ξαναβρείτε- επανήλθαμε στην πραγματικότητα» και φυσικά η απάντησή τους « ναι, σωστά…».

 

-          Πώς ακριβώς φαίνεται το συναίσθημα όταν ασχολείσαι με μια πολεμική τέχνη;

Ό,τι κι αν κάνεις έχει μέσα συναίσθημα. Θα σου πω όμως και πιο συγκεκριμένα. Έκανα ένα τεστ, είχα πει στους μαθητές μου να εκτελέσουν κάποιες κινήσεις- το poomse με χρώματα. Έλεγα εκτέλεση με άσπρο χρώμα, γινόταν ήρεμα, με κόκκινο γινόταν δυναμικά. Άλλη φορά τους έβαλα φανταστικούς αντιπάλους και τους είπα «αυτός είναι μικρός πρέπει να τον προσέξεις» ή « αυτόν θέλω να τον χτυπήσεις με περισσότερη δύναμη»- δηλαδή σε κάθε περίπτωση τους δημιουργούσα συναισθήματα, τα οποία και έβγαζαν προς τα έξω με τον τρόπο που εκτελούσαν τις κινήσεις τους.    

«Ο καταλύτης για ένα δημιουργικό μάθημα είναι το ‘εγώ μαθαίνω’- τότε πραγματικά βλέπεις πολλά και καταλαβαίνεις πολλά. Εγώ συνέχεια μαθαίνω, τώρα που ασχολούμαι και με παιδιά κατανοώ πολύ περισσότερα. Να σκεφτείς βγάζω τεχνικές και προσπαθώ να ερμηνεύσω τον τρόπο εκτέλεσής τους μέσα από τα παιδικά βήματα. Ενώ πάλι ως δάσκαλοι δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι μαθητές μας δεν είναι μόνο τα παιδιά που έρχονται αλλά και οι γονείς τους κι ότι η συνεργασία είναι αν όχι αναγκαία σίγουρα πολύτιμη.» Έτσι ολοκληρώθηκε η κουβέντα μας και ειλικρινά τη χάρηκα γιατί κι εγώ έμαθα πολλά για ένα αντικείμενο που υποτίθεται γνώριζα καλά. Τέχνη λοιπόν και όχι τεχνική. Και η τέχνη φυσικά έχει στρατηγικές, αλλά πάνω απ’ όλα έχει συναίσθημα. Δεν είναι τυχαίο που ένας ζωγράφος όταν είναι χαρούμενος ζωγραφίζει λιβάδια, ενώ όταν είναι λυπημένος  δημιουργεί καμένα δάση.  

 

Ειρήνη- Πασκουαλίτα Κότσιφα

 

 

 

 

[Περιεχόμενα Αρθρων]

[άρθρα προηγούμενων ετών]