«Aσφαλιστικός Οδηγός» Τι ισχύει από 1.1.2010

 

του Αλέξη Μητρόπουλου
 

 

Η εφημερίδα «Ποντίκι» παρουσίασε έναν πλήρη «Ασφαλιστικό Οδηγό» που να περιλαμβάνει όλες τις αλλαγές που επήλθαν από την 1η του έτους στις συντάξεις και έγινε υπό την εποπτεία του καθηγητή Αλέξη Μητρόπουλου.

Περιλαμβάνει όλες τις αλλαγές που ισχύουν από 1.1.2010 και οι οποίες επηρεάζουν σαφώς όλα όσα θα ισχύσουν από το 2013.

Α. Οι αλλαγές που επέρχονται στις συντάξεις από 1.1.2010

1. Κατάργηση της δυνατότητας συνταξιοδότησης με μειωμέ νη σύνταξη των μακροχρόνια ανέργων

Σύμφωνα με τις διατάξεις των Ν. 3232/2004 και 3518/2006, παρεχό ταν η δυνατότητα συνταξιοδότη σης (με μειωμένη σύνταξη) στους μακροχρόνια ανέργους (άνδρες και γυναίκες) στην ηλικία των 60 και των 55 ετών αντίστοιχα, χωρίς να απαι τείται η ύπαρξη 100 ημερών ασφά λισης κατ’ έτος κατά την τελευταία πενταετία.

Η διάταξη αυτή ίσχυε έως 11.2.2009 και, μολονότι αναμενόταν ανανέωσή της, δυστυχώς δεν έχει γίνει ακόμη κάτι τέτοιο, με αποτέ λεσμα και για το 2010 μέχρι στιγμής να παραμένει αρρύθμιστο αυτό το ζήτημα που αφορά χιλιάδες συναν θρώπους μας.

2. Κατάργηση της τμηματικής σύνταξης με 3.500 ημέρες ασφάλισης

Mε τον Ν.3029/2002 θεσπίστηκε για πρώτη φορά η δυνατότητα της τμηματικής σύνταξης με 3.500 έν σημα σε όλους τους ασφαλισμένους ταμείων ιδιωτικού τομέα (ΙΚΑ ΟΑΕΕ κ.λπ.). Την εν λόγω σύνταξη λαμβά νουν όσοι έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους, δεν δικαι ούνται σύνταξη από άλλα ταμεία και δεν έχουν συμπληρώσει τις προϋπο θέσεις για χορήγηση κανονικής πλή ρους σύνταξης (τουλάχιστον 4.500 ένσημα ή 15 έτη ασφάλισης). Η εν λόγω διάταξη ανανεώθηκε για τελευταία φορά το 2007 και ισχύει μέχρι 31.12.2009. Για το έτος 2010 δεν προβλέπεται μέχρι στιγμής σχετική ανανέωση.

3. Kατάργηση της δυνατότητας για αναγνώριση ενσήμων

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του Ν. 3385/2005 (ΦΕΚ 210 Α/19.8.2005), ασφαλισμένοι των Οργανισμών κύριας και επικουρικής ασφάλισης μισθωτών, αρμοδιότη τας του υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, που έχουν συμπληρώσει σε έναν ή περισσότερους ασφαλιστικούς οργανισμούς μισθωτών αθροιστικά 4.350 ημέρες, είναι άνω των 65 ετών για τους άνδρες και 60 ετών για τις γυναίκες και δεν παίρνουν ή δεν δικαιούνται σύνταξη από το Δημό σιο, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ ή άλλον οργανισμό ή κλάδο κύριας και επικουρικής ασφάλισης αντίστοιχα, μπορούν να ζητήσουν την αναγνώριση με εξαγορά του χρόνου ασφάλισης που υπολείπεται:

α. για τη θεμελίωση δικαιώματος λόγω γήρατος και μέχρι 150 ημέρες ασφάλισης και

β. για θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης αναπηρίας και μέχρι 50 ημέρες ασφάλισης, σύμφωνα με τις διατάξεις της νομοθεσίας του αρμο δίου οργανισμού.

Με βάση την ανωτέρω διάταξη, αν κάποιος π.χ. άνδρας ασφαλισμέ νος στο ΙΚΑ είχε συμπληρώσει την ηλικία των 65 ετών και είχε 4.350 ημέρες ασφάλισης, θα μπορούσε να αναγνωρίσει τις υπολειπόμενες 150 ημέρες προκειμένου να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Η πρω τοποριακή αυτή διάταξη δυστυχώς ίσχυε μέχρι 28.2.2009 και, αν δεν υπάρξει σχετική ανανέωση για το έτος 2010, θα παύσει η δυνατότητα της αναγνώρισης.

4. Αύξηση από 1.1.2010 των απαι τούμενων ημερών ασφάλισης (ενσήμων) για παροχές σε χρή μα και είδος (επιδόματα ασθε νείας υγειονομική περίθαλψη κ.λπ.)

Κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 148 του Ν. 3655/2008 συνε χίζεται και για το έτος 2010 η αύξηση στο ΙΚΑΕΤΑΜ των απαιτούμενων ημερών ασφάλισης για τις παροχές υγειονομικής περίθαλψης προς τους ασφαλισμένους (και η οποία ξεκίνη σε από 1.1.2009).

Έτσι για το έτος 2010 για την έκδοση βιβλιαρίου υγείας θα απαι τούνται, από 1.1.2010, 70 ημέρες ασφάλισης (από τις 60 που προβλέ πονταν έως 31.12.2009 και τις 50 που προβλέπονταν έως 31.12.2008).

Επίσης κατ’ εφαρμογή της ίδιας ρύθμισης για τη χορήγηση παροχών σε χρήμα (επιδόματα ασθενείας κ.λπ.) θα απαιτούνται από 1.1.2010 120 ημέρες ασφάλισης (από 110 ημέρες που προβλέπονταν έως 31.12.2009 και τις 100 που προβλέ πονταν έως 31.12.2008) και για τους οικοδόμους 100 ημέρες ασφάλισης (από 90 που προβλέπονταν έως 31.12.2009 και τις 80 που προβλέπο νταν έως 31.12.2008).

5. Αύξηση από 1.1.2010 του ποσο στού της μείωσης στο ποσοστό αναπλήρωσης για τις συντάξεις του Δημοσίου (δημόσιοι υπάλ ληλοι στρατιωτικοί αστυνομι κοί) και των ασφαλισμένων σε ταμεία ΔΕΚΟ τραπεζών

Η ετήσια μείωση του ποσο στού αναπλήρωσης κατά 1% από 1.1.2008, που προβλέπεται από τον Ν.3029/2002 για τις συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων και των ασφα λισμένων στα ταμεία ΔΕΚΟ και τρα πεζών εξακολουθεί να εφαρμόζεται και για το έτος 2010.

Έτσι για κάποιον ασφαλισμένο που θα συνταξιοδοτηθεί από τα ανωτέρω ταμεία από 1.1.2010, το ποσοστό αναπλήρωσης βάσει του οποίου θα υπολογιστεί το τμήμα της σύνταξής του για την υπηρεσία του από 1.1.2008 έως 31.12.2010 (στο πλαίσιο του μεικτού τρόπου υπο λογισμού της σύνταξης που ισχύει μέχρι 31.12.2012) διαμορφώνεται στο 77% (από 79% που ίσχυε το 2008 και 78% κατά το έτος 2009).

Επίσης να τονίσουμε ότι από 1.1.2013 παύει να ισχύει και ο μεικτός τρόπος υπολογισμού της σύντα ξης, οπότε όλες οι συντάξεις του Δημόσιου, ΔΕΚΟ, τραπεζών θα υπο λογίζονται για όλο το διάστημα της δημόσιας υπηρεσίας με βάση τον μέσο όρο των αποδοχών της τελευ ταίας πενταετίας και το ποσοστό αναπλήρωσης που θα ισχύει τότε (74% το 2013).

6. Σταδιακή αύξηση από 1.1.2010 του ορίου ηλικίας για χορήγηση μειωμένης σύνταξης στις μητέ ρες ανήλικων τέκνων

Στις μητέρες ανήλικων τέκνων, παλαιές ασφαλισμένες του ΙΚΑ προβλέπεται με βάση τον Ν. 3655/2008 από 1.1.2010 η αύξηση του ορίου ηλικίας κατά ένα έτος για χορήγηση μειωμένης σύνταξης γήρατος, με σκοπό τη σταδιακή κα τάργηση της δυνατότητας μειωμέ νης σύνταξης στις μητέρες ανήλι κων τέκνων. Έτσι, ενώ κατά το έτος 2009 μία μητέρα ανήλικου τέκνου με 5.500 ένσημα θα μπορούσε να θεμελιώσει δικαίωμα μειωμένης σύνταξης στην ηλικία των 50 ετών, από 1.1.2010 το όριο ηλικίας ανεβαί νει στο 51ο έτος.

Θετική εξέλιξη αποτελεί η πρό σφατη εξαγγελία του αρμόδιου υπουργού κου Λοβέρδου για κατάθεση τροπολογίας βάσει της οποίας αναστέλλεται για ένα έτος η εφαρ μογή της διάταξης αυτής, με αποτέ λεσμα και κατά το έτος 2010 το 50ό έτος να παραμείνει το απαιτούμενο ηλικιακό όριο για χορήγηση μειωμέ νης σύνταξης στις μητέρες ανήλι κων τέκνων.

Ειδικότερα δε για τις νέες ασφα λισμένες μητέρες ανηλίκων (που ασφαλίστηκαν δηλαδή για πρώτη φορά μετά την 1.1.1993) το απαιτού μενο ηλικιακό όριο για χορήγηση σύνταξης αυξάνεται από το 51ο στο 52ο έτος για το έτος 2010.

7. Μείωση κατά 4% του ποσού της βασικής σύνταξης του ΟΓΑ

Συνεχίζεται και κατά το έτος 2010 η ετήσια κατά 4% μείωση της βασικής σύνταξης του ΟΓΑ που άρ χισε από το έτος 2003 με βάση τον Ν.2458/1997. Έτσι όσοι ασφαλισμέ νοι του ΟΓΑ συνταξιοδοτηθούν από τον κλάδο κύριας ασφάλιση του ΟΓΑ το 2010 θα λάβουν 4% μικρότερη βασική σύνταξη σε σχέση με εκείνη που λαμβάνουν όσοι συνταξιοδοτή θηκαν μέσα στο 2009.

Σε σχέση με τη βασική σύνταξη του 2003, η βασική σύνταξη του ΟΓΑ κατά το έτος 2010 θα είναι μειω μένη κατά 32%.

8. Αύξηση των ετών ασφάλισης για θεμελίωση σύνταξης

Συνεχίζεται και κατά το έτος 2010 η γνωστή προσθήκη εξαμήνων του Ν.2084/1992 στα έτη ασφάλισης που απαιτούνται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Η προσθήκη εξαμήνων στα απαιτού μενα έτη ασφάλισης αφορά τα κά τωθι ταμεία: ΤΣΕΥΠΑ, ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΑΠΟΤΕ, ΟΑΠΔΕΗ, ΤΣΠΕΤΕ, ΤΣΠΑΤΕ, ΤΑΠΕΤΒΑ, ΤΑΠΙΛΤ, ΤΣΑΥ, ΤΣΜΕΔΕ, ΤΑΜ. ΝΟΜΙΚΩΝ, ΤΑΝΠΥ. Η προσθήκη εξαμήνων στα απαι τούμενα έτη ασφάλισης αφορά κυρίως το δικαίωμα σύνταξης στις μητέρες ανήλικων τέκνων που υπήχθησαν για πρώτη φορά στην κοινωνική ασφάλιση πριν από την 31.12.1982.

Επίσης στον ΟΓΑ τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης αυξάνονται κατά ένα έτος, σύμφωνα με τον Ν. 2458/1997, και έτσι κατά το έτος 2010 απαιτού νται 12 έτη ασφάλισης, από 11 που απαιτούνταν κατά το 2009. Δεν προβλέπεται καμία αλλαγή στον απαιτούμενο προς συνταξιοδό τηση χρόνο ασφάλισης για τα ταμεία του ιδιωτικού τομέα (ΙΚΑ ΟΑΕΕ), το Δημόσιο, το ΝΑΤ κ.λπ.

Β. Οι αλλαγές που επέρχονται στις συντάξεις από 1.1.2013

1. Σύνταξη με 10.000 ένσημα (Γυναίκες 57 ετών: Ισχύει μέχρι 31.12.2012) Ν.3655/08 ΦΕΚ 58 Α/3408 Άρθρο 143, παρ.5

Στο τέλος της παρ.1β του άρθρου 28 του α.ν. 1846/51 (ΦΕΚ 179 Α’), όπως ισχύει μετά την τροποποίηση με τις διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 27 του ν. 1902/90, προστίθεται διάταξη ως εξής: «Το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης της ασφαλισμένης αυξάνεται σταδιακά κατά έξι (6) μήνες από 1.1.2013 και για κάθε επόμενο έτος μέχρι τη συμπλήρωση του 60ού».

Σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις, γυναίκες οι οποίες έχουν υπαχθεί στην ασφάλιση μέχρι 31.12.92, δικαιούνται πλήρη σύνταξη με τη συμπλήρωση του 57ου έτους της ηλικίας τους και την πραγματοποίηση 10.000 ημερών ασφάλισης.

Με τις συγκεκριμένες διατάξεις του Ν. 3655/2008, προβλέπεται η αύξηση του ανωτέρω ορίου ηλικίας για λήψη πλήρους σύνταξης. Προκειμένου δε να μη θιγούν ώριμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, η αύξηση θα γίνει σταδιακά, αρχής γενομένης από 1.1.2013, με την προσθήκη ενός εξαμήνου για κάθε έτος και μέχρις ότου το όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση ανέλθει στο 60ό έτος, από 1.1.2018. Έτσι:

- για το έτος 2013 απαιτείται η συμπλήρωση των 57 ετών και 6 μηνών,

- για το έτος 2014 απαιτείται η συμπλήρωση των 58 ετών,

- για το έτος 2015 απαιτείται η συμπλήρωση των 58 ετών και 6 μηνών,

- για το έτος 2016 απαιτείται η συμπλήρωση των 59 ετών,

- για το έτος 2017 απαιτείται η συμπλήρωση των 59 ετών και 6 μηνών,

- για το έτος 2018 απαιτείται η συμπλήρωση των 60 ετών.

Επισημαίνουμε ότι με τις κοινοποιούμενες διατάξεις δεν θίγεται το όριο ηλικίας για λήψη μειωμένης σύνταξης από ασφαλισμένες με τη συμπλήρωση 10.000 ημερών ασφάλισης, το οποίο παραμένει στο 55ο έτος.

2. Σύνταξη με 10.500 ένσημα (Άνδρες Γυναίκες 58 ετών) Ισχύει μέχρι 31.12.2012 ΚΑΙ

3. Σύνταξη με 10.500 ένσημα (εκ των οποίων 7.500 βαρέα) (Άνδρες Γυναίκες 55 ετών πλήρη) (Άνδρες Γυναίκες 53 ετών μειωμένη) Ισχύει μέχρι 31.12.2012 Ν. 3655/08 Άρθρο 143 Όρια ηλικίας συνταξιοδότησης Η παρ.1 του άρθρου 10 του Ν.825/1978 (ΦΕΚ 189 Α’), όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής:

«Ο ασφαλισμένος του ΙΚΑΕΤΑΜ δικαιούται σύνταξης, εάν κατά την υποβολή της αίτησης έχει πραγματοποιήσει δέκα χιλιάδες πεντακόσιες (10.500) τουλάχιστον ημέρες εργασίας στην πραγματική ασφάλιση του ΙΚΑΕΤΑΜ και έχει συμπληρώσει το 58ο έτος της ηλικίας του.

Το ανωτέρω όριο ηλικίας αυξάνεται κατά έξι (6) μήνες από 1.1.2013 και για κάθε επόμενο έτος μέχρι τη συμπλήρωση του 60ού έτους.

Κατ’ εξαίρεση ο ασφαλισμένος που έχει πραγματοποιήσει τον αριθμό ημερών εργασίας του πρώτου εδαφίου, εκ των οποίων επτά χιλιάδες πεντακόσιες (7.500) σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα και έχει συμπληρώσει:α. το 55ο έτος της ηλικίας, δικαιούται πλήρη σύνταξη και β. το 53ο έτος της ηλικίας, δικαιούται σύνταξη μειωμένη κατά 1/200 της πλήρους σύνταξης για κάθε μήνα που υπολείπεται από το οριζόμενο στο εδάφιο αυτό όριο ηλικίας της πλήρους σύνταξης. Τα ανωτέρω όρια ηλικίας για πλήρη και μειωμένη σύνταξη αυξάνονται από 1.1.2013 κατά έξι (6) μήνες κάθε έτος, και μέχρι τη συμπλήρωση του 57ου έτους, προκειμένου για λήψη πλήρους σύνταξης και του 55ου προκειμένου για τη λήψη μειωμένης σύνταξης.

Για τη συμπλήρωση των 10.500 ημερών ασφάλισης υπολογίζεται και ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας κατ’ εξαίρεση του εδαφίου β’ της παρ.1 του άρθρου 1 του Ν. 1358/1983 (ΦΕΚ 64 Α’), όπως ισχύει. Ο χρόνος στρατιωτικής θητείας δεν συνυπολογίζεται για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου ελάχιστου χρόνου των 7.500 ημερών ασφάλισης στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα».

Με τις διατάξεις του άρθρου 10 παρ.1 του Ν. 825/78, όπως ισχύουν σήμερα, οι ασφαλισμένοι του ΙΚΑΕΤΑΜ που έχουν πραγματοποιήσει στην ασφάλιση του ΙΚΑ και οποιουδήποτε άλλου φορέα κύριας ασφάλισης μισθωτών 10.500 συνολικά ημέρες ασφάλισης (στις διατάξεις 35ετίας), συνταξιοδοτούνται στο 58ο έτος της ηλικίας τους.

Σύμφωνα με το άρθρο 32 του Ν. 2874/00 όπως ισχύει σήμερα, για τους ασφαλισμένους που από τον συνολικό χρόνο των 10.500 ημερών ασφάλισης έχουν πραγματοποιήσει τις 7.500 ημέρες στις διατάξεις του ΚΒΑΕ, ως όριο ηλικίας για πλήρη σύνταξη έχει οριστεί το 55ο, ενώ για μειωμένη το 53ο.

Με τις διατάξεις του Νόμου 3655/2008 και προκειμένου να μη θιγούν ώριμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, τα ανωτέρω όρια ηλικίας αυξάνονται, από 1.1.2013 σταδιακά κατά 2 συνολικά έτη με την προσθήκη ενός εξαμήνου για κάθε έτος, αρχής γενομένης από την προαναφερόμενη ημερομηνία (1.1.2013), ούτως ώστε το 2016 το γενικό όριο συνταξιοδότησης για πλήρη σύνταξη 35ετίας να είναι το 60ό έτος, ενώ για όσους έχουν πραγματοποιήσει 7.500 Η.Ε. στον ΚΒΑΕ να είναι το 57ο για πλήρη σύνταξη και το 55ο για μειωμένη.