Νηπιαγωγεία: Αριθμός παιδιών και κτιριακές συνθήκες

 

Δύο από τα πιο σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα νηπιαγωγεία είναι ο μεγάλος αριθμός των παιδιών και οι κακές ή μη επαρκείς συνθήκες του κτιρίου στο οποίο στεγάζονται. Αυτό που συμβαίνει, είναι ότι:

 

  α) έχουμε στη διάθεσή μας χώρους μικρούς, ή επικίνδυνους, ή χωρίς τις απαραίτητες κτιριακές προϋποθέσεις υγιεινής και 

 

  β) στοιβάζουμε  έως 30 νήπια στις αίθουσες των ολοήμερων και των κλασσικών τμημάτων, έτσι που τα παιδιά χωράνε τσίμα-τσίμα να κινηθούν, ενώ πρέπει να συμμετέχουν σ΄ ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα ελάχιστα στατικό, όπως αυτό του νηπιαγωγείου. Ένα πρόγραμμα που απαιτεί πολλές γωνιές και μαθησιακά κέντρα, δραστηριότητες εικαστικής, θεατρικής και μουσικής αγωγής,  κινητικά παιχνίδια τα οποία εξυπηρετούν παράλληλα στόχους πολλών άλλων τομέων γνώσης (όπως π.χ.: μαθηματικών, μελέτης περιβάλλοντος, γλώσσας, κοινωνικοσυναισθηματικής αγωγής).

 

Ο χώρος που προβλέπεται είναι 1,72τμ ανά παιδί  και ο αριθμός παιδιών 30. Όμως :

 

·   η διαρκής εξέλιξη του εκπαιδευτικού προγράμματος του νηπιαγωγείου,

 

·   η μεγάλη ζήτηση και απήχηση που έχει σήμερα στην κοινωνία,

 

·   η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού σε πολλές από τις περιοχές που εργαζόμαστε, οι υποβαθμισμένες περιβαλλοντικά περιοχές, οι περιοχές με έντονα κοινωνικά προβλήματα ή άλλες μεταβαλλόμενες ή δύσκολες τοπικές συνθήκες της κάθε περιοχής,

 

·   παράλληλα με την ελλιπή χρηματοδότηση μέσα στα πλαίσια της πολιτικής των περικοπών  των κυβερνήσεων, που αρνείται να πάρει μέτρα για την κάλυψη των αναγκών (μη ίδρυση νέων νηπιαγωγείων και νέων σύγχρονων κτιρίων κλπ)

 

φέρνουν το δυσάρεστο αποτέλεσμα των υπερπληθών τμημάτων στα οποία είναι αδύνατο κανείς να παρέχει την εκπαίδευση που περιγράφεται ωραία και ιδανικά στα βιβλία και επομένως δημιουργούν μία άσχημη και ελλιπή εκπαιδευτική καθημερινότητα. Την οποία κανείς δε φαίνεται διατεθειμένος να ανατρέψει και να δημιουργήσει στα σχολεία μας και να παρέχει στα παιδιά μας αξιοπρεπείς και ποιοτικές συνθήκες εκπαίδευσης.

 

Τι μπορούμε να κάνουμε, λοιπόν, εμείς οι ίδιες/οι πια για να επιτύχουμε μέσα στα νηπιαγωγεία μας μία ποιοτικότερη και αρτιότερη φροντίδα και εκπαίδευση για την ηλικία αυτή για την οποία γίνεται τόσος λόγος;  Και πώς θα ξεφύγουμε βήμα βήμα από τη δυσχερή εκπαιδευτική πραγματικότητα που ζούμε καθημερινά μέσα στους χώρους της προσχολικής εκπαίδευσης; Με το να απαιτήσουμε τις καλύτερες συνθήκες και να δημιουργήσουμε εμείς οι ίδιοι/ες ένα νέο κλίμα στα νηπιαγωγεία μας, σε συνεργασία με τους γονείς, τους συλλόγους και όλους τους εμπλεκόμενους και να αναζητήσουμε αποτελεσματικές λύσεις, ώστε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για μια ποιοτικότερη εκπαίδευ

 

Συγκεκριμένα  βήματα που προτείνουμε

 

  1. Αριθμός παιδιών                           

                                                                              

Ο αριθμός των παιδιών του νηπιαγωγείου, 21 χρόνια μετά, ορίζεται από νόμο του 1985! Και ο νόμος αυτός (ο 1566) τον ορίζει στα 30!!! Έτσι, οι τόσες αλλαγές που έχουν συντελεστεί στο χώρο της προσχολικής εκπαίδευσης και οι νέες ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί δεν αποτυπώνονται πουθενά σε κανένα νόμο ή απόφαση. Αποσιωπούνται προσεκτικά

 

Να ένα παράδειγμα: το 1997 καθιερώνεται το ολοήμερο με το νόμο 2525 στον οποίο η μοναδική αναφορά που γίνεται είναι για την ημερήσια διάρκεια λειτουργίας του και τον αριθμό των νηπιαγωγών που θα δουλεύουν σε αυτό. Ούτε αναφορά σε χώρους, σε υλικοτεχνική υποδομή, σε αριθμό παιδιών, και γενικότερα σε πρόβλεψη για τις προϋποθέσεις λειτουργίας του  (π.χ. το πρόγραμμα λειτουργίας του ορίζεται το 2002 (!) με την υπουργική απόφαση 5170021/ 21.5.2002, ΦΕΚ 679, τ. Β)

Και ενώ σύμφωνα με την Φ32/581/Γ1/628, 3.6.1998 και άλλες που ακολουθούν «σε κάθε τμήμα με διευρυμένο ωράριο εγγράφονται μέχρι 20 παιδιά», το 2003, η τότε κυβέρνηση πισωγυρίζει και αρχίζουν να έρχονται  άλλου τύπου εγκύκλιοι αρχής γενομένης από την Φ32/252 /Γ1/45861, 13.5.2003, η οποία στην παράγραφο 3 αναφέρει σαφώς και κατηγορηματικώς :

 

«ο αριθμός των νηπίων ανά τμήμα (χωρίς να γίνεται διάκριση σε κλασσικό και ολοήμερο ) ορίζεται από νομική διάταξη. Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 3 του Ν.1566/85 ο αριθμός ορίζεται στα 30 νήπια…»

 

Αυτή η διάταξη αναπαράγεται και από την επόμενη κυβέρνηση  στις εγκυκλίους Φ 107407/ Γ1, 2.10.2003, Φ32/ 344 /85330/ Γ1, της 31.8.2005. Οι ίδιες, όμως εγκύκλιοι περιλαμβάνουν και το εξής κομμάτι:

 

«Ωστόσο για ειδικούς λόγους που έχουν να κάνουν τόσο με τους διαθέσιμους χώρους, όσο και με την οργάνωση του προγράμματος, μπορούν να λειτουργούν τμήματα ολοήμερου με 20 νήπια, μετά από έγκριση του Διευθυντή Π.Ε. , αφού βεβαίως ληφθούν μέτρα για τη φοίτηση των επιπλέον νηπίων σε όμορο ολοήμερο νηπιαγωγείο».

 

Η διοίκηση, λοιπόν, βάζει κάποια διάταξη που μπορεί να προβλέπει και καλύτερες συνθήκες, την οποία όμως την κρατάει ανενεργή, πιέζοντας πρακτικά και καθημερινά προς την αντίθετη κατεύθυνση, η οποία όμως είναι και πλήρως  αντιπαιδαγωγική.

 

Ωστόσο, εμείς, ως εκπαιδευτικοί, εκτιμούμε ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι που συνηγορούν στο ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει νηπιαγωγείο με τα ανώτατα όρια νηπίων (30) και δε μας αφορά μόνο το ολοήμερο. Τι μπορούμε να κάνουμε; Αξιοποιούμε ό,τι έχουμε στη διάθεσή μας. Και πρώτα - πρώτα:

 

-      Φτιάχνουμε  πρακτικό στο οποίο αιτιολογούμε τη λειτουργία του τμήματος με μειωμένο αριθμό, αξιοποιώντας τις σχετικές εγκυκλίους.

 

Κτιριακές συνθήκες, παιδαγωγικοί και κοινωνικοί λόγοι ή ανάγκες που προκύπτουν για την οργάνωση του εκπαιδευτικού προγράμματος (μερικά παραδείγματα: ολοήμερο, παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, αλλοδαποί μαθητές, νέες μέθοδοι διδασκαλίας , πολλές γωνιές σε χώρους που δεν επαρκούν) αποτελούν μέρος των αναγκών της τάξης μας και της απαίτησής μας για μείωση του αριθμού των παιδιών ανά τμήμα (κλασσικό ή ολοήμερο). Πιο αναλυτικά: 

Κτιριακές συνθήκες        

- Μπορούμε να επικαλεστούμε την ΣΤ/1304 /5.12.79 απόφαση, ΦΕΚ 79Β΄, 29.1.80. Δείτε αναλυτικά πιο κάτω στο θέμα «κτιριακό».

Παιδαγωγικοί  και κοινωνικοί  λόγοι     

 

 - Όταν ο αριθμός των νηπίων ξεπερνά τα 20, τα παιδιά πολύ δύσκολα μπορούν να χωριστούν σε ομάδες τις οποίες να μπορεί να παρακολουθεί και να υποστηρίζει η/ο νηπιαγωγός, οι χώροι δεν επαρκούν (π.χ. οι γωνιές για να απασχοληθούν, ή ο χώρος που καταλαμβάνει η «παρεούλα» για τις ομαδικές -  στατικές δραστηριότητες κλπ) και δύσκολα μπορούν να εφαρμοσθούν νέες μέθοδοι διδασκαλίας (π.χ. project, περιβαλλοντικά προγράμματα κλπ). Είναι φανερό ότι είναι απαραίτητος ο μικρότερος αριθμός παιδιών, ένας επαρκής χώρος –από άποψη διαστάσεων και εκπαιδευτικού υλικού ταυτόχρονα- ή η παρουσία δεύτερης εκπαιδευτικού μέσα στην τάξη

 

- Επίσης,  λόγω της μεγάλης συμμετοχής στα τμήματα αυτά αλλοδαπών μαθητών που δεν γνωρίζουν τη γλώσσα, δεν μπορεί η/ο νηπιαγωγός να αφιερώσει χρόνο για διαφορετική και ατομική προσέγγιση. Η επίκληση αυτού του λόγου αναγνωρίζεται από τις εγκυκλίους του ΥΠΕΠΘ που αποδέχονται τη μείωση του αριθμού των μαθητών στο τμήμα και για το δημοτικό.

 

Στο νηπιαγωγείο αναφέρεται η Φ31 / 912/ Γ1/ 1214, 6.9.1996:

 

«… Η προσχολική εκπαίδευση αποτελεί προνομιακό χώρο αποτελεσματικής εκπαιδευτικής παρέμβασης, που θα έχει σημαντικές επιπτώσεις για όλη την περαιτέρω πορεία του παιδιού… καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να ενταχθούν όλα τα νήπια στην προσχολική εκπαίδευση εξασφαλίζοντας έτσι για όλα ένα πρώτο βήμα στις ίσες ευκαιρίες στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Οι προσπάθειες αυτές εντείνονται ακόμη περισσότερο για τα νήπια των Τσιγγάνων, ιδιαίτερα των μετακινούμενων, τα νήπια των παλιννοστούντων, καθώς κα τα νήπια των αλλοδαπών οικογενειών που εργάζονται στην Ελλάδα [….] Οι Σχολικοί σύμβουλοι σε συνεργασία με τις νηπιαγωγούς καλούνται να διατυπώσουν ολοκληρωμένες και τεκμηριωμένες προτάσεις εκπαιδευτικής παρέμβασης … και να ζητήσουν τη αναγκαία διοικητική στήριξη για την εφαρμογή αυτών των προτάσεων. Τα νηπιαγωγεία π.χ. τα οποία φιλοξενούν μεγάλο αριθμό νηπίων παλιννοστούντων, αλλοδαπών, Τσιγγάνων, μπορούν να λειτουργούν με ολιγάριθμα τμήματα (όχι λιγότερα από 10-12)

 

- Το ίδιο συμβαίνει και με τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες^[1]. Στην περίπτωση αυτή οι διαδικασίες για να έχουμε υποστήριξη και εμείς και τα ίδια τα παιδιά στην τάξη είναι επίπονες,  μακρόχρονες και πολλές φορές άκαρπες, παρόλο που η έρευνα έχει δείξει ότι 2-3 στους 20 μαθητές εμφανίζουν δυσκολίες μάθησης. Έτσι, μπορεί να αποβεί άκαρπο ή πολύ επώδυνο τόσο για το παιδί όσο και για την /τον  νηπιαγωγό,  το σημαντικό διάστημα των 2 μηνών προσαρμογής του ή ακόμα και ολόκληρη τη χρονιά.

 

Παρ’ όλ’ αυτά, οι κινήσεις που μπορούμε να κάνουμε για το συγκεκριμένο θέμα, απ’ όσα ξέρουμε μέχρι στιγμής,  είναι:

 

   α. οι αιτήσεις για ίδρυση τμήματος ένταξης γίνονται το Μάιο.

 

β. οι εγγραφές, όμως, γίνονται τον Ιούνιο!  Άρα, 1^ον : χρειάζεται, όλα τα παιδιά που μας έρχονται για εγγραφή, να είναι παρόντα κατά την εγγραφή, γιατί έτσι μπορούμε να έχουμε μία εικόνα. 2^ον: αν ο γονιός είναι ενημερωμένος, μπορούμε να παραπέμψουμε το παιδί (εφόσον φέρει χαρτί από δημόσιο ιατροπαιδαγωγικό κέντρο) στο πιο κοντινό τμήμα ένταξης. Ή,  3^ον, αν συγκεντρώνεται στο νηπιαγωγείο μας ο αριθμός των 3 παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες (με πιστοποίηση, το τονίζουμε), μπορούμε, αφού συνεννοηθούμε με τη σχολική σύμβουλο, το σύμβουλο ειδικής αγωγής (που δυστυχώς έχουν μόνο τα δημοτικά και συνήθως δε θέλουν να αναλάβουν την ευθύνη των νηπιαγωγείων – αλλά μπορεί να δώσουν προφορική γνώμη και συγκατάθεση) και το γραφείο, να ζητήσουμε ειδική νηπιαγωγό και τμήμα ένταξης.

 

Σχετικά δείτε:

102357/Γ6/1.10.2002 Υπουργική απόφαση ΦΕΚ 1319/τ. Β΄/10.10.2002  (Ένταξη, φοίτηση και αποφοίτηση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε όλους τους τύπους των σχολείων Ειδικής Αγωγής και τα Τμήματα Ένταξης)

108474/Γ6/16-10-2002 Υπουργική απόφαση,  ΦΕΚ1356/ τ. Β΄/21.10.2002 (Καθορισμός τρόπου παροχής εκπαίδευσης στο σπίτι)

Γ6/161/5.4.2000 ΥΠΕΠΘ  - Ρυθμίσεις Ν.2817/2000 για την Ειδική Αγωγή

Νόμος 2817/2000 - ΦΕΚ 78/τ. Α΄/14.3.2000 (Εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και άλλες διατάξεις)

Ν. 3027/02, άρθρο 6 παρ. 19 και 18 -  ΦΕΚ 152 τ.Α΄/2002 (για το προσωπικό)

Γ6/4494/1.11.2001 ΥΠΕΠΘ (Κανονισμός λειτουργίας των Κέντρων Διάγνωσης, Αξιολόγησης και Υποστήριξης (Κ.Δ.Α.Υ.) των Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες και καθορισμός των καθηκόντων και υποχρεώσεων του προσωπικού αυτού)

Σχέδιο Νόμου για την Ειδική Αγωγή,  Ρυθμίσεις θεμάτων ειδικής αγωγής - 2006

 

Συνοψίζοντας τα βήματα που έχουμε να κάνουμε, αυτά είναι τα εξής:

 

-      συντάσσουμε πρακτικό όπου αναφέρουμε τους λόγους που συντρέχουν γι΄ αυτή μας την εκτίμηση και ορίζουμε το μειωμένο αριθμό νηπίων που μπορεί να υποδεχτεί το τμήμα και το στέλνουμε, κατοχυρώνοντας, έτσι, λειτουργία τμημάτων με μικρότερο αριθμό σε κλασσικά και ολοήμερα.

-      αποστέλλουμε αυτό το έγγραφο στον προϊστάμενο και με βάση αυτό ζητάμε και την έγκριση από το Διευθυντή Εκπαίδευσης, ενώ ταυτόχρονα προχωράμε σε λειτουργία τμήματος με μειωμένο αριθμό παιδιών.

Ø      Η εμπειρία από όπου εφαρμόστηκε αυτή η τακτική είναι ότι δεν απαντάνε στα πρακτικά, μη θέλοντας να δεσμευτούν. Κι επομένως εμείς θεωρούμε δεδομένο ότι λειτουργούμε με βάση το πρακτικό του συλλόγου διδασκόντων.

-      Σε περίπτωση που απαντήσουν αρνητικά, πράγμα που πουθενά δεν έχει γίνει μέχρι τώρα, εμείς πρέπει να επανέλθουμε με νέο έγγραφο ζητώντας την ανάληψη ευθύνης, από τον Δ/ντή εκπαίδευσης εγγράφως,  για την ασφάλεια των παιδιών μέσα στους χώρους μας. Αυτό είναι δύσκολο να το αναλάβουν. Γι΄ αυτό άλλωστε αφήνουν εμάς να το αναλαμβάνουμε εξ ολοκλήρου!

-       Επιδιώκουμε ο σύλλογός μας να στηρίξει την προσπάθειά μας αυτή. Να προβάλλει το αίτημά μας και να μας καλύψει συνδικαλιστικά απέναντι στη διοίκηση, αλλά και έτσι, ώστε το Σεπτέμβρη να μην εγγραφούν πάνω από 20 νήπια ανά τμήμα, με βάση σχετικές αποφάσεις που μπορούν να πάρουν οι εκπαιδευτικοί στην ετήσια Γενική Συνέλευση, αλλά και με βάση σχετική απόφαση που μπορεί να πάρει το Δ.Σ. του συλλόγου μας. 

-      Ενημερώνουμε τους γονείς και τους βοηθάμε να προχωρήσουν σε δικές τους ενέργειες για να στηρίξουν τη λειτουργία τμημάτων με μικρότερο αριθμό νηπίων για το καλό των παιδιών τους. 

 

2.   Ίδρυση νέου νηπιαγωγείου ή νέου τμήματος        

                                          

Ζητάμε την ίδρυση νέων νηπιαγωγείων, ώστε να καλύπτονται ΟΛΑ τα νήπια και τα προνήπια από τα δημόσια νηπιαγωγεία και να σταματήσει η απαράδεκτη τακτική των κληρώσεων και του αποκλεισμού τελικά παιδιών από το δημόσιο νηπιαγωγείο. Έτσι,

 

α. αναδεικνύουμε τη ζήτηση που έχει το νηπιαγωγείο, αλλά και το πρόβλημα που υπάρχει στην περιοχή και

 

 β. επιδιώκουμε και εξασφαλίζουμε τη φοίτηση ΟΛΩΝ των νηπίων στο δημόσιο νηπιαγωγείο σε τμήματα αξιοπρεπή με μειωμένο αριθμό παιδιών.  Διαφορετικά, αν δεν διεκδικούμε εμείς την ίδρυση νέων νηπιαγωγείων, ο αγώνας μας για λειτουργία  τμημάτων με μειωμένο αριθμό θα παρουσιάζεται από τις αρχές ως προσπάθεια να αποκλείσουμε ΕΜΕΙΣ (!) τα παιδιά από την προσχολική αγωγή.

 

Τι κάνουμε;

 

-      Στέλνουμε έγγραφο - πρόταση προς το Δήμο( Επιτροπή Παιδείας) και τον Προϊστάμενο για ίδρυση νέου νηπιαγωγείου ή πρόσθεση τμήματος στον υπάρχοντα χώρο(προαγωγή σε διθέσιο), εάν υπάρχει δυνατότητα. Η πρόταση αυτή γίνεται γύρω στο Νοέμβριο. Ο Προϊστάμενος διαβιβάζει την πρόταση στον Διευθυντή Εκπαίδευσης.

 

-      Είναι απαραίτητο να συμμετέχουμε στις επιτροπές Παιδείας των Δήμων για τον καθορισμό των ορίων των νηπιαγωγείων και των δημοτικών. Εκεί να απαιτήσουμε να αποσταλεί στο Γραφείο απόφαση για νέες ιδρύσεις, όπου υπάρχει ανάγκη, για να μη χαθεί η επόμενη χρονιά.

 

-      Οι προτάσεις για νέες ιδρύσεις  θα περάσουν από τον Προϊστάμενο, στο Διευθυντή Εκπαίδευσης κι από κει πάνε στη Νομαρχιακή Επιτροπή Παιδείας. Όσες προτάσεις περάσουν από κει, το πιθανότερο είναι ότι θα εγκριθούν και από το Υπουργείο. Γι΄ αυτό είναι απαραίτητη η παρουσία του συλλόγου και των ίδιων των εκπαιδευτικών στις συναντήσεις με τον προϊστάμενο και το Διευθυντή Εκπαίδευσης αλλά και στη συνεδρίαση της Νομαρχιακής Επιτροπής Παιδείας.

 

Από κει και ύστερα ο Δήμος οφείλει να βρει χώρους –από τους  «χαρακτηρισμένους» (που έχουν προβλεφθεί) για σχολεία και να χτισθούν εκεί τα νέα κτίρια του ΟΣΚ, είτε προσωρινά να απαιτηθεί να νοικιαστεί χώρος από τη Νομαρχία.

 

Στην Φ32/1278 /ΓΗ1 / 1060. 24.11.2000 γράφεται το εξής:

 

« στις περιπτώσεις που παρίσταται ανάγκη να λειτουργήσουν στον ίδιο χώρο και κλασσικό και ολοήμερο νηπιαγωγείο, επειδή υπάρχει επαρκής αριθμός παιδιών που καθίσταται αδύνατη η φοίτησή τους σε κοντινό νηπιαγωγείο και οι γονείς τους επιθυμούν την κλασσική μορφή, θα υπάρξει διχοτόμηση του νηπιαγωγείου που ήδη λειτουργεί σε δύο ανεξάρτητες σχολικές μονάδες που θα λειτουργούν στον ίδιο χώρο. Η μία μονάδα, η κλασσική, θα εξακολουθήσει να έχει την επωνυμία της, ενώ θα προταθεί για ίδρυση νέο Νηπιαγωγείο …το οποίο αφού ιδρυθεί θα μετατραπεί με απόφαση του Υπουργού Ε.Π.Θ. σε Ολοήμερο»

 

3.      Εγγραφές παιδιών

 

-      Σ΄ αυτήν την κατεύθυνση γράφουμε όλα τα νήπια και τα προνήπια τον Ιούνιο (και το Σεπτέμβριο) που έρχονται για εγγραφή. Σε περίπτωση, όμως,  υπεράριθμων εγγραφών:

 

-      Δεν προχωράμε σε κληρώσεις , αλλά κρατάμε σε αναμονή (λίστα αναμονής) τα υπεράριθμα παιδιά, με βάση το μειωμένο αριθμό που έχουμε αιτιολογήσει στο πρακτικό (ολοήμερα, χώροι, κοκ όπως αναφέρουμε παραπάνω)  και:

 

      - βάζουμε σε προτεραιότητα φοίτησης τα νήπια, 

 

      - ενημερώνουμε τους γονείς    

 

-         ενημερώνουμε το γραφείο και στέλνουμε όλον τον αριθμό παιδιών που έχουμε γράψει ως σύνολο, 

 

-        ζητάμε, παράλληλα, εγγράφως από τον Προϊστάμενο τη δημιουργία νέου τμήματος ως λειτουργικής ανάγκης για την τρέχουσα χρονιά και την ίδρυση νέου νηπιαγωγείου (όπως αναφέρθηκε προηγουμένως) για την επόμενη χρονιά.

 

-       Παρεμβαίνουμε στο Δήμο …

 

-       και εάν χρειαστεί : σε συνεργασία με τους γονείς και το σύλλογο των εκπαιδευτικών διεκδικούμε, με παραστάσεις, ψηφίσματα, κινητοποιήσεις κλπ, τη δημιουργία νέου τμήματος ή νηπιαγωγείου.

 

Έτσι,

·         τεκμηριώνουμε την ανάγκη ίδρυσης νέου τμήματος ή νηπιαγωγείου

·         οι αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς δεν μπορούν να επικαλούνται άγνοια είτε να αμφισβητούν αυτή την ανάγκη.

·         Πιέζουμε να μη μένει κανένα παιδί έξω από το νηπιαγωγείο (ουσιαστικά τα προνήπια μένουν συνήθως απ΄ έξω) και δεν αφαιρούμε από κανένα παιδί το δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια εκπαίδευση. Άλλωστε, σύμφωνα με το νόμο, είμαστε υποχρεωμένες/οι να γράφουμε ΟΛΑ τα παιδιά που έρχονται στο δημόσιο νηπιαγωγείο.

 

Μία μακριά σειρά από εγκυκλίους αναφέρουν την κλήρωση ως τελευταία λύση που πρέπει να αποφεύγεται! Αντίθετα τονίζεται η ανάγκη

 

«να γίνουν δεκτά όλα τα νήπια των δύο ηλικιών, χωρίς καμία εξαίρεση και ανεξάρτητα από τον αριθμό τους  ….. έστω και εκπρόθεσμα …. Κανείς μαθητής δεν απομακρύνεται με την αιτιολογία ότι έχει ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή γιατί προσκομίζει ελλιπή δικαιολογητικά …. κλήρωση θα γίνει αφού πρώτα εξαντληθούν όλες οι δυνατότητες για τη φοίτηση όλων των νηπίων, ακόμα και με τη λειτουργία επιπλέον τμήματος»  (Φ 3/ 682/ γ1/ 895, 12.6.96)

Άλλο ένα παράδειγμα:

 

 «όταν διαπιστωθεί ότι ο αριθμός υπερβαίνει την οργανικότητα του νηπιαγωγείου διερευνάται από τους αρμόδιους η δυνατότητα λειτουργίας επιπλέον τμήματος. Στις περιπτώσεις που τελικά χρειαστεί να γίνει κλήρωση, αυτή πραγματοποιείται ύστερα από συνεννόηση του προϊσταμένου (γραφείου ή δ/νσης) και των νηπιαγωγών….» (Φ.31 / 934/ Γ1 / 218, 5.9.96).

 

 Η ίδια φράση («κανένα νήπιο δεν πρέπει να μένει εκτός νηπιαγωγείου») επαναλαμβάνεται  και στην Φ32/252 /Γ1/45861, 13.5.2003, την Φ32/522 /Γ1/87900, 1.9.2004 , όπου προστίθεται και το ότι «σε περίπτωση που δεν βρεθεί λύση ενημερώνεται εγγράφως ο Διευθυντής Εκπαίδευσης, ο οποίος θα δώσει την ενδεικνυόμενη λύση», μετά την αποκέντρωση των καθηκόντων τους (ν…..)

 

Όμως, ξαφνικά, στο ΠΔ 200/ 1998 του Αρσένη, άρθρο 7, παρ. 10,  η κλήρωση αναφέρεται ως η άμεση και μοναδική λύση! «Καταρχήν γίνονται δεκτά τα νήπια της πρώτης ηλικίας. Όταν ο αριθμός των υποψηφίων δεν επιτρέπει την ικανοποίηση όλων των αιτήσεων, γίνεται κλήρωση…» Αναδεικνύεται, με αυτόν τον τρόπο,  η στροφή - και στην πράξη και στα λόγια-  της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΠΘ για την προσχολική εκπαίδευση με τον εύκολο αποκλεισμό παιδιών από το δημόσιο νηπιαγωγείο, σήμερα μάλιστα που συντρέχουν τόσοι λόγοι για να διευρυνθεί η λειτουργία του. 

 

Κι έτσι, η οπτική και η προοπτική αυτή αρχίζει να κάνει την εμφάνιση της και σε εγκυκλίους που έρχονται κάθε χρόνο στα σχολεία μας, όπως στην Φ32/ 344 /85330/ Γ1, της 31.8.2005 και τελειώνουν τα «κανένα νήπιο δεν πρέπει να μένει εκτός νηπιαγωγείου».

 

Το ΥΠΕΠΘ τα προβλέπει ΟΛΑ στις εγκυκλίους: και τον μη αποκλεισμό και τις κληρώσεις και τον αποκλεισμό!!! Έτσι ξαναγυρίζουμε στο ότι αυτό που θα εφαρμοστεί τελικά στη ζωή θα είναι το αποτέλεσμα των πιέσεων του εκπαιδευτικού κινήματος με τους γονείς, είτε αν δεν υπάρχει αυτό θα εξαπλώνεται παντού και καταθλιπτικά η πολιτική των περικοπών, των αποκλεισμών των νηπίων και της απαξίωσης της δημόσιας προσχολικής εκπαίδευσης.

 

Επιστρέφοντας στα δικά μας βήματα, αφού κάνουμε όλα τα παραπάνω και εφόσον δεν επιτευχθεί η δημιουργία τμήματος ή η ίδρυση νέου νηπιαγωγείου ή η αποστολή επιπλέον νηπιαγωγού,

 

-      προχωράμε σε κλήρωση το Σεπτέμβριο πια  

-      και σε λειτουργία του νηπιαγωγείου με βάση το μειωμένο αριθμό που έχουμε καθορίσει στο πρακτικό για τον αριθμό των παιδιών

 

Κλείνοντας, να  σημειώσουμε και το εξής: - σύμφωνα με την Φ φ32/581/γ1/628, 3.6.1998,  

 

«σε κάθε τμήμα με διευρυμένο ωράριο εγγράφονται μέχρι 20 παιδιά... Αν ο αριθμός είναι μεγαλύτερος των 20 … και χρειαστεί να γίνει επιλογή σε παιδιά της ίδιας κατηγορίας, εγγράφονται κατά προτεραιότητα τα παιδιά που παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες και πάντοτε με τη σύμφωνη γνώμη του προϊσταμένου Δ/νσης ή Γραφείου Π.Ε.

 

4. Συμπτύξεις τμημάτων                                   

                                                                      .                             

Α. Συν-λειτουργία κλασσικών και ολοήμερων στην ίδια αίθουσα!

 

Στα πλαίσια της περαιτέρω υποβάθμισης της προσχολικής εκπαίδευσης, ιδιαίτερα από το 1998 και μετά, συντελείται μία πίεση για αύξηση του αριθμού των παιδιών ανά τμήμα. Ενώ παράλληλα πιέζουν σε πολλές περιπτώσεις στη σύμπτυξη νηπιαγωγείων στην επαρχία και ιδιαίτερα στη σύμπτυξη κλασσικών και ολοήμερων τμημάτων σε πιο κεντρικές περιοχές, κίνηση εντελώς αυθαίρετη από τη πλευρά της διοίκησης.

 

Γιατί είναι γεγονός ότι δεν προβλέπεται πουθενά στο υπάρχον νομικό πλαίσιο η σύμπτυξη τμημάτων. Αντίθετα,  σε εγκύκλιο, που ενδεικτικά επιλέγουμε, αναφέρεται: «σας διευκρινίζουμε ότι το τμήμα με διευρυμένο ωράριο λειτουργεί σε δική του αίθουσα και ανεξάρτητα από το κλασσικό» (Φ 32/ 331/ γ1/ 325, 13.4.1999).

 

Η μοναδική περίπτωση στην οποία γίνεται αναφορά σε σύμπτυξη και την οποία συχνά επικαλούνται είναι η παράγραφος 4 της Φ32/252 /Γ1/45861, 13.5.2003 (η οποία επαναλαμβάνεται και στη Φ32/ 344 /85330/ Γ1, 31.8.2005). Η οποία, ωστόσο,

 

α. είναι εγκύκλιος και όχι νόμος και

 

β. αναφέρεται στις ειδικές και εξαιρετικές περιπτώσεις που 

 

- «σε μια περιοχή λειτουργεί μόνο ολοήμερο νηπιαγωγείο, στο οποίο όμως για διάφορους λόγους, όπως:  

- νηπιαγωγεία οικισμών, μη δυνατότητα εξυπηρέτησης από όμορα νηπιαγωγεία, μικρός αριθμός νηπίων

 - φοιτούν και νήπια που οι γονείς τους επιλέγουν το κλασσικό πρόγραμμα. Σ΄ αυτές τις περιπτώσεις τα συγκεκριμένα νήπια –και ύστερα από συνεννόηση και με ευθύνη των γονιών τους- αποχωρούν στις 12.¹⁵ που είναι ο χρόνος λήξης του προγράμματος του κλασσικού τμήματος».

Κατά τα άλλα οι Φ32/522/87900/γ1 , 1.9.2004 και Φ32/ 344 /85330/ Γ1, της 31.8.2005                      ξεκαθαρίζουν:

 

«…σε ένα νηπιαγωγείο μπορεί να παρέχεται […] σε ένα τμήμα ολοήμερο και σε άλλο τμήμα κλασσικό πρόγραμμα. Σε αυτήν την περίπτωση επισημαίνεται ότι τα τμήματα ως προς το εκπαιδευτικό τους πρόγραμμα λειτουργούν ανεξάρτητα και τα παιδιά που φοιτούν είτε στο κλασσικό είτε στο ολοήμερο πρόγραμμα δημιουργούν αμιγή τμήματα, παρακολουθούν το κάθε πρόγραμμα στο σύνολό του και αποχωρούν με τη λήξη του κάθε προγράμματος και σε καμία περίπτωση νωρίτερα»

 

-      Με βάση αυτά τα στοιχεία, εμείς δε δεχόμαστε σε καμία περίπτωση τη σύμπτυξη και συν-λειτουργία τμημάτων, ούτε μπορούν να δώσουν εντολή για κάτι τέτοιο.

 

-      Σε κάθε περίπτωση, ενημερώνουμε το σύλλογο εκπαιδευτικών, αλλά και τα υπόλοιπα νηπιαγωγεία της περιοχής, με τα οποία χρειάζεται γενικά να διατηρούμε τακτική και καλή επικοινωνία και να συντονιζόμαστε από κοινού για τον τρόπο δράσης μας.

 

Ø      Ζητάμε να μας σταλεί γραπτή η εντολή, με αναφορά στη σχετική νομοθεσία που στηρίζεται και μέχρι τότε δεν την εφαρμόζουμε. Μέχρι τώρα δε στέλνουν εγγράφως τέτοιες εντολές, γιατί δεν στηρίζεται πουθενά κάτι τέτοιο.

 

-      Διατηρούμε καλή επικοινωνία και ενημερώνουμε τους γονείς για να κινηθούν από κοινού μαζί μας για την κάλυψη του κενού.

 

Β. Προσωρινή Σύμπτυξη τμημάτων – αναπλήρωση νηπιαγωγού σε περίπτωση άδειας

 

Το θέμα των αδειών των νηπιαγωγών είναι ένα διαρκώς άλυτο πρόβλημα. Και γίνεται βάσανο, όταν, σκέφτεσαι να πάρεις ακόμα και μία μέρα αναρρωτική άδεια, αφού συνήθως επιβαρύνεται η/ο  συνάδελφος  που μένει πίσω. Γιατί:

 

-   το γραφείο δε στέλνει αναπληρώτρια/ή νηπιαγωγό, μέσα στο κλίμα των περικοπών που εφαρμόζουν οι διάφορες κυβερνήσεις

 

-   το γραφείο απαιτεί να συμπτύσσονται τμήματα (και κλασσικά και ολοήμερα) και προτείνει: είτε να λειτουργεί ως υπεράριθμο το τμήμα που μένει, είτε να διακόπτουν προσωρινά την παρακολούθηση του προγράμματος των προνηπίων και όσων νηπίων υπερβαίνουν τον αριθμό των 30, είτε να καταργούν τη λειτουργία του κλασσικού, για να λειτουργήσει μόνο το ολοήμερο, είτε μετακινείται η/ο νηπιαγωγός από το νηπιαγωγείο της/του σε άλλο που έχει ανάγκη!

Κάτι τέτοιο όμως, είναι παράνομο, γιατί:

 

1.       αντίθετα με την εντύπωση που κάθε φορά παρουσιάζει ο εκάστοτε Προϊστάμενος, δεν προβλέπεται πουθενά στη νομοθεσία η περίπτωση προσωρινής σύμπτυξης τμημάτων ολοήμερου και κλασσικού για την κάλυψη του προσωρινού κενού.

2.       Δεν μπορούμε να αναλάβουμε την ευθύνη να λειτουργούμε με υπεράριθμα τμήματα.  

3.       Διαλύεται η λειτουργία δύο τμημάτων, αντί για ενός, ακόμα και όταν ο αριθμός τους είναι κάτω από 30 παιδιά, πολλές φορές και στο όνομα του να κρατήσουμε τα παιδιά της/του συναδέλφου.

4.       Η διακοπή φοίτησης έστω και κάποιων παιδιών, εκτός από αντιπαιδαγωγική, είναι και ένα απολύτως παράνομο μέτρο και δεν έχει δικαίωμα κανένας (ούτε ο προϊστάμενος) να δώσει τέτοια εντολή. Γι αυτό είναι μόνο προφορική.

5.       Η μετακίνηση, σε ορισμένες περιπτώσεις,  νηπιαγωγού από ένα νηπιαγωγείο σε ένα άλλο, για να καλύψει κενό, αφήνοντας το δικό της τμήμα, είναι διπλά αυθαίρετη και παράνομη. Γιατί:  α. δεν μπορεί ο προϊστάμενος να κάνει σύμπτυξη στο άλλο νηπιαγωγείο, για τους λόγους που εξηγήσαμε πιο πάνω  και β. οφείλει την προσωρινή μετακίνηση συναδέλφου να την κάνει εγγράφως και να την κοινοποιήσει. Μόνο τότε η συνάδελφος είναι υποχρεωμένη να την εφαρμόσει. γ. η/ο νηπιαγωγός που μετακινείται ευθύνεται για ό,τι συμβεί στην τάξη της/του τις μέρες που λείπει, αφού η εντολή είναι προφορική και άρα άγραφη.

 

Το αποτέλεσμα είναι:

 

·   Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η ευθύνη της ασφάλειας των παιδιών ή για ό,τι συμβεί μετατοπίζεται εξολοκλήρου στις/ους νηπιαγωγούς. Και μάλιστα υπογείως και αδήλωτα. 

·  Επιπλέον η ευθύνη για την εύρεση λύσης μεταφέρεται επίσης στους ώμους των  νηπιαγωγών, οι οποίες/οι αναζητούν λύση μεταξύ τους,  ενώ είναι θέμα του γραφείου και του υπουργείου να το λύσει.

·   Η αποδοχή σε μερικές περιπτώσεις από φιλοτιμία ή άγνοια του τι πραγματικά ισχύει, οδήγησε στη χειρότερη λειτουργία των νηπιαγωγείων και στην καταστρατήγηση των εργασιακών μας δικαιωμάτων, αφού ούτε άδεια δεν τολμάμε να πάρουμε.

Τι κάνουμε:

-      Δε φορτωνόμαστε την ευθύνη της απουσίας μας, ή της έλλειψης τοποθέτησης νηπιαγωγού, όταν το γραφείο είναι υπεύθυνο να βρει λύση. 

-      Ζητάμε, ως νηπιαγωγοί της περιοχής και ως σύλλογος εκπαιδευτικών, να υπάρχουν επιπλέον νηπιαγωγοί στο Γραφείο για την κάλυψη προσωρινών κενών. 

-      Εάν αυτό δεν γίνεται, το τμήμα της συναδέλφου που λείπει, ΔΕΝ θα λειτουργεί και αυτό θα είναι ευθύνη του γραφείου.        

-      Ενημερώνουμε το σύλλογο εκπαιδευτικών της περιοχής

-      Επιδιώκουμε να ενημερώνουμε τους γονείς και να οργανώνουμε κοινή διαμαρτυρία για την κάλυψη των κενών

-      Δε δεχόμαστε τις συμπτύξεις τμημάτων σε καμία περίπτωση, αφού δεν υπάρχει καμία σχετική πρόβλεψη από το νόμο.

-      Απαιτούμε γραπτή εντολή από τον προϊστάμενο, εάν ζητηθεί κάτι τέτοιο. Διαφορετικά δεν υπάρχει εντολή, άρα ούτε και υποχρέωση να κάνουμε συμπτύξεις και δεν λειτουργεί το τμήμα αν δε στείλει αντικαταστάτρια/η  ή  επιπλέον νηπιαγωγό, ανάλογα με την περίπτωση εντολής προσωρινής ή μόνιμης σύμπτυξης.

-      Καλυπτόμαστε συνδικαλιστικά από αποφάσεις του συλλόγου εκπαιδευτικών στις γενικές συνελεύσεις και στο Δ.Σ.

 

 

5. Κτιριακό

Η ισχύουσα εγκύκλιος (καθώς δεν υπάρχει νεώτερη), για τους χώρους του νηπιαγωγείου είναι η ΣΤ/1304 /5.12.79, ΦΕΚ 79Β΄, 29.1.80. Σύμφωνα με αυτή αναλογούν 1,7τμ² ανά παιδί! Σαφέστατα ξεπερασμένη πρόβλεψη, αν σκεφτεί κανείς την εξέλιξη του νηπιαγωγείου, σε όλα τα επίπεδα, 26 χρόνια μετά. Και ως προς την ανάπτυξη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που αναλαμβάνει, και ως προς τη διεύρυνση και τον εμπλουτισμό των στόχων του και ως προς τον όγκο των παιδιών που φοιτούν σήμερα πια σε αυτό και τη μεγάλη ζήτηση που έχει. Πώς να αρκέσει 1,7τ.μ. ανά παιδί, όπως προβλέπεται από τη σχετική απόφαση με τόσες δραστηριότητες και προγράμματα που γίνονται πια στο νηπιαγωγείο;  Όταν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, αλλά και η διάρκειά του έχει αλλάξει, είναι δυνατόν να παραμένει  ίδιος επί 30 χρόνια ο αριθμός των παιδιών και το μέγεθος των χώρων;

 

Το θέμα είναι ότι πολλές φορές δεν τηρούνται καν αυτές οι παλιές και ξεπερασμένες αρχές, με αποτέλεσμα να τίθενται σοβαρά θέματα   

-         πρώτα- πρώτα για την ασφάλεια των παιδιών (και σε όλα τα επίπεδα εξέλιξής τους - σωματικά, ψυχικά, νοητικά, κοινωνικά)

-         για τις πραγματικές εκπαιδευτικές ανάγκες της συγκεκριμένης τάξης και του κάθε παιδιού μέσα σε αυτήν

-         για την ευθύνη που αναλαμβάνουμε (μόνο εμείς!) όσον αφορά την παροχή ασφαλών, αξιοπρεπών και επιτέλους ποιοτικών συνθηκών εκπαίδευσης στα παιδιά

-         για τη δική μας ασφάλεια, ως εκπαιδευτικών, ως προς τις ευθύνες που αναλαμβάνουμε χωρίς να είμαστε καλυμμένοι/ες

-         και, τέλος,  για τη δημιουργία ενός αξιοπρεπούς περιβάλλοντος εργασίας για μας.

 

Τι κάνουμε.

 

-            Ακόμα και έτσι όπως έχει, η εγκύκλιος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επίκληση κτιριακών-παιδαγωγικών  λόγων, αφού ούτε αυτές οι παρωχημένες αρχές δεν τηρούνται σε πολλά νηπιαγωγεία. Παραθέτουμε τα βασικά «κριτήρια διδακτηρίων προσχολικής αγωγής»:

- «τα κτίρια του νηπιαγωγείου να είναι ισόγεια»  (έχουμε δει και κάτω από το επίπεδο του δρόμου)

- «ο αύλειος χώρος πρέπει να είναι τουλάχιστον 3 τ.μ. ανά νήπιο

 

Χώροι διδασκαλίας

-το εμβαδόν της αίθουσας πρέπει να είναι 1.7τ.μ. ανά νήπιο. Η αίθουσα πρέπει να είναι τουλάχιστον 30τ.μ.

-  το ύψος της αίθουσας τουλάχιστον 3.5.μ

- η φωτιστική επιφάνεια να είναι τουλάχιστον το 20%του εμβαδού της αίθουσας

- οι πόρτες να ανοίγουν από μέσα προς τα έξω

 

Χώροι υγιεινής

Θα πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον :

   -  1 wc  ανά 10 νήπια

   - 1 νιπτήρας ανά 5 νήπια , ο ένας από   αυτούς να βρίσκεται μέσα στην αίθουσα

 

Υπόλοιποι χώροι.

Πρέπει να υπάρχουν:

-ντουλάπες μέσα και έξω από την αίθουσα

- γραφείο νηπιαγωγείου

- μικρός χώρος κουζίνας

 

- μία αίθουσα δραστηριοτήτων (με ένα νιπτήρα) για 30 νήπια με επιφάνεια τουλάχιστον 60τ.μ. εφόσον υπάρχουν 60 νήπια και πάνω».

 

-            Αλλά ακόμα κι αν τα τετραγωνικά επαρκούν, με βάση την εγκύκλιο του 1980, γνωρίζουμε καλά ότι δεν μπορεί να χωρέσει σε μία τέτοια αίθουσα το πλήθος των γωνιών, των δραστηριοτήτων και των προγραμμάτων που αναλαμβάνει σήμερα το νηπιαγωγείο, αλλά και τον όγκο των παιδιών που φοιτούν σήμερα πια σε αυτό και στο χρόνο που παραμένουν εκεί μέσα στην ημέρα τους.

-            Ας σημειωθεί ότι αυτή η εγκύκλιος και τα όσα προβλέπει αναφέρονται στην προ της δημιουργίας του ολοήμερου περίοδο και είναι αυτονόητο ότι το ολοήμερο χρειάζεται πολύ περισσότερες προϋποθέσεις χώρου και υποδομής για να λειτουργήσει. Γιατί, ακόμα κι αν τα τετραγωνικά επαρκούν,  με βάση την εγκύκλιο του 1980, σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχουν ξεχωριστοί χώροι για να τρώνε και ξεχωριστοί χώροι για να ξεκουράζονται. Όλα γίνονται στον ίδιο χώρο, με αποτέλεσμα να μην πληρούνται οι προϋποθέσεις ασφάλειας, υγιεινής, ποιότητας για οχτάωρη παραμονή και εκπαίδευση των παιδιών, ιδιαίτερα κατά τη λειτουργία του ολοήμερου αλλά και του κλασσικού τμήματος.

-            Στην  Φ 32/ 331/ γ1/ 325, 13.4.1999 διευκρινίζεται ότι λειτουργούν ολοήμερα

 

«εάν υπάρχουν διαπιστωμένες ανάγκες και ο χώρος του Νηπιαγωγείου το επιτρέπει».

 

-            Υπάρχουν εγκύκλιοι, όπως οι Φ32/522/87900/γ1 , 1.9.2004,  Φ32/ 344 /85330/ Γ1, της 31.8.2005 και Φ32 / 331/ 31/325, που διατυμπανίζουν ότι πρέπει να εξασφαλίζονται οι εξής προϋποθέσεις για την καλή λειτουργία του:

 

-«όλα τα νηπιαγωγεία μετατρέπονται σταδιακά σε ολοήμερα ύστερα από εισήγησης […] με βάση τις εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών της περιοχής και εφόσον εξασφαλίζονται προϋποθέσεις λειτουργίας σε διδακτικό προσωπικό, σε κτιριακή και υλικοτεχνική υποδομή» (!!!)

 

-«θεωρείται σημαντικό να δίνεται στα νήπια ο απαιτούμενος χρόνος ώστε να γευματίζουν ήρεμα, αργά, χωρίς θόρυβο, συνωστισμό και βιασύνη που είναι σοβαρές αιτίες κόπωσης»

 

-«στο ολοήμερο προβλέπεται χρόνος για ξεκούραση των νηπίων μετά το γεύμα σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους»

- «βασικοί παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη στην οργάνωση της γωνιάς ξεκούρασης είναι […] να εξασφαλίζονται οι κανόνες υγιεινής»

 Κανένα σχόλιο!

 

-           Μία σύγκριση με το νόμο για τα ιδιωτικά νηπιαγωγεία (Υπ. Απόφαση   Π2β/οικ.2808, ΦΕΚ645 Β’, 31.7.1997), μας δίνει πιο καθαρή εικόνα για τις κτιριακές προϋποθέσεις που θα έπρεπε να πληρούνται και στα δημόσια νηπιαγωγεία. Παίρνουμε ως δείγμα το «κτιριολογικό πρόγραμμα για έναν «Παιδικό σταθμό 15 νηπίων»:

 

Υποδοχή - διοίκηση

- είσοδος – αναμονή                              12 τ.μ.

- γραφείο διεύθυνσης                              7

- γραφείο πολλαπλών χρήσεων             9

- χώρος προσωπικού                                6

- μόνωση                                                     6

- wc/ ds                                                        6

 

Χώροι νηπίων

- αίθουσα απασχόλησης νηπίων        1,80 τ.μ. ανά νήπιο

                                                                   2,00    ανά νήπιο, όταν χρησιμοποιείται και ως τραπεζαρία

- αίθουσα ύπνου                                     1,70      ανά θέση ύπνου

-τραπεζαρία                                            1,40       ανά νήπιο 

- χώρος wc/ λουτρού νηπίων                  12

 

Βοηθητικές υπηρεσίες

- κουζίνα                                                    8 τ.μ.

- αποθήκη τροφίμων                               3               

- πλυντήριο                                                7

- ακάθαρτα και είδη καθαριότητας      3            άμεση βοηθητική έξοδος

- γενική αποθήκη                                     5

- λεβητοστάσιο                                          …           ανάλογα με το σύστημα θέρμανσης»

 

Ο πρόεδρος του ΟΣΚ, Π. Παταριάς, σε συνέντευξή του για το άρθρο στην Ά. Ανδριτσάκη «Νηπιαγωγεία: αυστηρώς ακατάλληλα» (εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 13.4.2006) παραδέχεται:

 

«πράγματι  τα νηπιαγωγεία έχουν μείνει πίσω, η σχετική δραστηριότητα ανέγερσης είχε μεγάλη καθυστέρηση τα τελευταία χρόνια …. Χρειαζόμαστε μόνο για την αττική 21 νηπιαγωγεία για να εξαλειφθεί η διπλοβάρδια, 84 νηπιαγωγεία για να εξαλειφθούν τα μισθωμένα κτίρια και άλλα 112 για να αναβαθμιστούν τα ήδη λειτουργούντα…. (και) από τις 15.550 μονάδες (δημοτικών και νηπιαγωγείων) οι 4.441 είναι χτισμένες προ του 1959, ….(ενώ) για να φτιάξουμε 1000 νέα σχολεία χρειαζόμαστε 10-15 χρόνια…. Θεωρώ ότι όλα ξεκινούν από την παρελθούσα αντίληψη για τα νηπιαγωγεία. Επί πολλά χρόνια δεν έδιναν τόσο μεγάλη σημασία σ΄ αυτές τις μονάδες , διότι δεν τις λάμβαναν υπόψη ως κανονικά σχολεία. Τούτο, βέβαια είχε να κάνει με το ότι δεν έστελναν και τα παιδιά στο νηπιαγωγείο και μάλιστα επί δύο συνεχή χρόνια…». 

 

Ενώ τώρα να λαμβάνεται υπόψη το νηπιαγωγείο ως κανονικό σχολείο;! Χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι σύγχρονες ανάγκες των νηπιαγωγείων και οι σύγχρονες παράμετροι της δουλειάς των νηπιαγωγών, χωρίς να υπάρχει καμία πρόσφατη διάταξη νόμου, σχετική απόφαση ή άλλη φροντίδα για την αλλαγή των τετραγωνικών και για τον αριθμό των παιδιών ανά τάξη, για την υποδοχή των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες, ή με καταγωγή από άλλες χώρες, η πολιτεία προχωρά σε νέα αναλυτικά προγράμματα, σε ολοήμερα και σε πολλές άλλες «εκπαιδευτικές καινοτομίες»  χωρίς υπόβαθρο, χωρίς να έχει λύσει τις ουσιαστικές κατευθύνσεις και τις βασικές γραμμές. Και χωρίς έρευνα μέσα στα νηπιαγωγεία. Ενώ στο «επικουρικό πρόγραμμα κατασκευής σύγχρονων νηπιαγωγείων 250 τ.μ.» του ΟΣΚ, δε φαίνεται να υπάρχει καμία πρόβλεψη για μεγάλωμα των αιθουσών στις οποίες ασφυκτιούν τα τόσα παιδιά που παρακολουθούν σήμερα πια νηπιαγωγείο. Ποιος πήρε την απόφαση, με βάση ποια κριτήρια, ποιες παραμέτρους, ποια θεσμική πρόβλεψη και κάλυψη; Ευτυχώς που υπάρχει πρόβλεψη για χώρο ξεκούρασης και τραπεζαρίας για τα καινούρια ολοήμερα, αλλά κι αυτά πόσα θα είναι; 

 

-      Χρειαζόμαστε

·         Μεγάλους χώρους για τις πολλές δραστηριότητες που αναπτύσσονται μέσα σε μια τάξη νηπιαγωγείου. 30 χρόνια μετά δεν μπορούμε να μένουμε στον κανονισμό του ΄80. Για να επαρκούν οι αίθουσες που συνήθως κατασκευάζει ο ΟΣΚ, λόγω των ποικίλων δραστηριοτήτων του νηπιαγωγείου,  πρέπει  ο αριθμός των παιδιών να μειωθεί στο μισό. Για παράδειγμα, οι υπάρχουσες σχετικά πιο καινούριες αίθουσες των 40-45 τ.μ. του ΟΣΚ είναι ιδανικές για τη λειτουργία των 15μελών τμημάτων και αυτό διεκδικούμε.

·         Ξεχωριστούς χώρους για ξεκούραση, τραπεζαρία, μεγάλο κοινό χώρο για κινητικές δραστηριότητες το χειμώνα και για εκδηλώσεις

·         Σωστή αναλογία ειδών υγιεινής ανά παιδί

·         Αξιοπρεπείς και ανθρώπινες αυλές και σχολικούς κήπους (σε κάποια νηπιαγωγεία δεν υπάρχουν καν. Με ποίου την έγκριση λειτουργούν;),  με μεγάλη αύξηση των τετραγωνικών ανά παιδί, ειδικά σε αστικά κέντρα, τις υποβαθμισμένες περιβαλλοντικά περιοχές και τις περιοχές με έντονα κοινωνικά προβλήματα. Μια και οι εξωτερικοί χώροι των νηπιαγωγείων χρησιμοποιούνται επίσης καθημερινά μέσα στα πλαίσια του  εκπαιδευτικού τους προγράμματος.

 

Όταν έχουμε ελλείψεις και προβλήματα ασφάλειας κτιρίου

 

      Πολλά δεν τα βλέπουμε,  άλλα τα παραβλέπουμε ή τα ξεχνάμε μέσα στην χωρίς ανάσα καθημερινότητά μας στα νηπιαγωγεία. Η ευθύνη όμως ;

-         Είναι απαραίτητο να φτιάξουμε έγγραφο – πρόταση (με πρακτικό) προς το Δήμο  και τον Προϊστάμενο με όλες τις ελλείψεις  και τα προβλήματα ασφάλειας που έχει το κτίριο μας με βάση τα κριτήρια της προαναφερόμενης απόφασης, για να είμαστε καλυμμένες/ οι ότι έχουμε προβεί στις απαραίτητες ενέργειες της δικής μας περιοχής ευθύνης.

 

-       Ενημερώνουμε και συζητάμε με τους γονείς για όλα τα θέματα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε στην καθημερινότητά μας (π.χ. σε μία ομαδική συνάντηση), έτσι ώστε  και οι ίδιοι να γνωρίζουν και ίσως να συμμετέχουν  στη διεκδίκηση λύσεων.

 

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΚΙΝΗΣΗ

^[1] «1. Άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, κατά την έννοια του παρόντος, θεωρούνται τα άτομα που έχουν σημαντική δυσκολία μάθησης και προσαρμογής εξαιτίας σωματικών. διανοητικών, ψυχολογικών, συναισθηματικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων.   2. Στα άτομα αυτά περιλαμβάνονται όσοι: α) Έχουν νοητική ανεπάρκεια ή ανωριμότητα. β) Έχουν ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα όρασης (τυφλοί, αμβλύωπες) ή ακοής (κωφοί, βαρήκοοι).γ) Έχουν σοβαρά νευρολογικά ή ορθοπεδικά ελαττώματα ή προβλήματα υγείας. δ) Έχουν προβλήματα λόγου και ομιλίας. ε) Έχουν ειδικές δυσκολίες στη μάθηση, όπως δυσλεξία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία… στ) Έχουν σύνθετες γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δυσκολίες και όσοι παρουσιάζουν αυτισμό και άλλες διαταραχές ανάπτυξης. 3. Στα άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες περιλαμβάνονται επίσης πρόσωπα νηπιακής, παιδικής και εφηβικής ηλικίας που δεν ανήκουν σε μία από τις προηγούμενες περιπτώσεις, αλλά έχουν ανάγκη από ειδική εκπαιδευτική προσέγγιση και φροντίδα για ορισμένη περίοδο ή για ολόκληρη την περίοδο της σχολικής ζωής τους»(Νόμος 2817/2000 - ΦΕΚ 78/τ. Α΄/14.3.2000).

 

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΩΝ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ