"Εκ βάθρων
αλλαγές στην Εκπαίδευση".
Κάποια
αυτονόητα ερωτήματα.
Στο παρακάτω
άρθρο των ΝΕΩΝ τις 3-3-2010
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4563084&ct=1
διαβάζουμε ότι
το Υπουργείο Παιδείας ζήτησε τη συνδρομή
διεθνούς επιτροπής εμπειρογνωμόνων για τη
σύνταξη των νέων αναλυτικών προγραμμάτων
σπουδών για την Πρωτοβάθμια και
Δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
"(...) τις
τελευταίες ημέρες 5 πανεπιστημιακοί διεθνούς
φήμης εξέτασαν τη σημερινή κατάσταση και
διαμόρφωσαν προτάσεις για τα αναλυτικά
προγράμματα (τα πρώτα από τα οποία
υπολογίζεται να είναι έτοιμα το 2011).
Πρόκειται
για τους καθηγητές κ.κ. Μary Κalantzis,
ειδική σε θέματα σχεδιασμού προγραμμάτων
σπουδών και αξιολόγησης από το Πανεπιστήμιο
της πολιτείας Ιλινόις των ΗΠΑ, William
Cope, ειδικό σε θέματα νέων τεχνολογικών
εφαρμογών στην εκπαίδευση και προγραμμάτων
σπουδών στο ίδιο πανεπιστήμιο, Ιrmeli
Ηalinen, εκπρόσωπο του φινλανδικού
υπουργείου Παιδείας, Κay Livingston,
καθηγητή στο πανεπιστήμιο της Γλασκώβης
(Σκωτία) και Γιώργο Τσιάκαλο,
καθηγητή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου,
προέδρου του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής
Εκπαίδευσης και υπεύθυνου σύνταξης των νέων
προγραμμάτων σπουδών της Κύπρου (...)".
Δεν
αμφισβητούμε τις ικανότητες, τις γνώσεις,
την εμπειρία των επιστημόνων. Όμως, μας
προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι μέσα σε
λίγες μέρες οι επιστήμονες "εξέτασαν τη
σημερινή κατάσταση και διαμόρφωσαν προτάσεις
για τα αναλυτικά προγράμματα ".
Αναρωτιόμαστε: Ήλθαν οι επιστήμονες στη χώρα
μας (ή εξ αποστάσεως) μελέτησαν την ιστορία
της εκπαίδευσής μας, κατανόησαν τις ανάγκες
της ελληνικής κοινωνίας, εξέτασαν τη
σημερινή κατάσταση της εκπαίδευσής μας,
συμφώνησαν μεταξύ τους και διαμόρφωσαν
προτάσεις!
Έτσι, όμως,
δεν αναιρείται και υπονομεύεται ο ρόλος των
θεσμοθετημένων οργάνων, όπως το Παιδαγωγικό
Ινστιτούτο; Ποιο ρόλο θα κληθεί να παίξει
στη συνέχεια το Π.Ι. Ποιος είναι πλέον ο
ρόλος ύπαρξής του αν παραμερίζεται έτσι από
το Υπουργείο; Μπορεί να περιοριστεί μόνο
στην υλοποίηση προγραμμάτων που μια άλλη
επιτροπή εμπειρογνωμόνων συνέταξε; Κι ακόμα,
αφού για αυτό το λόγο χρηματοδοτείται το Π.Ι.
γιατί να πληρώνουμε για την ίδια δουλειά
άλλες επιτροπές; Άραγε τις "δύσκολες τούτες
μέρες" με ποια ανταμοιβή εργάστηκαν οι
επιστήμονες;
Τι λόγο είχαν
ή έχουν οι επιστημονικές ενώσεις, οι ίδιοι
οι εκπαιδευτικοί, πανεπιστημιακοί και
κοινωνικοί φορείς; Ο "εθνικός διάλογος" για
την Παιδεία ξεχάστηκε; Οι περιβόητες
επιτροπές διαλόγου (υπό τους κ.κ. Βερεμή και
Μπαμπινιώτη), που τόσο διαφημίστηκαν, άσχετα
αν συμφωνούμε με τα πορίσματά τους, είναι
δυνατόν να διαγράφονται με μια μονοκοντυλιά;
Κι αν ακόμα
δεχτούμε όλα τα παραπάνω, πώς θα
χρηματοδοτηθεί το τεράστιο εγχείρημα της
αντικατάστασης όλων των Αναλυτικών
Προγραμμάτων, των νέων βιβλίων, των ψηφιακών
υποδομών, της επιμόρφωσης κ.α. Ακόμα δεν
στέγνωσε το μελάνι στα νέα βιβλία Δημοτικού
και Γυμνασίου. Είναι δυνατόν η Ευρωπαϊκή
Ένωση να δεχτεί την απόσυρσή τους (!) και να
χρηματοδοτήσει την αντικατάσταση τους με
νέα;
Εκ βάθρων
αποδιάρθρωση
Στα κείμενα
του Υπουργείου Παιδείας επικαλείται η χαμηλή
επίδοση της χώρας μας στη διεθνή στατιστική
έρευνα του προγράμματος
PISA του ΟΟΣΑ.
Μέσω του
προγράμματος PISA,
ο ΟΟΣΑ κατασκευάζοντας "κατάλληλα"
tests,
αποδεικνύει την ανεπάρκεια των 15χρονων
μαθητών, αξιολογεί αρνητικά τα
εκπαιδευτικά συστήματα και δημιουργώντας
το κατάλληλο κλίμα στις κοινωνίες, πιέζει
τις κυβερνήσεις ώστε να επιτευχθεί
ένας παγκόσμιος ιστός εκπαιδευτικών
προγραμμάτων, που θα παράγουν
ευέλικτους, απασχολήσιμους εργαζόμενους,
απαραίτητους για να λειτουργήσει το
σύστημα, που ο ΟΟΣΑ έχει ταχθεί να
υπηρετεί... (1)
Να σημειώσουμε
εδώ ότι το περιεχόμενο της έρευνας είναι
συμβατό με τα Αναλυτικά Προγράμματα κάποιων
χωρών και όχι με τα δικά μας, ενώ κάποιες
χώρες της Άπω Ανατολής, που (ως εκ θαύματος)
αριστεύουν στον PISA,
όπως Χονγκ Κονγκ, Ταϊβάν, Ν. Κορέα,
προσαρμόζουν το εκπαιδευτικό τους σύστημα σε
τέτοια πρότυπα, προσλαμβάνοντας συμβούλους
και αγοράζοντας τεχνογνωσία από Ινστιτούτα
όπως το Ινστιτούτο Φρόιντενταλ της Ολλανδίας
και προετοιμάζουν κατάλληλα τους μαθητές
τους. Αυτό επιθυμούμε κι εμείς;
Διαβάζουμε στο
ίδιο άρθρο:
"Η υπουργός
Παιδείας, κατά τις ίδιες πληροφορίες, θα
ανακοινώσει και την έναρξη της αξιολόγησης
των σχολείων και των εκπαιδευτικών, με τη
μέθοδο της θέσπισης συγκεκριμένων στόχων
που θα πρέπει να πιάνουν τα σχολεία, ανάλογα
με τη βαθμίδα εκπαίδευσης. Στα πρότυπα των
γνωστών μετρήσεων ΡΙSΑ- στις οποίες τα
τελευταία χρόνια πατώνουν οι Έλληνες
μαθητές...- ο αυριανός μαθητής θα
καλείται να επιτύχει συγκεκριμένους
μαθησιακούς στόχους (σε
ανάγνωση-κατανόηση-έκφραση, μαθηματικά,
φυσικές επιστήμες, πληροφορική) ανάλογα με
την τάξη του και κάθε σχολείο θα πρέπει
να τους επιτυγχάνει".
Πρόκειται για καθαρή, ευθεία
εφαρμογή της πολιτικής του ΟΟΣΑ, ο οποίος
καθοδηγεί τις χώρες-μέλη του να
αντικαταστήσουν την εκπαιδευτική
προτεραιότητα της "ισότητας στις
ευκαιρίες" (για τους μαθητές), που
χαρακτηρίζεται ως κοινωνικά δικαιότερη, με
την κατεύθυνση "ισότητα στο αποτέλεσμα"
(των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των χωρών),
που παρουσιάζεται ως ριζοσπαστικό μέτρο,
αναγκαίο για τη σύγκλιση των χωρών, αλλά
εντείνει τους ταξικούς διαχωρισμούς στις
χώρες-μέλη του. (2)
Φοβόμαστε, λοιπόν, ότι οι συντηρητικές
αναδιαρθρώσεις στον χώρο της Εκπαίδευσης,
εκτός των αλλαγών στις εργασιακές σχέσεις
των εκπαιδευτικών (ελαστική εργασία,
οικονομική εξαθλίωση) και τη διοικητική
αναδιάταξη, μέσω του σχεδίου Καλλικράτης,
επιβάλλουν και την αποδιάρθρωση των
Προγραμμάτων Σπουδών σε βαθμό που ξεπερνά
τις προθέσεις των θεσμικών φορέων της χώρας
μας. Γι' αυτό επιχειρείται η επιβολή Νέων
Προγραμμάτων Σπουδών ερήμην όλων των φορέων
και των απόψεων τους! Τέτοιοι πειραματισμοί
θα έχουν απρόβλεπτες συνέπειες, όπως π.χ. ο
πλήρης εξοβελισμός των Ανθρωπιστικών Σπουδών
και η υποβάθμιση της διδασκαλίας της
ελληνικής γλώσσας. Θυμάται κανείς τις
απόψεις περί καθιέρωσης (και) της Αγγλικής
ως επίσημης γλώσσας του κράτους; Εν τέλει,
δικαιούται ο (η) εκάστοτε υπουργός να
προχωρά σε "εκ βάθρων αναδιαρθρώσεις"
συμβουλευόμενος μόνον κάποιους διορισμένους
συμβούλους, ερήμην του συνόλου των θεσμικών
και κοινωνικών φορέων της χώρας;
Σήμερα δεν αρκεί να ακούμε τον ήχο κάποιων
εξαγγελιών. Πρέπει να ερμηνεύουμε την ηχώ
τους. Το ανησυχητικό είναι η σιωπή πολλών
που ενώ γνωρίζουν, καταλαβαίνουν, μπορούν να
έχουν γνώμη, όμως σιωπούν αντί να υψώσουν τη
φωνή τους. Προσμένοντας τι;
Τὶς
ἀγορεύειν βούλεται;
Γιώργος
Ρίζος
Μαθηματικός
(1)
Περισσότερα για το πρόγραμμα
PISA:
http://www.mathfoni.gr/pisa/pisa.htm
Γ. Ρίζος:
Στο δρόμο για τον PISA,
Τα μαθηματικά στο διεθνή διαγωνισμό
PISA, Εκδόσεις
Μαυρίδη, 2009
(2)
Taylor,
Fred, OECD: The Trojan Horse Within,
short history of the OECD and PISA
activities, Current Concerns, Ιαν.
2004
